X’hemm Lest Fil-Futur Għan-Nisa?
“L-ISTORJA taʼ l-umanità hija storja taʼ inġurji u użurpazzjonijiet irripetuti min-naħa taʼ l-irġiel lejn in-nisa.” Hekk kienet taqra d-Declaration of Sentiments (Dikjarazzjoni taʼ Sentimenti) taʼ Seneca Falls, New York, li ġiet imniżżla bil-miktub 150 sena ilu fl-Amerka bħala protesta kontra l-inġustizzji lejn in-nisa.
Bla dubju, sar progress minn dak iż-żmien ’l hawn, imma bħalma tistqarr il-pubblikazzjoni tal-Ġnus Magħquda The World’s Women 1995, għad fadal x’naqdfu. “Iktar iva milli le, in-nisa u l-irġiel jgħixu f’dinjiet differenti,” din tirrapporta, “dinjiet differenti f’dak li hu aċċess għal opportunitajiet taʼ edukazzjoni u xogħol, u f’dawk li huma saħħa, sigurtà persunali u ħin liberu.”
Il-fatt li saru iktar konxji taʼ dan wassal lin-nazzjonijiet biex jgħaddu liġijiet ħalli jipproteġu d-drittijiet tan-nisa. Imma l-liġijiet ma jistgħux ibiddlu l-qlub, fejn jinsabu l-għeruq taʼ l-inġustizzja u l-preġudizzju. Per eżempju, ikkunsidra l-istat imwiegħer tat-tfal bniet prostituti. Ir-rivista Newsweek qalet dwar din l-għarukaża internazzjonali: “Leġislazzjoni li hija mmirata biex twaqqaf l-esplojtazzjoni sesswali tat-tfal għandha intenzjonijiet tajbin imma ħafna drabi ma jkollhom ebda effett.” B’mod simili, il-liġi nfisha ma żżommx lura l-vjolenza. “L-evidenza tirrivela li l-vjolenza kontra n-nisa hija problema globali mifruxa maʼ kullimkien,” jistqarr il-Human Development Report 1995. “Il-biċċa l-kbira tal-liġijiet m’humiex biżżejjed biex iwaqqfu vjolenza bħal din—sakemm ma jinbidlux il-valuri kulturali u soċjali.”—Korsiv tagħna.
“Il-valuri kulturali u soċjali” normalment ikunu bbażati fuq tradizzjonijiet b’għeruq fil-fond—li ma tqaċċathomx kif ġieb u laħaq. “It-tradizzjoni ġġiegħel lill-irġiel jemmnu li n-nisa għandhom jużawhom pjuttost milli jħobbuhom, jinqdew bihom pjuttost milli jieħdu ħsiebhom,” tgħid mara mil-Lvant Nofsani. “Bħala riżultat, mara ma tistax issemmaʼ leħinha, m’għandha ebda drittijiet, u ftit għandha ċans li ttejjeb is-sitwazzjoni tagħha.”
Ngħallmu lill-Irġiel Miżżewġin u lill-Missirijiet
Il-Politika għal Azzjoni li ġiet proposta f’Beijing, iċ-Ċina, f’konferenza dinjija dwar in-nisa li saret fl-1995 iddikjarat li “azzjoni immedjata u li kulħadd jaqbel dwarha” biss tistaʼ ġġib “dinja paċifika, ġusta u ħanina” li fiha n-nisa se jiġu rrispettati.
Kwalunkwe azzjoni sabiex in-nisa jgħixu ħajja iktar ‘paċifika, ġusta, u ħanina’ trid tibda fid-dar, mill-irġiel tagħhom u l-missirijiet. F’dan ir-rigward, ix-Xhieda taʼ Jehovah huma konvinti li edukazzjoni Biblika hija ċ-ċavetta għas-suċċess. Huma raw li hekk kif l-irġiel jitgħallmu li Alla jistenna li huma jittrattaw lin-nisa u lill-ulied bniet tagħhom b’rispett u konsiderazzjoni, dan jiħduh bis-serjetà u jwettquh.
Fl-Afrika Ċentrali, Pedro, raġel miżżewweġ b’erbat itfal, issa qed jagħti kas tal-bżonnijiet taʼ martu. Hu jgħinha tieħu ħsieb it-tfal, u anki jservi l-ikla meta l-familja jkollha l-mistednin għall-ikel. Li wieħed juri attitudni taʼ konsiderazzjoni bħal din hija ħaġa tassew mhux tas-soltu f’pajjiżu. X’iġagħlu japprezza lil martu u jikkoopera magħha?
“Meta bdejt nistudja l-Bibbja, tgħallimt żewġ prinċipji importanti rigward l-irwol tar-raġel miżżewweġ,” jispjega Pedro. “Kellhom impatt kbir fuq il-mod kif inqis lill-mara tiegħi. L-ewwel wieħed, fl-1 Pietru 3:7 (NW), jispjega li r-raġel għandu jagħti unur lil martu bħala r-“reċipjent iktar dgħajjef, il-wieħed femminili.” It-tieni, f’Efesin 5:28, 29, jgħid li raġel miżżewweġ għandu jittratta lil martu ‘bħallikieku ġismu stess.’ Minn mindu bdejt insegwi dan il-parir, sirna iktar qrib taʼ xulxin. Għalhekk, aħna l-irġiel irridu nistmaw iktar il-parir t’Alla milli d-drawwiet lokali.”
Michael, li huwa mill-Afrika tal-Punent, jammetti li qabel ma beda jistudja l-Bibbja max-Xhieda, ma kienx jittratta lil martu sewwa. “Meta kien jitlagħli kont saħansitra nsawwatha,” hu jistqarr. “Imma l-Bibbja għallmitni li kelli ninbidel. Issa nagħmel sforz kbir biex nikkontrolla t-tempra u biex inħobb lil marti bħal ġismi stess. U t-tnejn li aħna nħossuna ferm iktar ferħanin.” (Kolossin 3:9, 10, 19) Il-mara tiegħu, Comfort, taqbel miegħu: “Issa Michael jittrattani b’iktar rispett u affezzjoni minn kif imdorrijin jagħmlu l-biċċa l-kbira taʼ l-irġiel miżżewġin fil-komunità tagħna. Nistgħu nitkellmu dwar il-problemi tagħna u naħdmu flimkien bħala tim.”
Pedro u Michael tgħallmu jirrispettaw u jgħożżu lin-nisa tagħhom minħabba li ħadu bis-serjetà l-istruzzjonijiet mill-Kelma t’Alla, u din tagħmilha ċara li l-inġustizzja lejn in-nisa toffendi bil-kbir lill-Ħallieq tagħna.
Alla Jimpurtah min-Nisa
Alla minn dejjem kien jimpurtah min-nisa u l-benesseri tagħhom. Għalkemm hu qal lill-ewwel ġenituri tagħna li minħabba l-irvell tagħhom, l-imperfezzjoni kienet se twassal biex in-nisa jiġu ‘maħkumin,’ dan qatt ma kien l-iskop t’Alla. (Ġenesi 3:16) Hu kien ħalaq lil Eva bħala “għajnuna” għal Adam u bħala sieħba għalih. (Ġenesi 2:18) Fil-Liġi Mosajka, li ġiet mogħtija lil Iżrael tal-qedem, Jehovah kkundanna speċifikament it-trattament ħażin tar-romol u ta istruzzjonijiet lill-Iżraeliti biex jittrattawhom bil-ħlewwa u jgħinuhom.—Eżodu 22:21 [22:22, NW]; Dewteronomju 14:28, 29; 24:17-22.
Ġesù, f’imitazzjoni taʼ Missieru tas-sema, ma segwiex it-tradizzjoni popolari taʼ żmienu, li n-nisa m’għandhomx jiġu kkalkulati. Hu kien jitkellem bil-ħlewwa man-nisa—anki maʼ dawk li kellhom reputazzjoni ħażina. (Luqa 7:44-50) Iktar minn hekk, Ġesù kien ferħan li setaʼ jgħin lil nisa li kellhom problemi taʼ saħħa. (Luqa 8:43-48) F’okkażjoni minnhom, meta ra armla mnikkta minħabba li kien għadu kif miet l-uniku iben tagħha, hu immedjatament resaq lejn il-purċissjoni tal-funeral u rxoxta liż-żagħżugħ.—Luqa 7:11-15.
Kien hemm in-nisa fost id-dixxipli bikrin taʼ Ġesù u dawn kienu l-ewwel xhieda taʼ l-irxoxt tiegħu. Il-Bibbja tfaħħar nisa bħal Lidja, Tabita, u Priska bħala eżempji taʼ ospitalità, mogħdrija, u kuraġġ. (Atti 9:36-41; 16:14, 15; Rumani 16:3, 4) U Kristjani bikrin kienu mħarrġin biex juru rispett lejn in-nisa. L-appostlu Pawlu qal lil Timotju, missjunarju sieħbu, biex jittratta ‘man-nisa mdaħħlin fiż-żmien bħallikieku ommijiet, man-nisa żgħażagħ bħallikieku ħutu, bis-safa kollu.’—1 Timotju 5:2.
Nisa li Sabu Rispett
Jekk int raġel Kristjan, se turi dan l-istess rispett lejn in-nisa. Qatt m’int se tuża t-tradizzjoni bħala skuża biex tittrattahom ħażin. Iktar minn hekk, li tittratta lin-nisa bir-rispett jistaʼ jagħti testimonjanza ħajja għall-fidi tiegħek. (Mattew 5:16) Salima, tfajla mill-Afrika, tiddeskrivi kif ibbenefikat meta osservat il-prinċipji Kristjani fl-azzjoni.
“Jien trabbejt f’ambjent fejn in-nisa u l-bniet kienu jiġu ttrattati ħażin. Ommi kienet taħdem 16-il siegħa kuljum, imma kulma kienet taqlaʼ kien koċċ tgergir għax tħalli xi biċċa xogħol barra. Jerġaʼ agħar minn hekk, missieri kien isawwatha meta kien ikun xurban. Nisa oħrajn fl-inħawi tagħna kienu jsofru bl-istess mod. Imma jien kont naf li trattament bħal dan kien ħażin—li kien qed jimlielna ħajjitna bil-frustrazzjoni u bid-dwejjaq. Minkejja dan, ma kien jidher li hemm ebda mod kif l-affarijiet setgħu jinbidlu.
“Madankollu, meta kont għadni adolexxenti, bdejt nistudja l-Bibbja max-Xhieda taʼ Jehovah. Kont impressjonata ħafna meta qrajt il-kliem taʼ l-appostlu Pietru, li qal li n-nisa għandhom jiġu ttrattati b’unur. Imma ħsibt, ‘Ftit hemm ċans li n-nies japplikaw dan il-parir, speċjalment meta tqis it-tradizzjoni lokali tagħna.’
“Madankollu, meta mort is-Sala tas-Saltna, fejn ix-Xhieda kien ikollhom il-laqgħat tagħhom, l-irġiel kif ukoll in-nisa ttrattawni bil-ħlewwa. Saħansitra iktar sorprendenti kien il-fatt li l-irġiel miżżewġin fosthom tassew kienu jieħdu ħsieb in-nisa tagħhom. Hekk kif sirt naf aħjar lin-nies hemmhekk, irrealizzajt li din kienet xi ħaġa li x-Xhieda kollha kienu mistennijin jagħmluha. Għalkemm xi wħud mill-irġiel kienu ġew minn ambjenti bħal tiegħi, issa kienu qed jittrattaw lin-nisa bir-rispett. Jien ridt inkun parti minn din il-familja kbira.”
Soluzzjoni Permanenti
Ir-rispett li osservat Salima ma kienx b’kumbinazzjoni. Kien ir-riżultat taʼ programm taʼ tagħlim, ibbażat fuq il-Kelma t’Alla, li jgħin lin-nies biex jistmaw lil xulxin bħalma jistmahom Alla. Din hija indikazzjoni taʼ x’jistaʼ jsir saħansitra issa u x’se jsir kullimkien meta s-Saltna t’Alla taħkem fuq l-art kollha. (Danjel 2:44; Mattew 6:10) Dan il-gvern tas-sema se jelimina l-inġustizzja kollha. Il-Bibbja tassigurana: “Għaliex meta jiddu l-ġudizzji tiegħek [Jehovah] fuq l-art, in-nies tad-dinja jitgħallmu l-ġustizzja.”—Isaija 26:9.
Saħansitra issa, tagħlim dwar it-tjieba qed ibiddel il-mod taʼ kif jaħsbuha miljuni taʼ nies. Meta l-bnedmin ħajjin kollha jkunu sottomessi lejn is-Saltna t’Alla, dan it-tagħlim se jkompli madwar id-dinja kollha u se jtemm il-mod oppressiv kif l-irġiel jittrattaw lin-nisa, li huwa konsegwenza tad-dnub taʼ Adam. Ġesù Kristu, is-sultan maħtur t’Alla, m’huwiex se jippermetti li l-inġustizzja lejn in-nisa tfixkillu l-ħakma tiegħu. Waqt li tiddeskrivi dik il-ħakma taʼ Kristu, il-Bibbja tgħid: “Hu jeħles lill-fqir li jsejjaħlu, u lill-imsejken li m’għandux min jgħinu. Iħenn għad-dgħajjef u għall-fqajjar, il-ħajja tal-fqajrin isalva. Jeħlishom mill-qerq u mill-moħqrija.”—Salm 72:12-14.
Din is-serje t’artikli kkonċentrat fuq il-problemi tan-nisa. Madankollu, huwa rrikonoxxut li ħafna rġiel ukoll ġew ittrattati ħażin. Matul l-istorja, irġiel potenti u mill-agħar ikkommettew affarijiet li jkexkxu sew kontra l-irġiel u sew kontra n-nisa. U xi nisa għamlu l-istess. Per eżempju, il-Bibbja ssemmi t-tixrid taʼ demm innoċenti minn nisa mill-agħar bħal Ġeżabel, Għatalija u Erodja.—1 Slaten 18:4, 13; 2 Kronaki 22:10-12; Mattew 14:1-11.
B’hekk, l-umanità kollha għandha bżonn id-dinja l-ġdida t’Alla, taħt il-ħakma tas-Saltna tiegħu. Dalwaqt, meta jżernaq dak il-jum, la n-nisa u lanqas l-irġiel qatt ma se jintwerew diskriminazzjoni jew jiġu ttrattati ħażin. Minflok, kull ġurnata se tkun waħda taʼ ‘għaxqa [“bnina,” NW]’ għal kulħadd.—Salm 37:11.
[Stampa fʼpaġna 13]
Irġiel Kristjani jsegwu l-linji taʼ gwida tal-Bibbja u jirrispettaw u jonoraw lin-nisa tagħhom