Op pillen leven

Door Ontwaakt!-correspondent op de Britse Eilanden

„BABY’S GESTORVEN DOOR HET ETEN VAN VERMAGERINGSPILLEN.”

„MOEDER VAN VIER KINDEREN STERFT AAN ’DE PIL’.”

Zo nu en dan zien wij hier in Engeland dergelijke vette koppen in onze krant staan. In een land waar wij de voordelen van een „gratis” nationale gezondheidsdienst genieten en waar velen op pillen leven, herinneren dergelijke tragedies grimmig aan de gevaren van medicijnen.

Een nog niet lang geleden door het populaire tijdschrift voor automobilisten Drive ingesteld onderzoek bracht aan het licht dat één op de zeven Britse automobilisten onder invloed van medicijnen rijdt. Uit gegevens die door het Genootschap van de Engelse Farmaceutische Industrie werden gepubliceerd blijkt dat huisartsen in Engeland en Wales in 1967 in totaal 271 miljoen recepten voor geneesmiddelen uitschreven. En afgezien van doktersrecepten, zijn zulke algemeen gebruikte middelen als aspirine gemakkelijk voor vrijwel iedereen verkrijgbaar.

Rapporten tonen aan dat niet alleen in Engeland, maar ook op het vasteland van Europa, in de Verenigde Staten en in andere delen van de wereld steeds meer mensen hun toevlucht tot het gebruik van medicijnen nemen, zozeer zelfs dat medicijnen een aanvaard onderdeel van hun dagelijks leven zijn geworden. Sprekend over deze situatie in Amerika, had Dr. M. M. Wintrobe, hoogleraar aan de medische faculteit van de Universiteit van Utah, het volgende te zeggen, „Sommige leden van onze moderne samenleving gedragen zich alsof het leven een bestaansproces is dat men nauwelijks kan volhouden of verdragen zonder een voortdurende reeks wondermiddelen te gebruiken.”

Vanwaar dit toegenomen gebruik van medicijnen?

Er is openlijk toegegeven dat sommige artsen in de Verenigde Staten en in Engeland de neiging hebben te kwistig met het uitschrijven van recepten te zijn. In een lezing over „Gebruik en misbruik van geneesmiddelen” sprak Sir Derrick Dunlop over drie oorzaken van het uitschrijven van te veel recepten: „De dringende eisen van het publiek . . . Ten tweede, er zijn niet voldoende artsen voor de groeiende bevolking: het is tijdrovend om een nauwkeurige voorgeschiedenis van de ziekte te krijgen, een grondig onderzoek te verrichten en wijze raad te geven, maar het kost maar een ogenblik om een recept voor een symptomatische genezing voor te schrijven en de patiënt is hiermee vaak tevreden . . . Ten derde, de formidabele en bekwame bevordering van geneesmiddelen door farmaceutische firma’s, waarvan er enkele aan gerechtvaardigde kritiek onderhevig zijn omdat ze de waarheid en goede smaak geweld aandoen.” (Wij cursiveren.)

Dezelfde factoren gelden ook met betrekking tot zelfbehandeling. Sommigen hebben een onverzadelijk verlangen naar pillen. Zij vinden het gemakkelijker, vlugger en goedkoper om naar een drogist of apotheek te gaan dan de oorzaak van hun probleem vast te stellen en te behandelen. Anderen worden ongetwijfeld beïnvloed door radio- en televisiereclames en door advertenties in tijdschriften waarin geneesmiddelen voor elke kwaal worden aanbevolen.

Een van de belangrijkste factoren waardoor het gebruik van pillen thans groter is geworden, is de geweldige toename in het aantal medicijnen dat thans voor de behandeling van ziekten verkrijgbaar is. Sommige hiervan zijn inderdaad heilzaam geweest. De grote toename in het aantal geneesmiddelen — hetgeen beschreven is als de „therapeutische explosie” — heeft echter ook haar eigen gevaren meegebracht.

Gevaren van moderne medicijnen

Nog nooit is men zich in medische kringen zo bewust geweest van de gevaren die aan het gebruik van moderne geneesmiddelen verbonden zijn als thans. Hiervoor was grotendeels de ramp in het begin van de jaren zestig verantwoordelijk toen duizenden baby’s door moeders die een ogenschijnlijk onschadelijk slaaptablet hadden gebruikt dat thalidomide bevatte, dood of afschuwelijk verminkt ter wereld werden gebracht.

Moderne geneesmiddelen die door artsen worden voorgeschreven, kunnen, afgezien van misvormingen-veroorzakende gevolgen, direct of indirect allerlei ongunstige reacties en ziekten teweegbrengen, waaronder huiduitslag, onderhuidse bloedingen, maag- of ingewandsbloedingen, hersenbloedingen, infecties van verschillende aard, endocriene stoornissen zoals suikerziekte, overmatige of onvoldoende schildklierfunctie, maagzweren en zweren aan de twaalfvingerige darm, lever- en nierziekten, beender- en beendermergziekten, verslaving aan verdovende middelen, geestesziekte en zelfs krankzinnigheid. Voorwaar een formidabele lijst!

In een symposium over het onderwerp van door medicijnen veroorzaakte ziekten verklaarde Dr. L. Lasagna van de Johns Hopkins-​universiteit in Baltimore: „Het is duidelijk dat er niet alleen een probleem bestaat, maar ook dat de gepubliceerde gevallen, ondanks de tamelijk veelvuldig gehoorde klachten als gevolg van het gebruik van medicijnen, slechts de boven het water uitstekende punt van een ijsberg vormen, terwijl wij veel van de narigheid nooit gewaar worden.”

De vergiftige uitwerking van medicijnen besprekend, gaf Sir Derrick Dunlop enig idee van de omvang van het probleem in Engeland toen hij zei: „Naar schatting is 10 tot 15% van de patiënten in onze algemene ziekenhuizen in meerdere of mindere mate het slachtoffer van onze pogingen hen te behandelen — het slachtoffer van iatrogene ziekten, zoals ze worden genoemd [dat wil zeggen, door de arts veroorzaakt], of, optimistischer gezegd, van ziekten als gevolg van de medische vooruitgang.”

Gezien de gevaren van de moderne behandeling met geneesmiddelen is het begrijpelijk waarom tal van landen thans regeringsorganisaties in het leven hebben geroepen die toezicht houden op het introduceren en het gebruik van geneesmiddelen, terwijl ze ook waarschuwingen publiceren en, zo nodig, adviseren een geneesmiddel uit de handel te nemen.

Wat valt er echter te zeggen over de pillen die dagelijks, ogenschijnlijk zonder nadeel, worden ingenomen, pillen die door sommige artsen maar al te kwistig worden voorgeschreven of die gemakkelijk zonder recept bij de drogist of apotheek gekocht kunnen worden? Moeten ze op één lijn worden gesteld met de geneesmiddelen die ziekten kunnen veroorzaken? Wat zou de juiste kijk op het gebruik van dergelijke pillen zijn? Laten wij er eens enkele aan een onderzoek onderwerpen.

„Pep”-pillen en vermageringspillen

De ingrediënten die het meest algemeen voor „pep”-pillen en vermageringstabletten worden gebruikt, behoren tot de amfetaminegroep van geneesmiddelen en zijn onder een groot aantal handelsnamen verkrijgbaar. Ze werken zodanig op de hersenen dat gevoelens van vermoeidheid verdwijnen. Men wordt geestelijk en lichamelijk actiever, opgewekter en krijgt meer zelfvertrouwen, ook al wordt de doeltreffendheid waarmee men werkt wellicht minder. Ook de eetlust wordt er een tijdje door onderdrukt. Ze hebben dezelfde uitwerking op het hart als wanneer er tijdens aanvallen van woede adrenaline vrijkomt, dat wil zeggen, het hart gaat sneller en harder kloppen en de bloedvaten vernauwen zich.

Is het ongevaarlijk het hart en de hersenen op deze wijze „op te zwepen”? Is het verstandig het lichaam de juiste zorg en rust te ontzeggen die het werkelijk nodig heeft? Allicht niet, en zeker niet vanwege het risico dat er ernstige stoornissen in het gedrag, slapeloosheid en zelfs verslaving door ontstaan. Sommigen die gedurende langere tijd wekaminen innemen, worden geforceerd en gespannen; sommigen hebben een te hoge bloeddruk en hartverlamming gekregen en anderen een vorm van krankzinnigheid die verwant is aan schizofrenie. Daar er zulke gevaren aan deze geneesmiddelen zijn verbonden, zijn enkele medische autoriteiten van mening dat ze niet geschikt zijn om zwaarlijvigheid te behandelen.

Narcotica; sedatieven; kalmerende middelen

Middelen om slaap teweeg te brengen (narcotica), middelen om een patiënt die intens verdriet heeft te kalmeren (sedatieven) of middelen om zorgen of spanningen te verminderen (kalmerende middelen) worden herhaaldelijk door artsen voorgeschreven en zijn dientengevolge aan misbruik onderhevig. Ze geven alleen maar een kortstondige verlichting van symptomen en kunnen nimmer de wortel van de oorzaak genezen.

Hoewel er ongetwijfeld omstandigheden zijn waarin een kortstondig gebruik van dergelijke middelen doeltreffend en heilzaam kan zijn, is het doorgaans ongewenst ze op lange termijn toe te dienen.

Geneesmiddelen in deze categorie onderdrukken het centrale zenuwstelsel. Een overigens gezond persoon kan lichamelijk en emotioneel gemakkelijk van dergelijke middelen afhankelijk worden, waardoor hij eraan verslaafd raakt. Het kan ook heel gevaarlijk zijn een auto te besturen als de automobilist onder invloed van deze middelen is. Sommige slaap- en kalmerende middelen kunnen in combinatie met alcohol dodelijke gevolgen hebben.

Pijnstillende middelen

Middelen ter verlichting van pijn zijn in de meeste landen gemakkelijk zonder recept te krijgen en staan waarschijnlijk bovenaan de lijst van pillen waarop vele mensen thans leven. Analgetica, de vakterm voor pijnstillende middelen, betekent letterlijk „afwezigheid van het gevoel van pijn” en brengt in gedachten dat pijn een gewaarwording is en geen ziekte. Pijnstillende middelen omvatten aspirine (of acetylsalicylzuur), alsook andere pijnstillende middelen zoals fenacetine en pyramidon, soms in combinatie met andere verdovende middelen.

Deze middelen verhogen de pijndrempel waarschijnlijk doordat ze op het deel van de hersenen werken dat de thalamus wordt genoemd. Doordat ze koortswerend zijn, doen ze ook doeltreffend een verhoogde temperatuur dalen en worden daarom wijd en zijd geadverteerd en gebruikt als geneesmiddelen voor keelpijn, gewone verkoudheden en griep. Vooral aspirine wordt door sommigen als een panacee voor allerlei klachten beschouwd — voor indigestie, om de zenuwen te kalmeren, de slaap te bevorderen, enzovoort. Zijn deze middelen echter volkomen onschadelijk?

Men heeft in de laatste jaren ontdekt dat aspirine vaak maagbloedingen veroorzaakt. Hoe vaak? Naar verluidt sijpelt bij 50 tot 70 percent van de mensen die aspirine gebruiken een theelepelvol bloed per dag uit de maag. Bij bepaalde mensen is het bloedverlies groter en dit kan bloedarmoede door gebrek aan ijzer ten gevolge hebben; bij enkelen kan zwaar bloedverlies optreden, waardoor zelfs hun leven in gevaar wordt gebracht. Men denkt dat aspirine het slijm aantast dat de maagwand beschermt. De maagsappen, of de aspirine zelf, beschadigen vervolgens het slijmvlies waarmee de maagwand is bekleed en veroorzaken kleine erosies of zweertjes die bloeden.

Men is zich er heel goed van bewust dat langdurig gebruik van fenacetine, dat heel vaak in pijnstillende middelen voorkomt, gevaarlijk kan zijn omdat het een nadelige uitwerking op de nieren heeft. In Zweden is fenacetine alleen op doktersrecept verkrijgbaar, en in Engeland worden alle diabetici en nierpatiënten voor fenacetine gewaarschuwd.

Pyramidon, dat tevens een geneesmiddel is tegen infecties en reuma, mag alleen onder strenge controle worden ingenomen, aangezien het de vorming van witte bloedcellen nadelig kan beïnvloeden.

Pijnstillende middelen zijn dus niet geheel en al zonder gevaar. Waar mogelijk is het dus verstandig de oorzaak van de pijn te behandelen in plaats van eenvoudig het symptoom te verbergen door pijnstillende middelen die op de hersenen werken.

Een gezondere, meer evenwichtige kijk

Hoewel moderne geneesmiddelen gevaarlijk kunnen zijn, kan een verstandig gebruik ervan onder medisch toezicht heilzaam zijn voor de gezondheid. Zo helpt het geregelde gebruik van geneesmiddelen sommigen hun gezondheid op een redelijk peil te houden. Voor mensen die aan epilepsie, reumatische artritis, een hartkwaal of suikerziekte lijden of nierklachten hebben, kunnen geneesmiddelen een waardevolle hulp zijn. Ze kunnen zelfs ziekten helpen voorkomen, zoals in het geval van degenen die middelen tegen malaria innemen in landen waar malaria nog steeds wijdverbreid is. Voor andere patiënten is het ’op pillen leven’ zelfs nog noodzakelijker en kan het gebruik ervan voor onbepaalde tijd moeten worden voortgezet omdat hun ziekte heeft geleid tot het een of andere gebrek in de absorptie of stofwisseling van stoffen die essentieel zijn voor het leven, zoals vitamine B₁₂, schildklierhormoon, cortison of insuline.

Voor velen in deze tijd is het echter eerder een schadelijke gewoonte dan een gezonde noodzaak geworden om ’op pillen te leven’. De meeste pillen werken op de hersenen en zijn niet zonder schadelijke bijwerkingen. Is het verstandig met zulke vitale lichaamsdelen te knoeien? Is het verstandig risico’s te nemen als het niet nodig is?

Wij moeten dezelfde evenwichtige kijk hebben als de arts die werkelijk gewetensvol is en die daarom de gevaren van moderne geneesmiddelen tegen de voordelen afweegt voordat hij ze voorschrijft. Door het zo te blijven bezien, zullen wij het gebruik van pillen die verdovingsmiddelen bevatten tot gelegenheden beperken dat wij ze werkelijk nodig hebben.

Hoeveel verstandiger is het niet, juiste aandacht aan onze gezondheid te schenken door ons lichaam goed en voedzaam voedsel en voldoende rust en slaap te geven, in plaats van er een gewoonte van te maken het met onnodige medicijnen vol te stoppen! Het is ook belangrijk onze geest geregeld met het gezondheid-bevorderende geestelijke voedsel dat Gods Woord bevat te voeden. Dit kan tot geestelijke gezondheid en zegeningen van God leiden.