Politikã sẽn wat ne welsg nebã sʋkã pidsda Biiblã bãngr-gomde
Rũndã-rũndã, welsg wʋsg n be nebã sʋk politikã yĩnga. Goosneema-rãmbã sẽn yiisd noy sẽn pa nafd nebã yĩnga, b wilgda ne manesem toor-toor tɩ b sũur pa noom ye. Neb nins sẽn lugl noyã la goosneema wã neb kẽer zãgsdame tɩ b kõn toeem bũmb nins nebã sẽn dat tɩ b toeemã ye. Woto wata ne welsg nebã la goosneema taoor dãmb sʋka, tɩ kɩt tɩ b pa tõe n dɩ b naamã wa b sẽn dat ye.
Welsg wʋsg n be Etazĩni la Gãrãnd Bertayn tẽnsẽ wã politikã yĩnga. Tara yõod tɩ d gom rẽ yelle. Bõe yĩnga? Bala Biiblã ra pĩnd n wilgame tɩ yaa wakat ning Wẽnnaam goosneema wã sẽn na n kẽes a toog ninsaalbã yɛlẽ la welg-kãens na n zĩndi.
Biiblã wilga politikã yɛl sẽn na n yɩ to-to yaoolem wakatã
Biiblã togsa bãngr-gomd sẽn be Dãniyɛll sebrã pʋgẽ. Bãngr-gomdã pʋgẽ, Wẽnnaam wilga “bũmb ning sẽn na n maan beoog sẽn wate.” Wakat kãnga, toeen-kãsems n na n zĩnd ninsaalbã yĩnga.—Dãniyɛll 2:28.
Wẽnnaam vẽnega Babilon rĩmã bãngr-gomdã zãmsd pʋgẽ. Zãmsdã pʋgẽ, rĩmã yãa bõn-naandg sẽn yaa kãseng b sẽn maan ne bũmb toor-toore. No-rɛɛs a Dãniyɛll wilgame tɩ bõn-kãens makda dũni pãn-soaadb sẽn na n dɩt naam n pʋgd taaba.a La kugr sẽn makd Wẽnnaam Rĩungã bɩ a goosneema wã n na n wa sãam bõn-naandgã zãng-zãnga.—Dãniyɛll 2:36-45.
Bãngr-gomdã wilgame tɩ Wẽnnaam Rĩungã n na n ledg ninsaalbã goosneema-rãmbã fãa. Yaa Rĩun-kãng yell la a Zeezi sẽn da gomd ne a karen-biisã a sẽn wa n yeel-b tɩ b pʋʋs n kos tɩ Wẽnnaam Rĩungã wa wã.—Matiye 6:10.
Bõe yĩng tɩ d yet tɩ Biiblã bãngr-gom-kãngã gomda politikã yelle? Bãngr-gomdã wilgame bõn-naandgã naoã “zĩis kẽer yaa ne kutu, tɩ zĩis sãnda yaa ne yagdo.” (Dãniyɛll 2:33) Bõn-naandgã naoã pa wa a zĩis a taabã sẽn pa kalem ne bũmb a to wã ye. Woto rat n yeelame tɩ dũni pãn-soaad a ye n pa na n wẽneg a tãabã. Wãn to? Ad a Dãniyɛll bãngr-gomdã sẽn wilgd a võorã to-to:
Wa a Dãniyɛll bãngr-gomdã sẽn wilgã, naoã sẽn makd dũniyã pãn-soaad ningã na n paama zu-loees politikã wɛɛngẽ. A nin-buiidã yel-manesmã na n kɩtame t’a naamã pa tall pãng ye.
A Dãniyɛll bãngr-gomdã pidsda tõnd wakatã
Bõn-naandgã naoã makda Etazĩni ne Gãrãnd Bertayn sẽn naag taab n yaa tõnd wakatã pãn-soaadã. Bõe yĩng tɩ d yet woto?
Bõn-naandgã naoã “zĩis kẽer sẽn yaa ne kut tɩ zĩis sãnda yaa ne yagdã” kɩtame t’a pa tar pãng ye. (Dãniyɛll 2:42) Rũndã-rũndã, Etazĩni ne Gãrãnd Bertayn paamda zu-loeese, tɩ kɩt tɩ b goosneema-rãmbã pa tõe n tʋm wa b sẽn datã ye. Wala makre, nebã mi n yitame n na n wilg-b tɩ b sũur pa noom ye. Naoor wʋsgo, goosneema-rãmbã pa tõogd n pidsd b nin-buiidã raab ye. Welsgã sẽn be b nin-buiidã sʋkã yĩng kɩtame tɩ yaa toog tɩ goosneema-kãens tõog n maan bũmb nins b sẽn dat n maanã.
Dãniyɛll sak a 2 pĩnd n wilga bũmb ning sẽn na n paam goosneema-rãmbã
D ges bũmb kẽer a Dãniyɛll sẽn togs a bãngr-gomdã pʋgẽ, la rẽ sẽn pidsd to-to rũndã-rũndã:
Bãngr-gomdã: “Rĩungã na n welgame. La kut pãng n na n zĩnd a pʋgẽ.”—Dãniyɛll 2:41.
A võorã: Baa ne welsgã sẽn be Etazĩni la Gãrãnd Bertayn tẽnsẽ wã, b tara pãng wʋsg sodaarã wɛɛngẽ. Woto kɩtame tɩ b tõe n tʋm ne pãnga, wa kut sẽn tar pãng to-to wã.
A pidsgã
Siglg a ye wilgame tɩ yʋʋmd 2023 pʋgẽ, ligd ning tẽnsã sẽn kẽes b sodaarã la b zab-teedã baoob wɛɛngẽ wã, Etazĩni la Gãrãnd Bertayn n kẽes ligd wʋsg n yɩɩd tẽns piig la a yiibã sẽn pʋgd bãmbã.—Institut international de recherche sur la paix de Stockholm.
“Gãrãnd Bertayn ne Etazĩni naaga taab n paam pãng wʋsg sodaarã wɛɛngẽ. . . . Tẽns a taab pa tõog n naag taab n maan a buud ye. . . . D naagda taab n tʋmdẽ. Zabr sasa me, d teenda taaba.”—Strategic Command, Ministère de la défense du Royaume-Uni, avril 2024.
Bãngr-gomdã: “Nao-bi wã zĩis kẽer sẽn yaa ne kut tɩ zĩis sãnda yaa ne yagdã, rĩungã zĩis kẽer na n talla pãnga, tɩ zĩis sãnda pa tar pãng ye.”—Dãniyɛll 2:42.
A võorã: Baa ne Etazĩni la Gãrãnd Bertayn sẽn tar pãng wʋsg sodaarã wɛɛngẽ wã, sẽn mik tɩ yaa nin-buiidã n yãkd b taoor dãmbã, kɩtame tɩ b pa tõe n maan bũmb kẽer ye. Sẽn na yɩl n paam n maan b sẽn datã fãa, yaa tɩlɛ tɩ b paam tɩ neb wʋsg be b poorẽ.
A pidsgã
“Politikã bãngdb kẽer yeelame tɩ welsgã sẽn be Etazĩni goosneema pʋgẽ wã kɩtame tɩ b pa tõe n pids pʋlems nins b sẽn maan tẽns sãnda koglg la leebgã wɛɛngẽ wã ye.”—“The Wall Street Journal.”
“Zu-loees wʋsg n be Gãrãnd Bertayn politikã yĩnga. B ra zɩ n yã a buud ye. Woto kɩtame tɩ goosneema wã pa tõe n toeem bũmb nins fãa nin-buiidã sẽn dat tɩ b toeemã ye.”—Institute for Government.
Bãngr-gomdã: “B [rĩungã] na n naaga nin-buiidã, la b pa na n tabend taab” ye.—Dãniyɛll 2:43, notã.
A võorã: Yaa sɩd tɩ nebã tõe n togsa b tagsg goosneema wã sẽn maand bũmb ninsã wɛɛngẽ, la baa ne goosneema wã sẽn tʋmd sẽn na yɩl n pids b raabã, pa sekd ye.
A pidsgã
“Rũndã-rũndã, Etazĩni nebã sẽn tar tagsg ning politikã wɛɛngẽ, la neb nins b sẽn yãk tɩ b na n lʋɩ taoorã zug pa sõma ye.”—Pew Research Center.
“Gãrãnd Bertayn nebã pa le kɩs b goosneema wã la neb nins sẽn maand politikã sɩd wa sẽn da yaa to-to yʋʋm pis-nu wã sẽn loogã ye.”—“Centre national de recherche sociale.”
A Dãniyɛll bãngr-gomdã sẽn na n pids to-to beoog sẽn wate
A Dãniyɛll bãngr-gomdã sõngda tõnd tɩ d bãng tɩ Wẽnnaam Rĩungã sã n wa na n ledg ninsaalbã goosneema-rãmbã, rẽ tɩ yaa Etazĩni ne Gãrãnd Bertayn sẽn naag taabã n yaa dũni gill pãn-soaadã.—Dãniyɛll 2:44.
Biiblã bãngr-gomd a to sẽn be Vẽnegr sebrã pʋgẽ wilgdame tɩ wakat kãng me, “dũniyã gill rĩm-dãmbã” na n tigma taab n zab ne a Zeovab Armagedõ zabrã sasa, rat n yeel tɩ “Wẽnnaam Sẽn-tõe-a-fãa wã ra-kãsengã zabrã.” (Vẽnegre 16:14, 16; 19:19-21) Zab-kãng sasa, a Zeova na n sãama ninsaalbã goosneema-rãmbã fãa. Dẽnd bõn-naandgã sẽn makd ãndũni pãn-soaadbã pa na n le zĩnd ye.
Y sã n dat n bãng n paase, bɩ y karem sõsg ning gom-zug sẽn yaa: “Armagedõ zabrã yaa bõe?”
A Dãniyɛll bãngr-gomdã sẽn nafd tõnd to-to
Biiblã ra pĩnd n goma politikã sẽn na n wa ne welsg nins Etazĩni la Gãrãnd Bertayn rũndã-rũndã wã yelle. Y sã n bao n bãng bãngr-gom-kãngã sõma n paase, na n sõng-y-la bũmb wʋsg wɛɛngẽ:
Y na n bãnga bũmb ning sẽn kɩt t’a Zeezi pa rat t’a karen-biisã kẽes b toog politikã yɛlẽ wã. (Zã 17:16) Sẽn paase, y na n bãnga bũmb ning sẽn kɩt t’a Zeezi sẽn yaa soab ning Wẽnnaam sẽn yãk t’a na n yɩ a Rĩungã Rĩmã yeel tɩ yẽ “Rĩungã pa yit dũni-kãngã pʋgẽ” wã.—Zã 18:36.
Na n sõng-y lame tɩ y kɩs sɩd tɩ ka la bilfu, Wẽnnaam Rĩungã na n kẽesa a toog dũniyã yɛl pʋgẽ, la a wa ne bark toor-toore.—Vẽnegre 21:3, 4.
Y na n kɩsa sɩd tɩ beoog na n yɩɩ neere. Y pa na n maand yɩɩr tɩ tẽnsã sẽn pa wʋmd taabã na n waa ne dũniyã sãoong ye.—Yɩɩn-sõamyã 37:11, 29.
A Dãniyɛll bãngr-gomdã wilgdame tɩ Etazĩni ne Gãrãnd Bertayn sẽn naag taabã b sẽn mak ne bõn-naandgã naoã n na n yɩ yaoolem pãn-soaad sẽn na n dɩ naam dũniyã zugu. Rẽ poore, na n yɩɩ goosneema sẽn zems zãnga, rat n yeel tɩ Wẽnnaam Rĩungã sẽn be saasẽ wã n na n dɩ naam.
Y sã n dat n bãng n paas Wẽnnaam Rĩungã sẽn na n maan bũmb nins n kõ ninsaalbã wɛɛngẽ, bɩ y ges video ning gom-zug sẽn yaa: Wẽnnaam Rĩungã yaa bõe?
a Ges-y zĩ-gũbrã: “Yaa dũniyã pãn-soaadb bʋs yell la a Dãniyɛll bãngr-gomdã sẽn gomdã?”
b Zeova wã yaa Wẽnnaam yʋ-peelle. (Yɩɩn-sõamyã 83:18) Karm-y sõsg ning gom-zug sẽn yaa: “A Zeova yaa ãnda?”