Wat weten wij over de levensduur van de mens?

VOOR de meeste mensen is de huidige lengte van het leven van de mens eenvoudig een bekend feit. Zij menen dat deze noch als vreemd noch als onderhevig aan verandering beschouwd dient te worden. „Het is altijd zo geweest en het zal wel altijd zo blijven”, zeggen zij. Zij beweren niet de oorzaak van het oud-worden en de daarmee gepaard gaande zwakte en dood te kennen. Maar zij zijn ervan overtuigd dat er niets aan gedaan kan worden.

Hoe denkt u erover? Hebt u het onderwerp tot op zekere hoogte onderzocht? Is het leven van de mens altijd zo kort geweest? Is zijn levensduur werkelijk onveranderlijk en is het „onwetenschappelijk” om anders te denken?

Wist u bijvoorbeeld dat medische geleerden er nog steeds heel onzeker over zijn waarom precies de mensen oud worden en sterven? In het boek Science Year voor 1967 staat dat men het er op een vierdaagse vergadering van gerontologen (specialisten op het gebied van de studie der ouderdomsverschijnselen) over eens was dat „het ouderdomsproces nog steeds grotendeels een mysterie is. ’Wij hebben niet het flauwste idee waardoor de ouderdom wordt veroorzaakt”, aldus Dr. N. W. Shock van het stadsziekenhuis in Baltimore, in de Amerikaanse staat Maryland”.

Dit wil niet zeggen dat er geen theorieën over het oud-worden zijn. Die zijn er genoeg. De meeste handelen over het afsterven van cellen. Volgens de meeste huidige theorieën produceert het lichaam tijdens de groeijaren meer cellen dan er afsterven. Men schat dat bij een volwassen persoon elke minuut ongeveer drie miljard cellen afsterven en terzelfder tijd worden vervangen — dat wil zeggen bijna. Het feit doet zich namelijk voor dat het evenwicht tussen het afsterven van oude cellen en het vormen van nieuwe langzamerhand afneemt. De achteruitgang in celproduktie veroorzaakt naar men meent de degeneratie van het lichaam — verlies van spiertonus, traagheid van reactievermogen, verzwakking van het verstand, broosheid van de beenderen, rimpels en, wat het ergst van alles is, organische gebreken — die wij als het ouderdomsproces kennen.

Zo bericht een artikel in Science Digest van februari 1969: „Het gemeenschappelijk tekortschieten van de cellen treedt op als symptomen van de degeneratieve ziekten en de teisteringen van de ouderdom, aldus Dr. H. J. Curtis van het Brookhaven Nationale Laboratorium in Upton, Long Island.”

Wanneer begint het ouderdomsproces? Volgens hetzelfde artikel gelooft Dr. Shock, nadat hij tien jaar lang onderzoekingen heeft gedaan, dat „het ouderdomsproces begint wanneer de groei ophoudt”, dat wil zeggen wanneer men omstreeks achttien tot twintig jaar oud is. Wat gebeurt er dan? Het artikel vervolgt: „Bijna alle functies beginnen dan langzaam af te nemen. Op de leeftijd van 30 jaar beginnen ze in een sneller maar toch nog bescheiden tempo achteruit te gaan en dit gaat zo voort tot de dood. In duidelijke taal gezegd gaan wij met 20 de berg over en gaan wij na de 30 in versneld tempo bergafwaarts.” Op grond van zijn onderzoekingen gelooft Dr. Shock eveneens dat de oorzaak in het afsterven van cellen gevonden moet worden.

Het probleem is dat de geleerden nog steeds niet weten hoe het komt dat menselijke cellen na een periode van jaren in gebreke blijven hun soort voort te brengen en aldus de noodzakelijke voorraad van het lichaam op peil te houden.

Hoe lang kunnen mensen leven?

Zoals wij weten, leven sommige mensen thans honderd jaar of langer. De oudste leeftijd waarop iemand gestorven is en welke leeftijd heden ten dage algemeen als authentiek wordt aanvaard, is volgens de Encyclopædia Britannica (uitgave van 1968, in het artikel over de levensduur van de mens) die van Pierre Joubert, die op 15 juli 1701 werd geboren en op 16 november 1814, op de leeftijd van 113 jaar en 124 dagen, stierf.

Gelooft u dat dit de maximumleeftijd is die iemand zou kunnen bereiken? De bijbel zegt bijvoorbeeld dat „Mozes . . . honderd twintig jaar oud [was] toen hij stierf. Zijn oog was niet dof geworden en zijn vitaliteit was niet gevloden” (Deut. 34:7). Misschien zult u dit als eveneens mogelijk aanvaarden, aangezien het verschil slechts zo’n zes tweederde jaar is.

Wat valt er dan te zeggen van Mozes’ voorvader Abraham, die volgens het bijbelse verslag „honderd vijfenzeventig jaar” heeft geleefd voordat hij stierf? (Gen. 25:7, 8) En van Abrahams voorvader Sem, die volgens het verslag in Genesis 11:10, 11 zeshonderd jaar heeft geleefd, of zijn overgrootvader Methusalah, wiens dagen vóór de wereldomvattende vloed „negenhonderd negenenzestig jaar [bedroegen] en hij stierf”? (Gen. 5:25-27) Zou u ergens in deze reeks van mannen de grens willen trekken en de andere leeftijden als „onwetenschappelijk” of „onredelijk” willen bezien?

Beschouw voordat u hierop antwoordt, het volgende eens:

In het eerder genoemde artikel toont de Encyclopædia Britannica van 1968 aan dat het gemiddelde aantal jaren dat de mensen thans leven en het aantal jaren dat een mens zou kunnen leven twee verschillende dingen zijn. Hoe lang zou een mens kunnen leven? Volgens de Encyclopædia bedraagt de levensduur die voor mensen mogelijk is „een theoretisch aantal jaren waarvan de exacte waarde aan de hand van de bestaande kennis niet vastgesteld kan worden. Vermoedelijk is er een maximumlevensduur voor het menselijk geslacht, maar totdat er een eigenschap van het protoplasma is ontdekt waardoor de mogelijke levensduur van de mens definitief wordt beperkt, zal de exacte levensduur van de mens onbekend blijven”.

Vindt u dit verwonderlijk? Het artikel vervolgt: „Bij de eerste gedachte schijnt deze verklaring irrationeel. Stellig kan geen mens 1000 jaar leven. Ook al zijn wij het er allen over eens dat de waarschijnlijkheid dat een persoon 1000 jaar leeft oneindig klein is, bestaat er toch geen wetenschappelijk bewijs dat deze verklaring al dan niet waar is.”

Mensen mogen de mogelijkheid van Methusalah’s leeftijd dan wel verwerpen en zich er zelfs schertsend over uitlaten, maar zij kunnen dit niet op werkelijk wetenschappelijke gronden doen, want de ware wetenschap geeft toe geen bepaalde of absolute grens met betrekking tot het menselijk leven te weten.

Welke leeftijd zou u als het maximum stellen dat een mens zou kunnen leven? Stel dat u het positieve maximum op 120 jaar zou stellen. Zou u dan onvermurwbaar weigeren te geloven dat een mens 120 jaar en één minuut zou kunnen leven? En als u bereid bent een verlenging van één minuut te aanvaarden, waarom dan niet 120 jaar en één dag — of één week, maand, jaar, enzovoort?

Dr. H. F. Dorn, die van 1960 tot 1963 als hoofd van de biometrische researchafdeling van het Amerikaanse nationale hartinstituut werkzaam is geweest, gebruikte vrijwel dezelfde illustratie als die welke in het artikel over de levensduur van de mens in het bovengenoemde naslagwerk werd aangehaald. Met het oog op het geboden bewijsmateriaal is zijn conclusie: „Op grond van de bestaande kennis omtrent een lange levensduur kan er dus geen precies cijfer voor de levensduur van de mens worden gegeven.”

Welke hoop biedt de medische wetenschap op een langer leven?

Welke hoop hebben de medische geleerden en zij die een wetenschappelijk onderzoek naar de mogelijkheid van een lange, levensduur instellen dan met betrekking tot de toekomst te bieden? Verwachten zij dat de mens spoedig met de schildpad zal wedijveren door de honderd-jaargrens te overschrijden? Bieden zij enige wezenlijke hoop dat u zich in een langere levensduur kunt verheugen? Zo niet, is er dan hoop uit enige andere bron?

In Science Year van 1967 staat: „Medische optimisten zien vooruit naar de 21ste eeuw, waarin wellicht veel huidige problemen opgelost zullen worden. De meeste specialisten betwijfelen echter of de gemiddelde levensduur de spreekwoordelijke zeventig jaar ver zal overtreffen.”

Het is waar dat er zo nu en dan in nieuwsbladen of tijdschriften tamelijk sensationele voorspellingen worden gedaan met betrekking tot grote vorderingen die door sommige geleerden worden verwacht. Er is echter geen deugdelijk bewijs dat er enige vooruitgang is geboekt in de richting van een opzienbarende toename in de levensduur van de mens uit dergelijke bronnen. Het tijdschrift Scientific American van maart 1968 bracht het aldus onder woorden:

„Ook al zouden de voornaamste oorzaken van het sterven op hoge leeftijd — hartziekte, beroerte en kanker — worden geëlimineerd, dan nog zou de te verwachten gemiddelde levensduur met niet veel meer dan 10 jaar worden verlengd. Deze zou dan omstreeks 80 jaar bedragen in plaats van de verwachting van omstreeks 70 jaar die thans in gevorderde landen de overhand heeft.”

Betekent dit dat er geen werkelijke hoop op een langer leven bestaat? Dat generaties van mannen en vrouwen eenvoudig zullen blijven sterven terwijl beukebomen, eiken en mammoetbomen blijven leven? Bestaat er enige inlichtingenbron die een betrouwbare basis verschaft om anders te geloven?

Betrouwbare bron van hoop

Er bestaat zo’n bron en het is een bron waarin niet alleen in bijzonderheden wordt vermeld wat de fundamentele oorzaak van het oud-worden en sterven is, maar waarin ook wordt getoond hoe het menselijk leven dat van alle op aarde levende planten en dieren kan en zal overtreffen. Het is dezelfde bron waarin het „spreekwoordelijke” cijfer van de te verwachten levensduur van de mens wordt gegeven als de geleerden noemen. Het is de bijbel, die in Psalm 90:10 zegt: „De dagen van onze jaren zijn op zichzelf genomen zeventig jaren, en indien wegens bijzondere kracht, tachtig jaren; toch is dat waarop ze aandringen moeite en schadelijke dingen, want het moet snel voorbijgaan, en wij vliegen heen.”

Wellicht zult u zeggen: „Maar dat bevestigt eenvoudig de kortheid van de levensduur van de mens.” Dat is waar. In die psalm, die duizenden jaren geleden werd geschreven, wordt aangetoond dat het beeld wat de te verwachten levensduur van de mens aangaat niet veel is veranderd. Maar er wordt niet gezegd dat dit altijd zo is geweest, dat de mensen nooit een leven van meer dan zeventig of tachtig jaar hebben kunnen verwachten en dit ook nooit zullen kunnen verwachten. Het is juist de bijbel waarin het verslag over negen mannen staat opgetekend die vóór de wereldomvattende vloed van Noachs dagen hebben geleefd en die volgens het verslag een gemiddelde levensduur van 847 jaar hadden. — Gen. 5:1-31.

Geleerden geven over het algemeen toe dat het voor hen een ’mysterie’ is waarom de mens oud wordt. De bijbel verklaart het in eenvoudige bewoordingen. Daarin wordt getoond dat de mens oud wordt en sterft ten gevolge van zonde en onvolmaaktheid die hij van zijn eerste ouders, Adam en Eva, heeft overgeërfd. Derhalve schreef de apostel Paulus: ’Door bemiddeling van één mens [Adam] is de zonde de wereld binnengekomen en door middel van de zonde de dood, en aldus heeft de dood zich tot alle mensen uitgebreid omdat zij allen gezondigd hadden.’ — Rom. 5:12.

’s Mensen Schepper heeft de mens zo gemaakt dat zijn leven van bepaalde dingen afhankelijk was. Hij moest lucht inademen, water drinken en voedsel eten. Zonder deze dingen zou de mens sterven. Deze stoffelijke dingen waren echter niet het enige wat erbij betrokken was. ’s Mensen leven was ook afhankelijk van zijn juiste verhouding tot zijn Schepper. Gods Zoon deed een aanhaling uit de Hebreeuwse Geschriften en zei: „De mens moet niet van brood alleen leven, doch van elke uitspraak die uit Jehovah’s mond voortkomt” (Matth. 4:4). De eerste mens had Gods uitdrukkelijke wet maar overtrad die en schond daardoor de verhouding van de mensheid tot God. Deze verkeerde daad had onvolmaaktheid tot gevolg, en onvolmaaktheid leidde uiteindelijk tot de dood. Toen het eerste mensenpaar zich begon voort te planten, erfden hun nakomelingen op grond van de erfelijkheidswet hun zondige aard en de daaruit voortspruitende onvolmaaktheid. — Ps. 51:5

Geleerden geven toe dat zij ’wetenschappelijk’ geen bepaalde grens kunnen stellen met betrekking tot de mogelijke maximumlevensduur van de mens. De bijbel toont aan dat die levensduur oorspronkelijk onbeperkt was, dat God het eerste mensenpaar ervan op de hoogte stelde dat zij zolang zij gehoorzaam waren niet zouden sterven (Gen. 2:16, 17). Doordat zij hun juiste verhouding tot God door ongehoorzaamheid hebben verbroken, hebben zij ziekte, lijden, het oud-worden en de dood over de gehele mensheid, met inbegrip van ons, gebracht. Sindsdien is de mensheid gestadig verzwakt en is de levensduur van een gemiddelde van honderden jaren vóór de Vloed tot de huidige levensduur van zeventig of tachtig jaar teruggelopen.

De verklaring van de bijbel komt erop neer dat de mens zonder de zonde niet het ouderdomsproces zou doormaken, niet zou verzwakken en geen ziekte te verduren zou krijgen die de dood tot gevolg had. De verwijdering van zonde en het herstel van de juiste verhouding tot God zouden derhalve eindeloos leven tot gevolg hebben. Dat is in feite precies wat de bijbel biedt, de „hoop op het eeuwige leven, dat God, die niet liegen kan, vóór ver in het verleden liggende tijden heeft beloofd”, zoals de apostel Paulus in Titus 1:2 schreef. Toen Jezus Christus op aarde was, zei hij: „Ik ben gekomen opdat zij leven zouden hebben en het in overvloed zouden hebben” (Joh. 10:10). Hij beperkte die hoop van overvloedig leven niet tot de hemel, want hij leerde zijn volgelingen tot zijn Vader te bidden: „Uw koninkrijk kome. Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op aarde.” — Matth. 6:10.

Schijnt dit vooruitzicht van eindeloos leven op aarde u onwerkelijk toe? Toch hebt u in uw eigen lichaam het bewijs dat de mens werd gemaakt om te leven zonder het ouderdomsproces te ondergaan en te sterven. Beschouw dat bewijs nu en zie hoe het kracht bijzet aan de redelijkheid van de hoop die de bijbel biedt.

[Illustratie op blz. 9]

Geleerden geven over het algemeen toe dat zij niet weten waarom de mens oud wordt; toch verklaart de bijbel het in eenvoudige bewoordingen