Waardering voor de tonsillen
DE MEEST voorkomende operatie die, op tanden trekken na, op het menselijk lichaam wordt toegepast, is de verwijdering van de tonsillen of amandelen. De operatie, tonsillectomie genoemd, wordt meestal op jonge kinderen toegepast. Is deze operatie altijd verstandig? Wat is de functie van de amandelen?
Feitelijk hebben wij meer dan slechts één stel amandelen. De twee die gewoonlijk met de term „amandelen” worden aangeduid, bevinden zich achter in de mond vlak boven de keel, onder het gehemelte van de mond en aan beide zijden van de toegang tot de keel. Ze worden „gehemelte”-amandelen genoemd omdat ze zo dicht bij het gehemelte liggen.
De amandelen zijn soms ontstoken en opgezet. Vooral wanneer ze erg ontstoken zijn, belemmeren ze de toegang tot de keel bijna volledig zodat het lange tijd de gewoonte is geweest de ontstoken amandelen te verwijderen.
Hoewel de medische stand de verwijdering van de amandelen tegenwoordig afraadt, behalve wanneer het een zeer ernstige ontsteking betreft, onthullen de feiten dat de houding ten opzichte van deze praktijk zeer verschillend is. Zo merkte de door het Canadese Medische Genootschap uitgegeven Journal van 28 december 1963 op dat ziekenhuizen in sommige gebieden van Canada in de loop van een jaar naar verhouding negen maal zoveel amandelen verwijderen als andere ziekenhuizen. Kennelijk blijkt er een groot verschil van mening te bestaan met betrekking tot de indicaties voor het verwijderen van amandelen.
Zoals thans wordt erkend, hebben de amandelen een verdedigingsfunctie tegen besmetting door ziektekiemen die anders het lichaam zouden binnendringen. Ze bestaan uit klierachtig of lymfatisch weefsel, waar de witte bloedcellen — lymfocyten genoemd — worden gevormd, de cellen die ziekteverwekkers in het lichaam bestrijden. Dat door onnodige verwijdering ervan schade kan worden aangericht, wordt steeds duidelijker. Zo is gebleken dat er verhoudingsgewijs veel meer multiple sclerose voorkomt bij personen bij wie de amandelen zijn verwijderd dan onder degenen van hun familieleden bij wie dit niet is gebeurd. — Lancet, 18 december 1965.
Ook is opgemerkt dat er onder kinderen bij wie de amandelen zijn verwijderd percentsgewijs meer polio of kinderverlamming voorkomt dan onder kinderen die niet van hun amandelen zijn beroofd. In een verslag dienaangaande in de Annals of the New York Academy of Sciences (1955) zei Dr. R. S. Paffenbarger jr. dat zijn onderzoekingen „ons doen geloven dat de vatbaarheid voor kinderverlamming per se wordt vergroot door tonsillectomie”. En in een bericht in de American Journal of Hygiene van september 1959 gaf hij verdere redenen waarom het verwijderen van de amandelen kinderen vatbaar maakt voor het binnendringen van het poliovirus. Zijn stelling wordt ondersteund door hetgeen in The Merck Manual (1961) staat, namelijk dat „onlangse bewijzen te kennen geven dat patiënten bij wie de amandelen volledig zijn verwijderd, vlugger bulbaire kinderverlamming krijgen dan patiënten die deze operatie niet hebben ondergaan”.
Zowel in de Verenigde Staten als in Groot-Brittannië is de verhouding van het aantal sterfgevallen door complicaties die het gevolg zijn van tonsillectomie één op de 10.000. Voor sommigen lijkt dit misschien niet veel, hoewel het in de Verenigde Staten op meer dan 100 per jaar neerkomt. Opmerkenswaardig is echter de verklaring van één autoriteit die zegt dat er „veel meer [patiënten] ten gevolge van complicaties van tonsillectomie sterven dan er ooit ten gevolge van ontstoken amandelen sterven”.
Wat kan men in geval van ontstoken amandelen doen? Wat onder andere wordt voorgeschreven, is rust, warme of koude kompressen om de hals, een licht dieet, misschien aspirine en/of antibiotica. Het toedienen van een lavement of purgeermiddel is heilzaam, en gorgeldranken, sprays en keeltabletten kunnen verzachtend zijn. In de Australian Medical Journal van 12 januari 1963 werd over een melkvrij dieet gesproken. Een zekere arts heeft dit met groot succes toegepast bij het genezen van hardnekkige amandelontstekingen. Maar denk er bovenal aan dat u er niet overijld toe overgaat de amandelen bij uw kinderen te laten verwijderen.