Zijn chemische toevoegingen schadelijk?

ER WORDT het publiek gevraagd te geloven dat de chemische stoffen die allemaal aan het voedsel worden toegevoegd niet schadelijk zijn, daar de hoeveelheid die men dagelijks eet doorgaans erg gering is. Toch blijft in de geest van hen die nadenken over hetgeen er van hen wordt gevraagd te geloven, de vraag bestaan: Als een grote hoeveelheid van een chemische stof giftig en schadelijk is, zal dan elke dag een klein beetje niet eveneens schadelijk zijn en zal het alleen maar niet wat langer duren eer de gevolgen merkbaar zijn?

Degenen die beweren dat additieven veilig zijn, wijzen vaak op het feit dat een kleine hoeveelheid zout voor de gezondheid van de meeste mensen goed is, doch dat grote hoeveelheden dodelijk kunnen zijn. Zij trekken derhalve de conclusie dat ook andere chemicaliën in kleine hoeveelheden veilig zijn. Dit kan waar zijn, mits die andere chemicaliën op dezelfde wijze afgevoerd kunnen worden als te grote hoeveelheden zout en niet, zoals DDT, cumulatief zijn in het lichaam.

Men kan het argument aanvoeren dat er tot op heden geen definitief bewijs bestaat dat deze chemische additieven de mens schaden. Spant men hiermee echter niet het paard achter de wagen? Misschien is het beter het tegenovergestelde te zeggen, namelijk dat er tot op heden nog geen definitief bewijs is dat deze voedseltoevoegingen de mens niet schaden. Zou het daarom niet verstandiger zijn het gebruik van deze additieven tot het absolute minimum te beperken, totdat er geen zweem van twijfel meer bestaat?

Een toepasselijk voorbeeld: Al lang geleden beweerden sommige mensen dat roken waarschijnlijk schadelijk was. Het was echter niet mogelijk van dag tot dag een zichtbare verandering in de gezondheid waar te nemen en daarom zeiden de voorstanders van sigaretten graag dat er geen kwaad in school. Nu, na tientallen jaren ervaring, is definitief bewezen dat roken schadelijk is voor de gezondheid. Er kunnen kanker, hartkwalen en andere ziekten uit voortkomen. Er waren echter vele jaren voor nodig om het te bewijzen. Wie zal zeggen of de toevoegingen aan ons voedsel niet eveneens schadelijke gevolgen hebben, al is het dan misschien op de lange duur?

Er bestaan enorme verschillen in lichamelijke constitutie. U kent waarschijnlijk wel mensen die met koud weer lang buiten kunnen blijven zonder ziek te worden. Anderen echter zijn misschien maar heel kort buiten en worden ziek.

Er is niemand die ook maar van één mens kan zeggen hoeveel hij precies kan verdragen. Wat de een, die zo vitaal is dat zijn lichaam schadelijke stoffen schijnt af te stoten, niet schaadt, kan voor de ander, die niet over die vitaliteit beschikt wel dodelijk zijn. Wie zal dus zeggen hoeveel van een chemische stof werkelijk iemands gezondheid schaadt? Ook al wordt slechts van een klein percentage van de bevolking de gezondheid geschaad, zou u dan graag tot dat percentage willen behoren?

Degenen die een bepaald gezichtspunt verdedigen, vestigen wellicht uw aandacht op de resultaten van bepaalde proefnemingen. Zijn dergelijke bewijzen echter altijd afdoende? Men gaf bijvoorbeeld ratten die goed gevoed werden zes maanden achtereen niets anders te drinken dan coladranken. Men ontdekte dat hun tanden tot op het tandvlees oplosten. Naar men zegt, kunnen de zuren in deze dranken ijzer en kalksteen oplossen. Oppervlakkig gezien schijnt dit een zeer indrukwekkende proefneming en men zou daaruit de conclusie kunnen trekken dat mensen er toch zeker enig nadeel van ondervinden als zij dergelijke dranken gebruiken, of zij dit nu geruime tijd of slechts af en toe doen.

Veel van de kracht van dit argument gaat evenwel verloren als iemand u wijst op het feit dat de zuren in citroensap en azijn eveneens ijzer en kalksteen zullen oplossen. Indien de zuren in cola in kleine hoeveelheden over een lange periode schadelijk zijn, dan zou men dus ook kunnen zeggen dat citroensap en azijn nadelig zijn voor iemands gezondheid. Het is dus duidelijk dat er een uitgebreide kennis voor nodig is, wil men deugdelijke conclusies trekken.

Wie weet het beter?

In deze controverse over voedseltoevoegingen bemerkt men dat de meningen van het ene uiterste tot het andere uiteenlopen. Er zijn mensen die volop van elke toevoeging genieten die aangenaam en prikkelend voor hun zintuigen is. Conservatieve personen daarentegen zullen u de vraag stellen: Als het de bedoeling van de Schepper was dat er bepaalde chemicaliën in uw voedsel zaten, zou hij ze er dan niet in hebben gedaan? Wie weet ten slotte het beste wat de juiste en evenwichtige samenstelling van voedsel is — de Schepper, of de onvolmaakte mens?

Wat zou er, als wij deze gedachtengang voortzetten, gebeuren als u een mooie auto bezat die superbenzine gebruikt en u stopte vuildeeltjes in de tank en deed er goedkope benzine in? De motor zou na verloop van tijd niet meer goed functioneren en het ten slotte begeven, en de levensduur ervan zou zijn verkort.

Dr. W. E. Smith, een kankeronderzoeker, heeft gezegd: „De groeiende gewoonte om ter wille van verschillende commerciële voordelen een eindeloze reeks biologisch vreemde moleculen in het menselijk organisme te brengen, lijkt wel wat op het werpen van een verzameling moeren en bouten in het teerste mechanisme dat men kent.”

Velen zijn tot de slotsom gekomen dat het niet meer de vraag is of deze chemische toevoegingen wel of niet schadelijk zijn. Naar hun mening is het alleen nog maar de vraag in hoeverre ze schadelijk zijn. Dr. E. Ryan, voormalig redacteur van de Dental Digest, verklaarde: „Telkens als er een natuurlijke stof uit een voedingsmiddel wordt gehaald, en telkens als er een vervalsingsmiddel aan een voedingsmiddel wordt toegevoegd, wordt het evenwicht in de natuur verstoord. . . . De chemische en cellulaire processen in de lichaamscellen kunnen niet op de voorbijgaande grillen van chemici reageren zonder dat de werking ervan wordt verstoord.”

Alles bij elkaar genomen

Chemical Week van 10 december 1969 merkte op: „Het groeiende probleem van steeds meer chemicaliën in levensmiddelen, zo zei M. Shils, assistent-hoogleraar in de medicijnen aan de Cornell-universiteit, ’vormt een onderdeel van het probleem van de milieuverontreiniging. Er behoort een goede reden te zijn om nieuwe chemicaliën in ons voedsel te verwerken’.”

Door deze chemicaliën te vergelijken met stoffen die het leefmilieu verontreinigen, wordt nog een aspect van deze kwestie ter sprake gebracht. De mens mag dan over het algemeen misschien niet voldoende van een bepaalde chemische toevoeging eten om er schade van te ondervinden, maar hij staat wel dagelijks aan meer dan slechts één chemische stof in zijn voedsel bloot. Bovendien zijn er nog vele stoffen uit andere bron waaraan de mens blootstaat.

Steeds meer mensen maken zich ongerust over de verontreinigde omgeving waarin zij leven. In een groot deel van het drinkwater zitten vreemde chemicaliën. Het land, dat veel van het voedsel voortbrengt, is besproeid met chemische bestrijdingsmiddelen en meststoffen. En wat valt er te zeggen over de lucht die wij inademen? In tal van landen is ze beslist afgrijselijk. In een rapport over de bevindingen van de Amerikaanse geleerden van het Atmospheric Sciences Research Center staat bijvoorbeeld: „Het laatste spoor zuivere lucht dat het centrum in de Verenigde Staten noteerde, was bij Flagstaff in Arizona, doch het is zes jaar geleden verdwenen toen . . . luchtverontreiniging vanuit de Californische kust de in Noord-Arizona gelegen stad bereikte.” — De in New Haven verschijnende Register van 21 december 1969.

Newsweek van 26 januari 1970 vermeldde: „Het afval in de lucht van de V.S. verlamt het vee in Florida, verkleurt de verf op huizen en auto’s in Lincoln, [in de staat] Maine, doodt pijnbomen op 100 kilometer afstand van Los Angeles, vernielt boomgaarden in Texas en Illinois en bederft de spinazie in Zuid-Californië. Sommige Amerikanen kost het hun leven; ademhalingsstoornissen zoals astma, bronchitis, longkanker en longemfyseem nemen met alarmerende snelheid toe.”

Als u dus alles bij elkaar neemt, zult u bemerken dat het niet meer om slechts één chemische stof in kleine hoeveelheden gaat. Het kan heel goed zijn dat de aanval van al deze onnatuurlijke elementen — de chemicaliën in ons voedsel, de vuile lucht die wij inademen, de vreemde stoffen in het water dat wij drinken — verantwoordelijk is voor enkele van de ziekten waaraan de mensen thans lijden.

Wat men kan doen

Wat kan iemand doen die liever niet zoveel chemicaliën wil eten? Hoewel het in een groot deel van de wereld thans onmogelijk is ze geheel en al te vermijden aangezien ze op zulk een uitgebreide schaal worden gebruikt en dikwijls voor het oog verborgen zijn, kunt u wel de raadgevingen toepassen die in de tabel op bladzijde 7 zijn opgenomen.

Ongetwijfeld zal het persoonlijk opvolgen van deze raadgevingen uzelf en uw gezin enigermate ten goede komen, doch het zal niet de hoofdoorzaken van een slechte gezondheid en van ziekte wegnemen. Ook al zouden wij in een niet verontreinigd milieu leven en zouden voedseltoevoegingen verboden zijn, dan zou de mensheid toch de gevolgen van zonden en de dood blijven ondervinden. De mens kan zich niet door eigen werken van de Adamitische vloek bevrijden. Bovendien is het probleem van milieuverontreiniging onafscheidelijk verbonden aan het huidige samenstel van dingen waarin wij leven en dit samenstel van dingen is niet iets wat wij kunnen veranderen.

God kan ons echter van beide bevrijden, en in zijn Woord de bijbel heeft hij gezegd dat hij dit ook zal doen. Hij heeft er nauwkeurig nota van genomen dat de mens deze goede aarde, die Hij heeft geschapen, verontreinigt en Hij heeft bekendgemaakt dat het zijn voornemen is „te verderven die de aarde verderven”. — Openb. 11:18.

Alle bewijzen die een vervulling vormen van bijbelse profetieën tonen aan dat wij de tijd zeer dicht genaderd zijn dat God zijn grote macht en autoriteit ten toon zal spreiden door een einde te maken aan dit zelfzuchtige samenstel van dingen en aan hen die graag willen dat het zo blijft. — 2 Tim. 3:1-5.

Na die wonderbare daad van God zullen de aangelegenheden van de mensheid door de rechtvaardige regering van God in de hemel worden bestuurd. Zijn Woord belooft dat de aarde een paradijs zal worden. Er zal niet alleen voorgoed een einde komen aan de verontreiniging van de lucht, het land en het water, doch er zal nog iets veel wonderbaarlijkers gebeuren — de mensheid zal tot de staat van volmaaktheid van lichaam en geest worden teruggebracht! Pijn en de dood zullen tot het verleden behoren. — Jes. 45:18; Luk. 23:43; Openb. 21:4, 5.

Jehovah God, de Schepper van de mens en Degene die de aarde voedsel doet voortbrengen voor al wat leeft, weet wat er voor nodig is om dit alles tot stand te brengen. Hij heeft zijn eigen onveranderlijke woord gegeven dat hij het werkelijk doen zal. — Openb. 21:5.

[Kader op blz. 7]

Hoe u ervoor kunt zorgen minder chemicaliën binnen te krijgen

1. Controleer etiketten op alle levensmiddelen die verpakt, ingeblikt of in flessen ingemaakt zijn en kies die waarin zo min mogelijk additieven zitten.

2. Verminder het gebruik van kant-en-klare levensmiddelen. Het kost misschien wat meer tijd ze zelf klaar te maken, doch in sommige gevallen kan het gezonder zijn.

3. Indien u geen brood kunt krijgen dat gezond en grotendeels vrij van additieven is, verdient het wellicht aanbeveling uw eigen brood te bakken. Sommige soorten brood uit de winkel hebben weinig of geen voedingswaarde.

4. Geef uw gezin indien mogelijk verse vruchten en groenten die zorgvuldig zijn gewassen. U zou misschien zelfs wat in uw eigen tuin kunnen verbouwen en kweken.

5. Geef de voorkeur aan natuurdranken, zoals melk, in plaats van aan „frisdranken”. Enkele vruchtendranken die in de winkel verkocht worden, zijn misschien grotendeels vrij van additieven. In bepaalde gevallen zult u wellicht zelf vruchten willen uitpersen.

6. Door vers vlees te kopen waarmee niets is gedaan en dit zelf klaar te maken, zult u veel van de additieven vermijden die in vleeswaren en andere aanverwante produkten worden verwerkt.

7. Aangezien bestrijdingsmiddelen, zoals DDT, de neiging hebben zich in het vet van dieren te concentreren, kunt u er minder van binnenkrijgen als u de vetranden van het vlees afsnijdt.