Verzen in Markus waarin de naam Jehovah geen deel uitmaakt van een direct of indirect citaat

A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature, bewerkt door F.W. Danker, 2000, blz. 576-577. Markus 5:19 wordt vermeld bij de definitie van ‘lord’ als aanduiding voor God. Over het gebruik van het woord in de Septuaginta wordt gezegd: ‘It freq. replaces the name Yahweh in the MT.’

Exegetischen Wörterbuch zum Neuen Testament, 1992, deel II, kol. 815. Hierin wordt Markus 5:19 vermeld als vers waarin Kurios mogelijk wordt gebruikt voor ‘Jahwe/Gott’.

The Gospel According to St Mark: The Greek Text With Introduction Notes and Indices, door Henry Barclay Swete, 1902. Dit werk noemt יהוה (het Tetragrammaton) als een mogelijke vertaling.

The Interpretation of St. Mark’s Gospel, door R.C.H. Lenski. Op bladzijde 216 wordt over dit vers gezegd: ‘Ὁ Κύριος is Yahweh, the Old Testament name for the covenant God.’ Na deze verwijzing naar de oudtestamentische naam voor de verbondsgod wordt gezegd dat de man zelf en allen die zijn boodschap horen moeten weten dat ‘Jehovah’ naar hun land is gekomen en door middel van zijn dienaar Jezus deze grote daad heeft verricht.

The Principles and Practice of New Testament Textual Criticism, door G.D. Kilpatrick. In dit boek wordt Markus 5:19 vermeld als één van de verzen waar ‘Κύριος = Yahweh’.

Complete Jewish Bible, door David H. Stern, 1998. Deze Engelse vertaling heeft in dit vers ‘ADONAI’ met een hoofdletter en in kleine kapitalen. In het voorwoord legt de vertaler uit dat hij ‘ADONAI’ overal heeft gebruikt waar hij meent dat ‘kurios’ het Griekse equivalent van het Tetragrammaton is.

The Gospel According to St. Mark: The Greek Text With Introduction, Notes, and Indexes, door Vincent Taylor, 1952. Op bladzijde 285 staat dat Kurios in dit geval wordt gebruikt voor God.

The Gospel According to Mark, 1858. In dit boek schrijft Joseph Addison Alexander dat naar zijn mening het meerduidige ‘the Lord’ in dit vers over Christus gaat. Maar hij erkent vervolgens dat toehoorders de term misschien breder hebben opgevat, als aanduiding van God, mogelijk als toespeling op de verbondsverhouding met zijn volk die tot uitdrukking komt in ‘the Hebrew name Jehovah’, die zowel in de Septuaginta als in het Nieuwe Testament consequent is weergegeven met of veeleer vervangen door ‘(ὁ κύριος) the Lord’.

Griechisch-deutschen Wörterbuch zu den Schriften des Neuen Testaments und der frühchristlichen Literatur, door Walter Bauer, zesde druk, herziene uitgave, 1988, kol. 933. Over kurios wordt gezegd: ‘Bez[eichnung] Gottes’ (aanduiding voor God). Er staat verder: ‘Ohne Art … fast wie ein Eigenname’ (zonder het lidwoord als het ware een eigennaam). Hierbij wordt onder meer Markus 13:20 vermeld.

Exegetischen Wörterbuch zum Neuen Testament, 1992, deel II, kol. 815. Hierin wordt Markus 13:20 vermeld bij de verzen waarin Kurios wordt gebruikt voor ‘Jahwe/Gott’.

The Principles and Practice of New Testament Textual Criticism, door G.D. Kilpatrick. In dit boek wordt Markus 13:20 vermeld als één van de verzen waar ‘Κύριος = Yahweh’.

The ‘Holy Scriptures’, door J.N. Darby, 1949. In een voetnoot bij ‘Lord’ in dit vers wordt gezegd: ‘Without the article, “Jehovah”.’

The Gospel According to St Mark: The Greek Text With Introduction Notes and Indices, door Henry Barclay Swete, 1902. Dit werk noemt יהוה (het Tetragrammaton) als een mogelijke vertaling.

The Gospel According to St. Mark: The Greek Text With Introduction, Notes, and Indexes, door Vincent Taylor, 1952. Op bladzijde 514 wordt over deze passage, met in de Griekse tekst Kurios, gezegd dat hier bijzonder sterk de gedachte wordt uitgedrukt die in veel apocalyptische geschriften voorkomt, namelijk dat God in zijn genade en omwille van de uitverkorenen de tijd van verdrukking heeft verkort. Op bladzijde 515 zegt Taylor vervolgens dat het gebruik van ‘the anarthrous Κύριος’ (Kurios zonder lidwoord) karakteristiek is voor oudtestamentische citaten.

The Gospel of Mark: An Expositional Commentary, 1994, blz. 378. In dit commentaar schrijft D. Edmond Hiebert dat in Markus 13:20 ‘The Lord, Jehovah God of the Old Covenant’ (de Heer, Jehovah God van het Oude Verbond) de soevereine macht heeft over de aangelegenheden van deze wereld en dat hij in zijn barmhartigheid een grens heeft gesteld aan deze dagen.

The Gospel According to Mark, 1858. De Bijbelgeleerde Joseph Addison Alexander schrijft over Markus 13:20: ‘The Lord, the Sovereign God, Jehovah.’

The Companion Bible, met notities van E.W. Bullinger, druk 1999. Deze Engelse vertaling heeft in Markus 13:20 in de hoofdtekst LORD met een hoofdletter en in kleine kapitalen en vermeldt in Appendix 98: ‘Used of Jehovah . . . and printed “LORD” throughout.’

The Holy Bible, Containing the Authorized Version of the Old and New Testaments, door J.T. Conquest, 1841. Deze vertaling heeft in Markus 13:20 in de hoofdtekst LORD in kapitalen.

De volgende Engelse vertalingen hebben in Markus 13:20 ‘God’ in plaats van ‘Lord’: Complete Jewish Bible, A Translator’s Translation of the New Testament, The Expanded Bible en The Word New Century Version, New Testament.

A Translator’s Handbook on the Gospel of Mark, door United Bible Societies. Dit werk zegt over het vers: ‘“The Lord”: here, of course, God.’