X’Tiftakar?

Ħadt gost taqra l-​ħarġiet reċenti tat-​Torri taʼ l-​Għassa? Mela, ara jekk tistax twieġeb dawn il-​mistoqsijiet li ġejjin:

• X’jurina li Ġesù kellu ħutu subien u bniet?

Il-​Bibbja hekk tgħid f’Mattew 13:55, 56 u Mark 6:3. Il-​kelma Griega (adelfos) f’dawn il-​versi hija użata biex turi “xi tip taʼ relazzjoni fiżika jew legali [u] tfisser biss aħwa miż-​żewġ ġenituri jew minn ġenitur wieħed biss.” (The Catholic Biblical Quarterly, Jannar 1992)—12/15, paġna 3.

• Il-​gwerer kif inbidlu, u spiss x’kienu l-​kaġuni prinċipali?

F’dawn l-​aħħar snin, il-​maġġorparti tal-​gwerer li nikktu lill-​bnedmin kienu gwerer ċivili—gwerer bejn żewġ gruppi taʼ ċittadini kontra xulxin fl-​istess pajjiż. Mibegħda etnika u tribwali, differenzi reliġjużi, inġustizzji, u inkwiet politiku huma kollha fatturi. Fattur ieħor hu r-​regħba għall-​poter u l-​flus.—1/1, paġni 3-4.

• Kif nafu li Ġesù ma riedx li l-​Kristjani jirrepetu bl-​amment il-​kliem tat-​talba mudell?

Ġesù ta dan l-​eżempju tat-​talb fil-​Priedka tiegħu taʼ fuq il-​Muntanja. Xi 18-il xahar wara, hu rripeta l-​punti essenzjali taʼ l-​istruzzjoni li kien ta qabel dwar it-​talb. (Mattew 6:9-13; Luqa 11:1-4) Taʼ min jinnota l-​fatt li hu ma rripetihiex kelma b’kelma, u b’hekk indika li ma kienx qed jagħti xi talba liturġika li kellha tiġi ripetuta bl-​amment.—2/1, paġna 8.

• Wara d-​Dilluvju, il-​ħamiema minfejn sabet il-​werqa taż-​żebbuġ li ħadet lura fl-​arka?

Aħna ma nafux il-​livell tal-​melħ jew it-​temperatura taʼ l-​ilmijiet tad-​Dilluvju. Imma s-​siġar taż-​żebbuġ huma magħrufin għal li jerġgħu joħorġu friegħi ġodda anki wara li tinqataʼ s-​siġra. Għalhekk xi siġar forsi rnexxielhom jibqgħu ħajjin wara l-​ilmijiet tad-​dilluvju u reġgħu ħarġu friegħi ġodda.—2/15, paġna 31.

• Waqt il-​gwerra ċivili fin-​Niġerja, bl-​imblokk taʼ Biafra, ix-​Xhieda taʼ Jehovah f’dak il-​post kif irċivew ikel spiritwali?

Impjegat tal-​gvern ġie inkarigat f’uffiċċju fl-​Ewropa u ieħor fejn jinżlu l-​ajruplani f’Biafra. It-​tnejn li huma kienu Xhieda. Huma aċċettaw ix-​xogħol riskjuż taʼ li jdaħħlu l-​ikel spiritwali f’Biafra, u b’hekk ibbenefikaw ħafna aħwa sakemm spiċċat il-​gwerra fl-​1970.—3/1, paġna 27.

• Xi twettaq bil-​Paċi taʼ Westphalia, u r-​reliġjon kif kienet involuta?

Ir-​Riforma qasmet l-​Imperu Ruman Qaddis fi tliet reliġjonijiet—dik Kattolika, Luterana, u Kalvinista. L-​Unjoni Protestanta u l-​Lega Kattolika fformaw fil-​bidu tas-​seklu 17. Imbagħad beda konflitt reliġjuż fil-​Boemja u dan kiber u sar taqbida internazzjonali għall-​poter. Mexxejja Kattoliċi u Protestanti ssaraw biex jiksbu supremazija politika u gwadann kummerċjali. Finalment, inżammu taħditiet taʼ paċi fil-​provinċja Ġermaniża taʼ Westphalia. Wara kważi ħames snin, it-​Trattat taʼ Westphalia ġie ffirmat fl-​1648, u dan temm il-​Gwerra taʼ Tletin Sena u ta bidu għal Ewropa moderna bħala kontinent taʼ stati sovrani.—3/15, paġni 20-3.

• Xi tfisser il-​marka, jew l-​isem, tal-​“bhima salvaġġa”​—in-​numru 666?

Din il-​marka tissemma f’Apokalissi 13:16-18. Il-​bhima tirreferi għall-​ħakma umana, u l-​fatt li l-​bhima għandha “numru taʼ bniedem” jindika li l-​gvernijiet jirriflettu l-​kundizzjoni imperfetta tal-​bnedmin. In-​numru 6 magħdud maʼ 60 u 600 juri li huwa totalment defiċjenti f’għajnejn Alla. Dawk li għandhom din il-​marka jagħtu qima u unur lill-​Istat politiku, jew iħarsu lejh għas-​salvazzjoni.—4/1, paġni 4-7.