Verzen in Johannes waarin de naam Jehovah geen deel uitmaakt van een direct of indirect citaat

JOHANNES 12:38a ‘Jehovah, wie heeft geloofd (…)?’

REDEN(EN): In dit citaat uit Jesaja 53:1 komt Gods naam maar één keer voor in de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst, in de uitdrukking ‘de arm van Jehovah’. Maar onder inspiratie van God citeert Johannes Jesaja’s profetie uit de Septuaginta-vertaling, waar de Griekse tekst begint met de aanspreekvorm van het woord Kurios (Heer). (Zie Romeinen 10:16, waar Jesaja 53:1 ook wordt geciteerd.) Misschien hebben de vertalers van de Septuaginta het eerste Kurios ingevoegd om duidelijk te maken dat de vragen van de profeet tot God gericht zijn. Aangezien Kurios in latere kopieën van de Septuaginta vaak wordt gebruikt als vervanging van het Tetragrammaton in de oorspronkelijke Hebreeuwse tekst (zoals het geval is met het tweede Kurios in het citaat), wordt hier in de hoofdtekst Gods naam gebruikt. (Zie Johannes 12:38b.)

ONDERSTEUNING:

• The Bible Commentary, bewerkt door F.C. Cook, herdruk 1981. In dit Engelse Bijbelcommentaar wordt bij Romeinen 10:16 over het eerste ‘Lord’ in hetzelfde citaat uit Jesaja 53:1 gezegd dat het daar en in de Griekse vertalingen van Jesaja 53:1 is toegevoegd. Er wordt uitgelegd dat dit duidelijk maakt dat de profeet zich tot Jehovah richt als degene van wie de boodschap afkomstig is (‘the prophet turning to Jehovah, as the sender of the message’). Daarnaast wordt gezegd dat de toevoeging aansluit bij de oorspronkelijke betekenis van het gedeelte.

• The Interpretation of St. Paul’s Epistle to the Romans, door R.C.H. Lenski. Hierin wordt over hetzelfde citaat uit Jesaja 53:1 in Romeinen 10:16 gezegd dat Paulus ‘Lord’ aan het citaat toevoegt omdat de vraag van de profeet gericht was tot ‘Yahweh’.

• The Principles and Practice of New Testament Textual Criticism, door G.D. Kilpatrick. In dit boek wordt Johannes 12:38 vermeld als een vers waar twee keer ‘Κύριος = Yahweh’.

• Complete Jewish Bible, door David H. Stern, 1998. Deze Engelse vertaling heeft in dit vers twee keer ‘ADONAI’ met een hoofdletter en in kleine kapitalen. In het voorwoord legt de vertaler uit dat hij ‘ADONAI’ overal heeft gebruikt waar hij meent dat ‘kurios’ het Griekse equivalent van het Tetragrammaton is.

• The Companion Bible, met notities van E.W. Bullinger, druk 1999. Deze Engelse vertaling heeft in Johannes 12:38 in de hoofdtekst twee keer LORD met een hoofdletter en in kleine kapitalen om te laten zien dat in beide gevallen Jehovah wordt bedoeld. In Appendix 98 (‘The Divine Names and Titles in the New Testament’, blz. 142) wordt Johannes 12:38 twee keer vermeld onder het kopje ‘LORD . . . Used of Jehovah’.

• The Scofield Reference Bible, door C.I. Scofield, 1909. In een kanttekening bij de eerste keer ‘Lord’ in Johannes 12:38 staat: ‘Jehovah. Isa. 53.1.’

• NLT Study Bible, tweede druk, 2008. Deze Engelse studiebijbel heeft in Johannes 12:38 twee keer ‘LORD’ met een hoofdletter en in kleine kapitalen. In de inleiding wordt gezegd dat de vertalers het Tetragrammaton (‘YHWH’) in principe consequent weergeven met ‘the LORD’ in een vorm die in Engelse vertalingen gebruikelijk is. Over het Nieuwe Testament zeggen ze dat het Griekse ‘kurios’ consequent met ‘Lord’ is vertaald maar dat het met ‘LORD’ is weergegeven op alle plekken waar in het Nieuwe Testament expliciet uit het Oude Testament wordt geciteerd en de tekst het daar in kleine kapitalen heeft.

REFERENTIES: J^{12, 14, 16-18, 22, 23, 34-36, 39, 46, 52, 61, 65, 66, 88, 93, 100-102, 105, 106, 114-118, 122, 130, 133, 136, 144-147, 149, 190, 191, 201, 204, 212, 225, 236, 244, 262, 265, 271, 273, 289, 295-297, 322-325, 327, 331, 341, 344, 347, 348, 350, 353, 359}