Wat krijgt men als men wijn koopt?
MISSCHIEN hebt u nog nooit een fles wijn gekocht. Voor veel anderen is het kopen van wijn echter tamelijk gewoon. De meerderheid van deze personen geniet van een gematigd gebruik van wijn, vaak bij de maaltijden. Zij zijn geen alcoholisten. Maar wat krijgen de vele mensen die wijn kopen?
Soorten wijn
Wijn is gegist vruchtesap, gewoonlijk het sap van druiven. Er bestaan twee algemene categorieën wijn, namelijk „droge” en „zoete” wijn. Droge wijnen ontstaan door het gistingsproces door te laten gaan tot de meeste suiker uit de druif in alcohol is omgezet, zoete wijnen daarentegen ontstaan als het gistingsproces wordt gestopt terwijl er nog een aanzienlijke hoeveelheid suiker uit de druif aanwezig is. Aan sommige soorten zoete wijn wordt na de gisting suiker toegevoegd.
Bij het maken van zoete wijnen wordt het gistingsproces gewoonlijk gestopt door de toevoeging van een kleine hoeveelheid brandewijn. Wijnen waaraan brandewijn is toegevoegd, staan ook bekend als „dessertwijnen”. De brandewijn dient om de overgebleven suiker te behouden en ook om het alcoholgehalte van de wijn te verhogen. Terwijl het alcoholgehalte van droge tafelwijnen niet boven de 14 percent uitkomt, bedraagt dit bij dessertwijnen ongeveer 20 percent.
Witte wijnen worden gewoonlijk gemaakt van witte druiven, ofschoon ook rode druiven gebruikt kunnen worden als het sap snel gescheiden wordt van de schillen. De meeste witte wijnen worden echter alleen bereid van het sap, ongeacht wat de kleur van de schil is. Bij het maken van rode wijnen laat men de schillen en de pulp met het sap gisten. De natuurlijke kleurstof trekt uit de schillen in het sap, waardoor de wijn zijn rode kleur krijgt. Bovendien dragen bepaalde stoffen zoals het looizuur uit de schillen en pitten ertoe bij dat rode wijn een sterker bouquet heeft dan witte wijn. Lichtrode wijnen ontstaan als men het sap een korte tijd met de gekneusde druiven laat gisten, waarna het sap wordt afgescheiden om alleen verder te gisten.
Mousserende wijnen, zoals champagne en mousserende Bourgognewijn, bruisen door de aanwezigheid van koolzuur. Op natuurlijke wijze gevormd koolzuur ontstaat in de loop van een tweede gistingsproces in gesloten vaten, hetzij in de fles waarin de champagne wordt verkocht of in grote, met glas beklede tanks. De op de fles gegiste produkten zijn natuurlijk duurder dan de champagnes die in grote hoeveelheden tegelijk worden vervaardigd. De nog goedkopere soorten zijn die waaraan langs kunstmatige weg koolzuur is toegevoegd.
De kwaliteit en de soort van druiven die worden gebruikt hebben een directe invloed op de kwaliteit van de wijnen die ervan worden gemaakt. Hoewel er wijnen van een slechte kwaliteit zijn gemaakt van goede druiven, kan er nooit een goede wijn worden gemaakt van slechte druiven. De druiven moeten niet alleen van een goede soort zijn maar ook de bodem en het klimaat moeten passend zijn voor de betreffende druivesoort. Druiven die in koele bergdalen en op heuvelhellingen worden verbouwd, zijn voor de meeste tafelwijnen het beste. Maar voor zoete wijnen wordt de voorkeur gegeven aan druiven die in de zon groeien, in warme dalen en op bijna dorre grond.
Het natuurlijke suikergehalte van de druiven is groter als het zonnig weer is dan wanneer het bewolkt en regenachtig is. Dat is de reden waarom er in Frankrijk en Duitsland, waar het weer wisselvalliger is dan in de wijnbouwgebieden van Italië, Spanje en Californië (V.S.), van jaar tot jaar een groter verschil bestaat in de kwaliteit van de wijn. Daarom willen veel mensen, vooral in verband met Duitse en Franse wijnen, de ouderdom van de wijn weten, dat wil zeggen, het jaar waarin de druiven werden gekweekt en de wijn werd gemaakt.
Waarom bepaalde wijnen worden uitgekozen
Vaak worden wijnen uitgekozen om bij een bepaald gerecht gedronken te worden. Hoewel men de geschiktheid van de een of andere wijnsoort om bij een bepaald gerecht gebruikt te worden, vaak overdrijft, bestaan er een paar algemeen aanvaarde combinaties.
Droge tafelwijnen worden gewoonlijk beschouwd als behorend bij de hoofdmaaltijd. Daar rode tafelwijnen voller van smaak zijn dan witte tafelwijnen, worden ze aanbevolen bij de sterker gekruide rode vleessoorten. Maar witte tafelwijnen passen heel goed bij zeebanket en bij het witte vlees van gevogelte. Rode en witte wijn kunnen beide bij donker vlees van gevogelte worden gebruikt. Sherry en champagne worden algemeen gebruikt als aperitief en zoete dessertwijnen worden gewoonlijk geserveerd bij het nagerecht.
Het vervalsen van wijnen
Niet alle mensen die wijn kopen, krijgen datgene waar zij voor betalen. Door onwettige vervalsingen van een aantal Italiaanse wijnen hebben mensen de afgelopen maanden en jaren bijvoorbeeld, onwetend brouwsels gekocht die gemaakt waren van appels en melasse, dierenvoer, vijgen en dadels, synthetische alcohol en gedroogd ossebloed. Naar verluidt heeft de Italiaanse politie alleen al in 1970, 38 miljoen liter vervalste wijn opgespoord. Dit suggereert dat ieder die wijn koopt, vooral reizigers, voorzichtig moeten zijn. Iemand kan het verstandig vinden, in plaats van verlokt te worden door een opzichtig etiket, een produkt te kopen dat hij kent.
Een mildere vorm van vervalsing waar velen zich zorgen over maken, is het uitgebreide gebruik van chemische toevoegstoffen, vooral in de gemengde soorten. Toevoegstoffen worden gebruikt om wijnen goed te houden, te klaren en hun smaak en kleur te verbeteren. Doordat sommige mensen zich bewust zijn van het mogelijke gevaar voor de gezondheid dat kleeft aan het drinken van wijn die zulke chemische toevoegstoffen bevat, vinden zij het beter eigengemaakte wijnen te drinken of schaffen zij zich een produkt aan (vaak een onvermengde wijn) waarvan zij weten dat het betrekkelijk vrij is van chemische toevoegstoffen.
Bij het uitkiezen van geïmporteerde wijnen vinden sommige mensen het nodig erachter te komen of de exporteurs en importeurs inderdaad een goede reputatie genieten. Zij kijken ook het etiket na om te zien of zij een authentiek produkt ontvangen. De woorden Appelation Contrôllée (naam gecontroleerd) duiden bijvoorbeeld op een authentieke Franse wijn en de uitdrukking Original-Abfüllung die voorafgaat aan de naam van de producent., is er een garantie voor dat iemand een Duitse, ter plaatse gebottelde, wijn krijgt.
Een zaak van grotere zorg
Ongeacht hoe goed een wijn ook kan zijn, hij kan iets schadelijks voor de koper worden als er niet op bescheiden wijze gebruik van wordt gemaakt. Alcoholisme vormt in vele delen van de wereld een belangrijk gezondheidsprobleem. In Frankrijk, waar veel wijn wordt verbruikt, is bijvoorbeeld één van de drie ziekenhuispatiënten daar vanwege buitensporig drankgebruik. Een medisch naslagwerk (The Pharmacological Basis of Therapeutics, geredigeerd door L.S. Goodman en A. Gilman, vierde uitgave, 1970, blz. 291) merkt op:
„De grote rol die de produktie en consumptie van alcoholische dranken in het economische en maatschappelijk leven van de westerse maatschappij speelt, dient ons er niet toe te brengen het feit te bagatelliseren dat alcoholisme een belangrijker probleem is dan alle andere vormen van misbruik in verband met verdovende middelen. Vijf miljoen Amerikanen vertonen een of andere vorm van alcoholisme, en ongeveer 5% hiervan bereikt uiteindelijk het stadium van sociale vereenzaming, zij worden een „menselijk wrak”. Er is geschat dat er ieder jaar in de Verenigde Staten in totaal 750 miljoen dollar verloren gaat door onverdiend loon, misdaden, ongelukken, en medische- en maatschappelijke zorg; en het verlies in verband met uiteengevallen huisgezinnen, verspilde levens, schade voor de samenleving en menselijk leed is niet te berekenen.”
Het is duidelijk dat verslaving aan wijn of iedere andere alcoholische drank volkomen onwenselijk is. Christenen in het bijzonder hebben alle reden een dergelijke verslaving te vermijden. Een onoordeelkundig gebruik van alcoholische dranken van hun zijde zou smaad brengen op de naam van God en de gemeente waarmee zij verbonden zijn. Zij zouden zelfs volledig Gods gunst kunnen verliezen, want 1 Korinthiërs 6:9, 10 zegt duidelijk dat dronkaards Gods koninkrijk niet zullen beërven.
Christenen die in bescheiden mate alcohol gebruiken, dienen altijd in gedachte te houden dat er zelfs onder medechristenen personen kunnen zijn voor wie alcoholische dranken een probleem hebben gevormd of nog vormen. Zou het daarom geen blijk van vriendelijkheid zijn anderen niet tot drinken aan te moedigen als zij dit niet wensen? Zou het ook niet passend zijn om als men personen kent die de neiging hebben zware drinkers te zijn of die in het verleden problemen hebben gehad met het oefenen van zelfbeheersing, hun geen alcoholische dranken aan te bieden of zelfs dergelijke dranken niet in hun nabijheid te drinken?
Dus wat men krijgt als men wijn koopt hangt niet alleen af van de keus, maar ook van het gebruik dat men van de wijn maakt. Want de persoon die in bescheiden mate wijn drinkt, kan een kleine extra vreugde aan zijn leven toevoegen. Psalm 104:15 zegt namelijk: ’Wijn verheugt het hart van de sterfelijke mens.’ Daarentegen krijgt de koper die zonder bescheidenheid te oefenen, wijn gebruikt of een slecht oordeel toont bij het serveren ervan aan anderen, iets dat bijzonder gevaarlijk kan zijn.