Postzegels verzamelen als hobby
SOMMIGEN beschouwen het als de mooiste hobby van de wereld. Anderen kijken erop neer. Niettemin heeft het mensen van alle rangen en standen en van elke leeftijd, hetzij negentig dan wel nauwelijks negen jaar, onder zijn bekoring gebracht.
De eerste verwijzing naar het verzamelen van postzegels heeft men, naar het schijnt, in 1841, het jaar nadat ze voor het eerst werden uitgegeven, in Engeland aangetroffen. In de Times van Londen stond de volgende advertentie:
„Een jongedame, die haar kleedkamer graag met gebruikte postzegels wil behangen, is, wat dit verlangen betreft, door haar persoonlijke vrienden reeds bijzonder aangemoedigd; zij is erin geslaagd er 16.000 te verzamelen. Aangezien dit echter nog niet genoeg is, zal zij het zeer op prijs stellen als elke goedhartige persoon die deze (anders nutteloze) kleine artikelen wellicht tot zijn beschikking heeft, haar bij dit fantastische plan zou willen helpen!”
Sindsdien hebben veel postzegelverzamelaars niet alleen vreugde aan deze hobby beleefd, maar er ook ontspanning in gevonden. Anderen waarderen de opvoedkundige zijde ervan. Ook de kunstzinnigheid van postzegels oefent op sommige verzamelaars aantrekkingskracht uit, terwijl nog weer anderen door vooruitzichten van financieel voordeel worden aangedreven.
Waardoor is het verzamelen van postzegels mogelijk geworden?
Toen er nog geen posterijen waren, verzonden de mensen boodschappen en brieven door bemiddeling van vertrouwde reizigers. Tegen de zestiende eeuw trad er een internationale postdienst tussen een aantal Europese staten in werking. Deze was echter nogal duur en ging met veel vertraging in de bezorging gepaard. Toen werd er in 1680 in Londen, door een man genaamd Dockwra, met een briefkoerierstelsel begonnen. Elk uur werden er uit honderden brievenbussen die hij door heel Londen heen had geplaatst, brieven verzameld. De bestelling vond tien maal per dag plaats, en de kosten waren slechts zeven cent per brief!
Aangezien het drijven van een postdienst echter een gunst was die aan leden van de aristocratie werd geschonken, kwam er spoedig een eind aan Dockwra’s bedrijf. De gedragslijn van de adel was, voor een minimumdienst zoveel mogelijk geldelijk voordeel te verkrijgen. Het gevolg was corruptie op zulk een grote schaal dat dit aanleiding gaf tot de uitdrukking „zo corrupt als een postbode”.
Toen de handel en industrie een steeds hogere vlucht namen, werd een postdienst naar andere gebieden toch noodzakelijk. De mensen kwamen in actie voor een postherziening en dit bracht het parlement ertoe een commissie van onderzoek te benoemen. Als resultaat hiervan publiceerde Sir Rowland Hill in 1837 een vlugschrift over „Posterijenherziening”. Hij deed de aanbeveling dat overal in Engeland de brieven voor een penny bezorgd zouden worden. De Britse regering voerde dit door en herstelde in 1840 het penny-briefport, door de eerste gegomde postzegels voor brieven uit te geven.
Dit waren de beroemde één-penny-postzegels die het profiel van koningin Victoria droegen (thans „de Penny Black” genoemd) en de blauwe „twopence”-zegels. Ongeveer twee jaar later werd in de Verenigde Staten door de expresseafdeling van de Newyorkse posterijen de eerste gegomde postzegel in omloop gebracht. Hiervoor betaalde men drie dollarcent (ongeveer ƒ 0,10) vooruit als bezorgingskosten voor een brief die binnen de stad werd verzonden. Canada volgde het voorbeeld in 1851 met een postzegel van drie pence met een bever daarop afgebeeld.
Tegen 1966 waren er naar schatting van één autoriteit meer dan 156.000 verschillende soorten postzegels over de gehele wereld uitgegeven! Alleen al in Europa waren het er 54.228. Geen wonder dat postzegelverzamelaars zich gewoonlijk specialiseren!
Het gereedschap van de postzegelverzamelaar
In allerlei openbare bibliotheken en boekwinkels zijn tal van boeken verkrijgbaar als hulpmiddelen om de waarde van postzegels te weten te komen en ook te weten wat men zal verzamelen. Voor het classificeren van de postzegels is zowel een album als een vergrootglas erg nuttig.
Sommigen beginnen postzegels te sparen van brieven die zij thuis of op de zaak ontvangen. Anderen werken aan een verzameling door pakjes met verscheidene soorten postzegels te kopen. De meeste verzamelaars zijn van mening dat de grootste pakjes de beste postzegels bevatten. Op deze manier is het mogelijk ongeveer 70 percent van alle in de wereld uitgegeven postzegels te verkrijgen.
Postzegel-„panorama”
Als men door het „postzegel-panoramavenster” kijkt, kan men een hele beschrijving van de menselijke geschiedenis zien. Niet alleen vreedzame taferelen, maar ook oorlog en andere menselijke tragedies, alsmede wetenschappelijke prestaties en beeltenissen van koningen, koninginnen, presidenten en goddeloze dictators staan erop afgebeeld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden postzegels door beide partijen in een propagandamiddel veranderd. Handelen industrie hebben eveneens invloed gehad op hetgeen erop afgebeeld staat.
Sommige verzamelaars hebben zich gespecialiseerd in dierenpostzegels en bezitten bijgevolg een behoorlijke zoölogische collectie in hun albums. De koalabeer, het eierleggende vogelbekdier en de befaamde springer de kangoeroe zijn alle op Australische postzegels afgebeeld geweest. Op Peruviaanse zegels hebben illustraties gestaan van de lama, terwijl Liberiaanse brieven met de krokodil zijn versierd. De nederige schildpad is op Vietnamese en Ecuatoriaanse postzegels verschenen. Statig stappende leeuwen, luipaarden, gazellen, kamelen, wolven en nijlpaarden hebben als decoratie gediend voor de postzegels van Denemarken, Angola, Israël, Egypte, Turkije en Somalia.
Onze liefdevolle Schepper heeft de aarde ook uitgedost met een groot aantal vliegende schepselen. Het is hoogst interessant deze dieren te leren kennen. Sommige mensen doen dit heel graag door van verscheidene natiën postzegels te verzamelen waarop aldaar voorkomende vogels staan afgebeeld. De scherpziende adelaar staat, om er slechts enkele te noemen, op de voorkant van Poolse, Albanese en Syrische postzegels. Venezuela is te herkennen aan de gier, Hongarije aan de raaf, Spaans-Sahara aan de struisvogel en Korea aan de havik, terwijl Oostenrijk, China, Monaco en andere landen de beeltenis van een meeuw in zweefvlucht vertonen. De zeldzame paradijsvogel prijkt in al zijn glorie op Nieuwguinese postzegels. Ten slotte staat, niet te vergeten, de pelikaan met zijn enorme ondersnavel op de postzegels van Joegoslavië, Moçambique en Antigua afgebeeld. Het aantal vogels dat op postzegels zijn opwachting maakt, vormt een lange reeks, tot grote vreugde van veel postzegelverzamelaars.
Planten, bomen en bloemen, alsmede insekten, hebben door de jaren heen als decoratie van postzegels gediend. Bruggen, dammen en openbare gebouwen zijn naast rivieren en bergen als postzegelthema gebruikt. Door postzegels te verzamelen kan men zich ontegenzeglijk een uitgebreide reeks onderwerpen eigen maken die zowel van opvoedkundige als recreatieve aard zijn.
Natuurlijk zijn er ook postzegels die ten doel hebben gedachten en leerstellingen mee te delen die in strijd zijn met christelijke beginselen. Veel postzegels verheerlijken bijvoorbeeld politieke en militaire leiders, alsmede oorlogen en overwinningen. Personen die in overeenstemming met Gods Woord trachten te leven, zullen hierin niet gesteund worden door hun tijd te besteden aan het verzamelen van afbeeldingen die een andere leefwijze aanbevelen.
Religieuze motieven
Sommige mensen verzamelen postzegels die op bijbelse onderwerpen of op de geografie van het Heilige Land betrekking hebben. De zo bekende rivier de Jordaan, beroemd om haar bijbelse associaties, staat op een Transjordaanse postzegel die in 1933 werd uitgegeven, afgebeeld. Sommige postzegels hebben de bijbel geëerd; één herdacht het feit dat de bijbel 300 jaar geleden in de Finse taal werd gedrukt. IJsland leverde een afbeelding van een oud manuscript dat, naar wordt beweerd, over Noachs bouw van de ark gaat. Eén Israëlische postzegel vertoonde een afbeelding van Elia’s geschil met de priesters van Baäl op de berg Karmel met betrekking tot de vraag wie de ware God is (1 Koningen hst. 18). En op een Israëlische uitgave van recente datum staat het Tetragram, de vier Hebreeuwse letters van Gods naam, Jehovah.
De meeste postzegels met een religieus motief en door zogenaamde christelijke natiën uitgegeven, hebben echter heidense goden en valse leerstellingen verheerlijkt. Postzegels van minstens zevenendertig landen der christenheid hebben de aanbidding van de moeder van Jezus tot onderwerp, hoewel Jezus’ leringen iets dergelijks niet ondersteunen. Postzegels van Ierland en Italië hebben de Drieëenheid uitgebeeld, ook al werd deze leerstelling voor het eerst in het Babylon uit de oudheid verkondigd, en wel duizenden jaren voordat ze op het Concilie van Nicea onder leiding van de heidense keizer Constantijn door de christenheid werd aangenomen.
Duitsland, Spanje, Portugal en andere landen hebben postzegels uitgegeven die de nadruk leggen op de verering van het kruis. Ook deze gewoonte is niet van christelijke oorsprong, maar is in het heidendom geworteld. Dat dit zo is, wordt heel goed geïllustreerd op een Mexicaanse postzegel die „het Kruis van Palenque” laat zien — een symbool dat zelfs voordat Jezus Christus aan een gewone paal werd gehangen, in de aanbidding van de Maya’s uit de oudheid werd gebruikt. — Hand. 5:30; 10:39; Gal. 3:13.
Verbazingwekkend is ook het feit dat een groot percentage van de natiën die het christendom belijden praktisch het hele pantheon van heidense Romeinse goden en godinnen op hun postzegels hebben aangebracht. Hoewel postzegels geen religieuze artikelen zijn, behoren ware christenen heel goed na te gaan of zij soms bezig zijn als hobby een verzameling vals-religieuze symbolen en heidense goden aan te leggen.
Postzegels die van ongewoon belang zijn
Voor minder gewone postzegels hebben veel verzamelaars natuurlijk speciale belangstelling. Sierra Leone heeft bijvoorbeeld de ongewone, reusachtige „Gouden Munt”-postzegels uitgegeven. Deze postzegels zijn, aldus de Freetown Daily Mail, „elk afzonderlijk met zo’n precisie en nauwkeurigheid gegraveerd, van reliëfletters voorzien en gestempeld dat, zelfs als men ze naast de munten legt, de gelijkenis tot in het geringste detail verbazingwekkend nauwkeurig is”. De grootste van deze postzegels zijn acht en een kwart centimeter in doorsnee en vertonen een leeuwekop of een kaart van het land in reliëfdruk.
Verzamelaars schenken nauwkeurig aandacht aan eigenaardigheden. Een Papua-postzegel met de namen van elk postkantoor in het land was niet alleen een curiositeit, maar ook een eerste uitgave. In 1853 verschenen de eerste driehoekige postzegels van Kaap de Goede Hoop. De eerste Braziliaanse postzegels van 1843 werden vanwege hun ovale vorm „stiereogen” genoemd.
De zeldzaamste postzegel van de wereld is de helrode één-centszegel van Brits-Guyana — thans Guyana — die in 1856 uitkwam. In 1956 werd een bod van ƒ 234.000 voor het enige bestaande exemplaar afgeslagen. In 1970 werd het voor ƒ 1.000.000 verkocht.
Omgekeerde afbeeldingen op postzegels maken dat ze zeldzaam zijn. Bij vergissing werd op de Canadese gedenkzegel die in 1959 ter gelegenheid van de opening van het St. Lawrence Zeekanaal werd uitgegeven het middengedeelte ondersteboven gezet. Nu kan men er — gestempeld of ongestempeld ƒ 9000 voor krijgen. Een Amerikaanse luchtpostzegel van 1918, de karmijnroze en -blauwe 24-dollarcentszegel met een vliegtuig ondersteboven erop afgebeeld, zal nu volgens de catalogus van Scott ƒ 90.000 opbrengen.
Een Oostenrijkse postzegel vertoonde de afbeelding van een wijnkoper uit Neder-Oostenrijk in nationale klederdracht, een overigens correcte afbeelding behalve dat de oren van de man de verkeerde kant op stonden. Op een postzegel van St. Kitts-Nevis kon men Columbus op zijn schip zien staan terwijl hij op zijn historische tocht van 1492 G.T. Amerika naderde. Een postzegelverzamelaar was zo scherp van gezicht dat hij opmerkte dat Columbus door een verrekijker naar het land keek. De verrekijker werd echter pas ruim honderd jaar later uitgevonden! Maar dergelijke fouten maken het verzamelen van postzegels alleen maar interessanter.
Postzegels verzamelen is een interessante hobby en men kan er veel van leren. Men moet echter, zoals dat niet zoveel dingen het geval is, de nodige voorzichtigheid in acht nemen opdat men niet afgeleid wordt van de dingen die werkelijk belangrijk zijn in het leven.