Kleed u goed bij koud weer
VISSEN, vogels en landdieren hebben geen behoefte aan kleding. Hun lichaam is voldoende voorzien van een beschermende bedekking tegen de invloeden van hun omgeving. Het is goed dat ze zich niet behoeven te kleden, want ze zouden zeker niet in staat zijn hier zelf voor te zorgen.
Wij mensen zijn echter anders. Onze Grote Schepper maakte ons met het vermogen om kleding voor vele doeleinden te ontwerpen en te maken, dit ook in verband met de grote verscheidenheid van omstandigheden waarin wij leven. Ja, wij hebben voor meer dan één goede reden kleding nodig.
Zelfs bij het warmste weer hebben wij kleding nodig vanwege het fatsoen — ter wille van ons natuurlijke schaamtegevoel. Dit is zo geweest vanaf de tijd dat onze eerste ouders, Adam en Eva, ongehoorzaam waren aan Gods gebod en van de verboden vrucht van de boom van kennis van goed en kwaad aten (Gen. 3:7). Er wordt door kleding nog een ander doel gediend: ze geeft ons zelfvertrouwen door onze persoonlijke verschijning te verhogen.
Maar een voorname reden waarom mensen in veel delen van de aarde nu op dit ogenblik kleding nodig hebben, is om hun lichaam tegen de kou te beschermen. De grote vraag voor hen is echter, hoe zij zich goed tegen de kou kunnen kleden.
Wat voor ondergoed?
Laten wij eerst met de kleding beginnen die zich het dichtst op het lichaam bevindt. Het is verstandig in de winter warmer ondergoed te dragen dan in de zomer, zelfs als u denkt dat het niet nodig is. Waarom? Omdat het hart in de winter harder moet werken om het lichaam warm te houden, en warmere kleding spaart het extra werk. Als u natuurlijk de hele dag in een centraal verwarmd vertrek of kantoor werkt, zult u niet hetzelfde ondergoed willen dragen als de postbode heeft, die de hele dag buiten is. Maar wat voor ondergoed dient u te gebruiken wanneer u buiten in de kou moet zijn? Eenvoudig zwaarder ondergoed te dragen, is misschien niet de beste oplossing.
Het is bijvoorbeeld beter twee lichte katoenwollen kledingstukken te dragen dan één zwaar, zuiver wollen kledingstuk. Waarom? Vanwege de lucht tussen de twee kledingstukken. Stilstaande lucht is een slechte geleider van warmte.
Nog een ander soort kleding waarbij dit beginsel wordt toegepast, is het „netondergoed”. In plaats dat het echter de lucht tussen de lagen vasthoudt, wordt de lucht op de huid vastgehouden. Hoe is dit mogelijk? Door de visnet-structuur; het lijkt een beetje op ondergoed met mazen. Voor zeer koud weer bestaat er ook gewatteerd ondergoed, maar dat is tamelijk omvangrijk.
Hoe staat het met de bovenkleding?
Bij het kleden tegen de kou moet onder andere bij bovenkleding in gedachte worden gehouden dat donkergekleurde kleding warmer is dan lichtgekleurde. Donkere kleuren absorberen de warmte van de zon, terwijl wit of lichte kleuren de warmte terugkaatsen. Draag in de zomer lichte kleuren om koel te blijven, maar draag in de winter donkere kleuren om warm te blijven.
Kleding van ruwe stoffen, zoals flanel, cheviot en tweed, heeft veel voordelen bij een rustige, droge kou. Maar als u uzelf moet beschermen tegen hagel en sneeuw en een harde wind, dan zal kleding met een glad oppervlak, zoals van kamgaren of van gekeperde stof, het beste voor u zijn. Het houdt niet alleen de wind tegen maar er zal ook minder gauw natte sneeuw aan uw kleren blijven hangen.
Bij bovenkleding geldt ook het beginsel dat twee dunne kledingstukken beter zijn dan één zwaar kledingstuk. Het hoeven niet noodzakelijk twee aparte kledingstukken te zijn, maar misschien kledingstukken die gevoerd zijn. Sommige overjassen hebben een uitneembare voering, bijzonder prettig, gemakkelijk en warm, en ook economisch. Een voering kan glad zijn of gewatteerd, afhankelijk van de kou waarmee u te maken krijgt. Of u ontdekt misschien dat een extra kledingstuk, een dunne trui of een gebreid vest, u warm zal houden. Een trui van kasjmier is, als u die kunt bekostigen, onovertrefbaar voor de warmte en neemt een minimum aan ruimte in. Overigens zal een dunne of halfdikke trui ook voldoen.
Het aandacht schenken aan boorden en manchetten van jassen en mantels hoort ook bij het zich goed kleden tegen de kou. De boorden en manchetten dienen tamelijk goed aan te sluiten ten einde de warme lucht niet te laten ontsnappen. Ook is het verstandig een sjaal of das om de hals te dragen. Maar denk eraan dat u uw doel voorbijschiet als de kleding te nauw aansluit.
Het hoofd, de handen en de voeten
Velen laten na bij koud weer een hoofdbedekking te dragen, maar dat is fout. Ondanks de kou blijft het bloed in de schedel, dus koelt er veel bloed af als het hoofd aan de kou wordt blootgesteld. De gebreide ijsmuts heeft veel voordelen, evenals een muts die de oren kan beschermen. Vlot, populair en heel praktisch zijn de Russische mutsen van bont of imitatiebont. Bij een strenge kou is het ook verstandig de mond en de neus met een sjaal te beschermen of met een masker dat openingen heeft voor de ogen en de neus.
Wat valt er te zeggen over de handen? Hoewel sommige ongevoerde handschoenen er zeer stijlvol kunnen uitzien, kunnen de handen er, als het koud weer is kouder in worden dan wanneer men helemaal geen handschoenen draagt; dit is speciaal het geval als de handschoenen krap zitten. Voor het warm houden van de handen zijn gevoerde handschoenen het beste — gevoerd met wol, bont of imitatiebont. Maar ook hier geldt weer, neem handschoenen die groot genoeg zijn. Als uw handschoenen te krap zijn, zullen ze de warmte van uw hand naar buiten geleiden en zult u ondanks het dragen van gevoerde handschoenen koude handen hebben. Wanten zijn natuurlijk het warmst. Als u dat wilt, kunt u ze ook krijgen met niet alleen de duim maar ook de wijsvinger apart. Het grootste probleem met handschoenen of wanten is, dat ze warm genoeg moeten zijn en u toch niet belemmeren nog iets met uw handen te doen.
Dan is er ook nog het warm houden van de voeten wat belangrijk is. De voeten hebben, daar ze zich het verst van het hart bevinden, de meeste kans koud te worden. Hier moet weer worden opgemerkt dat twee paar dunne sokken of kousen warmer zullen zijn dan een dik paar. En zorg er bij het dragen van twee paar sokken voor dat het binnenste paar van katoen is en het buitenste paar van wol. Maar houd in gedachte dat als door het dragen van dikke sokken of van twee paar sokken, de voeten te zeer bekneld raken, u er geen voordeel van heeft. Als het nodig is, neem dan een beetje grote schoenen voor het gebruik van een dubbel paar sokken in de winter. Dit hoeft geen extra onkosten te betekenen. Uw schoenen zullen eenvoudig langer meegaan.
Als er veel sneeuw ligt, zorg er dan voor dat uw voeten goed droog blijven. Op sommige plaatsen draagt men overschoenen. Elders bestaan er schoenen die speciaal voor dat weer gemaakt zijn. Bescherm uw schoenen door ze goed gepoetst te houden. Het zou goed zijn de schoenen als het ware waterdicht te maken, door verschillende lagen schoencrème aan te brengen. En als uw schoenen nat geworden zijn, doe er dan proppen papier in en laat ze langzaam drogen. Houd ze niet dicht bij de warmte.
Overdrijf niet bij de zorg om warm te blijven. Dit is een punt dat moeders bij jonge kinderen in gedachte dienen te houden. Gezaghebbende personen op dit gebied zijn het erover eens dat men het beste iets aan de koele kant gekleed kan zijn. Oververhitting kan net zo schadelijk zijn als te veel kou. Als u het warm krijgt, maak dan uw bovenkleding wat losser, of trek enige kledingstukken uit. Het is in dit verband een goede gewoonte naar het weerbericht op de radio en de tv te luisteren om te vernemen wat buiten de temperatuur is, en kleed u dan dienovereenkomstig.
Uit het voorgaande is duidelijk geworden dat zich goed kleden tegen koud weer grotendeels een kwestie is van het gebruiken van een goed oordeel, gebaseerd op uw eigen ervaringen en die van anderen.
Andere factoren
Het lichaam zelf doet wat het kan om het hoofd te bieden aan koud weer, door te huiveren en door de stofwisseling te verhogen.
Dit doet het lichaam door meer adrenaline in het bloed te brengen. Het is een interessant feit dat vrouwen een sterkere verhoging van de stofwisseling vertonen en 10 percent minder warmte verliezen als ze aan de kou worden blootgesteld dan mannen.
Het is duidelijk dat een goed gevoed lichaam beter bestand is tegen de kou dan een slecht gevoed lichaam. Kies daarom gezonde, voedzame kost en zorg ervoor dat u genoeg vitaminen en mineralen binnen krijgt.
Nog een factor die beschouwd dient te worden, is, dat beweging u kan helpen warm te blijven. Hoe meer u in beweging blijft, des te minder u behoefte zult hebben aan warme kleding. Loop, om bij koud weer warm te blijven, energiek maar overdrijf niet.
Rook ook geen tabak als u in koud weer warm wilt blijven. Het roken van slechts twee sigaretten zal de temperatuur van uw huid met 3 tot 4 graden Celsius verlagen. En na het roken duurt het vijftien minuten voordat de huid tot de normale temperatuur is teruggekeerd.
Drink verder ook geen alcoholische dranken om bij strenge kou warm te blijven. The Pharmacological Basis of Therapeutics (1970) zegt hierover: „Het innemen van alcoholische dranken om ’warm te blijven’ berust duidelijk op een denkbeeldig effect en het kan gevaarlijk zijn als het gaat om het vasthouden van de lichaamswarmte. Ervaren poolonderzoekers zijn goed bekend met de gevaren van deze verleiding.” Dit komt doordat de alcohol het bloed naar de oppervlakte van de huid doet stromen, maar het eindresultaat is een verlaging van de lichaamstemperatuur.
Ja, hoe u zich kleedt, waarmee u zich voedt, en de hoeveelheid lichaamsbeweging die u neemt, dragen alle bij tot het succes van uw pogingen warm te blijven bij koud weer.