ZÃMSGÃ YĨNGA 49
YƖƖLL 44 Sũ-sãoong soab pʋʋsgo
Y sã n wa rat n kõ ned saglga, Zoob sebrã tõe n sõng-y lame
“Masã, Zoobe, m bõos tɩ f kelg-ma.”—ZOOB 33:1.
D SẼN NA N BÃNGE
D na n yãa Zoob sebrã sẽn tõe n sõng-d to-to tɩ d bãng n kõ saglga.
1-2. Bõe n pa yɩ nana ne a Zoob zo-rãmb a tãabã la a Elihu?
BŨMB ning sẽn paam a Zoobã kibar yelga tao-tao yaang nebã sʋka. Nin-kãngã yʋʋrã sẽn da yi, a sẽn yaa arzɛk soabã yĩnga bõna fãa. A Zoob zo-rãmb a tãab n wʋm bũmb ning sẽn paam-a wã kibare, n tog sor n wa Uuz n na n bels-a. Yaa a Elifaaz ne a Bildaad la a Sofaare. La b sẽn ta wã, b sẽn yã bũmb ningã ling-b-la wʋsgo.
2 Mams-y n ges-yã. A Zoob bõna fãa. A piisã, a niisã, a yʋgma wã la a bõensã sẽn da yaa wʋsgã fãa saame. B kʋʋ a kambã, la b kʋ a tʋm-tʋmdbã fãa la bala. Roog n lʋɩ n zãb a kambã tɩ b ki. La pa rẽ bal ye. Bã-kɛgeng n yõk a Zoob mengã. A yĩngã fãa lebga nod-tãoodse. Rap a tãabã tool n nee a Zoob sẽn zĩ tom-pɛglem pʋgẽ t’a sũurã sãam wʋsgo. B manesem yɩɩ wãna? B zĩnda ne a Zoob sẽn da tar toog wʋsgã rasem a yopoe n pa tol n yaag b noor n yeel tɩ bũmb ye. (Zoob 2:12, 13) Bi-bɩɩg yʋʋr sẽn boond t’a Elihu me n wa n wa, n zĩnd n yɛgl-ba. A Zoob wa n sɩnga goamã. A kãaba a rogmã daar wẽng n yeel t’a sẽn da kiid n são. (Zoob 3:1-3, 11) Yaa vẽeneg t’a Zoob ra rata sõngre. Bũmb nins nin-kãensã sẽn na n yeelã la b sẽn na n yeel rẽ to-to wã na n wilga b sã n sɩd yaa a Zoob zo-rãmba, la b sã n sɩd rata a neere.
3. Bõe yell la d na n gom masã?
3 A Zeova kɩtame t’a Moyiiz gʋls a Zoob zo-rãmb a tãabã ne a Elihu goamã la b sẽn maan bũmb ninsã. Yɩta sõma tɩ d bãng tɩ goam nins a Elifaaz sẽn togsã kẽer wõnda yaa zĩn n vẽenega t’a gome. La a Elihu sẽn yeel bũmb ninsã yɩɩ a Zeova n vẽeneg-a. (Zoob 4:12-16; 33:24, 25) Yaa rẽ yĩng la d sẽn tõe n yã sagl-sõma a Zoob sebrã pʋgẽ, la sagl-wẽns me wã. Bũmb a ye sẽn kɩt tɩ Zoob sebrã tõe n naf tõndã, yaa t’a tõe n sõng-d lame d sã n wa rat n kõ ned saglga. D na n deng n goma a Zoob zo-rãmb a tãabã sẽn pa kõ mak-sõngã yelle. Rẽ poore, d na n goma a Elihu mak-sõngã yelle. D leb n na n yãa Zoob sebrã sẽn da tõe n naf Israyɛll nebã to-to la sẽn tõe n naf tõnd to-to rũndã-rũndã.
A ZOOB ZO-RÃMB A TÃABÃ SẼN SAGL-A TO-TO
4. Bõe n kɩt t’a Zoob zo-rãmbã pa tõog n bels-a? (Ges-y fotã me.)
4 Biiblã yeelame t’a Zoob zo-rãmb a tãabã waame n na n “kʋm a Zoob la b bels-a,” yel-beed nins sẽn paam-a wã yĩnga. (Zoob 2:11) La b pa tõog n maan dẽ ye. Bõe yĩnga? D tõe n yeelame tɩ yaa bũmb a tãab yĩnga. Pipi, b yɩɩ tao-tao n ning a Zoob taale. Wala makre, b yeelame tɩ yaa Wẽnnaam n sɩbgd-a a sẽn maan yel-wẽn yĩnga.a (Zoob 4:7; 11:14) Sagls nins b sẽn kõ a Zoobã wʋsg yɩɩ sagls sẽn ka yõodo, sagls sẽn yikd sũur la sẽn paoogd neda. Wala makre, b tãabã fãa togsa goam sẽn wõnd yam goam n yaool n ka yõod ye. (Zoob 13:12) A Bildaad yeela a Zoob naoor a yiib t’a gomda wʋsgo. (Zoob 8:2; 18:2) A Sofaar goamã wilgame t’a ra tagsdame t’a Zoob yaa “zu-wan-vɩʋʋgo.” (Zoob 11:12) Baa sẽn tõe tɩ b pa zẽk b koees n tãs a Zoobã, b sẽn gom to-to wã mi n wilgame tɩ b tagsdame tɩ b são-a lame. B mi n gomame n na n ning-a yãnd la b ning-a taale. (Zoob 15:7-11) Sẽn da pak nin-kãens n yɩɩd pa b bels a Zoob wall b keng a tẽebã ye. Yaa b wilg t’a goamã pa sɩd ye.
Y sã n wa na n kõ ned saglga, bɩ y ra gom tɩ yaa wa y são a soabã ye. Maan-y y sẽn tõe fãa n sõng a soabã (Ges-y sull a 4)
5. A Zoob zo-rãmbã sagls woma bi-bʋs buudu?
5 Rẽnd pa lingr la a Zoob zo-rãmbã saglsã sẽn pa wom bi-sõma wã ye. B goamã namsa a Zoob wʋsgo. (Zoob 19:2) D wʋmda a sẽn da rat n gom n wilg t’a pa tar taalã võore. A Zoob sẽn bao n na n wilg t’a pa tar taalã kɩtame t’a wa tar tags-kɛg la a gomd n pa tagsdẽ ye. (Zoob 6:3, 26) A Zoob zo-rãmbã sẽn gom goam ninsã pa zems ne a Zeova sẽn get yɛlã to-to wã ye. B leb n pa kʋm a Zoob ye. Rẽ kɩtame t’a Sʋɩtãan tõog n tũnug ne-b n koms a Zoob raoodo. (Zoob 2:4, 6) Tõe tɩ wãn to la kiba-kãngã naf neb pĩnd wẽndẽ, la wãn to la a tõe n naf tõnd rũndã-rũndã?
6. Yam-bʋg la Israyɛll kãsem-dãmbã ra tõe n dɩk a Zoob zo-rãmb a tãabã sẽn gom to-to wã pʋgẽ?
6 Sẽn da tõe n naf Israyɛll nebã to-to. A Zeova sẽn kõ Israyɛll nebã a noyã poore, a yãka kãsem-dãmb tɩ b na n tikd no-kãens n kaood a nin-buiidã bʋʋdo. (Tõo. 1:15-18; 27:1) Kãsem-dãmbã ra segd n maaga b yĩng n kelg sõma n yaool n kõ sagl wall b kao bʋʋdo. (2 Kib 19:6) B ra segd n soka sogsg me la b ra yɩ tao-tao n tags tɩ b wʋmda yellã vɩʋʋg ye. (Tõo. 19:18) B ra segd n gomda ne neb nins sẽn wat n kot b sõngrã ne bʋgsem. Bõe yĩnga? Bala b sã n pa gom ne bʋgsem tõe n kɩtame tɩ ned pa peelg a pʋg n togs-b sẽn be a sũurẽ wã ye. (Yik. 22:22-24) Israyɛll kãsem-soab sã n da tags a Zoob kibarã zugu, a sɩd ra tõe n dɩka yam wʋsgo.
7. Israyɛll kãsem-dãmbã sẽn yãk b toogo, ãnd dãmb me n da tõe n kõ saglga, la wãn to la a Zoob kibarã ra tõe n naf-ba? (Yel-bũnã 27:9)
7 Ra pa Israyɛll kãsem-dãmbã bal n da tõe n kõ sagls ye. Sɩd-sɩda, Israyɛll ned fãa ra tõe n sagla a to t’a maneg yẽ ne a Zeova zoodã wall t’a rems a manesem. (Yɩɩn. 141:5) Ned sã n kõ a to sagl a woto, wilgdame t’a yaa a zoa hakɩɩka. (Karm-y Yel-bũn 27:9.) Israyɛll nebã sã n da bʋgs a Zoob zo-rãmb a tãabã sẽn gom ne-a to-to wã zugu, ra tõe n sõng-b lame tɩ b bãng bũmb ning b sẽn pa segd n yeel wall b maan b sã n wa na n kõ ned saglga.
8. D sã n wa na n kõ ned saglga, bõe la d pa segd n maane? (Ges-y fot-rãmbã me.)
8 Sẽn tõe n naf tõnd to-to. D sẽn yaa kiris-nebã, d tẽed-n-taasã sã n wa tar zu-loeese, d rat n sõng-b lame. La d sã n wa rat n bels d tẽed-n-taasã, d pa segd n maan wa a Zoob zo-rãmb a tãabã ye. Rẽ n so tɩ d pa segd n yɩ tao-tao n ning ned taal ye. D segd n deng n bao n wʋma yell vɩʋʋg n yaool n kõ saglga. D saglgã me segd n tika Wẽnnaam Gomdã sẽn yaa sɩdã zugu. D pa segd n tik d mengã tagsg wa a Elifaaz sẽn maan naoor wʋsgã ye. (Zoob 4:8; 5:3, 27) Sẽn paase, d pa segd n gom ne toolem wall d ningd d to wã taal ye. Tẽeg-y t’a Elifaaz ne a zo-rãmbã goma goam kẽer sẽn yaa sɩda. Kaoosg zugẽ, Wẽnnaam wa n vẽenega Biiblã gʋlsd a to meng t’a lebs n togs a Elifaaz goamã kẽere. (Ges-y Zoob 5:13 ne 1 Korẽnt rãmb 3:19.) La b sẽn yeel bũmb ning Wẽnnaam zugã fãa la bal yaa ziri, tɩ b goamã sãam a Zoob sũur me. Rẽ n so t’a Zeova yeel tɩ b pa togs sɩd ye. (Zoob 42:7, 8) D sã n wa kõt ned saglga, d segd n gũusame n da gom tɩ yaa wa a Zeova yaa dem-deme, wall tɩ neb nins sẽn tũud-a wã pa zems ne a nonglmã ye. Masã bɩ d gom a Elihu yelle, n bao n bãng yam ning d sẽn tõe n dɩk a mak-sõngã pʋgẽ.
Nand tɩ y kõ ned saglga, 1) bao-y n wʋm-y a soabã yɛl võore, 2) tik-y y sẽn yetã Biiblã zugu, la 3) gom-y ne bʋgsem (Ges-y sull a 8)
A ELIHU SẼN SAGL A ZOOB TO-TO
9. A Zoob zo-rãmbã sẽn wa n gom n sa wã, bõe yĩng t’a ra ket n dat sõngre, la bõe la a Zeova maan sõng-a?
9 A Zoob ne a zo-rãmbã sẽn wa n na n gom n sa wã tɩ b fãa sũyã yikame. B goma wʋsgo, hal tɩ b sẽn yeel bũmb ningã pid Biiblã sags pisi la a nii. La b goamã wʋsgã fãa yɩɩ ne sũ-yikri. Dẽnd pa lingr la a Zoob sũ-sãamsã sẽn pa boogã ye. A ra ket n data belsg la remsgo. Bõe la a Zeova maan n sõng a Zoobe? A kɩtame t’a Elihu kõo a Zoob saglse. Bõe n kɩt t’a Elihu sĩnd n kaoos n yaool n gome? A yeelame: “Mam yʋʋmã pa waoog ye. La yãmb yʋʋmã vẽsgame. Rẽ n so tɩ m sĩnd ne waoogr n pa gom” ye. (Zoob 32:6, 7) A Elihu ra miime tɩ sẽn kʋʋl-bã wae n tara yam, bala b vɩɩmdame n kaoos n yã bũmb wʋsg n yɩɩd kom-bɩɩsã. La a Elihu sẽn maag a yĩng n kelg a Zoob ne a zo-rãmbã poore, a ra pa le tõe n sĩnd ye. A yeelame: “Kʋʋlem bal pa kɩtd tɩ ned tar yam ye. Leb n pa nin-kẽembã bal n mi sẽn yaa tɩrg ye.” (Zoob 32:9) Bõe la a Elihu yeel rẽ poore, la wãn to la a yeel rẽ?
10. Nand t’a Elihu sagl a Zoobe, bõe la a maan-yã? (Zoob 33:6, 7)
10 Nand t’a Elihu sagl a Zoobe, a maana bũmb toor-toor sẽn na yɩl t’a Zoob sũurã sig t’a sak n kelg a sẽn na n yeelã. Wãn to la a maan rẽ? Pipi, a tõoga a sũurã. Bũmb sẽn kɩt tɩ d mi rẽ yaa tɩ Biiblã yeelame t’a Elihu sũurã ra yika wʋsgo. (Zoob 32:2-5) Baasgo, a Elihu pa gom ne a Zoob ne sũ-yikr baa vugr meng ye. A pʋd n sika a meng n gom ne a Zoob ne bʋgsem. Wala makre, a yeela a Zoob yaa: “Gese! Wẽnnaam taoore, ma-me yaa wa foom.” (Karm-y Zoob 33:6, 7.) Rẽ poore, a Elihu maaname t’a Zoob bãng t’a kelg-a-la sõma. Sɩd me a kʋmsa bũmb nins a Zoob sẽn yeelã. (Zoob 32:11; 33:8-11) A sẽn wa n na n sagl a Zoob n paasã, a le yeela woto.—Zoob 34:5, 6, 9; 35:1-4.
11. Wãn to la Elihu sagl a Zoobe? (Zoob 33:1)
11 A Elihu sẽn wa n na n sagl a Zoobã, a wilgame t’a waoogd-a lame. Wala makre, a Elihu pʋd a Zoob yʋʋrã. La yaa wa a Zoob zo-rãmb a tãabã pa maan woto ye. (Karm-y Zoob 33:1.) Tõe t’a Elihu tẽega yẽ mengã sẽn n da rat n gom ne a sũur fãa a Zoob ne a zo-rãmbã sẽn wa n wẽed no-koɛɛma sasa wã yelle. Rẽ n so t’a kʋm a Zoob n kõo a weer t’a leok-a a sẽn wa n sagend-a wã. (Zoob 32:4; 33:32) Sẽn paase, a Elihu wilga a Zoob a goam kẽer sẽn pa sõma wã võore. A leb n tẽeg-a-la a Zeova yamã, a tɩrlmã, a pãngã la a maan-neerã yelle. (Zoob 36:18, 21-26; 37:23, 24) Sãmbg sẽn kae, a Elihu sẽn sagl a Zoob a woto wã sõng-a lame t’a segl a meng n na n kelg sagls a taaba. So-kãnga, yaa a Naandã meng saglse. (Zoob 38:1-3) Wãn to la a Elihu mak-sõngã ra tõe n naf neb pĩnd wẽndẽ wã, la wãn to la tõe n naf tõnd rũndã-rũndã?
12. Wãn to la a Zeova tũnug ne no-rɛɛsdb n sõng a nin-buiidã, la wãn to la a Elihu mak-sõngã ra tõe n naf Israyɛll nebã?
12 Sẽn da tõe n naf Israyɛll nebã to-to. Pĩnd wẽndẽ wã, a Zeova ra yãkda no-rɛɛsdb sẽn na yɩl tɩ b sõng Israyɛll nebã tɩ b bãng a raabã. Wala makre, bʋ-kaoodbã wakate, a Zeova kɩtame t’a Deboora ra sagend Israyɛll nebã wa pag sẽn sagend a kamba. (Bʋ. 4:4-7; 5:7; 1 Sãm. 3:19, 20) A Zeova yãka a Sãmwɛll me hal a yãadmẽ wã t’a lebg a no-rɛɛs n da sõngd Israyɛll nebã ne a sũur fãa. Rẽ poore rĩm-dãmbã sasa, a Zeova kɩtame tɩ no-rɛɛsdb ra be wakat fãa la bal n kengd nin-buiidã tẽeb la b sagend neb nins sẽn lak n bas tũudum hakɩɩkã. (2 Sãm. 12:1-4; Tʋʋ. 3:24) A Elihu sẽn maan bũmb ningã sẽn be Zoob sebrã pʋgẽ wã ra tõe n sõnga neb nins sẽn maand sɩdã tɩ b bãng b sẽn tõe n yeel bũmb ning b sã n wa rat n kõ saglga, la b sẽn tõe n yeel rẽ to-to.
13. Wãn to la kiris-nebã tõe n keng taab raood rũndã-rũndã?
13 Sẽn tõe n naf tõnd to-to. Tõnd a kiris-nebã me sõngda nebã tɩ b bãngd Wẽnnaam raabã, bala d moonda koɛɛg ning sẽn be Biiblã pʋgẽ wã. D leb n tũnugda ne goam sẽn zems n belsd d tẽed-n-taasã la d kengd b raoodo. (1 Kor. 14:3) Sẽn yɩɩd fãa, yaa kãsem-dãmbã n segd n “gomd goam sẽn belsd” ne b tẽed-n-taasã, baa nina sũur sã n wa yik wall a “gomd n pa tagsdẽ.”—1 Tes. 5:14; Zoob 6:3.
14-15. Rɩk-y makr n wilg kãsem-soab sẽn tõe n dɩk a Elihu togs-n-taar to-to, a sã n wa na n kõ saglga.
14 D rɩk makre. Kãsem-soab n wʋm tɩ b tigingã saam-bi-poak a ye n koms raood wʋsgo. Yẽ ne saam-biig a to n kẽng n na n tɩ keng a raoodo. B sẽn maan woto wã seka pẽgre. B sẽn wa n tɩ sõsd ne saam-bi-poakã, a togsa goam sẽn wilgd t’a tara tags-kɛga. A yeelame tɩ baa a sẽn kẽnd tigissã la a moond koɛɛgã, a pa paamd sũ-noog ye. Bõe la kãsem-soabã na n maane?
15 A na n deng n bao n wʋma bũmb ning sẽn kɩt tɩ saam-bi-poakã yɛlã yaa woto wã võore. Rẽ n so t’a na n sok-a sogsg la a maag a yĩng n kelg a sẽn na n leok to-to wã. A tagsdame t’a pa zems ne Wẽnnaam nonglmã bɩ? Yaa “vɩɩmã yɛlã” n kɩt t’a maand yɩɩr wʋsg bɩ? (Luk 21:34) Sẽn paase, kãsem-soabã na n baoo bũmb n tik n pẽg saam-bi-poakã. Wala makre, a tõe n pẽg-a-la a sẽn ket n wat tigissã la a moond koɛɛgã baa ne a sẽn koms raood wʋsgã. Kãsem-soabã sã n wʋm saam-bi-poakã yɛlã võor la bũmb ning sẽn kɩt t’a sũurã sãam wʋsgã, a na n karma Biiblã vɛrse-rãmb n sõng-a t’a kɩs sɩd t’a Zeova nong-a lame.—Gal. 2:20.
KET-Y BAOOD-Y YAM ZOOB SEBRÃ PƲGẼ
16. Bõe la d tõe n maan n ket n dɩkd yam Zoob sebrã pʋgẽ?
16 D sẽn zãms a Zoob sebrã, pa naf-d wʋsg sɩda? Sõsg ning sẽn loogã pʋgẽ, d yãame tɩ Zoob sebrã wilgda bũmb ning sẽn kɩt tɩ Wẽnnaam bas tɩ namsgã beẽ wã la d sẽn tõe n tõog toog to-to zu-loees sasa. Sõs-kãngã pʋgẽ me, d yãame tɩ tõnd ned kam fãa tõe n bãngd n kõta saglse, d sã n dɩk a Elihu togs-n-taare, la pa a Zoob zo-rãmb a tãabã sẽn pa kõ mak-sõngã togs-n-taar ye. Y sã n wa na n kõ ned saglga, tõe tɩ y na n lebg n tẽega yam ning d sẽn dɩk Zoob sebrã pʋgẽ saglsã wɛɛngẽ wã. Sã n mik tɩ y sẽn karem Zoob sebrã kaoosame, y tõe n yãka yam n lebg n karem sebrã. Y na n mikame t’a ket n tara yõod rũndã-rũndã wa sẽn da yaa to-to a gʋlsgã wakatã.
YƖƖLL 125 Bark bee nimbãan-zoɛtbã zutu
a Tõe tɩ yaa malɛg-wẽng n maan t’a Elifaaz wa tagsdẽ tɩ ned baa a ye pa tõe n yɩ tɩrg a Zeova nifẽ la tɩ ned baa a ye pa tõe n ta Wẽnnaam yamã. A Elifaaz ra kɩsa sɩd ne rẽ. A sẽn gom naoor a tãabã fãa, a goma rẽ yelle.—Zoob 4:17; 15:15, 16; 22:2.