Sengileminyaka Engaba Ngu-70 Ngikhonza UJehova NgiseCuba

Impilo yayimnandi, sasilokudla okweneleyo lemali yayingahluphi kangako. Sasizikholisela nje ngoba sasihlala duze lezihlobo zethu ezinengi.

Ngathi sengisiyabamba iminyaka engu-5 abazali bami baqalisa ukufunda iBhayibhili loWalton Jones. Umfowethu lo wayetshiseka ekuthanda ukutshumayela. Wayehamba okwama-awa angaba ngu-10 ukuze azofika lapha esasihlala khona. Izihlobo zethu ezinengi zazibuya sibuthane kokhulu, kuxoxwe kusaxoxwa ngeBhayibhili. Abazali bami lobabomncane uPedro lobabakazi u-Ela, balamukela iqiniso futhi kungakayi ngaphi babhabhathizwa baba ngoFakazi bakaJehova. Ubabakazi u-Ela usezabamba iminyaka engu-100 njalo ulokhu ephayona eCuba.

OFakazi bakaJehova babekhonza bekhululekile eCuba. Sasisaziwa ngomsebenzi wokutshumayela endlini ngendlu sithwele izikhwama ezilamabhuku. Sasihamba umango omude sidinga abantu esingaxoxa labo. Ngiyazikhumbula sibili ‘izikhathi ezinhle’ esasilazo kodwa lokhu kwakuzatshintsha. ‘Izikhathi zazisazoba nzima.’—2 Thim. 4:2.

IZIKHATHI EZINZIMA

Ngelinye ilanga ubaba lobabomncane bahamba kweyinye indawo khonapha esihlengeni sethu okwakulomhlangano khona. Amanzi abawanathayo bekhonangale abagulisa okuzwayo. Ubabomncane yena wasila. Okudanisayo yikuthi ubaba yena watshona. Wayeleminyaka engu-32 nje kuphela. Mina ngangingakahlanganisi iminyaka emihlanu.

Ngemva kokutshona kukababa, umama wabona kungcono ukuthi sithuthe siyehlala lomalume eLombillo. Kwakubuhlungu ukutshiya izihlobo zethu, ugogo lokhulu esasibathanda kakhulu kodwa saqhubeka sikhonza uJehova siyimuli.

Ngabhabhathizwa mhlaka 26 August 1957, echibini elaliseduze leLombillo. Ngangileminyaka engu-10. Ngangingakwazi ukuthi kungakedluli leminyaka emibili sizabe sesikhonza nzima eCuba. Ngo-1959 iqembu lezombusazwe latshintsha uhulumende owayekhona. Izinto zasezigaya ngomunye umhlathi.

Kwasekunzima sibili ngoba uhulumende owayesanda kungena wayefuna wonke umuntu angene esisotsheni. Abantu bakaJehova bathwala nzima ngoba vele thina kasingeni kwezombusazwe kungelani lokuthi sihlala ngaphi. Kungakayi ngaphi kwatshaywa imithetho yokuthi akusamelanga singene imihlangano kumbe sitshumayele. Abafowethu abanengi bavalelwa emajele ngenxa yokungangeni esisotsheni. Emajele lapha babetshaywa bephiwa lokudla okunganganani. Ngesinye isikhathi lokhu kudla kwakulegazi. Babefuna ukuthi abafowethu bephule umthetho kaNkulunkulu omayelana legazi.

Lanxa kunjalo, saqhubeka sihlangana ndawonye ukuze sikhonze uJehova. (Heb. 10:25) Ngesinye isikhathi sasisiba lemihlangano emaplazini kumbe kwezinye nje indawo. Ngisakhumbula kulomunye umzalwane owayelesibaya sezimvu esikhulu. Kulapho esangenela khona umhlangano. Ah, ngalelolanga kwakuhlangene izimvu zikaJehova lezimvu zomzalwane. Sawukholisa umhlangano lo!—Mik. 2:12.

Siyababonga kakhulu abafowethu abasebenza nzima besincedisa ukuthi sihlale silokholo oluqinileyo. Minengi imihlangano ababeyirekhoda kumakhasethi besebesiba leqiniso lokuthi sonke siyayithola. Ngesinye isikhathi kwakusiba labazalwane ababili kuphela abarekhoda uhlelo lonke lomhlangano. Imihlangano le babeyirekhoda becatshile, yikho ngesinye isikhathi wawuze uhleke usizwa iqhude likhala ngapha umzalwane eqhubeka ngentshumayelo. Nxa imihlangano yayisenzelwa endaweni ezingelamagetsi omunye umfowethu wayetshova ibhayisikili elalizimele elalilomtshina owawusenza ukuthi irediyo idlale amakhasethi, abantu baluzwe uhlelo lomhlangano. Liqiniso ukuthi izinto esasizithola ngalezozikhathi zazingafanani lalezo ezazitholwa ngabafowethu labodadewethu emhlabeni wonke. Kodwa kasizange siswele lokho esasikudinga ukuze sihlale silokholo oluqinileyo. Simbonga singaqedi uJehova ngendlela asincedisa ngayo ukuze siqhubeke simkhonza sithokoza.—Neh. 8:10.

UKUPHAYONA LOKUTSHADA

Ngathi sengileminyaka engu-18, ngaba liphayona lesikhathi sonke edolobheni okuthiwa yiFlorida. Ngemva komnyaka ngacelwa ukuthi ngibe liphayona eliqakathekileyo edolobheni leCamagüey. Yikho lapho engabona khona u-Emilia, udadewethu owayevela eSantiago de Cuba. Wangithatha umoya, sathandana futhi kungakapheli umnyaka satshada.

Ngathola umsebenzi kweyinye ifekithali eyayisenza itshukela. Lanxa mina lo-Emilia sasingasaphayoni sasizimisele ukwenza okunengi ekukhonzeni uJehova. Yikho ngacela ukusebenza kusukela ngo 3:00 ekuseni ngisiyatshayisa ngo–11:00 ekuseni. Ngangingakuthandi ukuvuka ekuseni kangako kodwa ngaqinisela ngoba ngangithola isikhathi sokuya ekutshumayeleni lokuya emihlanganweni lomkami.

Ngo-1969 saba lomntwana ongumfana, samnika ibizo elithi Gustavo. Ngalowomnyaka ngacelwa ukuthi ngibe ngumbonisi wesiqinti. Kwakujayelekile ngalezonsuku ukuthi umuntu abe ngumbonisi wesiqinti ngapha elabantwana. Sasikukholisa sibili ukuvakatshela amabandla siqinisa abafowethu labodadewethu kodwa umsebenzi wakhona wawumnengi. Saphinda saba labanye abantwana u-Obed, u-Abner lesicino sethu esiyinkazana okuthiwa nguMahely.

Nxa ngicabanga ngaleziyansuku sisahambela, ngiyazibonela ukuthi uJehova ubabusisile sibili abantu bakhe eCuba. Lathi wasibusisa ngesikhathi sikhulisa abantwabethu ngoba sabanceda ukuthi bafunde ngaye uJehova. Ake ngilichathekele okuncane ngokuthi kwakunjani ukuba ngumhambeli ngalezonsuku.

UKUBA NGUMBONISI WESIQINTI NGESIKHATHI UMSEBENZI WETHU UVINJELWE

Ngabo 1960 kusiya kubo 1970 kwasekunzima sibili ukwenza umsebenzi wethu. Amawolu oMbuso avalwa. Abanali baxotshwa baphela elizweni. Abafowethu abanengi abasakhulayo babotshwa, kwazothi iwofisi yegatsha eyayiseHavana layo yavalwa.

Njengoba umsebenzi wethu sasiwenza sicatshile sasivakatshela amabandla ngempelaviki kuphela. Sasibavakatshela kuleyi impelaviki siphinde sibalande ngempelaviki elandelayo. Sasingathwali impahla ezinengi futhi sasihamba ngebhayisikili. Abamemezeli babebona umhambeli esethutshile kuphela ngoba lokhu kwakumele kube yimfihlo. Iziphathamandla labanye abantu kwakumele babone angani siyavakatshela izihlobo zethu. Khona kuliqiniso ukuthi sasivakatshela izihlobo zethu ngoba banjalo vele abantu bakaJehova. Ngangize ngikhohlwe lokuthi ngingumhambeli. (Mak. 10:​29, 30) Lanxa kunjalo kwakumele singalalisi inkophe, amapholisa ayehlala esilandela esihlohla ngemibuzo. Ngitsho labazalwane esasihlala labo babefaka ukuphila kwabo engozini ngoba zazingabakhalela nxa sasingabanjwa.—Rom. 16:4.

Banengi kakhulu abafowethu labodadewethu abatshengisa ukuthi bayasithanda. Lanxa babe lokuyimadlana okuncane babesincedisa. Kwezinye indawo imiyane yayitshinga okuzwayo kodwa abafowethu labodadewethu babebhejela ukuthi bona balunywe yimiyane banike thina ama-mosquito net ukuze senelise ukulala behle. Abazalwane bethu babengancitshani ngokudla okuncane ababelakho. Ngezinye izikhathi yithi esasihamba lokudla ukuze sidle labafowethu labodadewethu esasihlala labo.

Kwakungavumi ukuthi sihambe labantwabethu bonke ngesikhathi sivakatshela amabandla. Ngakho sasihamba loyedwa besekusithi abanye basale lomama lodadewethu. Ukuhamba lomntwana omncane kwakusinceda endleleni lapha. Ngelinye ilanga amapholisa asisetsha kodwa kawazange asetshe isikhwama esasilezitshubo zomntwana kanti kulapho esasifihle khona amabhuku ethu.

Ngimbonga ngingaqedi u-Emilia ngoba wasebenza nzima ekhulisa abantwana ngapha sisenkonzweni yesikhathi sonke. Kwakungalula ukuthi ngihambele amabandla ngapha ngisebenza. Kodwa uJehova wangincedisa. Ngezinye izikhathi ngangisebenza i-shift yami leyomunye umuntu ukwenzela ukuthi ngempelaviki ngivakatshele amabandla. Kodwa ngokuhamba kwesikhathi ngaba ngufolomani. Kwakungasayenzi ukuthi ngingabikhona emsebenzini. Ngangisiba leqiniso lokuthi abantu engisebenza labo ngibanika umsebenzi oweneleyo wokwenza ngitsho langempelaviki mina ngingekho. Angiboni ukuthi abaqhatshi bami bake bakunanzelela ukuthi ngangingabi khona ngempelaviki ngoba umsebenzi wawuhamba sibili.

UKUQHUBEKA NGITHOKOZA LOBA KWASEKULOTSHINTSHO

Ngelinye ilanga ngo-1994, abafowethu ababekhokhela emsebenzini kaJehova eCuba banxusa abahambeli bonke emhlanganweni oqakathekileyo esasizakuba lawo eHavana. Sathokoza sibonana sonke songu-80 emhlanganweni lo ngemva kweminyaka yonke le. Saqala satshelwa ngokunye okwasekutshintshile enhlanganisweni. Sisalibele kusanjalo, kwenziwa isaziso esasitshiya simangele. Abafowethu basitshela ukuthi amabizo abahambeli bonke ayezaphiwa iziphathamandla. Sazibuza ukuthi bakwenzelani lokhu.

Abazalwane basitshela ukuthi kwasokulesikhathi bexoxisana leziphathamandla zikahulumende. Bezama ukuthi abantu bakaJehova bakhululeke futhi. Iziphathamandla zazicele ukuthi ziphiwe amabizo abo bonke abahambeli. Savumelana lalokho ababekucelile. Kusukela lapho sasingasahluphani kangako leziphathamandla.

Ngokuhamba kwesikhathi saphinda saphiwa imvumo yokuthi sitshumayele lanxa sasingakabhaliswa ngokusemthethweni. Sacina sesikwazi ukuthi iziphathamandla zazivele ziwazi kudala amabizo abahambeli kodwa zazifuna ukuzwa ukuthi thina sizathini.

NgoSeptember 1994, iziphathamandla zasinika imvumo yokuthi siphinde sivule iwofisi yegatsha. Kwasithokozisa kakhulu ukuphinde sisebenzise iwofisi yegatsha eyayivalwe ngo-1974.

Ngo-1996, abazalwane basifonela besicela ukuthi sibuye eBhetheli. Samangala, sasesikhumbuza abazalwane ukuthi sasiseselabantwana abancane esasihlala labo. Abafowethu baxoxisana ngendaba le basebesifonela besithi bafuna sibuye eBhetheli. Savuma sasesingena indlela saqonda eHavana.

Ngangingakukholisi kangako ukuba seBhetheli ngisanda kufika. Phela ngangingumhambeli okwesikhathi eside. Inhliziyo yami lengqondo kwakukhonale emsebenzini wokutshumayela. Ngangingakujayelanga ukutshona ngihlezi ewofisini ilanga lonke kodwa umkami labanye abasebenza eBhetheli bangincedisa kakhulu. Ngacina ngikwamukela ukuthi yiwo umsebenzi engasengiwuphiwe nguJehova. Ngaqalisa futhi ukuthokoza njalo lokhu ngikukholisa ukusebenza eBhetheli lakhathesi.

Mina lo-Emilia sesibadala, hayi insuku zobutsha bethu sezidlulile. Lanxa kunjalo siyathokoza kakhulu nxa sicabanga ngabafowethu labodadewethu abangabangane bethu lesisebenze labo eminyakeni yonke le edlulileyo. Okunye okusithokozisa kakhulu yikubona abantwabethu kanye labazukulu bekhonza uJehova bethembekile. Lathi siyabona sibili ukuthi aliqiniso amazwi akhulunywa ngumphostoli uJohane athi: “Akulanto engithokozisa ukwedlula ukuzwa ukuthi abantwabami baqhubeka behamba eqinisweni.”—3 Joh. 4.

Mina lo-Emilia sesisebenze eBhetheli okweminyaka engafika 30, lokhe sincenga khonalapha emsebenzini uJehova asinike wona lanxa imizimba ingasavumi. Sihlangane lobunzima obutshiyeneyo kodwa siyikholisile kakhulu iminyaka engafika 70 sikhonza uJehova uNkulunkulu wethu othokozayo sisesihlengeni seCuba!—1 Thim. 1:11; Hubo 97:1.