വാച്ച്ടവര്‍ ഓണ്‍ലൈന്‍ ലൈബ്രറി
വാച്ച്ടവര്‍
ഓണ്‍ലൈന്‍ ലൈബ്രറി
മലയാളം
  • ബൈബിൾ
  • പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ
  • യോഗങ്ങൾ
  • g98 4/8 പേ. 16-17
  • ഡോൾഫിൻ നമ്മുടെ പടിവാതിൽക്കൽ

ഇപ്പോൾ തിരഞ്ഞതിന് ഒരു വീഡിയോയും ലഭ്യമല്ല

ക്ഷമിക്കണം, വീഡിയോ ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരു പിശകുണ്ടായി.

  • ഡോൾഫിൻ നമ്മുടെ പടിവാതിൽക്കൽ
  • ഉണരുക!—1998
  • ഉപതലക്കെട്ടുകള്‍
  • സമാനമായ വിവരം
  • അപൂർവ​മാ​യി മാത്രം കാണു​ന്ന​തി​ന്റെ കാരണം
  • അത്‌ ഡോൾഫി​നാ​ണോ?
  • നമുക്ക​റി​യാ​വുന്ന കുറച്ചു കാര്യങ്ങൾ
  • അതിന്‌ ഭാവി​യു​ണ്ടോ?
  • ഡോൾഫിന്റെ സോണാർ
    ആരുടെ കരവിരുത്‌?
  • ഷാർക്‌ ബേ ആഴിയിലെ അത്ഭുതം
    ഉണരുക!—2007
  • അവിശ്വസനീയമായ ഒരു കൂടിക്കാഴ്‌ച
    ഉണരുക!—1996
  • ഞങ്ങളുടെ വായനക്കാരിൽ നിന്ന്‌
    ഉണരുക!—1995
കൂടുതൽ കാണുക
ഉണരുക!—1998
g98 4/8 പേ. 16-17

ഡോൾഫിൻ നമ്മുടെ പടിവാ​തിൽക്കൽ

ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ ഉണരുക! ലേഖകൻ

ഇളംചൂ​ടുള്ള ആഴംകു​റഞ്ഞ ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖലാ ജലാശ​യ​ങ്ങ​ളാണ്‌ അതിനു പ്രിയം. വെള്ളം ഉപ്പുള്ള​തോ ഇല്ലാത്ത​തോ തെളി​ഞ്ഞ​തോ അല്ലാത്ത​തോ ആയാലും കുഴപ്പ​മില്ല. ഇന്ത്യയു​ടെ ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ മുതൽ മലയ ദ്വീപ​സ​മൂ​ഹ​വും കടന്ന്‌ ഉത്തര ഓസ്‌​ട്രേ​ലിയ വരെയുള്ള സ്ഥലമാണ്‌ അതിന്റെ ആവാസ​ക്ഷേ​ത്രം.

എങ്കിലും ചുരു​ക്കം​ചി​ലരേ ഇറവാഡി ഡോൾഫി​നെ കാണു​ക​യോ അതി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചു കേൾക്കു​ക​യോ ചെയ്‌തി​ട്ടു​ള്ളൂ. പ്രത്യേ​കി​ച്ചും ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യ​ക്കാർ, അത്‌ ലോക​ത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടു​ത​ലു​ള്ളത്‌ ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യ​യു​ടെ വടക്കൻ തീരത്താ​യി​ട്ടു​കൂ​ടി. അതിശയം തോന്നു​ന്നു​ണ്ടോ? ഉണ്ടെന്നും ഇല്ലെന്നും പറയാം.

19-ാം നൂറ്റാ​ണ്ടിൽ ജന്തുശാ​സ്‌ത്ര​ജ്ഞ​നായ ജോൺ ആൻഡേ​ഴ്‌സൻ ഈ ഡോൾഫി​നു​ക​ളു​ടെ പറ്റങ്ങളെ മ്യാൻമാ​റി​ലെ (അന്നത്തെ ബർമ) ഇറവാഡി നദിയിൽ കണ്ടു. അവയ്‌ക്ക്‌ നീലക​ലർന്ന ചാമ്പൽനി​റ​വും സാധാരണ ഡോൾഫി​നു​ക​ളിൽനി​ന്നു വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യി മുമ്പോട്ട്‌ ഉന്തിനിൽക്കാത്ത മോന്ത​യും ഉരുണ്ട തലയു​മാ​യി​രു​ന്നു ഉണ്ടായി​രു​ന്നത്‌. അദ്ദേഹം അതിന്‌ ഇറവാഡി ഡോൾഫിൻ എന്നു പേരിട്ടു.

അപൂർവ​മാ​യി മാത്രം കാണു​ന്ന​തി​ന്റെ കാരണം

ചൂടും ഈർപ്പ​വു​മുള്ള തീരക്ക​ട​ലി​ലും അഴിമു​ഖ​ങ്ങ​ളി​ലും നദിക​ളി​ലു​മാണ്‌ ഇറവാ​ഡി​കൾ പെറ്റു​പെ​രു​കു​ന്നത്‌. കണ്ടൽമ​രങ്ങൾ, പൊന്ത​ക്കാട്‌, കൊതു​കിൻ കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവ​യ്‌ക്കും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ചീങ്കണ്ണി​കൾക്കും ഇടയി​ലാ​യി ചേറു​വെ​ള്ള​ത്തി​ലാണ്‌ മിക്ക​പ്പോ​ഴും അവയുടെ താമസം. മനുഷ്യ​രെ ആകർഷി​ക്കുന്ന ചുറ്റു​പാ​ടു​ക​ള​ല്ല​ല്ലോ ഇവയൊ​ന്നും.

ഈ പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലെ ജലം സാധാ​ര​ണ​ഗ​തി​യിൽ ഇരുണ്ട​തു​മാ​യി​രി​ക്കും. അതു​കൊണ്ട്‌, ശ്വസന​ത്തി​നാ​യി ഡോൾഫിൻ ജലോ​പ​രി​ത​ല​ത്തി​ലേക്ക്‌ ഹ്രസ്വ​നേ​ര​ത്തേക്കു പൊന്തി​വ​രു​മ്പോൾ മാത്രമേ അതിനെ കാണാൻ കഴിയൂ. അപ്പോൾപ്പോ​ലും അത്‌ ശരീര​ത്തി​ന്റെ കുറച്ചു ഭാഗം മാത്രമേ വെളി​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്നു​ള്ളൂ, അതായത്‌ മുതു​കി​ന്റെ കുറച്ചു ഭാഗം മാത്രം. അതിന്റെ പൃഷ്‌ഠ​പ​ത്രം (dorsal fin) മറ്റു ഡോൾഫി​നു​ക​ളു​ടേ​തി​നെ​ക്കാൾ ചെറു​താണ്‌.

എങ്കിലും ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇറവാഡി ഡോൾഫി​നു​കൾ ഒരു അപൂർവ കാഴ്‌ചയല്ല. മ്യാൻമാ​റി​ലെ ഇറവാഡി നദിയി​ലൂ​ടെ​യും ഡോൾഫി​ന്റെ ഏഷ്യൻ ആവാസ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ലെ മറ്റു നദിക​ളി​ലൂ​ടെ​യും സഞ്ചരി​ക്കുന്ന മീൻപി​ടു​ത്ത​ക്കാ​രും ബോട്ട്‌ ഓപ്പ​റേ​റ്റർമാ​രും ഈ ഡോൾഫി​നു​കൾ ഇരതേ​ടു​ന്ന​തും ഒഴുക്കി​നെ​തി​രെ പൊങ്ങി​ച്ചാ​ടു​ന്ന​തും ജലധാ​രാ​യ​ന്ത്ര​ങ്ങ​ളെ​യോ ജലോ​ദ്യാ​ന​ത്തി​ലെ ചെറു​പ്ര​തി​മ​ക​ളെ​യോ ഓർമി​പ്പി​ക്കുന്ന വിധത്തിൽ വായിൽനിന്ന്‌ വെള്ളം ചീറ്റു​ന്ന​തും കൂടെ​ക്കൂ​ടെ കാണാ​റുണ്ട്‌.

ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യ​യിൽ ഇറവാ​ഡി​കൾ കാണ​പ്പെ​ടു​ന്നത്‌ അതിന്റെ പടിഞ്ഞാ​റേ തീരത്തും വടക്കേ തീരത്തും കിഴക്കേ തീരത്തു​മുള്ള സമു​ദ്ര​ജ​ല​ത്തി​ലാണ്‌. സാധാ​ര​ണ​ഗ​തി​യിൽ അവയെ കാണു​ന്നത്‌ ആറിൽ കുറഞ്ഞ അംഗങ്ങ​ള​ട​ങ്ങുന്ന കൂട്ടങ്ങ​ളാ​യി​ട്ടാണ്‌. എന്നാൽ 15 വരെ അംഗങ്ങ​ളുള്ള കൂട്ടങ്ങ​ളെ​യും ഇടയ്‌ക്കു കാണാ​റുണ്ട്‌. ഏഷ്യക്കാ​രായ തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്ക​ളിൽനി​ന്നു വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യി ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യൻ ഡോൾഫി​നു​കൾ ജലധാ​രാ​യ​ന്ത്ര​ങ്ങളെ അനുക​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യി കേട്ടി​ട്ടില്ല.

അത്‌ ഡോൾഫി​നാ​ണോ?

ഇറവാ​ഡി​കൾ തീരത്തി​ന​ടു​ത്താ​ണു കഴിയു​ന്നത്‌. തെളിഞ്ഞ ജലത്തിൽ കഴിയുന്ന കൂടുതൽ ഊർജ​സ്വ​ല​രായ അവയുടെ ബന്ധുക്ക​ളോ​ടുള്ള താരത​മ്യ​ത്തിൽ അവ വേഗം കുറഞ്ഞ നീന്തൽക്കാ​രാണ്‌. എങ്കിലും, അവയെ​ക്കു​റി​ച്ചു പഠിക്കു​ന്നത്‌ ശാസ്‌ത്ര​ജ്ഞ​ന്മാ​രെ സംബന്ധി​ച്ചി​ട​ത്തോ​ളം ദുഷ്‌ക​ര​മാ​യി​രു​ന്നി​ട്ടുണ്ട്‌. അവയുടെ അനാകർഷ​ക​മായ ചുറ്റു​പാ​ടാണ്‌ അതിന്റെ മുഖ്യ കാരണ​ങ്ങ​ളി​ലൊന്ന്‌. എങ്കിലും ഇൻഡോ​നേ​ഷ്യ​യി​ലെ ജക്കാർത്ത​യി​ലുള്ള ജൈയ ആങ്കൊൾ സമു​ദ്ര​ജീ​വി​ശാ​ല​യിൽ ജീവനുള്ള ഇറവാ​ഡി​ക​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചു പഠനം നടത്തി​യി​ട്ടുണ്ട്‌.

ഇറവാ​ഡി​ക​ളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ അധിക​മൊ​ന്നും അറിയി​ല്ലാ​ത്ത​തു​കൊണ്ട്‌ തിമിം​ഗല-ഡോൾഫിൻ കുടും​ബ​വൃ​ക്ഷ​ത്തി​ലെ അവയുടെ സ്ഥാനം സംബന്ധിച്ച്‌ അടുത്ത​കാ​ലം​വരെ ജീവശാ​സ്‌ത്ര​ജ്ഞ​ന്മാർക്ക്‌ തീർച്ച​യി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു. ഡോൾഫി​നു​കൾക്കും അവയ്‌ക്കും പൊതു​വായ വളരെ​യ​ധി​കം ഘടകങ്ങ​ളു​ണ്ടെ​ന്നത്‌ സ്‌പഷ്ട​മാണ്‌. എങ്കിലും ആകൃതി​യിൽ—നിറത്തി​ലല്ല (നീലക​ലർന്ന മങ്ങിയ ചാമ്പൽനി​റ​ത്തി​ലു​ള്ളവ മുതൽ നീലക​ലർന്ന ഇരുണ്ട ചാമ്പൽനി​റ​ത്തി​ലു​ള്ളവ വരെയുണ്ട്‌)—അവയ്‌ക്ക്‌ ആർട്ടിക്‌ ബെലൂഗ തിമിം​ഗ​ല​ത്തി​ന്റെ അഥവാ വെള്ളത്തി​മിം​ഗ​ല​ത്തി​ന്റെ വലുപ്പം കുറഞ്ഞ ഇനത്തോ​ടാണ്‌ മിക്കവാ​റും സാദൃ​ശ്യം. അവയുടെ അസാധാ​ര​ണ​മാം​വി​ധം വഴക്കമുള്ള കഴുത്തി​നു​പോ​ലും ബെലൂ​ഗ​യു​ടേ​തി​നോ​ടു വളരെ​യ​ധി​കം സാമ്യ​മുണ്ട്‌. അതു​കൊണ്ട്‌ അവ എന്താണ്‌—ബെലൂ​ഗ​യു​ടെ ഭൂമധ്യ​രേഖാ പതിപ്പോ അതോ ശരിക്കുള്ള ഡോൾഫി​നോ?

ഇതു കണ്ടുപി​ടി​ക്കാ​നുള്ള ഒരു മാർഗം അവയുടെ ശരീര​ഘ​ട​നാ​പ​ര​വും ജനിത​ക​പ​ര​വു​മായ അനവധി സവി​ശേ​ഷ​തകൾ പരി​ശോ​ധി​ച്ചിട്ട്‌ അവ എന്തു സൂചി​പ്പി​ക്കു​ന്നു​വെന്നു കണ്ടെത്തു​ക​യാണ്‌. തെളി​വു​ക​ളു​ടെ വെളി​ച്ച​ത്തിൽ ഡോൾഫി​നാ​യി​രി​ക്കാ​നാണ്‌ സാധ്യത.

നമുക്ക​റി​യാ​വുന്ന കുറച്ചു കാര്യങ്ങൾ

പിറന്നു വീഴു​മ്പോൾ ഇറവാഡി കുഞ്ഞു​ങ്ങൾക്ക്‌ ഒരു മീറ്ററി​ലും അൽപ്പം കുറവു നീളവും ഏതാണ്ട്‌ 12 കിലോ​ഗ്രാം തൂക്കവു​മുണ്ട്‌. ആൺ ഡോൾഫി​നു​കൾ ഏകദേശം 2.75 മീറ്റർ നീളം വെക്കും, പെൺ ഡോൾഫി​നു​കൾക്ക്‌ നീളം അതിലും അൽപ്പം കുറവാ​യി​രി​ക്കും. അവ 28 വർഷം​വരെ ജീവി​ച്ചി​രു​ന്നേ​ക്കാം.

ചത്തു​പോ​യ ഇറവാ​ഡി​ക​ളു​ടെ വയറ്റിൽനി​ന്നെ​ടുത്ത സാമ്പി​ളു​കൾ കാണി​ക്കു​ന്നത്‌ കൂന്തൽ, ചെമ്മീൻ, കൊഞ്ച്‌, മത്സ്യം—പ്രത്യേ​കി​ച്ചും അടിത്ത​ട്ടിൽ കഴിയുന്ന മത്സ്യങ്ങൾ—എന്നിവ​യാണ്‌ ഇവയുടെ ആഹാര​മെ​ന്നാണ്‌. വായിൽനി​ന്നു വെള്ളം ചീറ്റു​ക​യെന്ന ഏഷ്യൻ ഡോൾഫി​നു​ക​ളു​ടെ ഇഷ്ടവി​നോ​ദം ഇരുണ്ട ജലത്തിൽ മീൻപി​ടി​ക്കാൻ അവയെ സഹായി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കാ​മെന്ന്‌ ചില ശാസ്‌ത്ര​ജ്ഞ​ന്മാർ ഊഹി​ക്കു​ന്നു.

മറ്റു ഡോൾഫി​നു​ക​ളെ​പ്പോ​ലെ​തന്നെ ഇറവാ​ഡി​ക​ളും വ്യതി​രി​ക്ത​മായ ക്ലിക്ക്‌ ശബ്ദം പുറ​പ്പെ​ടു​വി​ക്കു​ന്നു. “മറ്റു ഡോൾഫി​നു​കൾ ചെയ്യു​ന്ന​തു​പോ​ലെ​തന്നെ ഇറവാഡി ഡോൾഫി​നും പ്രതി​ധ്വ​നി സ്ഥാനനിർണ​യ​രീ​തി​യി​ലൂ​ടെ ഇരയെ കണ്ടുപി​ടി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ക്ലിക്ക്‌ ശബ്ദങ്ങൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കാ​മെന്ന്‌ ജൈയ ആങ്കൊൾ സമു​ദ്ര​ജീ​വി​ശാ​ല​യി​ലെ ഗവേഷണം കാണി​ക്കുന്ന”തായി ഉഷ്‌ണ​മേ​ഖലാ ക്വീൻസ്‌ലാൻഡ്‌ മ്യൂസി​യ​ത്തി​ലെ ഡോ. പീറ്റർ ആർനൊൾഡ്‌ ഉണരുക!യോടു പറഞ്ഞു.

അതിന്‌ ഭാവി​യു​ണ്ടോ?

ലോക​ത്തിൽ എത്ര ഇറവാ​ഡി​ക​ളു​ണ്ടെന്ന്‌ ശാസ്‌ത്ര​ജ്ഞ​ന്മാർക്ക്‌ ഒരു പിടി​യു​മില്ല. എങ്കിലും അവ വംശനാശ ഭീഷണി​യി​ലാ​ണെ​ന്നതു സംബന്ധി​ച്ചുള്ള ഉത്‌കണ്‌ഠ വർധി​ച്ചു​വ​രി​ക​യാണ്‌. തെക്കു​കി​ഴക്കൻ ഏഷ്യയു​ടെ ചില ഭാഗങ്ങ​ളിൽ അവയുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞു​വ​രു​ക​യാണ്‌. മറ്റുചില ഭാഗങ്ങ​ളിൽ അവയെ കണികാ​ണാൻ പോലു​മില്ല.

ഇതിന്റെ കാരണം പലപ്പോ​ഴും മരംമു​റി​ക്കൽ പ്രവർത്ത​നങ്ങൾ, അതിന്റെ ഫലമാ​യു​ണ്ടാ​കുന്ന മലിനീ​ക​രണം, നദിക​ളിൽ മണ്ണടിയൽ എന്നിവ​യാണ്‌. ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യ​യിൽ ഇറവാ​ഡി​യു​ടെ ആവാസ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ല​ധി​ക​വും താരത​മ്യേന മനുഷ്യ​വാ​സ​മി​ല്ലാ​ത്ത​താ​യി കിടക്കു​ന്നു. എന്നാൽ കിഴക്കൻ തീരത്തുള്ള കൂടുതൽ മനോ​ഹ​ര​മായ പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളിൽ നഗരവ​ത്‌ക​ര​ണ​വും വിനോ​ദ​സ​ഞ്ചാ​ര​വും വലിയ വില​യൊ​ടു​ക്കി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. ഇറവാ​ഡി​ക​ളിൽ ചിലവ മീൻവ​ല​ക​ളി​ലും മറ്റുചി​ലവ കടലിൽ നീന്തു​ന്ന​വ​രു​ടെ സംരക്ഷ​ണ​ത്തി​നാ​യി തീരത്തി​ന​ടു​ത്തു സ്ഥാപി​ച്ചി​രി​ക്കുന്ന സ്രാവു വലകളി​ലും കുടു​ങ്ങു​ന്നു. ഇറവാ​ഡി​കൾക്കു തീറ്റയാ​കേണ്ട മത്സ്യങ്ങളെ അമിത​മാ​യി പിടി​ക്കു​ന്ന​തും അവയുടെ എണ്ണത്തെ ബാധി​ക്കു​ന്നു.

എങ്കിലും ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി​യാ​യി​ത്തീ​രാ​വു​ന്നത്‌ നദിക​ളി​ലേ​ക്കും അഴിമു​ഖ​ങ്ങ​ളി​ലേ​ക്കും ഒഴുകി​യി​റ​ങ്ങുന്ന മാലി​ന്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ വർധി​ച്ചു​വ​രുന്ന അളവാണ്‌. ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഹാനി​കരം പോളി​ക്ലോ​റി​നേ​റ്റഡ്‌ ബൈഫി​നൈ​ലു​കൾ (പിസിബി-കൾ) പോലെ പരിസ്ഥി​തി​യിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന കൃത്രിമ ജൈവ​സം​യു​ക്ത​ങ്ങ​ളാണ്‌. ഇലക്‌​ട്രോ​ണിക്‌ ഘടകങ്ങൾ, പെയി​ന്റു​കൾ, ലൂബ്രി​ക്ക​ന്റു​കൾ, തടി, ലോഹം എന്നിവ​യി​ല​ടി​ക്കുന്ന കോട്ടി​ങ്ങു​കൾ തുടങ്ങി​യ​വ​യി​ലും മറ്റുത്‌പ​ന്ന​ങ്ങ​ളി​ലും പിസിബി-കൾ അടങ്ങി​യി​ട്ടുണ്ട്‌.

എന്നാൽ ഗുണക​ര​മായ ഒരു സംഗതി​യുണ്ട്‌. ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യൻ പ്രകൃതി സംരക്ഷണ ഏജൻസി ദി ആക്ഷൻ പ്ലാൻ ഫോർ ഓസ്‌​ട്രേ​ലി​യൻ സിറ്റേ​ഷൻസ്‌ എന്ന അവരുടെ ഡോക്യു​മെൻറിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: “[ഇറവാഡി ഡോൾഫി​ന്റെ] ക്വീൻസ്‌ലാൻഡി​ലെ ആവാസ​ക്ഷേ​ത്ര​ത്തി​ല​ധി​ക​വും ഗ്രേറ്റ്‌ ബാരിയർ റീഫ്‌ സമുദ്ര പാർക്കി​ന്റെ സംരക്ഷ​ണ​ത്തിൻ കീഴിൽ വരുന്നുണ്ട്‌; അതു​കൊണ്ട്‌ ക്വീൻസ്‌ലാൻഡി​ലെ ജലാശ​യ​ങ്ങ​ളിൽ അവ സംരക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ന്ന​തി​നു നല്ല സാധ്യ​ത​യുണ്ട്‌.”

ഹംപ്‌ബാക്ക്‌ തിമിം​ഗലം, തെക്കൻ റൈറ്റ്‌ തിമിം​ഗലം, കുപ്പി​ത്ത​ലയൻ ഡോൾഫിൻ എന്നിവ​യോ​ടൊ​പ്പം ഇറവാ​ഡിക്ക്‌ പൊതു​ജ​ന​ബോ​ധ​വ​ത്‌കരണ പരിപാ​ടി​ക​ളിൽ പ്രഥമ​സ്ഥാ​നം കൊടു​ക്ക​ണ​മെന്ന്‌ ഏജൻസി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഇത്‌ മെച്ചമായ സംരക്ഷ​ണ​ത്തി​നുള്ള മറ്റൊരു പടിയാണ്‌. അത്‌ ഇറവാഡി ഡോൾഫി​നു ഗുണക​ര​മാ​യി​രി​ക്കും—നമുക്കും.

[17-ാം പേജിലെ ചിത്ര​ത്തിന്‌ കടപ്പാട്‌]

ഫോട്ടോകൾ: Courtesy Dr. Tony Preen

    മലയാളം പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ (1970-2026)
    ലോഗ് ഔട്ട്
    ലോഗ് ഇൻ
    • മലയാളം
    • പങ്കുവെക്കുക
    • താത്പര്യങ്ങൾ
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • നിബന്ധനകള്‍
    • സ്വകാര്യതാ നയം
    • സ്വകാര്യതാ ക്രമീകരണങ്ങൾ
    • JW.ORG
    • ലോഗ് ഇൻ
    പങ്കുവെക്കുക