Trouwen in Hong Kong-stijl
Door Ontwaakt!-correspondent in Hong Kong
BRUILOFTEN in Hong Kong omvatten veel tradities die in China zijn overgeleverd. Families nemen echter verschillende tradities in acht, hetgeen ervan afhangt uit welke provincie van China zij afkomstig zijn. Dan heeft ook de westerse invloed veranderingen gebracht. Bruiloften variëren dus en niemand kan dogmatisch zeggen wat de exacte norm voor een Hong Kongse bruiloft is. Niettemin worden bepaalde huwelijksgebruiken hier als vanzelfsprekend aangenomen terwijl ze mensen uit andere plaatsen misschien heel vreemd voorkomen.
Het is heel lang de Chinese gewoonte geweest dat de ouders van een jongen door bemiddeling van een tussenpersoon contact zochten met de ouders van een meisje om een huwelijk te regelen, terwijl dit werd gedaan voordat het jonge stel elkaar ooit had ontmoet. Tegenwoordig geschiedt de hofmakerij in Hong Kong gewoonlijk op de westerse manier. Afspraakjes maken begint nu zelfs al in de tienerjaren, hoewel de meeste huwelijken pas worden gesloten wanneer men al ver over of achter in de twintig is.
De datum vaststellen
Wanneer een stelletje dat verkering heeft besluit te gaan trouwen, gaat de jongen gewoonlijk naar de ouders van het meisje om over de aangelegenheid te spreken. Soms zullen de ouders van de jongen, of in een zeldzaam geval een tussenpersoon die beide families kennen, voor de jongen bemiddelen. Tijdens dit contact tussen de twee families worden de details van de bruiloft, de bruidsschat en andere vereisten besproken. De ouders van het meisje hebben het bij deze overwegingen in de eerste plaats voor het zeggen.
Wanneer er een datum voor het huwelijk gekozen moet worden, kan het zijn dat de ouders een waarzegger raadplegen die een „geluksdag” uitkiest. Of het kan zijn dat de „geluksdag” wordt vastgesteld door in de Chinese almanak te kijken. Dit is hoofdzakelijk een astrologisch boek waarin elke dag van het jaar staat aangegeven en wat men wel of niet op die dag dient te doen. „Geluk” wordt door zowel niet-christenen als zelfs leden van de religies der christenheid in Hong Kong als iets heel belangrijks beschouwd. Elke mogelijke weg wordt onderzocht om „geluk” te brengen.
Het Chinese maanjaar 1969-70, het „jaar van de kip”, werd als een „geluksjaar” beschouwd om te trouwen omdat er twee lentefeesten in vielen. Daarom was er een enorme wachtlijst van bruidsparen die hun huwelijk in dat jaar wilden laten registreren. Het maanjaar 1970-71, het „jaar van de hond”, wordt echter een jaar zonder vooruitzichten genoemd omdat er geen lentefeesten zijn. Daarom wordt het als een „slecht jaar” voor huwelijken beschouwd.
Christelijke getuigen van Jehovah God weten echter dat alles wat verband houdt met astrologie, waarzeggerij of de valse goden van het „Geluk” en het „Lot” streng verboden wordt in de bijbel (Deut. 18:10-12; Jes. 65:11, 12). Daarom stellen zij hun trouwdatum vast op een tijd die hunzelf en ook hun families en vrienden het beste schikt. En in plaats van naar enige god van het „Geluk” op te zien, zien zij naar hun Schepper Jehovah God op voor zegeningen en een gelukkige toekomst.
Bruidsschat
Wanneer de trouwdatum eenmaal is vastgesteld, begint het onderhandelen over wat de bruidsprijs of bruidsschat genoemd zou kunnen worden. De bruidsprijs werd in bijbelse tijden door Gods dienstknechten betaald, en op zichzelf beschouwd is dit gebruik dan ook niet afkeurenswaardig voor christenen. Als het de eerste en oudste dochter is die wordt uitgehuwelijkt, zal de prijs voor haar waarschijnlijk meer bedragen dan laten wij zeggen voor de vierde dochter.
De bruidsschat is gewoonlijk een vast bedrag aan geld dat rechtstreeks aan de ouders van het meisje wordt betaald of voor een bruiloftsmaal in een restaurant wordt uitgegeven. De ouders van het meisje bepalen gewoonlijk het aantal tafels en tevens waaruit enkele van de gangen van de feestdis dienen te bestaan, zoals champignons, kip en abalone (een eetbaar weekdier).
Een tafel voor een bruiloftsmaal biedt plaats aan twaalf personen. Het kan zijn dat de ouders van het meisje bijvoorbeeld betaling eisen voor twintig of meer tafels tegen een bijdrage van ƒ 125 tot ƒ 250 per tafel, hetgeen afhangt van het menu en het restaurant. Maar dit is dan alleen nog maar voor de familieleden en vrienden van de familie van het meisje. De familie van de jongen kan nog eens dat aantal tafels hebben.
Dit is echter slechts een gedeelte van de betaling van de bruidsschat. De familie van de bruid kan ook eisen dat er op een „geluksdag” vóór de bruiloft enkele kati’s (ponden) bruiloftstaart worden bezorgd om onder vrienden en familieleden verdeeld te worden.
De familie kan ook verlangen dat er op de derde dag na de bruiloft één of meer in zijn geheel geroosterde varkens naar hen worden gezonden. In het China uit de oudheid werd het geroosterde varken op de derde dag na de bruiloft gezonden als teken dat de jongen het meisje een maagd had bevonden. Aan dit „derde dag”-gebruik wordt tegenwoordig niet altijd meer vastgehouden en ook is het varken in deze steeds immoreler wordende wereld niet noodzakelijkerwijs een bewijs van maagdelijkheid. Nu kan het varkensvlees op de eerste dag na de bruiloft worden gezonden of zelfs deel uitmaken van het feestmenu.
Niets van de vereiste bruidsschat komt voor de jongen als een verrassing. Hij heeft verwacht een prijs te moeten betalen. Maar hij geeft niet al te gemakkelijk toe. Er wordt onderhandeld over het aantal tafels, de kati’s taart en het geroosterde varkensvlees, enzovoort. Als er een tussenpersoon is, geschiedt dit onderhandelen door hem.
Gewoonlijk eindigt de onderhandeling in een vriendschappelijke schikking, waarbij door beide partijen iets wordt prijsgegeven. Soms ontstaat er echter een breuk in de verhouding en wordt de bruiloft zelfs afgelast. Of het kan zijn dat de schoonouders een apart feest hebben. Natuurlijk bekommeren de ouders van de jongen zich om het geld dat erbij betrokken is, want zij helpen hun zoon dikwijls de bruidsschat te betalen en nemen soms alle kosten op zich. Sommige ouders zijn van mening dat als zij de bruiloft bekostigen, de kinderen de verantwoordelijkheid hebben in later jaren voor hen te zorgen.
Als de jongen zich strikt aan bepaalde tradities houdt, kan het zijn dat hij voor alle leden van de familie van de bruid nieuwe kleren moet betalen. Hij kan ook de trouwjapon moeten bekostigen, die dikwijls de traditionele westerse witte japon is. De bruid kan zich op de trouwdag wel verscheidene keren verkleden. Onder andere draagt zij de Chinese Kwa Kwan. Deze traditionele klederdracht, die uit een jasje en een lange rok bestaat, kost tussen de ƒ 700 en ƒ 4000. De meeste bruidsparen huren dit voor ƒ 50 tot ƒ 400 per dag.
„Welnu, hoeven de ouders van het meisje dan helemaal niets te betalen?” vraagt u misschien. Ja, gewoonlijk wel. Nadat het onderhandelen in verband met de bruiloft voorbij is, wordt er gewoonlijk een bespreking gevoerd over wat de ouders van het meisje aan de pasgetrouwden zullen geven. Soms schenken zij het meubilair voor het nieuwe huis, behalve het huwelijksbed, dat alleen de jongen moet kopen. Als de ouders van het meisje welgesteld zijn, voorzien zij wellicht in een flat waarvan zij de huur voor één jaar betalen of die door hen is gekocht.
Trouwdag
Ten slotte breekt de trouwdag aan! De bruidegom gaat eerst zijn bruid ophalen. Als hij komt, zullen vrienden en leden van de familie hem niet binnenlaten als hij niet eerst „geluksgeld” betaalt. Dit geld, dat in rode pakjes is gedaan, wordt gegeven aan degene die de deur opendoet of aan iedereen in het huis. Pas na de betaling mag de bruidegom zijn bruid in ontvangst nemen. Ware christenen doen niet mee aan dergelijke praktijken waarbij „geluk” betrokken is en zij zetten dit gewoonlijk van tevoren aan degenen die bij de bruiloft betrokken zijn uiteen.
Vervolgens gaat het hele gezelschap naar het bureau van de burgerlijke stand, waar de huwelijksceremonie wordt voltrokken. In Hong Kong kunnen bruidsparen alleen wettig als gehuwd worden ingeschreven op een van de bureau’s van de burgerlijke stand of door naar een van de weinige grote kerken te gaan die voor dit doel zijn gemachtigd. Het bruidspaar moet geruime tijd van tevoren aanvragen of de ceremonie op de datum en tijd die zij wensen op het bureau van de burgerlijke stand kan plaatsvinden. Er zijn hier geen laatkomende bruidjes, of zij komen niet aan de beurt!
Christelijke getuigen van Jehovah voldoen prompt aan deze wet om het huwelijk te laten registreren, omdat zij weten dat alleen zulke wettelijk geregistreerde huwelijken door God worden goedgekeurd. Behalve de wettelijke ceremonie treffen zij gewoonlijk regelingen dat een christelijke bedienaar van het evangelie een op de bijbel gebaseerde lezing over het huwelijk en de daarmee gepaard gaande verantwoordelijkheden houdt. Dit gebeurt hetzij op het bureau van de burgerlijke stand of vóór het bruiloftsfeest.
Sommige mensen in Hong Kong echter willen misschien op een „geluksdag” trouwen maar bemerken dat zij te laat zijn om hun huwelijk op die dag te laten registreren. Zij hebben daarom een gebruikelijke Chinese bruiloft en wonen dan ondertussen te zamen voordat zij hun huwelijk hebben laten registreren. Aangezien deze echtparen echter niet werkelijk wettelijk zijn getrouwd, is hun samenwonen volgens de Schrift niet juist.
Na de bruiloft vereist de Chinese religie dat de bruid gekleed in de Kwa Kwan naar huis terugkeert en zich met het voorhoofd ter aarde buigt voor het altaar van de goden van de keuken, de hemel, de aarde of welke goden maar ook er door de familie worden aanbeden. Vervolgens moet zij zich neerbuigen voor eventuele dode voorouders die worden vertegenwoordigd door een gedenkplaat, altaar of foto’s aan de muur. Ten slotte buigt zij zich neer voor de leden van het gezin en bedient hen op ceremoniële wijze van thee. Aanbidders van de God van de bijbel doen natuurlijk niet mee aan dit gebruik omdat het in Gods Woord als afgoderij wordt veroordeeld. — Ex. 20:3-5.
Bruiloftsfeest
Het bruiloftsmaal bestaat uit tien gangen of meer en wordt gewoonlijk laat in de avond gehouden. Familieleden en vrienden geven er de voorkeur aan het laat te hebben omdat zij dan vroeg in de middag naar het restaurant kunnen gaan en tot etenstijd, dat is omstreeks 10 uur n.m., kunnen gokken. Christelijke bruidsparen staan natuurlijk geen gokken op hun bruiloft toe omdat gokken in de bijbel wordt afgekeurd.
Het bruidspaar ontvangt gewoonlijk vóór, gedurende en na de bruiloft geschenken in de vorm van geld of anderszins. Dit is een hulp om de onkosten te bestrijden. Maar bruiloften in Hong Kong zijn, zoals u goed kunt zien, dikwijls heel kostbaar. Zo kan het zijn dat de pasgetrouwden slechts net quitte uitkomen of misschien met een schuld blijven zitten. Om hun bruiloft te kunnen bekostigen, hebben sommige bruidsparen hun huwelijksreis naar het buitenland en andere plannen moeten afzeggen.
Hoewel christenen geen bezwaar hebben tegen huwelijksgebruiken die niet door God worden afgekeurd, trachten zij gezond oordeel te gebruiken zodat zij zich geen schulden op de hals halen die inbreuk zouden maken op hun dienst voor God. Aldus zijn hun bruiloften — in Hong Kong-stijl — gelukkige, gedenkwaardige gelegenheden, zoals bruiloften overal dienen te zijn.