Het evenwicht bewaren — Een probleem

HET was woensdagmorgen vroeg, op 7 augustus 1974, dat Newyorkse forensen ontzet naar boven keken. Een koorddanser verrichtte stunts op een kabel die tussen de bovenste etages van de beide tweelingtorens van het Wereldhandelscentrum in New York was gespannen, 410 meter boven de grond! Wat was hiervoor nodig? Fysiek evenwicht.

Moeilijk? De bewaring van een ander soort van evenwicht wordt langzamerhand nog moeilijker. Zoals een harde windvlaag de koorddanser uit zijn evenwicht had kunnen brengen, zo gebeuren er ook nu in het leven van mensen dingen die steeds meerderen van hen mentaal of emotioneel uit het evenwicht brengen.

In de hand werkende factoren

Wijzend op dat wat vaak een psychische gestoordheid of geestesziekte in de hand werkt, verklaarde de Engelse hoogleraar P. Sainsbury: „Wanneer de sociale spanningen te sterk blijken”, is geestesziekte vaak het gevolg.

Sainsbury legde uit dat veranderingen die spanningen teweegbrengen — zoals verlies van werkkring of een gedwongen scheiding — vaak onmiddellijk voorafgaan aan het begin van geestelijke stoornissen als depressie en schizofrenie. Uit een ander rapport blijkt welk een emotionele tol er door ziekte in een gezin wordt geëist. Daarin werd onthuld dat wanneer een kind sterft aan leukemie, in meer dan 50 percent van de gevallen het betrokken gezin psychiatrische zorg nodig heeft.

De spanningen van een grote publieke bekendheid vormen nog een factor die tot geestelijke gestoordheid kan leiden. Een van de eerste astronauten die op de maan wandelde, kreeg bijvoorbeeld kort na zijn terugkeer op aarde een „zenuwinstorting”. Na zijn herstel werd hij tot voorzitter van het Amerikaanse Nationale Instituut voor de Geestelijke Gezondheid benoemd. Maar ook in die functie deden zich te veel spanningen voor, zodat hij een voordracht die hij in mei 1974 zou houden, moest afzeggen wegens een terugkerende aanval van neerslachtigheid.

Meer recent trok de vrouw van een eerste minister de publieke aandacht vanwege een zelfde reden. Tijdens een bespreking van de oorzaken die bij haar tot de noodzaak van een psychiatrische behandeling hadden geleid, verklaarde zij dat zij slecht voorbereid was geweest op het praalvertoon en de publiciteit die bij een dergelijke positie horen. „Ik verlang naar de dag”, zo bekende zij, „dat ik niet langer de vrouw van de eerste minister zal zijn.”

Ook oorlogsleed en -pijn kan tot het ontstaan van geestesziekten bijdragen. Op 22 januari 1975 luidde een kop in de New York Times: „Zware psychologische tol — het halfverborgen maar schokkende resultaat van de lange Vietnamese oorlog.” Er is een grote toename van depressiegevallen onder Vietnamese moeders, en van schizofrenie onder hun tienerzoons. Deze ongezonde geestelijke toestand vindt zijn weerspiegeling in het omhoog schietende zelfmoordcijfer en een grote toename van geweldmisdrijven — dit laatste is voor Vietnamezen, die van kindsbeen af wordt geleerd agressieve gevoelens bij persoonlijke contacten te onderdrukken, iets zeer ongewoons.

De omvang van het probleem

Het aantal personen dat in de een of andere vorm te lijden heeft van een geestesziekte, is schrikbarend hoog. Volgens het Nationale Instituut voor de Geestelijke Gezondheid in de Verenigde Staten, lijdt ten minste één op elke tien Amerikanen aan de een of andere mentale of emotionele stoornis. Bijna een half miljoen Amerikanen bevindt zich in een psychiatrische inrichting. Daarnaast zijn er nog tien miljoen anderen die aan een geestesziekte lijden, terwijl er elk jaar 250.000 nieuwe patiënten in een psychiatrische inrichting worden opgenomen.

Verbijsterend zijn ook de kosten die geestelijke gestoordheid met zich brengt — in Amerika jaarlijks $20.000.000.000. En nog tragischer zijn de zelfmoordcijfers. Het aantal zelfmoorden is in de V.S. nu tot 20.000 per jaar gestegen, waarvan een groot deel op rekening van psychische stoornissen geschreven kan worden evenals dit het geval is met het nog tienmaal zo hoge aantal niet geslaagde zelfmoordpogingen.

In Engeland bericht de Nationale Vereniging voor de Geestelijke Gezondheid dat geestelijke gestoordheid de grootste enkelvoudige oorzaak van langdurige arbeidsongeschiktheid is. Zo’n 32 miljoen werkdagen gaan er jaarlijks door verloren. De vereniging klaagt dat hoewel de helft van het aantal ziekenhuisbedden door geesteszieke patiënten in beslag wordt genomen, zij slechts een vijfde van de aandacht krijgen die aan patiënten met lichamelijke kwalen wordt besteed.

Hebt u of heeft een geliefd familielid van u ooit geleden onder te veel spanning, of bent u ooit ten prooi geweest aan een „zenuwinzinking”, of hebt u ooit te kampen gehad met een geestesziekte? Zo ja, dan weet u dat dit met het ergste soort van lijden gepaard kan gaan, alsook grote beproevingen kan betekenen voor iemands naaste omgeving.

Welke vormen kunnen geestelijke of psychische stoornissen aannemen?

[Illustratie op blz. 3]

HOGE PRIJZEN

PROBLEMEN MET DE KINDEREN

TE VEEL TE DOEN

VREES VOOR MISDAAD

ZIEKTE