Wat is de zienswijze van de bijbel?

Zou yoga u tot voordeel strekken?

YOGA heeft zich onder mensen van allerlei slag een grote populariteit verworven. Eén actrice bijvoorbeeld doet reeds haar hele carrière van vijftig jaar aan yoga en schrijft daaraan haar fitheid toe. Een groep rooms-katholieke nonnen te Round Lake, in de Amerikaanse staat New York, combineren hun ochtend- en avondgebeden met meditatie en yoga.

Beoefenaars van yoga bevelen deze techniek ten zeerste aan. Zij zullen u vertellen dat ze erdoor in goede lichamelijke conditie blijven, van ziektes genezen of verlichting vinden van overspannenheid. „Ik was heel ziek, rusteloos en eenzaam, ondanks een lief gezin en vele fijne vrienden”, zo schreef een vrouw. „Het bestuderen en toepassen van yoga heeft me geholpen mijn lichamelijke gezondheid te herwinnen en vrede des geestes te verwerven.”

Wel, zou yoga ook u tot voordeel strekken? En zegt de bijbel iets dat betrekking heeft op de beoefening van yoga?

Bezien vanuit het standpunt van de religieuze Hindoe-filosofie is yoga „een systeem van ascetische oefeningen, abstracte meditatie en geestelijke concentratie, gebruikt als methode om één te worden met de oppergeest”. De term yoga wordt ook toegepast op een systeem van lichamelijke oefeningen, die zijn bedoeld om zich sereen en aangenaam te gaan voelen. Er zijn ongeveer tien verschillende soorten van yoga. De hatha-yoga is daar een van — een vorm die algemeen wordt aanbevolen om zijn heilzame werking op de gezondheid en wel beschreven is als „een systeem van geestelijke en lichamelijke training met voorgeschreven houdingen, ademhalingsoefeningen, meditatie en ontspanning”.

In feite is de hatha-yoga een tussenstap tot de raja-yoga, een hogere vorm van yogabeoefening. Yoga is wel gedefinieerd als „de onderdrukking van alle activiteiten van het lichaam, de geest en de persoonlijke wil door progressieve discipline (zoals raja-yoga), opdat de persoon zelf zich bewust wordt apart van deze te bestaan en bevrijding verwerft van alle pijn en lijden”. ’De onderdrukking van de persoonlijke wil’ is dus een van de uiteindelijke doeleinden van de yogi of beoefenaar van yoga.

Een ander doel dat hij zich stelt, is de ontwikkeling van het vermogen tot buitenzintuiglijke waarneming. Een bepaalde hoofdstand staat zelfs aangegeven als dé stand „voor degenen die bovenzintuiglijke vermogens willen ontwikkelen, zoals telepathische communicatie en helderziendheid”. Volgens de yogaleer ligt de Kundalini, de slangekracht, aan de basis van de ruggegraat. Eenmaal opgewekt, laat men haar door zes stations of chakras opstijgen tot de verblijfplaats van de godheid Vishnu in de hersenen. Op het moment dat deze „slangekracht” weer een van de chakras heeft bereikt, ervaart de yogi nieuwe vormen van magische kracht, zo zegt men. Uiteindelijk, na jaren van inspanning, bij de „vereniging van de Kundalini met Vishnu”, bereikt de volhardende yogi het doel, de samadhi, de staat van complete verlichting of superbewustzijn.

In samenhang met de lange reeks van yoga-houdingen, kent men ook een uitgebreid systeem van ademhalingsoefeningen. Over deze beheersing van de adem bij yoga lezen wij: „Haar betekenis is erkend zelfs door het bekende [spiritistische] medium Eileen Garrett . . . ’Adembeheersing’, zo zegt zij, ’speelt een belangrijke rol bij al mijn paranormale werk.’” — Forever Young Forever Healthy, door Indra Devi.

Concentratie en meditatie volgen daarna. De leerling gaat zich wellicht concentreren op het uiteinde van een brandende kaars en naar de vlam staren tot hij er tranen van in de ogen krijgt. Dan probeert hij met gesloten ogen dit beeld zo lang mogelijk vast te houden. Waarom? Uiteindelijk om de geest volledig leeg te maken. Vervolgens wijdt men zich aan langdurige meditatie over één gedachte, hetgeen tot een toestand van zelfhypnose leidt.

Manifestaties van de „slangekracht” zijn talrijk. Ze omvatten: „Kennis van verleden en toekomst. . . . Kennis van andermans gedachten . . . Kennis van minutieus kleine, verborgen en verafgelegen dingen . . . helderziendheid . . . Het laten zweven van voorwerpen. . . . ’Helderhorendheid’.” — Yoga Dictionary, door Ernest Wood.

Zoals wij hebben opgemerkt, is ’de onderdrukking van de persoonlijke wil’ een van de doeleinden bij de yogabeoefening. De bijbel echter moedigt tot iets anders aan, niet tot onderdrukking, maar integendeel tot oefening van iemands persoonlijke wil, om die in overeenstemming te laten zijn met Gods wil. Jezus Christus zei: „Ik zoek niet mijn eigen wil, maar de wil van hem die mij heeft gezonden.” „Ik ben niet uit de hemel neergedaald om mijn wil te doen, maar de wil van hem die mij heeft gezonden” (Joh. 5:30; 6:37, 38). Jezus had nog steeds ’zijn eigen wil’, maar hij oefende die wil om de wil van God te doen.

Christus stelde hiermee een voorbeeld voor zijn volgelingen. Ook de christelijke apostel Paulus sprak niet over de onderdrukking van iemands persoonlijke wil, maar spoorde zijn medegelovigen juist aan met de woorden dat „God . . . in u werkt, opdat gij zowel wilt als werkt” (Fil. 2:13). Dit klinkt niet als de yoga-opvatting, is het wel?

Wat valt er te zeggen over concentratie waardoor de geest volledig leeg raakt? En wat over meditatie die leidt tot zelfopgewekte hypnose? Nergens brengt de bijbel een christelijke denkwijze en meditatie met zulke praktijken in verband. De apostel Paulus gaf Timótheüs de aansporing: „Denk diep over deze dingen na, ga er geheel in op” (1 Tim. 4:15). Paulus gaf deze jonge christen dus de raad diep na te denken, of te mediteren, over zijn persoonlijke onderwijs, gedrag en bediening. Hij kreeg niet de raad om in een soort van trancetoestand te geraken, door zijn gedachten op één enkel idee of voorwerp te concentreren. Evenmin kreeg Timótheüs te horen dat hij zijn geest volledig leeg moest maken.

Er schuilt zelfs een groot gevaar in als men zijn geest volledig leeg maakt. Jezus Christus gaf dit te kennen toen hij zei dat wanneer een onreine geest uit een mens komt en later dat „huis” schoongeveegd en versierd terugvindt, „hij [heengaat] en . . . zeven andere geesten mee[brengt], die nog goddelozer zijn dan hijzelf, en wanneer zij er naar binnen zijn gegaan, wonen zij daar; en de laatste omstandigheden van die mens worden erger dan de eerste” (Luk. 11:24-26). Ja, een lege geest maakt iemand tot een gemakkelijke prooi voor de demonen. Een christen echter kan door juiste meditatie over bijbelse waarheden deze goddeloze geestelijke schepselen weerstaan. — Ef. 6:11-13.

Wat valt er bovendien te zeggen over de ontwikkeling van het vermogen tot buitenzintuiglijke waarneming en andere manifestaties van „slangekracht” (kennis van de toekomst, helderziendheid, het opheffen van voorwerpen en ’helderhorendheid’), zoals yogi’s die ontwikkelen? Een bijbels incident helpt ons de bron van deze krachten te onderscheiden. In Filippi kwamen Paulus en zijn metgezellen namelijk in aanraking met „een zeker dienstmeisje met een geest, een waarzeggende demon”. „Zij verschafte haar meesters groot gewin door de kunst van het voorspellen te beoefenen”, zo zegt het verslag. Maar in de naam van Jezus Christus gaf de apostel Paulus die demon het bevel uit haar te gaan, „en in datzelfde uur ging hij uit”. Met welk resultaat? Niet langer was zij in staat de toekomst te voorspellen (Hand. 16:16-19). Een demon was voor haar magische kracht verantwoordelijk geweest.

De onverhulde waarheid is, dat de „slangekracht” van de yoga spiritisme is, waarvan de beoefening in de bijbel veroordeeld wordt (Openb. 21:8). De voornaamste kracht die schuilgaat achter die occulte kracht is „de oorspronkelijke slang, die Duivel en Satan wordt genoemd, die de gehele bewoonde aarde misleidt” (Openb. 12:9). Bescherm uzelf tegen misleiding door de Duivel en zijn demonen. Verwerf hulp uit Gods Woord de bijbel. Yoga kan u niet tot voordeel strekken, in welke vorm u haar ook beoefent. Ze kan u alleen maar schaden.