BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • w26 noviembre pág. 8-13
  • Na̱ anciano vií kundaandó na̱ hermano

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Na̱ anciano vií kundaandó na̱ hermano
  • Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • Subtema
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • YICHI̱ ÑA̱ SA̱NDÁKOO TA̱ “PASTOR TA̱ VA̱ʼANÍ”
  • ÑA̱ VA̱ʼA ÑA̱ KÚÚMIÍ NA̱ ANCIANO
  • NA̱ ANCIANO KÚSI̱Í-ININA TÁ VIÍNÍ NDÁANA NA̱ HERMANO
  • “Ka̱ʼa̱nndó xíʼin na̱ anciano”
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
  • ¿Á kúni̱ún xa̱ún koún anciano?
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
w26 noviembre pág. 8-13

11 NDA̱A̱ 17 TÍ ENERO 2027

YAA 103 Na̱ anciano ndáana miíyó

Na̱ anciano vií kundaandó na̱ hermano

“Taxii̱ na̱ pastor na̱ ndixa kundaarí” (JER. 23:4).

ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱

¿Ndáaña kivi sakúaʼa na̱ anciano xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús, ta ndáaña kivi keʼéna ña̱ va̱ʼa vií kundaana ndikachi sa̱na̱ Jehová?

1, 2. a) ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan na̱ anciano xíʼinyó? b) ¿Ndáaña xa̱a̱ kéʼé Jehová xa̱ʼa̱yó ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnukayóra? (Koto recuadro ña̱ naní “Ta̱ xi̱ndaa ndikachi tiempo xi̱naʼá”).

¿Á NDÁKAʼÚN ña̱ viíní chi̱ndeétáʼan iin ta̱ anciano xíʼún? Sana ki̱ʼinra kuenta ña̱ íyo ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼún ta ta̱xira consejo ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia ndaʼún. Á sana sa̱ndíkora-iniún tá ni̱xi̱ʼi̱ iin na̱ veʼún. Á sana chi̱ndeétáʼanra xíʼún ña̱ kunda̱a̱-iniún ña̱ kúʼvi̱níva-ini Jehová xínira yóʼó ki̱vi̱ tá nda̱kanixi̱níún ña̱ va̱ása ndáyáʼviún. Iin ñá hermana ña̱ íyo chí España ñá naní Maríaa káchiñá: “Tá kéʼé na̱ hermano visita ña̱ pastoreo xíʼi̱n, náʼa̱na ña̱ ndíʼi̱ní-inina xa̱ʼíi̱ ta kúni̱na kunda̱a̱-inina ndáaña ndóʼi̱ tasaá va̱ʼa chíndeétáʼanna xíʼi̱n”.

2 Kúnda̱a̱-ini Jehová ña̱ xíniñúʼu ndikachi sa̱na̱ra ña̱ ná chindeétáʼan na̱ anciano xíʼinna. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ta̱xira na̱ “pastor na̱ ndixa kundaarí”. Nda̱kaxinra sava ta̱a na̱ kundaa na̱ ñuura, na̱ kúnda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ra xíʼin ña̱ ndíchi ña̱ káʼa̱n nu̱ú tu̱ʼunra (Jer. 3:15; 23:4). Jehová sa̱xínura tu̱ʼun yóʼo tá chi̱ndaʼára ta̱ Jesús ki̱xira nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ta̱ Jesús nda̱kaxinra sava ta̱a ña̱ koona anciano ta kundaana na̱ congregación (Efes. 4:7, 8, 11). Nu̱ú artículo yóʼo siʼna ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ va̱ʼaní xi̱kiʼinra kuenta xíʼin ndikachi. Tasaá ka̱ʼa̱nyó ndáaña va̱ʼa xíniñúʼu kuumií na̱ anciano ña̱ va̱ʼa vií kundaana na̱ hermano. Ta saátu kunda̱a̱-iniyó ndáaña va̱ʼa ndákiʼin na̱ anciano na̱ va̱ʼaní kíʼin kuenta xíʼin na̱ hermano.

Ta̱ xi̱ndaa ndikachi tiempo xi̱naʼá

Ná kotoyó sava ña̱ xi̱keʼé ta̱ xi̱ndaa ndikachi tiempo xi̱naʼá. Ta ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó kunda̱a̱-iniyó nda̱chun chítáʼan Biblia na̱ anciano xíʼin ta̱ xi̱ndaa ndikachi:

  • Va̱ʼaní xi̱kachíñura. Xi̱xaʼa̱nra xíʼin ndikachi sa̱na̱ra nu̱ú kivi kuxu va̱ʼarí (Ezeq. 34:14). Xi̱sandáʼara ta si̱sukúndaara ti̱ko̱to̱ nu̱ú xi̱tukue̱ʼe̱rí (Ezeq. 34:4). Ni niʼní á vi̱xin, ndeéní xi̱ndi̱ʼi̱-inira xi̱ndaara ndikachi sa̱na̱ra (Gén. 31:40).

  • Va̱ʼaní xi̱ndaararí. Viíní xi̱kiʼinra kuenta xíʼin ndikachi sa̱na̱ra saáchi kivi ndañúʼu tíyóʼo á nda̱a̱ kivi kuvirí (Ezeq. 34:5, 6). Ndiʼi xi̱kuaá xi̱kaʼvirarí ta xi̱kiʼinra kuenta á kǒo nítukue̱ʼe̱rí. Ta tí ndikachi xi̱ndakunirí tu̱ʼun ta̱ xi̱ndaa miírí ta iin ta̱yóʼo xi̱xiniso̱ʼorí (Juan 10:2-5).

  • Ndakú ni̱xi̱yo inira. Nda̱a̱ i̱yo kuvira xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndaara ndikachi sa̱na̱ra. Tá kúú ña̱ kǒo ixakuíʼnánarí, ña̱ kaxí ndikaʼa miírí, lobo á oso (1 Sam. 17:34, 35).

YICHI̱ ÑA̱ SA̱NDÁKOO TA̱ “PASTOR TA̱ VA̱ʼANÍ”

3. ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús “yi̱ʼi̱ kúú pastor ta̱ va̱ʼaní”? (Juan 10:11, 14).

3 Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra: “Yi̱ʼi̱ kúú pastor ta va̱ʼaní” (kaʼvi Juan 10:11, 14). ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo? Saáchi xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱, nda̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱ na̱yóʼo. Ta xi̱kunda̱a̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndoʼo iin tá iinna ta xi̱sandíkora-inina. Na̱ discípulora xi̱xini̱ va̱ʼana miíra ta xi̱kandíxana miíra (Mat. 11:28, 29). Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús ña̱yóʼo: “Xíni̱ va̱ʼi̱ ndikachi sa̱na̱i̱ ta saátu miírí xíni̱rí yi̱ʼi̱”.

4, 5. a) ¿Nda̱chun xi̱ndaa-ini ñá Marta xíʼin ñá María ta̱ Jesús ña̱ chindeétáʼanra xíʼinná? b) ¿Ndáaña ke̱ʼé ta̱ Jesús ña̱ va̱ʼa chi̱ndeétáʼanra xíʼinná?

4 Nu̱ú Juan capítulo 11, káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní ña̱ xi̱kuumií ta̱ pastor ta̱ va̱ʼaní. Yóʼo káʼa̱nña, iin yichi̱ ta̱ Jesús ni̱xa̱ʼa̱nra chí ñuu Betania ña̱ kotora ñá Marta xíʼin ku̱ʼviñá ñá María. Ta mií ki̱vi̱ saá xi̱xiniñúʼunára ña̱ chindeétáʼanra xíʼinná, saáchi sa̱kán loʼo ki̱vi̱ ni̱ya̱ʼa ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ku̱ʼvaná ta̱ Lázaro. Ta̱ Jesús xi̱kuni̱níra xi̱xinira na̱yóʼo (Juan 11:5). Sava yichi̱, veʼe na̱yóʼo xi̱xaa̱ra ta xi̱xini̱ va̱ʼara miína, xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaní xi̱kitáʼanra xíʼinna. Ñá Marta xíʼin ñá María nda̱kava-ininá saáchi ta̱ Jesús kǒo nísandáʼara ta̱ Lázaro tá xi̱kuumiíra kue̱ʼe̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱ndatuná ña̱ ná sandíko ta̱ Jesús ininá. Tasaá kúu tiempo vitin, tá vií kítáʼan na̱ anciano xíʼin na̱ hermano, va̱ása kivi ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinna ña̱ chindeétáʼanna xíʼinna ña̱ ndasakáʼnukana Ndióxi̱.

5 Tá ni̱xa̱ʼa̱n ta̱ Jesús chí ñuu Betania, u̱vi̱ ki̱vi̱ ni̱xa̱ʼa̱nra. Ta ni̱xi̱yo ña̱ i̱yo kivi kundoʼora ñuu kán, saáchi na̱ ñuu kán xi̱kuni̱na kaʼnínara tá ya̱chi̱ (Juan 11:8). Soo ni saá, ni̱xa̱ʼa̱nva ta̱ Jesús ñuu kán. Ña̱yóʼo kúú ña̱ kéʼé na̱ pastor na̱ va̱ʼaní ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼin na̱ hermano.

6. ¿Ndáa ki̱ʼva sa̱ndíko ta̱ Jesús ini ñá Marta?

6 Tá xa̱a̱ ku̱yatin kixaa̱ ta̱ Jesús chí ñuu Betania, xa̱a̱ ku̱mí ki̱vi̱ ku̱a̱ʼa̱n ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Lázaro. Ñá Marta nda̱kanixi̱níñá nda̱chun va̱ása kama níkixi ta̱ Jesús ña̱ sandáʼara ku̱ʼvañá ña̱ va̱ʼa va̱ása kuvira (Juan 11:21). Ta̱ Jesús vií chi̱ndeétáʼanra xíʼinñá ña̱ kǒo ndakanixi̱níñá xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱u, va̱ʼaka ná ndakanixi̱níñá xa̱ʼa̱ ña̱ koo chí nu̱únínu. Ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá: “Ndatakuva ku̱ʼvaún” (Juan 11:23). Ñá Marta ndeéní nda̱kava-iniñá ta viíní xi̱niso̱ʼo ta̱ Jesús miíñá. Ta sa̱ndákaʼánra miíñá ña̱ ná kandíxakañá Ndióxi̱ chi ta̱yóʼo taxira ndee̱ ndaʼa̱ra ña̱ sandátakura na̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ (Juan 11:24, 25). Tasaá kéʼé na̱ anciano, vií xíniso̱ʼona ña̱ káʼa̱n na̱ hermano xíʼinna ta chíndeétáʼanna xíʼinna ña̱ kandíxakana ña̱ keʼé Jehová chí nu̱únínu.

7. ¿Ndáaña ndo̱ʼo ta̱ Jesús tá xi̱tora ña̱ xáku na̱ veʼe ta̱ Lázaro xíʼin na̱ migora xa̱ʼa̱ra? (Koto na̱ʼná).

7 Tá kúma̱níka sandátaku ta̱ Jesús ta̱ Lázaro, ki̱ʼinra kuenta xíʼin na̱ yiví na̱ xi̱ñuʼu kán ta ki̱ʼinra kuenta ña̱ xákuní ñá María xíʼin inkaka na̱ yiví. ¿Ndáa ki̱ʼva ndo̱ʼo miíra? “Nda̱a̱ níma̱ra ni̱ta̱ʼví ta ni̱ndi̱ʼi̱ní-inira”. “Tasaá ki̱xáʼa ta̱ Jesús xákura” (Juan 11:33, 35). Ta̱ Jesús va̱ʼaní ku̱ndaa̱-inira xíʼin ña̱ ndo̱ʼo na̱ yiví kán ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nda̱kanda̱-ini na̱ yiví xíʼinra (Juan 11:36). Ki̱ʼva saá kéʼé na̱ anciano, chíkaa̱na ndee̱ ña̱ kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ ndóʼo na̱ hermano (Rom. 12:15).

Ta̱ Jesús xákura xíʼin ñá María, ñá Marta ta saátu xíʼin inkaka na̱ yiví ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱ Lázaro.

Nu̱ú ni̱ndu̱xu̱n ta̱ Lázaro, xáku ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ra, ta saátu ñá María, ñá Marta xíʼin inkaka na̱ táʼanra (koto párrafo 7).


8. Tá nda̱taku ta̱ Jesús, ¿ndáaña ke̱ʼéra ña̱ va̱ʼa vií kundaana ndikachi válí sa̱na̱ra?

8 Ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu keʼé iin ta̱ pastor ta chi̱kaa̱ra ndee̱ xíʼin na̱ xi̱ndiku̱n miíra ña̱ ná keʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé miíra. Tándi̱ʼi nda̱takura ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ apóstol Pedro ta saátu xíʼin ndiʼika na̱ apóstol ña̱ vií ná kiʼinna kuenta xíʼin ndikachi válí. Ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ndáyáʼviní xíʼinna ña̱ vií kundaana ndikachi sa̱na̱ra (Juan 21:15-17).b Va̱ʼaní ke̱ʼé ta̱ Pedro ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, saáchi tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin inkaka na̱ anciano ña̱ viíní ná kundaana ndikachi sa̱na̱ ta̱ Jesús chi ndáyáʼviní na̱yóʼo nu̱úra (1 Ped. 5:1, 2).

ÑA̱ VA̱ʼA ÑA̱ KÚÚMIÍ NA̱ ANCIANO

9. ¿Nda̱chun iin chiñu káʼnu kúú ña̱ kúúmií na̱ anciano? (Hechos 20:28).

9 Ta̱ apóstol Pablo chi̱kaa̱ra ndee̱ xíʼin na̱ anciano na̱ ñuu Éfeso ña̱ viíní ná kiʼinna kuenta xíʼin na̱ hermano (kaʼvi Hechos 20:28). Saátu na̱ anciano na̱ íyo tiempo vitin viíní kíʼinna kuenta xíʼin na̱ hermano. Iin ta̱ anciano ta̱ naní David káchira: “Ki̱ʼva siaʼa káʼa̱n ta̱ Jesús xíʼi̱n túvii̱ ‘Koto, ndikachi válí kuenta miíi̱ kúúrí, kúnii̱ ña̱ ná chindeétáʼún xíʼi̱n ña̱ kundaúnrí’”. Iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní kúú ña̱yóʼo. Sava yichi̱, na̱ anciano ndákanixi̱nína ña̱ kǒo kuchiñuna chindeétáʼanna xíʼin na̱ ndákava-ini, ndasandakúna-inina á chikaa̱na ndee̱ xíʼinna (1 Tes. 5:14). Jehová táxivara ndee̱ ndaʼa̱na ña̱ va̱ʼa keʼéna chiñu yóʼo (Filip. 4:13). Soo va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼin na̱ anciano ña̱ keʼéna chiñuna tá ná chikaa̱na ndee̱ ña̱ keʼéna sava ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ yóʼo.

10. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼé iin ta̱ anciano ña̱ va̱ʼa vií kundaara ndikachi? (Proverbios 27:23).

10 Xíniñúʼu kuxini̱ va̱ʼana na̱ hermano (kaʼvi Proverbios 27:23).c “Xíniñúʼu kuxini̱ va̱ʼún ndáa ki̱ʼva náʼa̱ ndikachi sa̱na̱ún”.d Su̱ví ndiʼiví ña̱ ndóʼo na̱ hermano xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱, chi íyo sava ña̱ kǒo kúni̱na nda̱ka̱tu̱ʼunyó miína (1 Ped. 4:15). Soo xíniñúʼu kuxini̱ va̱ʼayó na̱ hermano. Ta̱ David ta̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ káchira: “Xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó ndáa tu̱ndóʼo kúú ña̱ yáʼa na̱ hermano nu̱ú ña̱ va̱ʼa kotoyó ndáa texto ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia kivi chindeétáʼan xíʼinna”.

11. Tá vií xíniso̱ʼo na̱ anciano ña̱ káʼa̱n na̱ hermano, ¿ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼin na̱yóʼo?

11 Vií va̱ʼa ná kuniso̱ʼona na̱ hermano. Ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-ini na̱ anciano ndáaña xíniñúʼu na̱ hermano, xíniñúʼu vií va̱ʼa kuniso̱ʼona na̱yóʼo (Sant. 1:19). Ña̱yóʼo kúú ña̱ ndo̱ʼo iin ñá hermana ñá naní Catherine, ñáyóʼo sa̱ndákoo yi̱i̱ñá miíñá ta iin miíñá sa̱kúaʼnu se̱ʼeñá. Ñáyóʼo káchiñá: “Na̱ anciano viíní ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunna yi̱ʼi̱ ta saátu viíní xi̱niso̱ʼona ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna. Tasaá ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ kúni̱nína xínina yi̱ʼi̱ ta ndixa xi̱kuni̱na kunda̱a̱-inina xíʼin ña̱ xi̱ndoʼi̱. Ta xi̱naʼa̱ ña̱ nda̱a̱ miína xi̱xoʼvi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱ndoʼi̱. Tá na̱túʼi̱n xíʼinna, sa̱ndákaʼánña miíi̱ ña̱ va̱ása nísandákoondaʼa̱ Jehová miíndi̱”.

12. Tá xa̱a̱ kéʼé na̱ anciano visita ña̱ pastoreo, ¿ndáa ki̱ʼva kuniñúʼuna ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia?

12 Ndaka̱xinndó versículo ña̱ chindeétáʼan xíʼin iin tá iin na̱ hermano (Tito 1:7, 9). Tá xa̱a̱ kúnda̱a̱ va̱ʼa ini na̱ anciano ndáa tu̱ndóʼo kúú ña̱ yáʼa na̱ hermano nu̱ú, saá kúú ña̱ va̱ʼaníka chíndeétáʼanna xíʼinna.e Iin ta̱ anciano ta̱ naní Andrew káchira: “Chíka̱i̱ ndee̱ ña̱ kaʼvii̱ sava texto nu̱úna ta saátu xíʼin relato ña̱ kítáʼan xíʼin ña̱ ndóʼona. Ku̱a̱ʼá yichi̱ xíniñúʼi̱ libro Textos bíblicos para la vida cristiana, ta nu̱ú ña̱yóʼo távái̱ ña̱ káʼi̱n xíʼinna”. Inka ta̱ anciano ta̱ naní Elihú, saátu ta̱yóʼo xíniñúʼura tutu yóʼo, ta̱yóʼo káchira: “Tá xa̱a̱ ku̱ʼi̱n kotoi̱ iinna, xa̱a̱ ya̱chi̱ka nándukú kúei̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinna nu̱ú káʼa̱nña ‘Angustia; preocupación’, ‘Decepción’ xíʼin ‘Desánimo’. Ña̱yóʼo kúú ña̱ ndóʼo ku̱a̱ʼání na̱ hermanoyó ta yóʼo ndáni̱ʼíi̱ sava texto ña̱ va̱ʼaní chíndeétáʼan xíʼinna”. Ñá Catherine ñá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú párrafo ña̱ xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa, ndákaʼánñá ña̱yóʼo: “Iin ta̱ hermano ka̱ʼvira Isaías 26:3 nu̱úndi̱. Ná válí se̱ʼi̱ xíʼin miíi̱ ku̱a̱ʼání yichi̱ káʼvi tukundi̱ texto yóʼo, ta ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinndi̱ tá yáʼandi̱ nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱”.

13. ¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱ iin ta̱ anciano ña̱ íyo tiempo nu̱úra? (Koto na̱ʼná xíʼin recuadro ña̱ naní “Ñani kúú ndiʼivandó”).

13 Tavándó tiempo ña̱ kuxini̱ndó na̱ hermano. Ni ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání chiñu nu̱ú ta̱ Jesús, xi̱tavára tiempo ña̱ chindeétáʼanra xíʼin ndiʼina, nda̱a̱ xíʼin na̱ va̱lí (Luc. 18:15, 16). ¿Ndáaña sánáʼa̱ ña̱yóʼo miíyó? Iin pastor ta̱ viíní kéʼé, chíkaa̱ra ndee̱ ña̱ chindeétáʼanra xíʼin ndiʼina, kúúna na̱ va̱lí kúa̱an á na̱ xa̱a̱ chée. Távára tiempo ña̱ natúʼunra xíʼin ndiʼina tá kúma̱níka kixáʼa ña̱ reunión ta saátu tá xa̱a̱ ndíʼiña á ña̱ va̱ʼa vií xa̱a̱ra kitáʼanra xíʼin na̱ hermano. Iin ñá hermana ñá naní Lauren káʼa̱nñá ña̱yóʼo: “Va̱ása íxayo̱ʼvi̱ña xíʼi̱n ña̱ natúʼi̱n xíʼin iin ta̱ anciano tá ndiʼi tiempo ndáka̱tu̱ʼunra yi̱ʼi̱ á íyo va̱ʼi̱ ta saátu tá káʼa̱nra xíʼi̱n ndáaña xíniñúʼi̱. Ña̱kán tá ndóʼi̱ iin ña̱ʼa, va̱ása íxayo̱ʼvi̱ña xíʼi̱n ka̱ʼi̱n xíʼinra ña̱ chindeétáʼanra xíʼi̱n saáchi ndixa ndíʼi̱-inira xa̱ʼíi̱ ta kúni̱ra chindeétáʼanra xíʼi̱n”.

Nu̱ú va̱xi ku̱a̱ʼá na̱ʼná: Iin ta̱ anciano távára tiempo ña̱ koora xíʼin na̱ hermano: 1. Iin ta̱ anciano xíʼin na̱ veʼera sísikína xíʼin inka na̱ hermano. 2. Iin ñá hermana xíʼin se̱ʼeñá nátúʼunná xíʼin na̱ familia na̱ ni̱xa̱ʼa̱nna veʼe.

Na̱ va̱ʼaní kúú pastor, va̱ʼaní xáa̱ na̱ hermano kítáʼanna xíʼinna (Koto párrafo 13).


“Ñani kúú ndiʼivandó”

Biblia káʼa̱nña xíʼinyó ña̱ ná ixato̱ʼóyó na̱ anciano saáchi va̱ʼaní kíʼinna kuenta xíʼinyó (1 Tim. 5:17). Ña̱yóʼo kǒo kúni̱ kachiña ña̱ iin ta̱ anciano kundatura ña̱ viíní ná ka̱ʼa̱n ndiʼina xíʼinra á ña̱ na̱ʼa̱ra ña̱ ndáyáʼviníkara nu̱ú inkaka na̱ ñúʼu ti̱xin congregación. Ta va̱ása kúni̱na na̱ʼa̱na ña̱ miína kúú na̱ kaʼnda chiñu nu̱ú na̱ congregación, chi ña̱ kéʼéna kúú ña̱ chíndeétáʼanna xíʼinvana (Luc. 22:25-27; 1 Ped. 5:2, 3). Biblia káʼa̱nña ña̱ ná ixato̱ʼó-táʼan ndiʼiyó (Rom. 12:10). Sava ñuu, na̱ va̱lí kúáan íxato̱ʼónína na̱ xa̱a̱ chée nu̱úna, ta Biblia va̱ása káʼa̱nña ña̱ ná kǒo keʼéna saá chi ña̱ káʼa̱nña kúú ña̱ ná ixato̱ʼóna na̱ xa̱a̱ chée (Lev. 19:32). Soo na̱ kúú anciano, vitáva íyo ini na̱yóʼo ta va̱ása ndátuna ña̱ viíní ná keʼéna xíʼinna á ña̱ na̱ʼa̱na ña̱ ndáyáʼviníkana nu̱ú inka. Nu̱úka ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ hermano ña̱ viíní ná ixato̱ʼó na̱yóʼo miína, chíkaa̱na ndee̱ ña̱ va̱ʼa kǒo ixayo̱ʼvi̱ña xíʼin na̱ hermano ña̱ vií xa̱a̱na kutáʼanna xíʼinna ta ka̱ʼa̱nna xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼona. Na̱ anciano chíkaa̱na ndee̱ xíʼin ndiʼi na̱ hermano, nda̱a̱ xíʼin na̱ va̱lí kúa̱an ña̱ ná ka̱ʼa̱nna xíʼinna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéna xíʼin na̱ migona. Chi saá kúú ña̱ va̱ása ixayo̱ʼvi̱ña xíʼin na̱ hermano ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ anciano xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼona, na̱ anciano va̱ása kúni̱na ña̱ ná ixato̱ʼóní na̱ hermano miína. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Ñani kúú ndiʼivandó” (Mat. 23:8-12).

14. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Juan?

14 Na̱ʼa̱ndó ña̱ kúni̱ndó xínindóna. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra, na̱ yiví ndakunina na̱ ndíku̱n miíra xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-inina xínitáʼanna (Juan 13:35). Iin ta̱ anciano xíniñúʼu ndakunina miíra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira ndikachi sa̱na̱ Jehová. Ta̱ Juan ta̱ kúú anciano káʼa̱nra ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan iin ta̱ anciano xíʼinra: “Tá ki̱xáʼíi̱ káʼvii̱ Biblia, ni̱xi̱yo ña̱ʼa ña̱ xi̱sandákava-inii̱ ta saátu ña̱ xi̱sasi nu̱úi̱ ña̱ ndasakáʼnui̱ Jehová. Soo iin ta̱ anciano ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira miíi̱ ta ña̱yóʼo chi̱ndeétáʼan xíʼi̱n ña̱ sa̱kúaʼakai̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta saátu ña̱ xi̱xaʼi̱n reunión. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ viíní ke̱ʼéra xíʼi̱n, chi̱ndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kǒo kuxíkái̱ nu̱ú Jehová. Ña̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼi̱n ku̱ndaa̱-inii̱ ndáa ki̱ʼva xíto Jehová miíi̱, ta ña̱yóʼo chi̱ndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kǒo kuxíkái̱ nu̱ú Jehová”.

NA̱ ANCIANO KÚSI̱Í-ININA TÁ VIÍNÍ NDÁANA NA̱ HERMANO

15. Tá xáʼa̱n na̱ anciano xítona na̱ hermano, ¿ndáaña va̱ʼa ndákiʼinna? (Hechos 20:31, 35).

15 Ña̱ vií kundaayó na̱ hermano kivi ixayo̱ʼvi̱ loʼoña xíʼinyó. Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndi̱ʼi̱ní-inira xa̱ʼa̱ na̱ hermano, sava yichi̱ va̱ása níxi̱kivi ku̱su̱nra (2 Cor. 11:27, 28). Ta xa̱ʼa̱ ña̱ chi̱kaa̱níra ndee̱ ña̱ vií xi̱ndaara na̱ hermano, nda̱kaʼánra tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesucristo, ta̱ kúú pastor ta̱ va̱ʼaní: “Kúsi̱íka-iniyó tá táxiyó ña̱ʼa ndaʼa̱ inkana nu̱úka ña̱ ndakiʼinyóña” (kaʼvi Hechos 20:31, 35). Ta̱ Javier xa̱a̱ yáʼaka 30 ku̱i̱ya̱ kúúra anciano, ta ña̱yóʼo káʼa̱nra: “Ña̱ kíʼii̱n kuenta xíʼin na̱ hermano, chíndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kandíxakai̱ Jehová ta saátu kúʼvi̱ka-inii̱ xínii̱ra. Tá xáʼi̱n xítoi̱na kíʼii̱n kuenta ña̱ ndixaní ndíʼi̱-ini Jehová xa̱ʼa̱ na̱ kúni̱ xíni miíra ta saátu xíniso̱ʼona miíra”.

16. ¿Nda̱chun chi̱táʼan ta̱ Pablo miíra xíʼin ña̱ kéʼé iin ñaʼá xíʼin se̱ʼeñá?

16 Iin ta̱ anciano ta̱ viíní kéʼé chiñura, kúʼvi̱-inira xínira na̱ hermano nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé iin ñaʼá ñá kúʼvi̱ní-ini xíni se̱ʼe. Ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ilustración yóʼo xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ xi̱keʼé na̱ cristiano na̱ ni̱xi̱yo chí ñuu Tesalónica (1 Tes. 2:7, 8). Iin ñaʼá, ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kéʼéñá xa̱ʼa̱ iin ña̱ lée loʼo se̱ʼeñá ta kúsi̱íní-iniñá. Ñáyóʼo kúsi̱íní-iniñá ña̱ xítoñá va̱xi kuaʼnu se̱ʼeñá. Ki̱ʼva saá xi̱ndoʼo ta̱ Pablo tá xi̱xitora ña̱ va̱ʼaníka ki̱xáʼa na̱ ñuu Tesalónica ndásakáʼnuna Ndióxi̱ (2 Tes. 1:3, 4). Saátu ndóʼo na̱ anciano na̱ íyo tiempo vitin, kúsi̱íní-inina tá xítona ña̱ va̱ʼaníka xáa̱ na̱ hermano na̱ chíndeétáʼanna xíʼin ña̱ ndásakáʼnuna Ndióxi̱. Ta̱ Miguel ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Juan ta̱ kúú anciano ta̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱, káchira: “Kúsi̱íní-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ chi̱ndeétáʼi̱n xíʼin ta̱ Juan ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra xa̱ʼnukara xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱. Saáchi vitin anciano kúúra”.

17. ¿Nda̱chun táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira na̱ anciano ndaʼa̱yó?

17 Kúsi̱íní-iniyó ña̱ nda̱kaxin Jehová sava na̱ koo anciano na̱ nda̱kú íyo ini xíʼinra, ña̱ va̱ʼaní kundaana miíyó tiempo so̱ndíʼi vitin. Chíkaa̱nína ndee̱ ña̱ kundiku̱nna yichi̱ ta̱ Jesús ta̱ kúú pastor ta̱ va̱ʼaní. Chíkaa̱na ndee̱ ña̱ vií táxina consejo ndaʼa̱yó, ndásandakúna-iniyó ta sándi̱kona-iniyó, ndáyáʼviní ña̱yóʼo nu̱ú Jehová ta saátu nu̱ú miíyó (1 Tes. 5:12, 13).

¿NDÁAÑA NDAKUIÚN?

  • ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús “Yi̱ʼi̱ kúú pastor ta̱ va̱ʼaní”?

  • ¿Ndáaña xíniñúʼu kuumií iin ta̱ anciano ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra koora iin pastor ta̱ va̱ʼaní?

  • ¿Ndáaña va̱ʼa ndákiʼin na̱ anciano tá viíní kíʼinna kuenta xíʼin na̱ hermano?

YAA 109 Ná kúni̱níyó kuni táʼanyó

a Na̱sama ki̱vi̱na.

b Ta̱ Jesús xi̱niñúʼura tu̱ʼun “ndikachi válí”, ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ kúni̱níra xínira na̱ discípulora.

c Proverbios 27:23. “Xíniñúʼu kuxini̱va̱ʼún ndáa ki̱ʼva náʼa̱ ndikachi sa̱na̱ún. Vií va̱ʼa kundaún ndikachi sa̱na̱ún”.

d Proverbios 27:23, káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ ndáa ndikachi ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu kundaanarí. Ta na̱ anciano kivi kundiku̱nna consejo yóʼo ña̱ va̱ʼa kundaana na̱ ñuu Jehová.

e Tá xáʼa̱n na̱ anciano xítona na̱ hermano, xíniñúʼu ndakaʼánna ña̱ kǒo xíniñúʼu ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ hermano ndáaña xíniñúʼu keʼéna (2 Cor. 1:24). Iin tá iinva na̱ cristiano xíniñúʼu ndaka̱xinna ndáaña keʼéna (Gál. 6:5; koto nota ña̱ estudio). Ta saátu koto La Atalaya 15 tí enero 2013, página 27 xíʼin 28, párrafo 2 nda̱a̱ 4.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana