Is dit vrijheid?
WILT u vrij zijn? Waarschijnlijk wel. Elk verstandig mens wil in feite vrij zijn.
Vrijheid is de meest begerenswaardige toestand voor de mens, dat wil zeggen, de vrijheid om werkelijk van het leven te genieten.
Bestaat er in deze wereld vrijheid? Velen zullen zeggen dat er tamelijk veel landen zijn waar de mensen vrijheid hebben. Vooral in de westerse wereld zijn er landen waar de vrijheden van de mensen over het algemeen door de wet beschermd worden.
Vrijheid thuis, op straat?
Indien u echter in een van deze landen woont die gewoonlijk als vrij worden beschouwd, vraag u dan eens af: Kan ik mij ’s avonds in elke straat vrij bewegen? Kan ik na het invallen van de duisternis in elk park in alle vrijheid een wandeling maken? Kan ik de deuren en ramen van mijn huis rustig onafgesloten laten?
Zelfs in de meest democratische landen is een groot deel van de bevolking bang in donkere straten te lopen. Bij avond vermijden zij parken. Zij hebben sloten op de deuren en ramen van hun huis. Ook op hun werk treft men dezelfde beschermende maatregelen. Geeft dit blijk van vrijheid?
In het tijdschrift Look van 18 november 1969 beschreef een verslaggever de huidige situatie nauwkeurig door te zeggen: „Vrees is een overheersende factor geworden in het leven van de natie. De mensen vertelden mij dat zij banger waren dan een paar jaar geleden. Mensen die in kleine plaatsen wonen, aarzelen een bezoek te brengen aan een grote stad. Vrouwen zijn bang ’s avonds uit te gaan. Vele fabriekswijken worden ’s nachts spookachtige gewapende kampen, met honden, zoeklichten en alarmsystemen tegen indringers. Steeds meer huisdeuren worden gegrendeld. De vroegere joviale ontvangst van vreemdelingen raakt er steeds meer uit. Het wordt als een normaal risico beschouwd aangevallen te worden.”
Zelfs in buitenwijken en kleine steden voelen de mensen zich wegens de toenemende misdadigheid en gewelddadigheid vaak in hun eigen huis niet veilig. Iemand die in een schijnbaar rustige buitenwijk woonde, zei: „Ik ben doodsbang in mijn eigen huis.”
Zelfs in „vrije” landen leeft een groot deel van de bevolking dus alsof zij door een vijand belegerd worden. Hoe vrij zijn mensen die zo moeten leven dan eigenlijk?
Vrijheid op school?
Over de hele wereld hebben middelbare scholen, universiteiten en zelfs lagere scholen te lijden van wanordelijkheden. Leerlingen en studenten die met hun studie door willen gaan, wordt die vrijheid vaak door de ontwrichting ontzegd. In Japan, evenals elders, heeft men sommige scholen wegens protesten en opstootjes lange periodes moeten sluiten.
In de stad New York is een bende van ongeveer twintig jongelui tijdens de lesuren een middelbare school binnengedrongen. Zij bonden twee leraren aan hun stoel vast en plakten hun mond met plakband dicht. De jongelui staken vervolgens politieke tirades af tegen de leerlingen. In een ander geval werd een groep demonstranten in een school binnengehaald om over hun grieven te spreken. Terwijl de gesprekken aan de gang waren, gingen enkelen van de groep de leslokalen binnen en zeiden tegen de kinderen dat zij naar huis moesten gaan. In vele andere gevallen zijn onderwijzers en leraren aangevallen, leerlingen en studenten geïntimideerd en de lessen onderbroken. Naar verluidt, worden de leraren in één stad zo geterroriseerd dat drie van de vier nu een revolver mee naar school nemen!
Het lijdt geen twijfel dat vele protesterende studenten oprecht walgen van de verschrikkelijke toestanden in de wereld. Zij zien onrechtvaardigheden, vooroordeel, armoede en oorlog, en zij zijn verontwaardigd. Maar andere studenten voelen zich ook gebelgd over deze dingen, doch wensen niet hun toevlucht tot ontwrichting of geweld te nemen. Zij willen hun studie kunnen voortzetten. Als dus de methoden die men aanwendt om grieven hersteld te krijgen de lessen in de war brengen of geweld en letsel tot gevolg hebben, wordt hierdoor dan niet de vrijheid van andere studenten aangetast? Getuigt het van vrijheid als leraren er uit vrees mee ophouden?
Economische vrijheid?
Ook de economische situatie werkt thans in vele gevallen de vrijheid tegen. In de meeste landen worden de prijzen bijvoorbeeld steeds hoger. De lonen houden daar echter niet altijd gelijke tred mee. Er zijn heel veel mensen, vooral ouderen, wier inkomen niet veel, zo al iets, omhooggaat. Het kan zijn dat zij een vastgesteld pensioen of een vaste ouderdomsuitkering hebben. Vaak zijn de maximum uitkeringen van dergelijke pensioenen erbarmelijk klein als men de prijzen van voedsel, kleding en onderdak van vandaag de dag in aanmerking neemt.
Het tijdschrift Look merkte in dit verband op: „Mensen die van een bescheiden vast inkomen leven, zijn wanhopig en vragen zich af of zij in een stroom van waardeloos papiergeld moeten verpauperen. Sommige winkelende vrouwen zijn hysterisch geworden van de snel stijgende kruideniers- en vleesprijzen.” Is dit vrijheid?
Is iedereen bovendien wel vrij het werk te doen waarvan hij houdt? Hoeveel mensen kent u die werkelijk de soort van arbeid verrichten die hun echt voldoening schenkt? Is het niet een feit dat mensen vaak het werk doen dat zij kunnen krijgen of waarvoor zij beter betaald worden in plaats van dat waar zij werkelijk van houden? Zelfs degenen die wellicht de voorkeur aan een bepaald vak geven, komen soms tot de ontdekking dat zij het vanwege verschillende bedrijfsvoorschriften of vakbonden niet kunnen uitoefenen. Is dit vrijheid?
En hoe groot is uw vrijheid om zelfs frisse lucht in te ademen? Er worden thans elk jaar ongeveer 150 miljoen ton afvalstoffen de lucht in gespuwd, waarvan het merendeel uit potentieel dodelijke gassen bestaat. Grote fabrieken blijven de lucht verontreinigen, ook al is het bij de wet verboden. Ze betalen eenvoudig de boete, die meestal klein is, en gaan er gewoon mee voort de lucht te verontreinigen. Wordt er door de gezondheid van anderen in gevaar te brengen geen inbreuk gemaakt op de vrijheid?
Vrijheid tijdens sportevenementen?
Toen een Newyorks honkbalteam in een bepaalde divisie de eerste prijs had gewonnen, waren hun supporters opgetogen. Maar wat gebeurde er toen? De New York Times berichtte: „Het speelveld van het Shea-stadion zag er gisteren uit als het pokdalige maanoppervlak. Er wapperde echter geen Amerikaanse vlag, want die was gestolen. Bijna alles wat niet vastgespijkerd zat, was trouwens door de dolzinnige supporters gestolen.”
De man die zorgdraagt voor het onderhoud van de grasmat kon er nog niet over uit en zei: „Ik heb nog nooit een veld zo beschadigd gezien.” Er was tussen de 300 en 450 meter gras uit het speelterrein gerukt, dat de mensen als „souvenir” hadden meegenomen. En het terrein lag bezaaid met papier en conservenblikjes.
Betekent vrijheid dat men het recht heeft zich meester te maken van de eigendommen van anderen en deze te vernielen? Als uw buurman het gras uit uw gazon trok, de muren van uw huis bekraste, de ruiten insloeg en uw meubelen stal, zou u deze daden dan als uitingen van vrijheid beschouwen? Of als misdaden?
Vrijheid binnen de wet heilzaam
Ware vrijheid wil niet zeggen dat er geen juiste en heilzame wetten zouden zijn. Om zich zonder gevaar in vrijheid te kunnen verheugen, moet het een vrijheid binnen de begrenzingen van de wet zijn.
Het universum wordt door de natuurwetten die God in werking heeft gesteld in wonderbare harmonie gehouden. Deze natuurwetten zijn tot welzijn van de mens. Voelt u zich bijvoorbeeld onderdrukt door de zwaartekracht? Door deze kracht wordt voorkomen dat u van de aarde afvliegt en een zekere dood vindt. Ze stelt u in staat u te bewegen zonder de voortdurende inspanning van gewichtloosheid.
Maar als u nu eens opzettelijk de wet van de zwaartekracht zou negeren en van een hoog gebouw zou afspringen, wat dan? U zou doodvallen of ernstig gewond zijn. U kunt niet ongestraft natuurwetten negeren. Als u echter binnen het raam van deze wetten te werk gaat, zult u er de voordelen van plukken.
Als er geen natuurwetten waren om het universum te beheersen, zou er anarchie in de schepping zijn. Er zou weldra geen menselijk leven meer bestaan. Hoe dankbaar dienen wij voor deze betrouwbare natuurwetten te zijn! Dank zij deze wetten weten wij dat de zon elke dag zal opkomen. De aarde zal in haar juiste baan met de juiste schuine stand en omwenteling, blijven. De groeiwetten zullen constant blijven zodat planten en bomen voedsel verschaffen.
De mens kan zich nooit van deze natuurwetten bevrijden. Òf hij geniet vrijheid binnen de begrenzingen ervan, òf hij negeert ze, tot zijn eigen nadeel.
Wetten voor menselijk gedrag
Moeten wij denken dat God wel natuurwetten tot bestaan brengt, maar de mens geen wetten geeft die zijn maatschappelijke gedrag besturen? Volstrekt niet.
De wetten van de Schepper voor de mensheid zijn opgetekend en bewaard opdat wij konden weten hoe wij het beste kunnen handelen (2 Tim. 3:16, 17). Ten aanzien van de aard van deze wetten zegt de bijbel: „De wet van Jehovah is volmaakt, de ziel wederbrengend. De vermaning van Jehovah is betrouwbaar, de onervarene wijs makend. De bevelen van Jehovah zijn recht, het hart verheugend.” — Ps. 19:7, 8.
Werd de mens echter niet met een vrije wil geschapen? Jawel, en deze vrije wil is een wonderbare gave van God. Doch die vrijheid dient binnen juiste grenzen te worden gebruikt — de grenzen die God stelt. En het was Gods bedoeling dat het een relatieve, geen absolute vrijheid zou zijn.
Het is dringend noodzakelijk dat er juiste grenzen aan ’s mensen vrijheid worden gesteld. Waarom? Opdat hij zichzelf niet in slavernij brengt of anderen in hun vrijheid belemmert. En wanneer iemand Gods wetten inderdaad gehoorzaamt, bemerkt hij dat hij de hoogste vorm van vrijheid geniet die er bestaat.
Vrijheid genieten onder Gods wetten
Er zijn thans honderdduizenden mensen over de hele wereld die een dergelijke vrijheid genieten. Wie zijn dat? Het zijn Jehovah’s getuigen.
Waarom kan er worden gezegd dat zij de hoogste vorm van vrijheid genieten? Omdat de dingen waardoor anderen worden onderdrukt en waardoor zelfs de persoon zelf zijn vrijheid verliest, door gehoorzaamheid aan Gods wetten geëlimineerd worden. Het resultaat is dat zij onder elkaar vrijheid van oorlog, van haat, van rasvooroordeel, van uitbuiting, onrecht en misdaad, alsook van religieus bijgeloof kunnen genieten. Dit alles heeft een wonderbaarlijke bevrijdende uitwerking. Kennis van Gods wetten heeft ware vrijheid tot gevolg, zoals Jezus met de volgende woorden heeft gezegd: „De waarheid zal u vrijmaken.” — Joh. 8:32, 40.
Betekent het gehoorzamen van Gods wetten onderdrukking omdat hierdoor grenzen worden gesteld aan de vrijheid? Net zo min als de wet van de zwaartekracht onderdrukkend is. Jehovah’s getuigen hebben beslist niet het gevoel dat hun levensvreugde door Gods rechtvaardige wetten wordt belemmerd of beperkt. Hoewel door Gods wetten juiste grenzen worden gesteld, blijft er terzelfder tijd namelijk een groot terrein over waar de mens zijn vrije wil kan gebruiken. Wanneer men echter iets doet wat anderen of hemzelf schaadt, is er geen sprake van vrijheid maar is dat misdadig in Gods ogen.
Ware vrijheid in het vooruitzicht
Degenen die Gods wetten gehoorzamen, beseffen dat zij verplicht zijn de wetten van het land waarin zij leven, te gehoorzamen (Matth. 22:21). Een christen is dus niet gemachtigd de zaken in eigen hand te nemen als hij onrechtvaardigheden ziet. Vrijheid geeft hem niet het recht oproer te maken, te vernielen, letsel te berokkenen en te doden. Gods wet luidt: „Een slaaf van de Heer behoeft . . . niet te strijden, maar moet vriendelijk zijn jegens allen, bekwaam om te onderwijzen, zich onder het kwade in bedwang houdend.” — 2 Tim. 2:24.
Dit wil niet zeggen dat christenen de vele onrechtvaardigheden die de gerechtvaardigde verontwaardiging van velen opwekken, negeren. Het gehoorzamen van Gods wetten betekent juist deze onrechtvaardigheden te haten, want de bijbel zegt: „O gij die Jehovah liefhebt, haat het slechte” (Ps. 97:10). Als de wet van de mens en de wet van God met elkaar in strijd zijn, luidt de regel van Gods Woord dan ook: „Wij moeten God als regeerder meer gehoorzamen dan mensen.” — Hand. 5:29.
Dient iemand die belang stelt in wat rechtvaardig is dan niet te trachten verkeerde toestanden recht te zetten? Zeker, hij kan datgene doen wat binnen de begrenzingen van Gods wetten en de wetten van de mens mogelijk is. Alle rechtgeaarde mensen moeten echter het volgende in aanmerking nemen: Het is niet Gods bedoeling dit huidige samenstel van dingen te veranderen of te redden! Het is dermate verdorven, onrechtvaardig en wetteloos dat het duidelijk Gods voornemen is het te vernietigen zoals met een afgekeurd gebouw gedaan zou kunnen worden. Hij zal het vervangen door een rechtvaardig nieuw samenstel van dingen onder de hemelse regering die hij in handen heeft gelegd van Jezus Christus. — Dan. 2:44.
Zelfs degenen die Gods wetten gehoorzamen, genieten nu nog geen vrijheid in de volste betekenis van het woord. Waarom niet? Omdat zij, evenals alle andere mensen, nog altijd in slavernij aan de wet van de zonde en de dood verkeren die zij van hun eerste ouders hebben geërfd (Rom. 5:12). Nog altijd is het zo dat zij ziek worden, oud worden en sterven.
Godvrezende personen kunnen er thans echter naar uitzien bevrijd te worden, niet alleen van dit goddeloze samenstel, maar ook van slavernij aan ziekte, ouderdom en de dood! Deze vrijheid zal de mens tijdens de duizendjarige regering van Christus, die thans voor de deur staat, te beurt vallen. Groot zal de vreugde in die nieuwe ordening zijn als God ’elke traan uit hun ogen zal wegwissen, en de dood niet meer zal zijn, en er noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn meer zal zijn’. — Openb. 21:4.
In Gods nieuwe ordening zal men dus werkelijke vrijheid genieten, geen vrijheid die de juiste grenzen van Gods wetten overschrijdt. Daarom kon de psalmist voorzeggen: „De zachtmoedigen daarentegen zullen de aarde bezitten, en zij zullen inderdaad hun heerlijke verrukking vinden in de overvloed zelf.” — Ps. 37:11.
[Illustratie op blz. 5]
Hoe vrij kunt u ’s avonds buiten lopen?