Wat zijn de achtergronden van de misdaadcrisis?
GEWOONLIJK denken mensen dat alleen „echte” misdadigers misdaden plegen. Inderdaad wordt een deel der misdaden door verharde misdadigers bedreven, maar het misdaadprobleem is veelomvattender.
Hoofdcommissaris P. V. Murphy van de stad New York merkte op: „De misdaad is verweven met het patroon van onze samenleving.” En de voormalige minister van justitie van de V.S., R. Clark, merkte op: „Misdaad is meer dan een weerspiegeling van het karakter van de beklagenswaardige enkeling die haar bedrijft. Ze weerspiegelt het karakter van de gehele maatschappij.”
Deze mensen, en zij niet alleen, zeggen dat ons hele maatschappelijke bestel door misdaad wordt beheerst. Hoe kan men echter zeggen dat de misdaad ’’met het patroon van de samenleving is verweven’? Laten wij eens zien.
Achterbuurten en verdovende middelen
Eén belangrijke draad in het ’kleed van onze samenleving’, die nauw met misdadigheid samenhangt, wordt gevormd door de sloppen en stegen in de binnen steden. Met het ontstaan van uitgestrekte buitenwijken zijn miljoenen berooide mensen in van ratten vergeven „getto’s” bijeengedreven. Soms ontbreekt het hun aan zelfs het meest nodige zoals water en stookgelegenheid. Gebrek aan onderwijs, ziekten, kwalen en misdadigheid hebben in deze achterbuurten van veel steden altijd welig getierd.
In de laatste tientallen jaren heeft de televisie de achterbuurtbewoners echter scherper van de voorspoed in de ’buitenwereld’ bewust gemaakt. De ongeschoolde, arme man deelt niet in deze overvloed. Gefrustreerd en hard als velen van hen hierdoor worden, neemt de misdadigheid toe. Zij nemen hun toevlucht tot verdovende middelen. Veel misdaden van thans houden verband met drugs, aangezien een verslaafde om in zijn gewoonte te kunnen volharden soms wel vijftig dollar per dag nodig heeft. Hij krijgt die door in te breken of te stelen en de verkregen koopwaar daarna voor vele malen minder dan de waarde van de hand te doen. Mensen met geld zijn uit veiligheidsoverwegingen uit de door misdaad geteisterde steden naar de buitenwijken verhuisd. De verslaafden volgen het geld, zodat misdaad en drugs zich tot in de buitenwijken hebben uitgebreid.
Men kan echter niet alle misdaad volledig wijten aan armoede en verdovende middelen.
Onrecht en huichelarij
Welgestelde en zelfs rijke jonge mensen hebben het onrecht dat de maatschappelijk verdrukten ten deel valt, gezien. Zij hebben tot onrust en revolutionaire acties aangezet in de hoop garanties inzake ’gelijke burgerrechten’ voor allen te krijgen. Hoe deze beweging van invloed is geweest op de misdaad wordt door E. Smith in het New York Times Magazine duidelijk gemaakt:
„Er waren er die ons er een tiental jaren terug voor waarschuwden dat wanneer wij wetsovertredingen van de zijde van voorstanders van gelijke burgerrechten door de vingers zouden zien — voor welke goede zaak zij ook zouden strijden en hoe onrechtvaardig de wetten ook zouden zijn — wij een klimaat zouden scheppen waarin anderen zouden kunnen zeggen ’Zij komen er toch ook onderuit, dus waarom wij niet?’”
Deze schrijver merkte op dat dit soort van wetsovertredingen heeft bijgedragen tot de verweving van de misdaad met de samenleving. Het huidige leven heeft velen echter om nog meer redenen ontgoocheld en voedsel gegeven aan hun misdadige neigingen.
In deze eeuw hebben politieke natiën oorlogen gevoerd en in het wilde weg duizenden onschuldige mensen verminkt, gedood en vanuit de lucht met bommen bestookt. De geestelijkheid zegent wapens en legers die bestemd zijn om te doden. De mensen in het algemeen, en vooral de jeugd, vinden dat deze huichelachtige politieke en religieuze „misdaden” onmogelijk door de vingers kunnen worden gezien, met als gevolg dat de wetten van het land worden genegeerd en de bijbelse moraal, valselijk vertegenwoordigd als ze wordt door de geestelijkheid, met verachting van de hand wordt gewezen.
Ook de zakenwereld wordt dikwijls „misdadig” genoemd. Amerikaanse verdedigers van consumentenbelangen spreken over geknoei met voedsel dat op de markt wordt verkocht en over firma’s die weigeren bepaalde veiligheidsvoorzieningen in hun bedrijven aan te brengen. In America Inc. schreef een consumentendeskundige: „De wet is er vlugger bij een kraker van een telefoonautomaat tot vijf jaar te veroordelen, dan een directeur die met prijsopdrijving een miljard dollar opstrijkt tot zes weken gevangenisstraf.”
M. Mintz en J. S. Cohen, auteurs van America Inc., hebben enkele van deze klaarblijkelijke onregelmatigheden onderzocht en zij vragen zich af:
„Kan er nog enige twijfel over bestaan dat een van de wortels van verwording en onrust schuilt in het grote verschil in maten waarmee het recht wordt gemeten: een maat voor handarbeiders, en een maat voor hoofdarbeiders, weer een andere voor jongeren met lang haar en dan ook nog eens een voor handelaren?”
Ja, door anderen wordt de ’misdaad in de handel’ als excuus aangegrepen om zich met criminele praktijken te gaan bezighouden, en daarmee de misdaad nog verder met de maatschappij te verweven. Een jonge vrouw die op een feestje portemonnaies uit onbeheerde jassen had gestolen, redeneerde: ’Mijn gapperijen waren maar een peuleschil vergeleken bij wat gemiddeld wordt verduisterd, om nog maar niet te spreken over wat de maffia of grote handelsondernemingen doen.’
Mensen die er zo over denken, stelen niet alleen uit gebrek aan geld. Vaak denken zij dat stelen van ’het systeem’ juist en op zich zelfs noodzakelijk is! Angst voor de gevangenis behoeft niet altijd hun handelwijze te veranderen. „In een maatschappij die door grote aantallen van haar leden als fundamenteel en weloverwogen onrechtvaardig wordt beschouwd”, aldus een artikel in de Saturday Review, „is straf geen afschrikwekkend middel.”
Veel van de klachten die tegen het huidige commerciële stelsel worden ingebracht, zijn zonder twijfel gerechtvaardigd, maar is dit de enige ware reden die leden van de ’tegencultuur’ voor hun eigen misdaden hebben? Neen. Er moeten diepere gronden zijn. Hoe weten wij dat?
Indien ’het systeem’ volledig de schuld draagt van hun diefstallen en immoraliteit, waarom stelen zij dan ook van elkaar? Toen er in het zuid-oostelijke deel van New York drie vrije winkels voor Yippies werden geopend, werd alles gestolen, tot en met de toonbanken en vensterruiten toe! Demonstranten melden dat zij bij betogingen slaapzakken, rugzakken en zelfs tenten zijn kwijtgeraakt — aan wie? Hoogstwaarschijnlijk aan medebetogers!
Nog een voorbeeld: Toen onlangs en vooraanstaande woordvoerder van de ’tegencultuur’ in Chicago moest terechtstaan, brak er iemand in zijn Newyorkse flat in en stal een kleuren-TV. Was dat dan gerechtvaardigd? „Dat”, zo verklaarde hij, „was roverij.” Harvard-socioloog S. M. Lipset merkte heel terecht op: „Stelen is stelen, ook al noem je het revolutie.”
Voorts wordt ook de omvang van ’het systeem’ wel eens als excuus voor ernstige misdaden aangevoerd. Luister eens naar de logica van een autodief uit New Jersey:
„Wat ik doe is tot nut van het algemeen. Ten eerste zorg ik voor werkgelegenheid. Ik huur mensen om de wagens af te leveren, de nummerplaten te veranderen, ze te spuiten, de papieren ervoor te verzorgen, misschien om ze naar het buitenland te rijden en afnemers te zoeken. Dat is goed voor de economie. Bovendien help ik arbeiders aan dingen die zij anders nooit zouden kunnen krijgen. Iemand wil een Cadillac, maar hij kan hem niet betalen; zijn vrouw wil hem ook, maar zij weet dat hij hem niet kan betalen. Dus help ik die man aan een mooie wagen voor een prijs die hij wel kan betalen; mogelijk bespaar ik hem wel $2000. Hij is blij, maar de vent die zijn wagen kwijtraakte is ook blij, want hij krijgt van de verzekeringsmaatschappij een mooie nieuwe Cadillac — zonder de deuken en krassen die wij eruit moesten halen. En de Cadillac-fabriek is ook blij want zij verkopen weer een nieuwe Cadillac.
De enige die er niet zo wel bij vaart, is de verzekeringsmaatschappij, maar die is zo groot dat niemand er daar persoonlijk door getroffen wordt. Zulk soort van dingen hebben ze in ieder geval in hun begroting opgenomen. Dus hier sta ik, een knaap, zonder opleiding, die zijn beide kinderen naar de middelbare school kan sturen, zijn gezin goed kan onderhouden en andere mensen blij maakt. Nou ja, en wie doe ik dan nu feitelijk iets tekort?”
Er zijn nog meer factoren die herhaaldelijk worden genoemd.
Opgeleid voor geweld
De beschikbaarheid van vuurwapens zal in veel delen van de moderne wereld zo al niet misdaad veroorzaken, dan er toch wel toe bijdragen. In de Verenigde Staten zijn er bepaalde soorten van handvuurwapens te koop, „Saturday night specials” genoemd, die nieuw voor vijftien dollar te verkrijgen zijn. De politie van Detroit, in de staat Michigan, schat dat er alleen in die stad al ongeveer een half miljoen van deze wapens in omloop zijn. Volgens sommigen maakt dit echter weinig uit omdat men zonder vuurwapens toch ook zal vechten. Brigadier F. Williams uit Detroit is het daarmee eens, maar voegt eraan toe: „De andere knaap heeft dan misschien een bloedneus, maar hij leeft tenminste nog.”
Verder dient men te bedenken dat in de moderne maatschappij overal ter wereld duizenden jonge mannen rondlopen die als soldaten het gebruik van wapens in hun levenspatroon hebben opgenomen. Op de televisie worden misdaad en misdadigers geromantiseerd. De enorme toename van geweldmisdrijven gedurende de laatste jaren in Israël wordt toegeschreven aan de „voortdurende stroom van Amerikaanse misdaadfilms die in de huiskamers worden getoond”.
De wetshantering
Het klinkt paradoxaal, maar juist de instellingen voor de bestrijding van misdaad worden dikwijls eveneens gelaakt wegens hun bijdrage tot de stijging. De rechtbanken bijvoorbeeld worden ervan beschuldigd de misdadigers te „vertroetelen”, maar zelf klagen ze over gebrek aan personeel. Rechtbanken maken geen wetten; ze voeren slechts uit wat door een wetgevend lichaam is besloten.
Rechters wijzen op de fouten in het gevangenisstelsel en noemen het een ’draaideur’. Een ’ongevaarlijke’ misdadiger komt in de gevangenis, leert daar grovere methoden en komt eruit om een wredere misdaad te begaan. Rechter C. W. Halleck uit Washington, D.C., merkt op: „Het enige dat wij doen als wij mensen in de gevangenis stoppen, is hen erger maken dan zij al waren voordat zij erin kwamen. . . . geen enkele weldenkende rechter is van mening dat lange gevangenisstraffen iets tot de beperking van de misdaad zullen bijdragen . . . Het gerechtelijke proces is slechts een klein radertje in het geheel.”
Anderen vragen zich echter af: ’Waarom kan de politie dan niet „harder optreden” tegen misdadigers?’ Wel, omdat ook de politie aan beperkingen onderhevig is. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld is het volgens het Vierde Amendement voor een politieagent verboden om zonder grond huiszoeking te doen of een arrestatie te verrichten. Zou u willen dat dergelijke wetten werden ingetrokken, zodat een politieagent wanneer hij maar wil, uw woning zou kunnen binnendringen? Zoals de zaken er thans voorstaan, kunnen de rechtbanken en de gevangenissen niet eens alle misdadigers die de politie ze stuurt, afhandelen. Hoe zouden ze dan bij zo’n ’harder optreden’ de nog grotere stroom moeten verwerken?
Bovendien houdt de politie zich met nog meer belangrijke zaken bezig dan alleen ’boeven vangen’; ze moet vermiste kinderen opsporen, gestolen eigendommen ontdekken, controleren of zaken over de benodigde papieren beschikken en eerste hulp bij ongelukken verlenen. En dan zijn er nog de burenruzies, de dronkaards langs de weg en de verkeersovertreders waaraan aandacht geschonken moet worden.
Ondertussen heeft de veranderde economische situatie op alle soorten van beroepen invloed uitgeoefend en dus eveneens op het politievak. In de jaren dertig waren er in de stad New York 17.000 politieagenten; thans zijn er meer dan 30.000. Een flinke toename? Neen! Ten gevolge van een kortere werkweek, langere vakanties en extra betaalde overuren zijn er nu vijf man nodig om het werk te doen dat drie of vier man toen deden. De Newyorkse politiecommandant V. Rohe concludeerde: „Er zijn nu niet meer agenten op straat dan destijds, ondanks het feit dat de maatschappij veel ingewikkelder is geworden.”
Ja, de misdaad is zozeer ’met het patroon van de samenleving verweven’ dat het gehele apparaat voor handhaving van de wet — bestaande uit politie, rechterlijke organisatie en gevangeniswezen — er niet veel aan kan doen; elk onderdeel ervan „is slechts een klein radertje in het geheel”.
De rol van het individu
Elk van de tot dusver besproken factoren doet ons beter begrijpen waarom de misdaad toeneemt. Misdaad is vrijwel niet los te denken van dit samenstel, ze is ’verweven met de samenleving’; waarbij men echter niet moet vergeten dat het uiteindelijk toch afzonderlijke personen zijn die misdaden begaan.
Om kort te gaan, het is voornamelijk een moreel probleem. De joodse filosoof Will Herberg merkte enige tijd geleden op:
„De morele crisis van onze tijd bestaat in beginsel niet in het wijdverbreid overtreden van aanvaarde morele maatstaven — want welke tijdsperiode heeft iets dergelijks niet gekend? — maar in het niet langer erkennen van deze morele maatstaven zelf.”
Misdaad is ten dele het gevolg van ’het niet langer erkennen van morele maatstaven’.
Welke politieagent, welke rechtbank of welk wetgevend lichaam kan iemand er volledig van weerhouden verkeerd te doen indien zo iemand beslist de verkeerde kant op wil? In Crime in America werd opgemerkt: „Bankovervallen worden zelden door bankiers gepleegd. . . . De armen jagen de prijzen niet op. . . . maar zij die tot misdaad in staat zijn, doen het, ieder op zijn eigen manier.”
Dat ’ieder het op zijn eigen manier doet’ werd nog eens heel duidelijk gesteld door P. Gray, voormalig waarnemend hoofd van de FBI:
„Ambtenaren die het bij gelegenheid met beginselen of aan hun hoede toevertrouwde belangen op een accoordje gooien in ruil voor gaven en gunsten, zakenlieden die hun onkostenrekeningen te hoog en hun aangiftebiljet voor de inkomstenbelasting te laag invullen, zouden hoogst verbaasd zijn als iemand hun zou zeggen dat zij geen oppassende, ordelievende burgers waren. . . .
De arbeider die na sluitingstijd een clandestiene bar of een goktent in de buurt bezoekt, zij die artikelen kopen tegen prijzen en onder omstandigheden waaruit duidelijk blijkt dat ze gestolen zijn, dragen bij tot het in stand houden van de misdaad in onze maatschappij — toch zouden zij verbluft zijn zichzelf misdadigers te horen noemen.”
Wat het begaan van overtredingen betreft, ’deed ieder het op zijn eigen manier’ toen in 1969 de politie te Montreal in Canada in staking ging. Een waarnemer herinnert zich:
„Ik bedoel geen straatschenders en verstokte wetsovertreders; ik bedoel dat doodgewone mensen overtredingen begingen waaraan zij geen moment hadden gedacht als er een politieagent op de hoek had gestaan. Ik zag auto’s door rood licht rijden. Autobestuurders reden aan de verkeerde kant de straat in omdat zij wisten dat toch niemand hen zou pakken.”
Inderdaad zijn er dus, zoals wij hebben gezien, talloze oorzaken voor de heersende misdaadcrisis aan te wijzen, maar er zijn er nog meer, waarvan u zich wellicht niet bewust bent, oorzaken die eigen zijn aan onze tijd. In de bijbel worden ze toegelicht.
Fundamentele oorzaken
Kort voor zijn dood gaf Jezus Christus een „teken” dat als kenmerk zou dienen van het „besluit van het samenstel van dingen”. Uit zijn woorden, gecombineerd met Openbaring hoofdstuk zes, blijkt dat wereldoorlogen, hongersnoden en pestilentiën binnen de tijdsperiode van één „geslacht” zouden komen. Wij leven sinds 1914 in dit „besluit van het samenstel van dingen”.
Terzelfder tijd voorzei Jezus echter ook dat „wegens het toenemen der wetteloosheid . . . de liefde van de meesten [zou] verkoelen”. Jezus wist waartoe ’s mensen ingeboren zondigheid en hartestoestand tegen die tijd zouden leiden — tot buitensporige „wetteloosheid”. De misdadigheid, waarvan de moderne maatschappij tot in elke vezel schijnt te zijn doortrokken, heeft menigeen hard gemaakt. De liefde voor God en zijn hoge morele maatstaven is verkoeld. Het gevolg is nog meer „wetteloosheid”. — Matth. 24:3-12, 34; 2 Tim. 3:1-5.
Aangezien de bijbel hetgeen wij thans zien, nauwkeurig heeft voorzegd, kunnen wij wat erin wordt gezegd over nog een andere oorzaak van de huidige toename in misdaad, ook geloven. Dat andere element wordt gevormd door een onzichtbare geestelijke persoon — Satan de Duivel. De bijbel heeft voorzegd dat Satan in deze tijd uit de hemel zou worden geworpen. Met welke gevolgen? „Wee de aarde en de zee, want de Duivel is tot u neergedaald, en hij heeft grote toorn, daar hij weet dat hij slechts een korte tijdsperiode heeft.” Nu zijn dagen geteld zijn, gaat hij voort de huidige geest van wetteloosheid aan te wakkeren. — Openb. 12:12.
Hoe kan men zich echter in deze tijd voordat het „samenstel van dingen” eindigt, persoonlijk tegen misdaden beschermen?
[Illustratie op blz. 10]
Religieuze huichelarij brengt velen ertoe de bijbelse moraal aan de kant te schuiven
[Illustratie op blz. 11]
Overbelaste rechtbanken zenden misdadigers naar overbevolkte gevangenissen. Daar worden zij dikwijls nog gevaarlijker
[Illustratie op blz. 12]
De meeste mensen houden zich aan de wet als er een politieagent toekijkt — maar — houdt u zich er even vanzelfsprekend aan als er geen politieagent in de buurt is?
[Illustratie op blz. 13]
MISDADIGERS MOGEN DAN STELEN, MAAR KOOPT U WAT ZIJ STELEN?