Nigeria telt zijn miljoenen

Door Ontwaakt!-correspondent in Nigeria

IN ACHT dagen tijds, van 25 november tot 2 december 1973, heeft Nigeria een mammoetkarwei geklaard, bestaande uit het tellen van de hele bevolking van het land.

Als eerste fase van de telling, werd een lijst opgesteld van alle woongemeenschappen in het land, waarna er een verdeling werd gemaakt in teldistricten. Alle huizen in een district kregen daarop een nummer om het aldus zeker te maken dat niemand overgeslagen of dubbel geteld zou worden. Inmiddels volgden de tellers een grondige instructiecursus.

Deze telling in 1973 was de tweede in Nigeria sinds de onafhankelijkheid, en de dertiende in de geschiedenis, waarvan men weet. Men wilde de regering hiermee „in staat stellen succesvolle plannen voor ’s lands industriële en economische ontwikkeling op te stellen”, zo luidde het commentaar van het hoofd van de Nigeriaanse strijdkrachten, generaal Jakoeboe Gowon.

Voordat de eigenlijke telling van start ging, ondernam het Nationale Bureau voor de Volkstelling een massale publiciteitsveldtocht en mobiliseerde een groot aantal werkers. Het Nigeriaanse staatshoofd wist te vertellen dat „over het hele land, iedereen erbij betrokken was — militaire en regeringsfunctionarissen, plaatselijke autoriteiten, emirs en dorpshoofden”; 130.000 soldaten vergezelden de 120.000 speciale tellers bij hun bezoeken van huis tot huis.

Problemen die overwonnen moesten worden

Er waren vele problemen te overwinnen bij het voorlichten en voorbereiden van de bevolking in verband met de komende telling. Een droogte in de noordelijke staten van het land, waardoor vele dorpen van de kaart verdwenen en mensen van honger omkwamen, dwong grote aantallen gezinnen minder dan drie weken vóór de eigenlijke telling tot het verlaten van hun woongebied. „In mijn positie als traditioneel heerser is het voor mij zeer moeilijk geweest hen te overtuigen van de noodzaak in hun dorpen te blijven”, klaagde de emir van Kano, Alhaji Ado Bajero.

Er waren mensen die vreesden dat hun kinderen zouden sterven, als ze geteld werden. Honden vormden in veel gebieden een bedreiging voor de tellers en beletten hen vaak de huizen van de mensen binnen te gaan om hun telwerk te verrichten. Aan deze problemen moest in elk plaatselijk district het hoofd worden geboden door de inlichtingsambtenaren en andere autoriteiten.

Volgens Dr. M. I. Iro van de afdeling sociologie van de universiteit van Lagos, was er echter nog een veel groter probleem dat de telling bemoeilijkte, namelijk het feit dat „vroegere volkstellingen . . . aanleiding hadden gegeven tot een pennestrijd over de vraag hoe groot de bevolking van Nigeria nu werkelijk was. Veel mensen binnen en buiten dit land zijn gaan geloven dat het cijfer van 55.670.052 inwoners dat in 1964 werd vrijgegeven als resultaat van de in 1963 gehouden telling, onnauwkeurig en waarschijnlijk overtrokken is geweest”.

Vandaar ook ditmaal die nauwkeurige afbakening van de teldistricten, om te voorkomen dat deze elkaar zouden overlappen, en de moeite die men zich heeft gegeven om tellers en hoofdtellers op te leiden. Bij de huis-aan-huis-telling was vereist dat elke persoon door de teller werd gezien, en na geteld te zijn op de linkerduim met onuitwisbare inkt werd gekentekend. Daarmee was dubbel tellen onmogelijk.

Een ander probleem voor de regering werd geschapen door de mensen die naar hun geboortedorpen teruggingen om daar geteld te worden. Dit lag niet in de lijn van de bedoeling, want het moest een „de facto”-telling worden. Dat wil zeggen, alle personen in Nigeria, wel of niet Nigeriaan, moesten geteld worden op de plek waar ze zich gedurende tellingstijd bevonden. Vandaar het verzoek van de regering aan de gehele bevolking op de plaats te blijven waar ze nu woonde. De politie moest extra waakzaam zijn met het controleren van afzonderlijke personen en automobilisten, zodat het kon gebeuren dat tijdens de tellingsperiode velen niet uit Lagos konden omdat zij nog niet het inktteken op hun duim hadden.

Vastbesloten iedereen te tellen

Gevangenissen, ziekenhuizen en allerlei andere instellingen werden door de tellers bezocht, evenals de duizenden daklozen in het hele land, die in parken leven en onder viaducten slapen en gedurende de vooravond van de telling gemerkt en geteld werden. Bij het totaalcijfer zullen ook de 94.000 Nigeriaanse getuigen van Jehovah inbegrepen zijn, die het een werkelijk voorrecht vinden het goede nieuws van Gods koninkrijk onder deze miljoenenbevolking uit te dragen.

Maar hoe moest het nu met de duizenden moslim-vrouwen die volgens de aloude moslimtraditie in „purdah” of huiselijke afzondering leven? Ook die werden geteld. In de Daily Times van Nigeria stond hierover het volgende bericht: „Waar vrouwelijke politieagenten of vrouwelijke tellers beschikbaar zijn, zullen zij de telling verrichten in de purdah. Zijn die er niet, dan zullen de vrouwen uit de purdah moeten komen in de ontvangsthal of ’zaure’ van het huis, zwaar gesluierd, terwijl de onuitwisbare telinkt door hun echtgenoot op de duim zal worden aangebracht in aanwezigheid van de teller en de soldaat die de teller vergezelt.”

Alle lagere scholen werden zeven dagen voorafgaand aan de telling gesloten, terwijl men op alle werkplaatsen en fabrieken in de staatshoofdsteden en de stad Warri tijdens de telling dagelijks iets vroeger met werken ophield. De Nigeriaanse Spoorwegen lasten extra diensten in om mensen in de omgeving van Lagos in staat te stellen op tijd voor de telling thuis te zijn. Zelfs deze voorzieningen bleken echter niet voldoende. Tegen de tijd dat de telling haar vijfde dag was ingegaan, was men al tot de slotsom gekomen dat er nog veel meer werkers nodig waren om het karwei te klaren.

Met het oog hierop moesten alle openbare gebouwen, particuliere kantoren en handelsondernemingen in de twee grootste steden van het land van 29 november tot en met 1 december hun deuren sluiten, terwijl het aantal tellers werd uitgebreid tot 150.000, onder meer met onderwijzers en ambtenaren van diverse rangen en niveaus, die zich voor het telwerk vrij moesten maken. Ten laatste besloot men de telling nog met één dag te verlengen door zondag 2 december erbij te trekken en zo de totale telperiode op acht dagen te brengen.

De telling werd aldus toch nog tot een succesvol einde gebracht, ondanks de poging van enkele tellers om geld voor hun diensten te vangen. De regering was hier ernstig verontwaardigd over en ondernam onmiddellijk stappen om deze profiteurs te straffen. De meerderheid van de bevolking werkte echter uitstekend mee en velen kwamen zich zelfs vrijwillig melden bij speciaal opgezette klachtenbureaus wanneer ze in weerwil van alle maatregelen toch ongeteld waren gebleven.

Een bezoekende VN-deskundige loofde het succes van de telling, en noemde de door de Nigeriaanse regering gevolgde methode „een van de beste ter wereld”. Wat het uiteindelijke totaal zal zijn, nadat alle cijfers zijn opgeteld, dat moeten we nog afwachten.