Bijografija

KIF RAKKONTATA MINN FILIP S. HOFFMANN

Kienet għadha kif spiċċat it-​Tieni Gwerra Dinjija, f’Mejju taʼ l-​1945. Ftit wara f’Diċembru, Nathan H. Knorr, li kien jindokra l-​attività taʼ l-​ippridkar madwar id-​dinja tax-​Xhieda taʼ Jehovah, żar id-​Danimarka mas-​segretarju tiegħu, Milton G. Henschel, li kellu 25 sena. Inkriet sala kbira għal din iż-​żjara mistennija b’tant ħerqa. Għalina ż-​żgħażagħ, it-​taħdita taʼ Ħuna Henschel qanqlitna b’mod speċjali, peress li hu kien taʼ l-​età tagħna u għażel it-​tema: “Ftakar f’min ħalqek f’jiem żgħożitek.”—Koħèlet 12:1.

MATUL din iż-​żjara, sirna nafu li kienu qed iseħħu affarijiet eċċitanti biex ix-​xogħol taʼ l-​ippridkar jingħata spinta madwar id-​dinja u li aħna stajna ninvolvu ruħna fihom. (Mattew 24:14) Per eżempju, infetħet skola ġdida fl-​Istati Uniti biex tħarreġ liż-​żgħażagħ irġiel u nisa għax-​xogħol missjunarju. Ħuna Knorr enfasizza l-​fatt li jekk niġu mistidnin biex nattendu din l-​iskola, konna se ningħataw “biljett ’l hemm biss,” u li ma konniex se nkunu nafu fejn se nispiċċaw. Xorta waħda, xi wħud minna applikajna.

Qabel ma niddeskrivi l-​esperjenzi tiegħi taʼ qabel it-​Tieni Gwerra Dinjija, ħalli mmur lura għal meta twelidt jien fl-​1919. Kien hemm bosta ġrajjiet qabel u waqt il-​gwerra li effettwawli ħajti bil-​kbir.

Il-​Verità tal-​Bibbja Mingħand il-​Paljazza tal-​Familja

Meta ommi kien se jkollha lili—l-​ewwel tarbija tagħha—hi talbet li jekk inkun tifel, insir missjunarju. Ħuha kien student tal-​Bibbja, bħalma kienu magħrufin ix-​Xhieda taʼ Jehovah dak iż-​żmien, iżda l-​familja tagħha kienu jqisuh bħala l-​paljazza tal-​familja. Darna kienet tinsab qrib Kopenħagen, u meta l-​Istudenti tal-​Bibbja kien ikollhom il-​konvenzjonijiet annwali f’dan il-​post, ommi kienet tistieden liz-​ziju Thomas, li kien jgħix ’il bogħod, biex jiġi joqgħod magħna. Sa l-​1930, bl-​għarfien taʼ l-​għaġeb li kellu mill-​Bibbja u bil-​mod loġiku li bih kien jirraġuna, iz-​ziju kkonvinċa ’l ommi biex issir Studenta tal-​Bibbja.

Ommi kienet tħobbha l-​Bibbja. Fi qbil mal-​kmand li nsibu f’Dewteronomju 6:​7, hi għallmet lili u ’l oħti ‘meta kienet tkun f’darha, u meta kienet tkun miexja fit-​triq, u meta kienet timtedd, u meta kienet tqum.’ Maż-​żmien bdejt nieħu sehem fl-​ippridkar minn dar għal dar. Kont inħobb niddiskuti fuq suġġetti li kienu jiġu mgħallmin fil-​knejjes, bħall-​immortalità tar-​ruħ u l-​infern. Stajt nuri b’mod effettiv mill-​Bibbja li tagħlim bħal dan kien żbaljat.—Salm 146:​3, 4; Koħèlet 9:​5, 10; Eżekjel 18:​4, Karm Żammit.

Il-​Familja Tagħna Saret Magħquda

Wara l-​konvenzjoni li saret f’Kopenħagen fl-​1937, kien hemm bżonn t’għajnuna temporanja fil-​maħżen tal-​letteratura fl-​uffiċċju tal-​fergħa tax-​Xhieda taʼ Jehovah fid-​Danimarka. Kont għadni kif spiċċajt l-​istudji tiegħi f’kulleġġ tal-​kummerċ u ma kellix xi jżommni, allura offrejt li ngħin fil-​maħżen. Meta s-​servizz fil-​maħżen intemm, talbuni biex ngħin fl-​uffiċċju tal-​fergħa. Ftit wara dan, tlaqt mid-​dar u mort ngħix fil-​fergħa taʼ Kopenħagen, għalkemm kont għadni miniex mgħammed. Sħubija taʼ kuljum maʼ Kristjani maturi għenitni nagħmel progress spiritwali. Is-​sena taʼ wara, fl-​1 taʼ Jannar, 1938, issimbolizzajt id-​dedikazzjoni tiegħi lil Alla Jehovah permezz tal-​magħmudija fl-​ilma.

F’Settembru taʼ l-​1939, bdiet it-​Tieni Gwerra Dinjija. Imbagħad, fid-​9 t’April, 1940, l-​armati Ġermaniżi ħadu lid-​Danimarka f’idejhom. Minħabba li d-​Daniżi tħallew ikollhom libertà persunali konsiderevoli, aħna stajna nkomplu l-​attivitajiet tagħna taʼ l-​ippridkar.

Imbagħad seħħet xi ħaġa meraviljuża. Missieri sar Xhud leali u attiv u dan ġab l-​akbar ferħ lill-​familja tagħna. Għalhekk, meta jien, flimkien maʼ erbaʼ Daniżi oħra, ġejt mistieden nattendi t-​tmien klassi taʼ l-​Iskola taʼ Gilgħad, il-​familja tiegħi kollha appoġġatni. Il-​kors taʼ l-​iskola, li beda f’Settembru taʼ l-​1946 u dam sejjer ħames xhur, sar fil-​kampus mill-​isbaħ barra South Lansing fl-​istat taʼ New York.

It-​Taħriġ f’Gilgħad u Wara

Gilgħad tatni opportunitajiet biex nagħmel ħbieb ġodda mill-​aqwa. Darba minnhom fil-​għaxija waqt li kont qed nagħmel żewġ passi fil-​kampus maʼ Harold King mill-​Ingilterra, bdejna nitkellmu dwar fejn stajna nintbagħtu meta jintemm it-​taħriġ. “Nemmen li din m’hijiex l-​aħħar darba li rajt il-​white cliffs taʼ Dover,” qal Harold. Kellu raġun, imma kellhom jgħaddu 17-il sena qabel ma reġaʼ rahom, u erbaʼ snin u nofs minnhom qattagħhom f’ċella għalih waħdu f’ħabs fiċ-​Ċina!a

Wara l-​gradwazzjoni, intbgħatt f’Texas, fl-​Istati Uniti, biex naqdi bħala indokratur li jivvjaġġa, u nżur il-​kongregazzjonijiet tax-​Xhieda taʼ Jehovah biex ngħinhom spiritwalment. Ġejt milqugħ b’kordjalità li ma bħalha. Għall-​aħwa taʼ Texas, kienet xi ħaġa interessanti li jkollhom magħhom żagħżugħ mill-​Ewropa li għadu kif attenda l-​Iskola taʼ Gilgħad. Iżda wara li kont ili f’Texas sebaʼ xhur biss, talbuni mmur fil-​kwartieri ġenerali tax-​Xhieda taʼ Jehovah fi Brooklyn, ġewwa New York. Hemmhekk Ħuna Knorr inkarigani naħdem fl-​uffiċċji, u tani istruzzjonijiet biex nitgħallem kif għandu jimxi x-​xogħol fid-​dipartimenti kollha. Imbagħad, meta mort lura d-​Danimarka, kelli napplika dak li tgħallimt, waqt li qgħadt attent li kollox kien qed isir bl-​istess mod kif isir fi Brooklyn. L-​intenzjoni kienet li x-​xogħol fil-​fergħat mad-​dinja kollha jingħaqad sabiex isir iktar effiċjenti. Iktar tard, Ħuna Knorr bagħatni l-​Ġermanja.

L-​Istruzzjonijiet Applikati fil-​Fergħat

Meta wasalt f’Wiesbaden, ġol-​Ġermanja, f’Lulju taʼ l-​1949, ħafna mill-​bliet Ġermaniżi kienu għadhom ħerba. Dawk li kienu minn taʼ quddiem fix-​xogħol taʼ l-​ippridkar kienu rġiel li ġew persegwitati minn Hitler meta dan beda jmexxi fl-​1933. Xi wħud minnhom qabel kienu fil-​ħabsijiet jew fil-​kampijiet tal-​konċentrament għal tmien jew għaxar snin jew iktar! Ħdimt maʼ qaddejja taʼ Jehovah bħal dawn għal tliet snin u nofs. L-​eżempju tagħhom li tant jispikka jfakkarni f’kumment li għamel Gabriele Yonan, studjuż Ġermaniż taʼ l-​istorja, li qal: “Mingħajr l-​eżempju taʼ dan il-​grupp taʼ Kristjani leali taħt id-​dittatorjat Soċjalista Nazzjonali, kien ikollna—wara Auschwitz u l-​Olokawst—niddubitaw jekk qattx kien possibbli li jitwettaq it-​tagħlim Kristjan taʼ Ġesù.”

Xogħli fil-​fergħa kien l-​istess bħal dak li kelli fid-​Danimarka: li nintroduċi mod ġdid u konsistenti taʼ kif jitmexxew l-​affarijiet taʼ l-​organizzazzjoni. Malli l-​aħwa Ġermaniżi fehmu li l-​aġġustamenti ma kienu b’ebda mod xi kritika għal xogħolhom—iżda li kien wasal iż-​żmien biex ikun hemm kooperazzjoni iktar mill-​qrib bejn id-​diversi fergħat u l-​kwartieri ġenerali—huma mtlew bl-​entużjażmu u bi spirtu taʼ kooperazzjoni mill-​aqwa.

Fl-​1952 waslet ittra mill-​uffiċċju taʼ Ħuna Knorr li fiha ġejt mitlub biex immur fil-​fergħa taʼ Bern, ġewwa l-​Isvizzera. Ġejt inkarigat biex naqdi bħala l-​indokratur taʼ din il-​fergħa, mill1 taʼ Jannar, 1953.

Iktar Ferħ fl-​Isvizzera

Ftit wara li wasalt l-​Isvizzera, iltqajt maʼ Esther waqt konvenzjoni, u f’qasir żmien tgħarrasna. F’Awissu taʼ l-​1954, Ħuna Knorr talabni biex immur naqdi fi Brooklyn, fejn urewni tip taʼ xogħol ġdid u eċċitanti. Peress li n-​numru u d-​daqs taʼ l-​uffiċċji tal-​fergħa madwar id-​dinja kien tant kiber, ġie introdott arranġament ġdid. Id-​dinja ġiet maqsuma f’żoni, u indokratur taż-​żona ġie maħtur biex jaqdi f’kull waħda minnhom. Ġejt assenjat biex naqdi fi tnejn minn dawn iż-​żoni: L-​Ewropa u l-​inħawi tal-​Mediterran.

Ftit wara ż-​żjara qasira tiegħi fi Brooklyn, mort lura l-​Isvizzera u ħejjejt ruħi għax-​xogħol taż-​żona. Jien u Esther iżżewwiġna, u hi bdiet taqdi miegħi fl-​uffiċċju tal-​fergħa fl-​Isvizzera. Fl-​ewwel żjara tiegħi żort id-​djar missjunarji u l-​fergħat fl-​Italja, fil-​Greċja, f’Ċipru, f’pajjiżi tal-​Lvant Nofsani u mal-​kosta taʼ l-​Afrika taʼ Fuq, u fi Spanja u fil-​Portugall—13-il pajjiż b’kollox. Wara li morna lura għal żjara f’Bern, komplejt bil-​vjaġġi tiegħi u mort lejn il-​pajjiżi l-​oħrajn kollha taʼ l-​Ewropa, fil-​punent tal-​Purtiera tal-​Ħadid. Matul l-​ewwel sena taż-​żwieġ tagħna, domt sitt xhur sħaħ ’il bogħod mid-​dar naqdi lil ħutna l-​Kristjani.

Bidliet fiċ-​Ċirkustanzi

Fl-​1957, Esther indunat li kienet qed tistenna tarbija, u peress li l-​fergħa m’hijiex post fejn jgħixu l-​ġenituri bit-​tfal, iddeċidejna li mmorru noqogħdu d-​Danimarka, fejn missieri laqagħna biex noqogħdu għandu. Esther ħadet ħsieb kemm tat-​tifla tagħna, Rakel, kif ukoll taʼ missieri, waqt li jien kont ngħin fix-​xogħol fl-​uffiċċju tal-​fergħa l-​ġdid li kien għadu kif inbena. Qdejt bħala għalliem taʼ l-​Iskola tal-​Ministeru tas-​Saltna għall-​indokraturi tal-​kongregazzjonijiet u wkoll komplejt naqdi bħala indokratur taż-​żona.

Ix-​xogħol taż-​żona kien ifisser li kelli nivvjaġġa għal perijodi twal, u sfortunatament minħabba f’hekk kont indum ħafna ma nara lil binti. Dan il-​fatt ġab il-​konsegwenzi. Darba minnhom qattajt xi żmien f’Pariġi, fejn stabbilejna stamperija żgħira. Esther u Rakel ġew bil-​ferrovija biex jarawni u waslu fil-​Gare du Nord. Jien u Léopold Jontès, li wkoll kien jaħdem fil-​fergħa, morna nilqgħuhom. Rakel qagħdet fuq it-​tarġa tal-​ferrovija, ħarset lejn Léopold, imbagħad lejja, u reġgħet ħarset lejn Léopold, u bdiet tgħannaq lil Léopold!

Bidla drammatika oħra seħħet meta, fl-​età taʼ 45 sena, tlaqt il-​ministeru full-time sabiex naħdem b’mod sekulari biex immantni lill-​familja tiegħi. Bl-​esperjenza li kelli bħala ministru tax-​Xhieda taʼ Jehovah, stajt nikseb xogħol bħala maniġer fl-​esportazzjoni. Wara li kont ili naħdem maʼ l-​istess kumpanija għal madwar disaʼ snin u Rakel kienet spiċċat l-​iskola, iddeċidejna li nwieġbu għall-​inkuraġġiment biex immorru ngħixu fejn kien hemm bżonn akbar għall-​predikaturi tas-​Saltna.

Wara li ħadt idea taʼ l-​opportunitajiet li kienet toffri n-​Norveġja, staqsejt f’aġenzija taʼ l-​impjiegi dwar il-​possibbiltà li nsib xogħol. It-​tweġiba ma tantx qawwietli qalbi. Ma tantx kien hemm tama għal xi ħadd li għandu 55 sena. Xorta waħda, ikkuntattjajt l-​uffiċċju tal-​fergħa f’Oslo u mbagħad krejt dar qrib il-​belt taʼ Drøbak, fiduċjuż li kien se jkolli opportunità taʼ xogħol. U veru hekk ġara, u b’hekk gawdejt żmien mill-​isbaħ fis-​servizz tas-​Saltna fin-​Norveġja.

L-aħjar żminijiet kienu meta flimkien maʼ ħafna mill-​kongregazzjoni tagħna konna nivvjaġġaw lejn it-​tramuntana biex naħdmu territorju li ma jkunx assenjat. Konna nikru djar żgħar f’post apposta fejn jikkampjaw in-​nies, u kuljum konna nżuru l-​irziezet imferrxin fil-​muntanji maestużi. Kienet verament pjaċevoli li ngħidu lil dawn in-​nies dħulin dwar is-​Saltna t’Alla. Konna nqassmu ħafna letteratura, iżda ż-​żjajjar lura kellhom jistennew sas-​sena taʼ wara. Madankollu, in-​nies ma kinux jinsewna! Esther u Rakel għadhom jiftakru ż-​żmien meta konna mmorru lura u dawn kienu jgħannquna magħhom qisna xi membri tal-​familja li ilhom ħafna ma jarawhom. Wara li għamilna tliet snin fin-​Norveġja, morna lura d-​Danimarka.

Il-​Ferħ tal-​Ħajja tal-​Familja

Ftit wara, Rakel tgħarrset lil Niels Højer, ministru u pijunier full-time żeluż. Wara li żżewġu, Niels u Rakel komplew jaqdu bħala pijunieri sakemm kellhom it-​tfal. Niels kien raġel miżżewweġ eżemplari kif ukoll missier mill-​aqwa, u kien jieħu interess sinċier fil-​familja tiegħu. Darba minnhom, kmieni fil-​għodu mar maʼ ibnu bir-​rota sal-​bajja biex jaraw ix-​xemx tielgħa. Wieħed mill-​ġirien staqsa lit-​tifel x’qagħdu jagħmlu hemmhekk. Hu wieġbu: “Qgħadna nitolbu lil Jehovah.”

Ftit tas-​snin wara, jien u Esther konna preżenti għall-​magħmudija taʼ l-​ewwel żewġ neputijiet tagħna, Benjamin u Nadja. Fost dawk li kienu qed jarawhom kien hemm Niels, li f’daqqa waħda sibt ruħi wiċċ imbwiċċ miegħu. Ħares lejja u qalli, “L-​irġiel veri ma jibkux.” Lanqas laħaq spiċċa l-​kelma, spiċċajna t-​tnejn nibku u ngħannqu lil xulxin. Kemm hu taʼ ferħ li jkollok ir-​raġel taʼ bintek li miegħu tistaʼ kemm tidħaq kif ukoll tibki!

Nerġgħu Naddattaw Ruħna għaċ-​Ċirkustanzi

Barka oħra kienet dik meta jien u Esther ġejna mitlubin nerġgħu mmorru naqdu fl-​uffiċċju tal-​fergħa tad-​Danimarka. Madankollu, sa dak iż-​żmien kienu qed isiru xi tħejjijiet sabiex tinbena faċilità tal-​fergħa ħafna akbar f’Holbæk. Kelli l-​privileġġ li nieħu sehem f’li nindokra x-​xogħol tal-​bini, li sar kollu minn ħaddiema volontiera mingħajr ħlas. Minkejja x-​xitwa kiefra, sa l-​aħħar taʼ l-​1982, il-​proġett kien bażikament lest, u lkoll konna ferħanin meta morna noqogħdu ġol-​faċilitajiet li huma aħjar u akbar!

Malajr ġejt imqabbad naħdem fl-​uffiċċju, u dan ix-​xogħol tani sodisfazzjon kbir, waqt li Esther kienet taħdem fuq is-​sistema tat-​telefon. Madankollu, maż-​żmien kellha tagħmel operazzjoni f’ġenbejha, u sena u nofs wara, kellha tagħmel l-​operazzjoni tal-​marrara. Minkejja t-​tħassib b’qalb tajba li wrewna l-​aħwa tal-​fergħa, iddeċidejna li jkun aħjar għal kulħadd li ma nkomplux naqdu fil-​fergħa. Morna fil-​kongregazzjoni fejn kien hemm it-​tifla tagħna u l-​familja tagħha.

Illum is-​saħħa taʼ Esther ma tantx hija tajba. Madankollu, nistaʼ verament ngħid li matul is-​snin kollha taʼ servizz tagħna flimkien, b’tant bidliet fiċ-​ċirkustanzi tagħna, hi kienet tant taʼ appoġġ u sieħba meraviljuża. Minkejja li saħħitna dejjem sejra lura, it-​tnejn li aħna għadna nieħdu sehem kemm nistgħu fix-​xogħol taʼ l-​ippridkar. Meta nirrifletti fuq ħajti, bi gratitudni niftakar fil-​kliem tas-​salmista: “O Alla, sa minn żgħożiti int għallimtni.”—Salm 71:17.

[Nota taʼ taħt]

[Stampa f’paġna 24]

Qed inħottu l-​letteratura li waslet bil-​baħar fil-​fergħa tal-​Ġermanja li kienet qed tinbena fl-​1949

[Stampa f’paġna 25]

Sħabi tax-​xogħol kienu jinkludu Xhieda bħal dawn li ġew lura mill-​kampijiet tal-​konċentrament

[Stampi f’paġna 26]

Maʼ Esther illum u fil-​ġurnata tat-​tieġ tagħna fil-​Betel taʼ Bern, f’Ottubru taʼ l-​1955