19 NDA̱A̱ 25 TÍ OCTUBRE 2026
YAA 106 Ná kuʼvi̱-iniyó kuniyó na̱ táʼanyó
Chikaa̱ ndee̱ ña̱ kuʼvi̱-iniún kuniún inkana
“Va̱ʼaka xákundáʼvii̱ nu̱ún ña̱ ná keʼún ña̱yóʼo chi kúnda̱a̱va-inii̱ ña̱ kúʼvi̱-iniún xíniún inkana” (FILEM. 9).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Yóʼo sakúaʼayó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé ta̱ apóstol Pablo, ta̱ Filemón xíʼin ta̱ Onésimo, ta kotoyó ndáaña kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa va̱ása koo ku̱a̱chi ti̱xin congregación.
1. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼé ndiʼiyó?
KÚSI̱ÍNÍ-INIYÓ xa̱ʼa̱ ña̱ viíní kítáʼanyó xíʼin na̱ hermanoyó. Ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ndakanixi̱níyó ndáa ki̱ʼva koo ñuyǐví xa̱á (Is. 32:17, 18). Jehová kúú ta̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ vií kutáʼanyó, soo iin tá iinyó xíniñúʼu chikaa̱ nde̱e ña̱ vií kutáʼanyó (Rom. 12:18). ¿Ndáa ki̱ʼva vií kutáʼanyó xíʼin na̱ hermano ti̱xin congregación? ¿Ndáaña keʼéyó tá iinna ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó? Soo tá miíyó kúú na̱ ke̱ʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin inkana, ¿ndáaña keʼéyó? Ña̱ va̱ʼa ndakuiinyó pregunta yóʼo, ná kotoyó ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ apóstol Pablo xíʼin ta̱ Filemón ña̱ ná na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira ta̱ Onésimo.
ÑA̱ NI̱KA̱ʼA̱N NDÁʼVIRA
2. Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Filemón xíʼin ta̱ Onésimo (Filemón 8, 9, 17).
2 (Kaʼvi Filemón 8, 9, 17). Ta̱ Pablo ka̱ʼyira iin carta ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ Filemón nu̱ú ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ viíní ná ndakiʼinra ta̱ Onésimo. Ni̱ka̱ʼa̱n ndáʼvira ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Filemón ña̱ viíní ná ndakiʼinrara xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inira xínira ta̱ Cristo ta saátu na̱ hermano. Ná ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u. Ta̱ Filemón iin ta̱ cristiano ta̱ xi̱ndikaa̱ congregación ña̱ Colosas xi̱kuura, xi̱xini̱na miíra xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuʼvi̱-inira xi̱xinira inkana xíʼin ña̱ xi̱kandíxaníra Ndióxi̱. Ni̱xi̱yo iin ta̱ xi̱kachíñu nu̱úra ta̱ xi̱naní Onésimo, ta̱yóʼo su̱ví cristiano níxi̱kuura. Iin ki̱vi̱ sa̱ndákoo ta̱ Onésimo miíra ta nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra chí ñuu Roma, ta sana nda̱a̱ i̱xakuíʼnára xu̱ʼúnra (Filem. 18). Chí ñuu kán ni̱xa̱a̱ra ndu̱ura cristiano ta ni̱xa̱a̱ra nduura migo ta̱ Pablo (Col. 4:9). Soo nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱kaʼa̱n ley na̱ romano xi̱xiniñúʼu ndikó ta̱ Onésimo nu̱ú ta̱ xi̱kachíñura nu̱ú. Ña̱kán ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná ndikóra nu̱ú ta̱ Filemón (Filem. 12, 13).
3. ¿Ndáaña sana nda̱kanixi̱ní ta̱ Pablo xa̱ʼa̱ tá sa̱ndándikóra ta̱ Onésimo? (Koto na̱ʼná ña̱ va̱xi chí nu̱ú kíxáʼa tutu yóʼo).
3 Sana nda̱kanixi̱ní ta̱ Pablo ña̱yóʼo: “¿Ndáaña keʼé ta̱ Filemón tá ná ndikó ta̱ Onésimo nu̱úra? ¿Á taxira castigo ndaʼa̱ra nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n mií ley? ¿Ndáaña kundoʼo na̱ congregación tá ná kunina ña̱yóʼo? ¿Á koo ku̱a̱chi xíʼin inkaka na̱ káchíñu ndáʼvi ta saátu xíʼin na̱ káchíñuna nu̱ú?”. Ta̱ Pablo xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ sana kivi koo ku̱a̱chi ti̱xin congregación xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ña̱kán ka̱ʼyira iin carta ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ Filemón ta chi̱ndaʼára ña̱yóʼo xíʼin ta̱ Tíquico (Efes. 6:21, 22; Col. 4:7-9; koto nota ña̱ estudio ña̱ va̱xi nu̱ú Colosenses 4:7). Ta saátu chi̱ndaʼára carta ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ na̱ congregación ña̱ Colosas. Yóʼo kotoyó ndáaña sánáʼa̱ u̱vi̱ carta yóʼo miíyó xa̱ʼa̱ ta̱ Pablo, ta̱ Filemón xíʼin ta̱ Onésimo.
Ta̱ Filemón káʼvira carta ña̱ chi̱ndaʼá ta̱ Pablo, ta kán ndíkaa̱ ta̱ Onésimo xíʼin ta̱ Tíquico (koto párrafo 3).
¿NDÁAÑA SÁKUAʼAYÓ XÍʼIN ÑA̱ KE̱ʼÉ TA̱ PABLO?
4, 5. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan na̱ anciano xíʼin na̱ hermano ña̱ vií kutáʼanna ti̱xin congregación?
4 ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Pablo? Ña̱ viíní ke̱ʼéra xíʼin inkana chi̱ndeétáʼanña xíʼin na̱ hermano ña̱ vií kutáʼanna ti̱xin congregación. Ná kotoyó ndáaña ke̱ʼéra ta ndáa ki̱ʼva keʼéyó ña̱yóʼo xíʼin na̱ hermanoyó.
5 Ta̱ Pablo viíní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Filemón nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ migo (Filem. 17). Va̱ása níndakanixi̱níra ña̱ kiviva ixandúxara xíʼin ta̱ Filemón ña̱ keʼéra ña̱ kúni̱ra (2 Cor. 1:24). Saáchi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ migo, sa̱ndákaʼánrara xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní kitáʼanna. Va̱ʼaní yichi̱ sa̱ndákoora nu̱ú ta̱ Filemón ña̱ saátu viíní ná keʼéra xíʼin ta̱ Onésimo chi ta̱yóʼo xa̱a̱ cristiano ndu̱ura vitin. Va̱ʼaní yichi̱ sa̱ndákoora nu̱ú ndiʼi miíyó, ta na̱ anciano kúú na̱ xíniñúʼu keʼéka ña̱yóʼo. Tá viíní kéʼé na̱ anciano xíʼin na̱ hermano nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin na̱ migo, saá chíndeétáʼanna xíʼin na̱ hermano ña̱ vií kutáʼanna ti̱xin congregación. Viíní kéʼéna xíʼin na̱ hermano ta va̱ása náʼa̱na ña̱ xáʼndana chiñu nu̱ú na̱ hermano (1 Ped. 5:1-3). Távána tiempo ña̱ kuniso̱ʼona ña̱ káʼa̱n na̱ hermano xíʼinna, ndáyáʼviní na̱yóʼo nu̱úna ta chíndeétáʼanna xíʼinna. Tá ndíku̱n na̱ anciano yichi̱ ta̱ Pablo ta vií kéʼéna xíʼin na̱ hermano chínúuna iin yichi̱ va̱ʼa nu̱ú na̱ hermano ña̱ vií kutáʼanna.
6. ¿Nda̱chun ndáyáʼviní ka̱ʼa̱nyó tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin inkana?
6 Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin ta̱ Filemón (Filem. 4, 5, 7). Ndiʼiyó xíniñúʼuyó ña̱ ka̱ʼa̱nna tu̱ʼun va̱ʼa xíʼinyó, ¿nda̱chun? Saáchi ku̱a̱ʼáníyó xíka-iniyó, ndíʼi-iniyó xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ náʼa̱yó, ña̱ ndákanixi̱ní inkana xa̱ʼa̱yó á ña̱ va̱ása kuumiíkayó iin chiñu ña̱ kutóoníyó ti̱xin ñuu Ndióxi̱. Ndiʼivayó kivi kundoʼo saá. Ña̱yóʼo kivi sándiʼiníña-iniyó ta nda̱a̱ kixáʼayó sa̱a̱yó á nda̱a̱ kixáʼayó keetáʼanyó xíʼin inkana. Ña̱ káʼa̱nna tu̱ʼun va̱ʼa xíʼinyó chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ va̱ʼa kuniyó, saáchi chíndayáʼvina ña̱ kéʼéyó (Prov. 12:25). ¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúni̱yó ka̱ʼa̱nyó tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin na̱ hermanoyó? Ná ndukúyó ki̱ʼva ña̱ ka̱ʼa̱nyó tu̱ʼun va̱ʼa xíʼinna xíʼin ndiʼi níma̱yó xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ kéʼéna ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ chíkaa̱nína ndee̱. Tá xítoún ña̱ inkana kéʼéna iin ña̱ va̱ʼa, ka̱ʼa̱n tu̱ʼun va̱ʼa xíʼinna.
7. Tá káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ inkana, ¿nda̱chun xíniñúʼu kiʼinyó kuenta xíʼin ña̱yóʼo? (Filemón 10-12).
7 Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱n va̱ʼara xa̱ʼa̱ ta̱ Filemón (kaʼvi Filemón 10-12). Sana tu̱ʼun yóʼo chi̱ndeétáʼanña xíʼin ta̱ Filemón ña̱ vií ndakanixi̱níra xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo ta viíní ke̱ʼéra xíʼinra. Ki̱ʼva saátu kivi keʼé miíyó, tá vií káʼa̱nyó á vií kéʼéyó xíʼin inka na̱ hermano, ki̱ʼva saá keʼé inkana xíʼinna. Soo tá káʼa̱nyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱na, saátu keʼé inkana xíʼinna. Ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱n va̱ʼayó xa̱ʼa̱ inkana xíniñúʼu vií ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱na. ¿Ndáaña kivi chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ keʼéyó saá? Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱keʼé ta̱ Pablo.
8. ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ vií ndakanixi̱níyó ta ka̱ʼa̱n va̱ʼayó xa̱ʼa̱ na̱ hermano? (Koto na̱ʼná).
8 Ta̱ Pablo ndiʼi tiempo xi̱taxira tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ xi̱kuumií ta̱ Filemón (Filem. 4, 5). Ta saátu xi̱keʼéra xíʼin inkaka na̱ cristiano (1 Cor. 1:4-7; Filip. 1:3-5; Col. 1:3, 4; 1 Tes. 1:2, 3). Xi̱kunda̱a̱va-inira ña̱ ni̱xi̱yo sava ña̱ va̱ása va̱ʼa xi̱kuumií na̱ hermano, soo xi̱kiʼinkara kuenta xíʼin ña̱ va̱ʼa ña̱ xi̱kuumiína ta nda̱a̱ xi̱taxira tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa xi̱kitáʼanra xíʼin na̱yóʼo. ¿Á íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ ka̱ʼa̱n va̱ʼayó xa̱ʼa̱ inkana? Ná ndakaʼányó ña̱yóʼo, tá kúúmiíyó costumbre ña̱ vií ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ na̱ hermano, ta káʼa̱nyó xa̱ʼa̱na xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinna, saá kúú ña̱ va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ ka̱ʼa̱nyó tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱na.
Vií ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ na̱ hermano ta saátu ná ka̱ʼa̱n va̱ʼayó xa̱ʼa̱na nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Pablo (Koto párrafo 8).
9. ¿Nda̱chun ndákanda̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ viíní ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xíʼin ta̱ Filemón?
9 Ni xi̱kuumií ta̱ Pablo tu̱ndóʼo viíní ke̱ʼéra xíʼin ta̱ Filemón. ¿Á su̱ví ña̱ nda̱a̱ va̱ása vií kéʼéyó xíʼin inkana xa̱ʼa̱ ña̱ ndíʼi̱ní-iniyó á xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱naáníyó? Tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní sava yichi̱ sáa̱yó xíʼin inkana. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Pablo tá ka̱ʼyira carta ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ Filemón. Sava ku̱i̱ya̱ chí sa̱tá ka̱ninara ta chi̱kaa̱nara veʼe-ka̱a chí ñuu Jerusalén ta saátu chí ñuu Cesarea. Tándi̱ʼi chi̱ndaʼánara chí ñuu Roma xíʼin barco ta si̱lóʼo kuvira chí nu̱ú mar. Tá ni̱xa̱a̱ra ñuu Roma nda̱kasinara veʼera, tasaá kúú ña̱ ka̱ʼyira carta ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ Filemón (Filem. 1). Ni ndo̱ʼo ta̱ Pablo ndiʼi ña̱yóʼo viíníva ka̱ʼyira carta ña̱ ni̱xa̱ʼa̱n ndaʼa̱ ta̱ Filemón. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱yóʼo? Tá ku̱naáníyó ta ndíʼi̱ní-iniyó á yáʼayó nu̱ú iin prueba ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ vií keʼéyó xíʼin inkana, chi saá chindeétáʼanyó xíʼin na̱ congregación ña̱ vií kutáʼanna, ta saátu chindeétáʼanña xíʼin miíyó ña̱ kundeé-iniyó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó.
¿NDÁAÑA SÁKUAʼAYÓ XÍʼIN ÑA̱ KE̱ʼÉ TA̱ ONÉSIMO?
10. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Onésimo?
10 Ndiʼivayó káʼa̱nyó á kéʼéyó ña̱ʼa ña̱ sáxo̱ʼvi̱-ini inkana. Ña̱ ke̱ʼé ta̱ Onésimo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó ndáaña xíniñúʼu keʼéyó ña̱ va̱ʼa vií kutáʼanyó xíʼin inkana. Ta̱yóʼo ke̱ʼéra ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼin ndiʼiyó keʼéyó, nda̱kunira ku̱a̱chira ta chi̱kaa̱ra ndee̱ ña̱ ndasaviíraña. Sana xi̱kunda̱a̱va-inira xa̱ʼa̱ ley ña̱ xi̱kaʼa̱n ña̱ xi̱xiniñúʼu ndikóra nu̱ú ta̱ xi̱kachíñura nu̱ú. Tasaá ke̱ʼévara chi yáʼaka 1,400 kilómetro (900 milla) ndi̱kó xáʼára nu̱ú ta̱ xi̱kachíñura nu̱ú. Ta̱yóʼo xi̱kunda̱a̱va-inira ña̱ ku̱a̱ʼáva ña̱ʼa kivi kundoʼora xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra yóʼo. Sana i̱xayo̱ʼvi̱vaña xíʼinra ta nda̱a̱ sana nda̱kanixi̱níra ña̱ va̱ʼava ke̱ʼéra tá xi̱nura nu̱ú ta̱ Filemón. Va̱ása kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, soo nisaá ndi̱kóvara nu̱ú ta̱ xi̱kachíñura nu̱ú ña̱ va̱ʼa ndasaviíra ku̱a̱chi ña̱ xi̱kuumiíra saáchi xa̱a̱ ñanira ndu̱ura vitin.
11. Tá sa̱ndákavayó-ini inkana, ¿ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa ndasaviíyó ku̱a̱chi? (Koto na̱ʼná).
11 Tá sa̱ndákavayó-ini inkana siʼna miíyó ná ndukú ña̱ káʼnu-ini nu̱úna (Mat. 5:23-25). Sana ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó keʼéyó ña̱yóʼo, soo ndáyáʼviní keʼéyóña chi saá xa̱a̱yó ndakutáʼan viíyó xíʼin na̱ migoyó. Xíʼin ndinuʼu-iniyó ná ndukúyó ña̱ káʼnu-ini nu̱úna, ta vií ná kuniso̱ʼoyóna ta ná kunda̱a̱-iniyó xíʼin ña̱ ndóʼona. Ná ndakuniyó ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéyó ta ná va̱ása chikaa̱yó ku̱a̱china xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u, chi tá saá ná keʼéyó náʼa̱yó ña̱ su̱ví xíʼin ndinuʼu-iniyó ndúkúyó ña̱ káʼnu-ini nu̱úna ta nda̱a̱ kivi ndasandeékayó ku̱a̱chi saá. Xíniñúʼu vitá koo-iniyó ña̱ va̱ʼa ndukúyó ña̱ káʼnu-ini nu̱ú inkana, chi saá kúú ña̱ kamaka ndasaviíyó ku̱a̱chi (Rom. 14:19).
Vitá ná koo iniyó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Onésimo ta vií ná kutáʼanyó xíʼin ndiʼina (Koto párrafo 11).
NDÁAÑA SÁKUAʼAYÓ XÍʼIN ÑA̱ KE̱ʼÉ TA̱ FILEMÓN
12. ¿Nda̱chun va̱ʼa xi̱kunda̱a̱-ini ta̱ Pablo ña̱ koo káʼnuva-ini ta̱ Filemón xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo?
12 Ña̱ ke̱ʼé ta̱ Filemón chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo sákuaʼnuyó ku̱a̱chi tá inkana ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Relato yóʼo va̱ása káʼa̱nña á i̱xakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo ta vií nda̱kiʼinrara, soo ta̱ Pablo xi̱kunda̱a̱va-inira ña̱ saá keʼévara (Filem. 17, 21). ¿Nda̱chun? Saáchi ta̱ Pablo xi̱kunda̱a̱va-inira ta̱ Filemón xi̱kuumiíra ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ña̱ chindeétáʼan xíʼinra ña̱ koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo. Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ sava ña̱yóʼo.
13. ¿Ndáaña xíniñúʼu na̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa vií kutáʼanyó xíʼin na̱ hermano? (Colosenses 3:14).
13 Ta̱ Filemón xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ hermano (Filem. 5). Ki̱vi̱ra kúni̱ kachiña ta̱ “va̱ʼaní-ini”, ta ki̱vi̱ra va̱ʼaní kítáʼanña xíʼin ki̱ʼva ña̱ ni̱xi̱yora. Ndiʼi na̱ congregación xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira inkana. Xi̱xiniñúʼu na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo. Nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyi̱ ta̱ Pablo ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ na̱ congregación ña̱ Colosas, nu̱ú xi̱ndikaa̱ ta̱ Filemón, yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ xíniñúʼu kuʼvi̱-inina kunitáʼanna chi ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼinna ña̱ vií kutáʼanna (kaʼvi Colosenses 3:14). Ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ vií kutáʼanyó ta va̱ása koo ku̱a̱chi. Tá kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermanoyó va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na ta saátu ña̱ vií keʼéyó xíʼinna (1 Cor. 13:4-7). Ná kotoyó ndáa ki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Filemón ña̱yóʼo.
14. ¿Nda̱chun va̱ʼa kúnda̱a̱-iniyó ta̱ Filemón xi̱taxira ña̱ xi̱kuumiíra ndaʼa̱ inkana?
14 Ta̱ Filemón xi̱kuumiíra inka ña̱ va̱ʼa ña̱ xi̱naʼa̱ ña̱ xi̱kuʼvi̱-inira xi̱xinira inkana, chi xi̱taxira ña̱ xi̱kuumiíra ndaʼa̱ inkana. Ta̱yóʼo ta̱xira veʼera ña̱ va̱ʼa koo reunión (Filem. 2). Ta saátu ni̱na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xíʼinra ña̱ ná ndasaviíra veʼe nu̱ú koora (Filem. 22). Na̱ xi̱keʼéra saá xíʼin sana va̱ʼaníva xi̱kunina (Filem. 7).
15. Ña̱ taxiyó ña̱ kúúmiíyó ndaʼa̱ na̱ hermano, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanña xíʼinyó? (Koto na̱ʼná).
15 Tá ná taxiyó ña̱ʼa ña̱ kúúmiíyó ndaʼa̱ inkana nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Filemón, ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ku̱ʼvi̱ka-iniyó kuniyó na̱ hermano. ¿Nda̱chun? Saáchi chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kuxini̱kayóna. Tá kítáʼanyó xíʼin na̱ va̱ása kútóo táʼan ña̱ kútóoyó, saá kíʼinyó kuenta ña̱ xa̱a̱ síín síín íyo na̱ ñuu Jehová ta xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaní kítáʼanyó. Tá kúnda̱a̱-iniyó ndáa ki̱ʼva ni̱xa̱a̱na ku̱ndaa̱-inina xa̱ʼa̱ Jehová ta ndáa tu̱ndóʼo ni̱ya̱ʼana nu̱ú, saá kúú ña̱ xáa̱yó kúʼvi̱ka-iniyó xíniyóna ta íxato̱ʼókayóna. Saátu kíʼinyó kuenta nda̱chun ka̱na Jehová na̱yóʼo ña̱ kundikaa̱na ti̱xin ñuura (Juan 6:44). Tá táxiyó ña̱ kúúmiíyó ndaʼa̱ na̱ hermano, ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ku̱ʼvi̱ka-iniyó kuniyóna, vií ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱na ta koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na.
Ná taxiyó ña̱ kúúmiíyó ndaʼa̱ inkana nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Filemón ta vií ná kutáʼanyó xíʼin na̱ congregación (Koto párrafo 15).
16. ¿Ndáaña xi̱niñúʼu keʼé ta̱ Filemón ña̱ va̱ʼa kundiku̱nra consejo ña̱ va̱xi nu̱ú Colosenses 3:13?
16 Ni kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermano, sava yichi̱ íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na. Iin ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó kúú ña̱ kundiku̱nyó consejo ña̱ ta̱xi ta̱ apóstol Pablo ndaʼa̱ na̱ congregación ña̱ Colosas, na̱ xi̱ndakutáʼan veʼe ta̱ Filemón (kaʼvi Colosenses 3:13). ¿Ndáaña nda̱kanixi̱ní ta̱ Filemón tá ka̱ʼvina carta yóʼo ti̱xin congregación? ¿Á nda̱kaʼánra xa̱ʼa̱ ta̱ Onésimo? ¿Á xi̱sa̱a̱ka-inira xi̱xinira ta̱yóʼo? Tá saá níxi̱yoña, ta̱ Filemón xi̱kunda̱a̱-inira ndáaña xi̱xiniñúʼu keʼéra. Xi̱niñúʼu kundeé-inira ta koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ra. ¿Ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó consejo ta̱ Pablo tá íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱ inkana?
17. ¿Ndáaña kúni̱ kachi consejo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo “Kundeé-inindó xíʼin ña̱ kéʼé inkana xíʼinndó”?
17 ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo “kundeé-inindó xíʼin ña̱ kéʼé inkana xíʼinndó”? Xíniñúʼu kúee koo iniyó xíʼin na̱ hermano ta va̱ʼa koo iniyó xíʼinna ni sava yichi̱ sásáa̱na miíyó á sáxo̱ʼvi̱na-iniyó. Nu̱ú versículo yóʼo, ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ va̱ʼaní yichi̱ sa̱ndákoo Jehová nu̱úyó. Jehová va̱ʼaní-inira ta va̱ása ndátura ña̱ viíní ná keʼé na̱ ndásakáʼnu miíra ndiʼi ña̱ʼa. Xíni̱vara ndáaña va̱ása va̱ʼa kéʼéyó soo ña̱ va̱ʼa kúúmiíyó kúú ña̱ kíʼinkara kuenta xíʼin (Sal. 103:13, 14; 130:3). Ña̱kán náʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira miíyó ta kúndáʼvi-inira xínira miíyó (Lam. 3:22, 23). Tá xítoyó ña̱ va̱ʼa kúúmií na̱ hermano nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé Jehová, va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ kúee koo iniyó xíʼinna ta ixakáʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé miína xíʼinyó. Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ iin ejemplo: Iin yitu̱n tá kána yita ndaʼa̱nú liviní náʼa̱nú ta va̱ʼaní ndáayónú, ta saátu kéʼéyó xíʼinnú tá kǒo yita táxinú. Ta ki̱ʼva saá kivi keʼéyó tá ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií na̱ hermano chi tá kéʼéyó saá, va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na.
18. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼé iin tá iinyó?
18 Ndiʼi ña̱ kéʼéyó ña̱ va̱ʼa vií kutáʼanyó xíʼin na̱ hermano, ndáyáʼviníña nu̱ú Jehová. Ña̱kán ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ vií kutáʼanyó xíʼinna ndiʼi ki̱vi̱. Saátu vií ná keʼéyó xíʼinna ta ná ka̱ʼa̱n va̱ʼayó xa̱ʼa̱na. Tá ke̱ʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinna, ná ndukúyó ña̱ káʼnu-ini nu̱úna. Ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ ku̱ʼvi̱-iniyó kuniyóna chi ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ koo káʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na. Tá ná keʼéyó ndiʼi ña̱yóʼo, saá kúú ña̱ viíní kutáʼanyó xíʼin na̱ congregación ta xa̱a̱yó kooyó xíʼin na̱ vitá-ini, na̱ ndakiʼin “ñuʼú yóʼo ta kundoona nu̱úña ta kusi̱íní-inina saáchi va̱ʼaní kundoona” ndiʼi tiempo (Sal. 37:11).
YAA 154 Kúʼvi̱ní-iniyó xínitáʼanyó