Ħarsa lejn id-​Dinja

◼ Matul is-​sena 2000, ġie kalkulat li mad-​dinja kollha kien hemm mat-​8.3 miljuni każi ġodda taʼ tuberkulosi (TB), u kważi żewġ miljun vittma tat-​TB mietu​—kważi kollha f’pajjiżi li għandhom qligħ baxx.​—MEDICAL JOURNAL OF AUSTRALIA.

◼ “Għaxar miljun persuna żagħżugħa bħalissa għandhom il-​HIV, u iktar minn nofs l-​4.9 miljun ruħ li qed jiġu infettati kull sena madwar id-​dinja huma bejn l-​età taʼ 15 u 24 sena.”​—FOND TAL-​ĠNUS MAGĦQUDA GĦALL-​POPOLAZZJONI (UNFPA).

◼ Satellita rrekordjat xi albatri li kienu qed jivvjaġġaw madwar il-​globu kollu. L-​iktar wieħed li għaġġel għamel dan f’46 ġurnata biss.​—SCIENCE MAGAZINE, L-​AMERIKA.

◼ “Kull siegħa taʼ kull ġurnata, id-​dinja tonfoq iktar minn $100 miljun (Lm35 miljun) fuq suldati, armamenti, u splussivi.”​—VITAL SIGNS 2005, WORLDWATCH INSTITUTE.

Qiegħda l-​Vjolenza Kontra l-​Kleru Tiżdied?

“Il-​professjoni taʼ qassis hija waħda mill-​iktar perikolużi fil-​[Britannja],” irrapportat id-​Daily Telegraph taʼ Londra fl-​2005. Stħarriġ tal-​gvern li sar fl-​2001 kixef li kważi tliet kwarti mill-​qassisin li ġew intervistati ġew maltrattati jew attakkati fiżikament b’mod vjolenti fis-​sentejn taʼ qabel. Sa l-​1996 inqatlu minn taʼ l-​inqas sebaʼ qassisin. Il-​provinċja taʼ Merseyside esperjenzat “medja t’attakk, serq jew ħruq taʼ proprjetà apposta kuljum f’wieħed mill-​1,400 post taʼ qima tagħha.”

Varjetà Straordinarja t’Annimali u Pjanti

Minkejja l-​qerda tal-​foresta tax-​xita, “il-​gżira taʼ Borneo għad għandha ammont straordinarju taʼ varjetà bijoloġika [annimali u pjanti] fil-​qalba tagħha,” tistqarr The New York Times. Skond il-​World Wildlife Fund, bejn l-​1994 u l-​2004, il-​bijoloġi skoprew 361 speċi ġdid taʼ pjanti u annimali fuq il-​gżira li tagħmel parti mill-​Brunej, l-​Indoneżja, u l-​Malasja. L-​ispeċi ġodda li nstabu kienu jinkludu 260 insett ġdid, 50 pjanta, 30 ħuta, 7 żrinġijiet, 6 gremxuliet, 5 granċijiet, 2 isriep, u rospu. Madankollu, il-​qalba tal-​foresti tax-​xita tistaʼ tiġi mhedda miż-​żjieda tat-​tqaċċit tas-​siġar minħabba d-​domanda li hawn għall-​injam iebes tropikali u għall-​gomma u ż-​żejt tal-​palm.

Is-​Superstizzjoni Qed Tiżdied

Stħarriġ li sar mill-​istitut t’Allensbach, dwar l-​opinjoni Ġermaniża ġenerali juri li minkejja li qed ngħixu fi żmien karatterizzat mit-​teknoloġija u x-​xjenza, is-​superstizzjoni xorta għadha tipperswadi lin-​nies. Studju fit-​tul wera li “t-​twemmin f’teħbir tajjeb jew ħażin għalkemm m’huwiex loġiku għadu jeżisti fost il-​popolazzjoni u fil-​fatt huwa iktar popolari llum milli kien 25 sena ilu.” Fl-​1970, 22 fil-​mija kkunsidraw ix-​shooting stars bħala li jinfluwenzawlhom ħajjithom. Bħalissa 40 fil-​mija jemmnu dan. Illum adult wieħed biss minn kull tlieta jirrifjuta kull tip taʼ superstizzjoni. Studju ieħor li sar fost 1,000 student f’università fil-​Ġermanja wera li terz minnhom jafdaw fil-​lucky charms li jkollhom fil-​karozzi jew maċ-​ċwievet.

Il-​Glaċieri Antartiċi Qed Jiċkienu

“F’dawn l-​aħħar 50 sena, 87 fil-​mija mill-​244 glaċier li hemm fuq il-​peniżola fl-​Antartiku ċkienu,” u b’iktar ħeffa milli ħasbu qabel l-​esperti, tirrapporta l-​gazzetta Clarin taʼ Buenos Aires. L-​ewwel analisi dettaljata li saret dwar il-​glaċieri f’dawn l-​inħawi wriet ukoll li t-​temperaturi taʼ l-​arja għolew iktar minn 2.5 gradi Celsius matul dawn l-​aħħar 50 sena. Dan it-​tnaqqis maʼ kullimkien qiegħed isir l-​iktar minħabba t-​taqlib fil-​klima, jinnota David Vaughan mill-​Istħarriġ Britanniku dwar l-​Antartika. “Huwa l-​bniedem responsabbli għal dan?” jistaqsi hu. “Ma nistgħux ngħidu fiċ-​ċert, imma ninsabu pass iktar viċin biex inwieġbu din il-​mistoqsija importanti.”