Tama f’Nofs id-​Disprament—Assemblea f’Kamp tar-​Refuġjati

IL-​KAMP tar-​refuġjati taʼ Kakuma jinsab fin-​naħa taʼ fuq tal-​Kenja, viċin il-​fruntiera mas-​Sudan. Fih joqogħdu iktar minn 86,000 ruħ. F’dawn l-​inħawi hemm nixfa kbira, u t-​temperaturi matul il-​ġurnata jilħqu l-​50°C. Il-​vjolenza fost ir-​refuġjati hija komuni. Għal ħafna wħud, il-​kamp huwa post taʼ disprament. Madankollu, uħud oħrajn għandhom tama.

Fost ir-​refuġjati hemm diversi Xhieda taʼ Ġeħova li qed jiddikjaraw l-​aħbar tajba tas-​Saltna b’żelu kbir. Huma parti minn kongregazzjoni żgħira f’Lodwar, 120 kilometru ’l bogħod min-​nofsinhar tal-​kamp. Imbagħad l-​iktar kongregazzjoni fil-​qrib tinsab xi tmien sigħat ’il bogħod bil-​karozza.

Peress li r-​refuġjati ma jistgħux jivvjaġġaw liberament barra l-​kamp, ħafna ma jistgħux jattendu l-​assembleat u l-​konvenzjonijiet li jkollhom ix-​Xhieda taʼ Ġeħova. Minħabba f’hekk, saru xi arranġamenti biex jinżamm jum t’assemblea speċjali ġewwa l-​kamp.

Il-​Vjaġġ Lejn it-​Tramuntana

Biex jappoġġaw l-​assemblea, 15-il Xhud mill-​belt t’Eldoret, 480 kilometru ’l isfel mill-​kamp, offrew li jagħmlu dan il-​vjaġġ iebes lejn ir-​reġjun niexef fin-​naħa taʼ fuq, flimkien maʼ student tal-​Bibbja li offra li jħallihom jużaw il-​vann tiegħu kif ukoll li jipprovdilhom sewwieq. Huma xtaqu minn qalbhom li jinkuraġġixxu u jsaħħu lil ħuthom.

Il-vjaġġ beda kmieni f’għodwa kiesħa fl-​inħawi muntanjużi tal-​punent tal-​Kenja. It-​triq kollha skossi l-​ewwel kienet titlaʼ mir-​rabaʼ u l-​foresti u mbagħad tinżel għal ġos-​sħana tad-​deżert miksi b’siġar u pjanti żgħar. Imrieħel taʼ mogħoż u iġmla kienu qed jirgħu fuq il-​ftit ħaxix li setgħu jsibu. In-​nies tat-​tribujiet kienu għaddejjin bl-​ilbies tradizzjonali tagħhom, u ħafna minnhom kellhom magħhom ħatar, qaws, u vleġeġ. Wara li kienu ilhom jivvjaġġaw 11-il siegħa, ix-​Xhieda waslu Lodwar, post sħun u mimli trab fejn joqogħdu maʼ l-​20,000 ruħ. Ix-​Xhieda taʼ dak il-​post laqgħu lill-​vjaġġaturi u dawn imbagħad marru jistrieħu ftit ħalli jkunu lesti għal tmiem il-​ġimgħa li kien se jkun mimli attivitajiet.

L-għada fil-​għodu, il-​viżitaturi marru jaraw xi ftit mill-​postijiet taʼ interess f’dawk l-​inħawi. Ma setgħux jonqsu li jaraw il-​Lag Turkana, l-​akbar wieħed fil-​Kenja. Dan hu mdawwar minn kilometri sħaħ taʼ xagħri, u huwa l-​iktar post fejn jgħixu kukkudrilli fid-​dinja. Il-​ftit nies li jgħixu max-​xatt jiddependu mill-​ilmijiet alkalini taʼ dan il-​lag. Fil-​għaxija, il-​viżitaturi ħadu gost jattendu l-​Iskola tal-​Ministeru Teokratiku u l-​Laqgħa tas-​Servizz mal-​kongregazzjoni lokali. Is-​Sala tas-​Saltna hemmhekk hi sabiħa ħafna u nbniet fis-​sena 2003 bl-​għajnuna tal-​programm tal-​bini li għandhom ix-​Xhieda għall-​pajjiżi b’riżorsi limitati.

Il-​Jum t’Assemblea Speċjali

Il-​Ħadd tħalla għall-​jum t’assemblea speċjali. Il-​Kongregazzjoni taʼ Lodwar u l-​aħwa li kienu qed iżuruha, ngħataw il-​permess jidħlu fil-​kamp fit-​tmienja taʼ fil-​għodu. Allura, ix-​Xhieda kienu ħerqanin li jibdew kmieni. Ivvjaġġaw fi triq imserrpa f’art mhux għammiela u baqgħu sejrin sal-​fruntiera tas-​Sudan. It-​triq kienet imdawra b’muntanji bil-​qċaċet ippontati. Imbagħad il-​veduta nfetħet u stajna naraw ir-​raħal taʼ Kakuma. Kienet għadha kemm għamlet ix-​xita, u t-​triq mimlija trab li kienet twassal għall-​kamp kienet mgħarrqa f’xi postijiet. Il-​biċċa l-​kbira mid-​djar kienu magħmulin mit-​tajn, u s-​soqfa mil-​landa jew mill-​inċirata. Gruppi t’Etjopjani, Somalin, Sudaniżi, u oħrajn kienu jgħixu għalihom fi gruppi. Ir-​refuġjati laqgħuhom b’entużjażmu kbir lill-​vjaġġaturi.

L-assemblea nżammet f’ċentru taʼ taħriġ. Mit-​tpinġijiet fuq il-​ħajt wieħed setaʼ jara l-​affarijiet koroh li għaddew minnhom ir-​refuġjati, imma l-​attitudni taʼ dawk kollha fis-​sala dakinhar kienet waħda taʼ tama. Kull taħdita ngħatat bl-​Ingliż u bis-​Swaħili. Xi kelliema fluwenti fiż-​żewġ lingwi saħansitra ttraduċew lilhom infushom. Ħu refuġjat mis-​Sudan ta l-​ewwel taħdita, “Neżaminaw il-​Qalb Figurattiva Tagħna.” It-​taħditiet l-​oħra ngħataw minn anzjani li kienu qed iżuru l-​kamp.

Xi ħaġa speċjali f’kull assemblea hija lmagħmudija. Fl-​aħħar tat-​taħdita tal-​magħmudija, kulħadd tefaʼ għajnejh fuq l-​uniku kandidat hekk kif dan qam bil-​wieqfa. Gilbert kien ħarab maʼ missieru minn pajjiżu matul il-​ġenoċidju taʼ l-​1994. Għall-​ewwel, huma kienu ttamaw li jistkennu fil-​Burundi, imma malajr indunaw li kienu għadhom fil-​periklu. Gilbert ħarab lejn iz-​Zaire, imbagħad lejn it-​Tanzanija​—xi drabi kellu jinħeba fil-​foresta​—u fl-​aħħar lejn il-​Kenja. Meta l-​kelliemi laqgħu bħala ħu fil-​kongregazzjoni, għajnejn ħafna mill-​udjenza mtlew bid-​dmugħ. Gilbert, wieqaf quddiem l-​assemblea żgħira taʼ 95 ruħ, wieġeb b’vuċi ċara u kunfidenti “Ndiyo!”​—“Iva!” bis-​Swaħili​—għaż-​żewġ mistoqsijiet li staqsieh il-​kelliemi. Hu u xi aħwa oħrajn kienu ħaffru ħofra żgħira b’idejhom u ksewha bl-​inċirata li qabel kienet is-​saqaf tad-​dar tiegħu stess fil-​kamp. Il-​ħerqa kbira li kellu biex jitgħammed dehret dakinhar stess fil-​għodu, meta mela l-​ħofra bl-​ilma, barmil barmil, waħdu!

Wieħed mill-​mumenti speċjali fis-​sessjoni taʼ wara nofsinhar kien meta ġew rakkontati esperjenzi dwar is-​sitwazzjoni unika tax-​Xhieda refuġjati. Ħu minnhom spjega kif kellem lil wieħed raġel li kien qed jistrieħ taħt siġra.

“Għidli naqra, tistaʼ toqgħod taħt siġra u qatt ma jkollok għalfejn tibżaʼ?”

“Iva,” qal ir-​raġel. Imbagħad żied jgħid, “Imma mhux bil-​lejl.”

Il-ħu qralu Mikea 4:​3, 4: “Kull wieħed jinsab taħt id-​dielja tiegħu, u taħt is-​siġra tat-​tin tiegħu; u ma jkunx hemm min iwerwirhom.” “Qed tara,” spjegalu hu, “fid-​dinja l-​ġdida t’Alla, qatt m’hu se jkollna għalfejn nibżgħu.” Ir-​raġel aċċetta letteratura biex tgħinu jistudja l-​Bibbja.

Waħda oħt li vvjaġġat lejn Kakuma kienet għadha kemm tilfet tliet membri intimi tal-​familja. Fil-​kummenti tagħha dwar l-​aħwa fil-​kamp, hi qalet: “F’dan il-​post jeżistu ħafna diffikultajiet; però, il-​fidi tagħhom baqgħet b’saħħitha. Huma jgħixu f’post taʼ dwejjaq, imma qed jaqdu lil Ġeħova bil-​ferħ. Jinsabu fil-​paċi m’Alla. Jien ġejt inkuraġġita biex inżomm il-​paċi u naqdi lil Ġeħova. M’għandi xejn għalxiex ingerger!”

Il-jum t’assemblea malajr intemm. Fl-​aħħar taħdita, il-​kelliemi semma li kien hemm rappreżentanti minn tmien pajjiżi differenti. Wieħed mir-​refuġjati Xhieda osserva li din l-​assemblea kienet prova taʼ l-​unità u l-​imħabba fost ix-​Xhieda taʼ Ġeħova f’dinja maqsuma. Il-​fratellanza tagħhom hija tassew Kristjana.​—Ġwanni 13:35.

[Kaxxa/Stampa f’paġna 25]

IT-​TFAL MITLUFIN TAS-​SUDAN

Minn meta bdiet il-​gwerra ċivili fis-​Sudan fl-​1983, ħames miljun ruħ sfaw mingħajr dar. Fosthom kien hemm xi 26,000 tifel u tifla, li ġew mifrudin mill-​familji tagħhom. Eluf minnhom ħarbu lejn kampijiet tar-​refuġjati fl-​Etjopja, u baqgħu hemm għal xi tliet snin. Peress li ġew sforzati biex jitilqu minn hemmhekk, huma reġgħu qasmu s-​Sudan biex imorru fin-​naħa taʼ fuq tal-​Kenja, u dan ħadilhom sena. F’dawn il-​vjaġġi diffiċli ġew attakkati mis-​suldati, il-​ħallelin, l-​annimali salvaġġi, u l-​mard, u nofs it-​tfal biss irnexxielhom isalvaw. Dawn maż-​żmien saru l-​qalba tal-​kamp taʼ Kakuma. Għall-​aġenziji li jipprovdu l-​għajnuna, huma saru magħrufin bħala t-​tfal mitlufin tas-​Sudan.

Fil-​kamp tar-​refuġjati taʼ Kakuma issa hemm joqogħdu refuġjati minn diversi postijiet fosthom mis-​Sudan, mis-​Somalja, mill-​Etjopja, u minn pajjiżi oħrajn. Meta jasal fil-​kamp, refuġjat jingħata xi materjal bażiku biex jibni dar u inċirata għas-​saqaf. Darbtejn fix-​xahar, kull refuġjat jingħata madwar 6 kilojiet dqiq, kilo fażola, u ftit żejt u melħ. Ħafna refuġjati jpartu ftit minn dak li jingħataw m’affarijiet oħra li jkollhom bżonn.

Xi wħud minn dawn it-​tfal mitlufin ngħaqdu mill-​ġdid mal-​familji tagħhom jew issetiljaw f’pajjiżi oħrajn. Imma skond l-​uffiċċju li jgħin lir-​refuġjati jissetiljaw f’pajjiż ieħor, “eluf oħrajn baqgħu fil-​kamp tar-​refuġjati taʼ Kakuma, kamp mimli trab u dubbien, fejn iridu jitċabtu biex isibu x’jieklu u biex jiksbu edukazzjoni.”

[Sors]

Courtesy Refugees International

[Mappa f’paġna 23]

(Għall-formazzjoni sħiħa tat-test, ara pubblikazzjoni)

IL-​KENJA

Il-​kamp taʼ Kakuma

Il-​Lag Turkana

Lodwar

Eldoret

Najrobi

[Stampa f’paġna 23]

Il-​kundizzjonijiet taʼ l-​għajxien fil-​kamp huma taʼ sfida

[Stampa f’paġna 23]

Fil-​kamp taʼ Kakuma kulħadd jingħata ċertu ammont taʼ ilma

[Stampa f’paġna 23]

Ix-​Xhieda mill-​Kenja għamlu vjaġġ iebes lejn it-​tramuntana biex jinkuraġġixxu lil ħuthom

[Stampa f’paġna 24]

Missjunarju jittraduċi taħdita mogħtija minn pijunier speċjali lokali

[Stampa f’paġna 24]

Il-​ħofra li ntużat għall-​magħmudija

[Sors tal-​Istampa f’paġna 23]

Jingħataw l-​ilma u l-​Kamp tar-​Refuġjati taʼ Kakuma: Courtesy Refugees International