റൊമാ​നി​യ​യിൽ—യഹോവ സമയങ്ങ​ളും കാലങ്ങ​ളും മാററു​ന്നു

മാററ​ത്തി​ന്റെ കാററ്‌ 1989-ൽ പൂർവ​യൂ​റോ​പ്പി​ലു​ട​നീ​ളം വീശി​യ​ടി​ച്ചു. മാസങ്ങൾക്കു​ള്ളിൽ, ഒരിക്കൽ അജയ്യമായ കോട്ട​കൾപോ​ലെ നിലനി​ന്നി​രുന്ന ഗവൺമെൻറു​കൾ ഒന്നിനു​പി​റകെ ഒന്നായി തകർന്നു​വീ​ണു. രാഷ്‌ട്രീയ പരിവർത്ത​ന​ത്തോ​ടൊ​പ്പം സാമു​ദാ​യി​ക​വും സാമ്പത്തി​ക​വും, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കു വലിയ താത്‌പ​ര്യ​മുള്ള മതപര​വു​മായ മാററങ്ങൾ സംഭവി​ച്ചു. രാജ്യം​തോ​റും യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്ക്‌ ഔദ്യോ​ഗിക അംഗീ​കാ​രം നൽക​പ്പെട്ടു, തങ്ങളുടെ മതപര​മായ പ്രവർത്തനം നടത്തു​വാ​നുള്ള സ്വാത​ന്ത്ര്യം പുനഃ​സ്ഥാ​പി​ച്ചു​കി​ട്ടു​ക​യും ചെയ്‌തു.

എന്നാൽ റൊമാ​നി​യ​യിൽ സംഗതി​കൾ വ്യത്യ​സ്‌ത​മാ​യി​രി​ക്കു​മെന്നു തോന്നി​ച്ചു. ഗവൺമെൻറി​നു ജനങ്ങളു​ടെ​മേ​ലുള്ള കർശന​മായ നിയ​ന്ത്രണം നിമിത്തം മാററ​ത്തി​ന്റെ കാററു യാതൊ​രു പ്രഭാ​വ​വും വരുത്തു​ക​യി​ല്ലെന്നു തോന്നി​ച്ചു. മററു പൂർവ​യൂ​റോ​പ്യൻ നാടു​ക​ളിൽ നടക്കു​ന്ന​തെ​ന്താ​ണെന്ന്‌ അവി​ടെ​യുള്ള യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ കേട്ട​പ്പോൾ അവർ തങ്ങളോ​ടു​തന്നെ ചോദി​ച്ചു, ‘അർമ​ഗെ​ദ്ദോ​നു​മുമ്പ്‌ എന്നെങ്കി​ലും നമുക്ക്‌ ആരാധ​നാ​സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യം ആസ്വദി​ക്കാൻ കഴിയു​മോ?’ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ സഹോ​ദ​രീ​സ​ഹോ​ദ​രൻമാ​രോ​ടൊ​പ്പം ക്രിസ്‌തീയ യോഗ​ങ്ങൾക്കാ​യി ഒത്തുകൂ​ടു​ന്ന​തി​നും സുവാർത്ത പരസ്യ​മാ​യി പ്രസം​ഗി​ക്കു​ന്ന​തി​നും എല്ലാസ​മ​യ​ത്തും മറച്ചു​വെ​ക്കേണ്ട ആവശ്യ​മി​ല്ലാ​തെ ബൈബിൾ പ്രസി​ദ്ധീ​ക​ര​ണങ്ങൾ പരസ്യ​മാ​യി പഠിക്കു​ന്ന​തി​നും വേണ്ടി അവരുടെ ഹൃദയം കൊതി​ച്ചു. അതെല്ലാം വെറും ഒരു സ്വപ്‌നം​പോ​ലെ തോന്നി​ച്ചു.

പിന്നീട്‌ ആ സ്വപ്‌നം യാഥാർഥ്യ​മാ​യി! അതു സംഭവി​ച്ചത്‌ 1989 ഡിസം​ബ​റി​ലാണ്‌. എല്ലാവ​രെ​യും ആശ്ചര്യ​പ്പെ​ടു​ത്തു​മാറ്‌ ചെസെ​ക്യു​വി​ന്റെ ഭരണം പെട്ടെന്നു മറിച്ചി​ട​പ്പെട്ടു. പെട്ടെന്ന്‌ ആ ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​കൾ ആശ്വാസം കണ്ടെത്തി. റൊമാ​നി​യ​യിൽ 1990 ഏപ്രിൽ 9-നു യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ ഒരു മതസ്ഥാ​പ​ന​മാ​യി നിയമ​പ​ര​മാ​യി അംഗീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെട്ടു. അവി​ടെ​യു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന 17,000 സജീവ സാക്ഷി​കൾക്കു​വേണ്ടി യഹോവ സമയങ്ങ​ളും കാലങ്ങ​ളും മാററി​യി​രു​ന്നു.—ദാനീ​യേൽ 2:21 താരത​മ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തുക.

ഒരു നീണ്ട ചരിത്രം

കരോൾ സാബോ​യും ജോസിഫ്‌ കിസും, 1911-ൽ ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളിൽനി​ന്നു തിരി​ച്ചു​വന്നു, അവി​ടെ​വച്ച്‌ അവർ ബൈബിൾസ​ത്യം പഠിക്കു​ക​യും തങ്ങളുടെ ജീവൻ യഹോ​വ​യു​ടെ ഹിതം ചെയ്യു​ന്ന​തി​നു​വേണ്ടി സമർപ്പി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തി​രു​ന്നു. തങ്ങളുടെ നാട്ടു​കാ​രു​മാ​യി സുവാർത്ത പങ്കിടു​ന്ന​തിന്‌ അവർ ആഗ്രഹി​ച്ചു. റൊമാ​നി​യ​യിൽ എത്തിയ ഉടനെ​തന്നെ പ്രസംഗം ആരംഭി​ച്ചു. ഒന്നാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധം പൊട്ടി​പ്പു​റ​പ്പെ​ട്ട​പ്പോൾ അവർ ചെയ്‌തു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന ഈ വേലനി​മി​ത്തം അവരെ അറസ്‌റ​റു​ചെ​യ്‌തു. എങ്കിലും അവർ പാകിയ രാജ്യ​വി​ത്തു​കൾ ഫലം ഉത്‌പാ​ദി​പ്പി​ക്കാൻ തുടങ്ങി. വേല 1920-ൽ പുനസം​ഘ​ടി​പ്പി​ച്ച​പ്പോൾ റൊമാ​നി​യ​യിൽ ഏതാണ്ട്‌ 1,800 രാജ്യ പ്രസാ​ധ​ക​രു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.

അതി​നോ​ട​കം ബാൾക്കൻക്കാ​രിൽ ജ്വലി​ച്ചു​നിന്ന വിപ്ലവ മനോ​ഭാ​വം റൊമാ​നി​യ​യിൽ കൂടുതൽ കൂടുതൽ അനുഭ​വ​പ്പെ​ടു​ക​യും പ്രക്ഷുബ്ധത പടർന്നു​പി​ടി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. പ്രയാ​സ​ക​ര​മായ അവസ്ഥകൾ കൂട്ടാ​ക്കാ​തെ നമ്മുടെ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ വേല തുടർന്നു. റൊമാ​നിയ, ഹംഗറി, ബൾഗേ​റിയ, യൂഗോ​സ്ലാ​വിയ, അൽബേ​നിയ എന്നിവി​ട​ങ്ങ​ളി​ലെ വേലക്കു മേൽനോ​ട്ടം വഹിക്കു​ന്ന​തി​നു​വേണ്ടി വാച്ച്‌ ടവർ സൊ​സൈ​ററി, 1924-ൽ ക്ലജ്‌-നപ്പോ​ക്ക​യി​ലെ 26 റെജിന മരിയ തെരു​വിൽ ഒരു ഓഫീസ്‌ തുറന്നു.

എങ്കിലും രാഷ്‌ട്രീ​യാ​വസ്ഥ വളരെ പ്രക്ഷു​ബ്ധ​മാ​യി, തന്നെയു​മല്ല അധികാ​രി​ക​ളിൽനി​ന്നുള്ള ബുദ്ധി​മു​ട്ടു​കൾക്കു പുറമേ സ്ഥാപന​ത്തി​നു​ള്ളിൽത്തന്നെ കുഴപ്പ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഇയർ ബുക്ക്‌ 1930 റിപ്പോർട്ടു ചെയ്യുന്നു: “സൊ​സൈ​ററി അവി​ടേക്ക്‌ അയച്ച ഒരാളു​ടെ അവിശ്വ​സ്‌ത​ത​നി​മി​ത്തം സ്‌നേ​ഹി​തർ ചിതറി​പ്പോ​കു​ന്ന​തി​നും അവരുടെ ആത്മവി​ശ്വാ​സം ശക്തമായി ഇളകു​ന്ന​തി​നും ഇടയായി. ആ രാജ്യത്തു വീണ്ടും വേല ഏർപ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​നു സൊ​സൈ​ററി ഏതെങ്കി​ലും അവസരം നോക്കി​പ്പാർത്തി​രി​ക്കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു, എന്നാൽ പ്രാ​ദേ​ശിക അധികാ​രി​കൾ സർവവും വിലക്കു​ന്നു, കർത്താവ്‌ കൂടുതൽ അനുകൂ​ല​മായ ഒരു മാർഗം തുറക്കു​ന്ന​തു​വരെ നാം കാത്തി​രി​ക്കേ​ണ്ട​തുണ്ട്‌.” പിന്നീട്‌ 1930-ൽ റൊമാ​നി​യ​ക്കാ​ര​നും 1922-ൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേ​റ​റ​വ​നു​മായ മാർട്ടിൻ മാഗ്യാ​രോ​സി എന്ന സഹോ​ദ​രനെ പുതിയ ബ്രാഞ്ച്‌ ദാസനാ​യി നിയമി​ക്കു​ക​യും ഓഫീസ്‌ ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റി​ലുള്ള 33 ക്രിസാന തെരു​വി​ലേക്കു മാററു​ക​യും ചെയ്‌തു. നീണ്ട യത്‌ന​ത്തി​നു​ശേഷം ഒടുവിൽ 1933-ൽ സൊ​സൈ​ററി ഒരു നിയമ​പ​ര​മായ കോർപ്പ​റേ​ഷ​നാ​യി രജിസ്‌ററർ ചെയ്യ​പ്പെട്ടു.

പ്രയാ​സങ്ങൾ തുടർന്നു

റൊമാ​നി​യ​യി​ലെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ​മേൽ കഠിന​മായ പരീക്ഷ​ണങ്ങൾ തുടർന്നു​കൊ​ണ്ടേ​യി​രു​ന്നു. ഇയർ ബുക്ക്‌ 1936 റിപ്പോർട്ടു​ചെ​യ്യു​ന്നു: “സംശയ​ലേ​ശ​മെ​ന്യേ, റൊമാ​നി​യ​യി​ലേ​തി​നെ​ക്കാൾ കൂടിയ പ്രയാ​സങ്ങൾ അനുഭ​വി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു ഭൂമി​യു​ടെ വേറൊ​രു​ഭാ​ഗ​ത്തും സഹോ​ദ​രങ്ങൾ പ്രവർത്തി​ക്കു​ന്നില്ല.” ഇപ്രകാ​ര​മുള്ള പ്രതി​കൂ​ലാ​വ​സ്ഥ​യിൽപ്പോ​ലും 856 പ്രസാ​ധ​ക​രോ​ടു​കൂ​ടി 75 സഭകൾ റൊമാ​നി​യ​യിൽ ഉണ്ടായി​രു​ന്ന​താ​യി 1937-ലെ സേവന റിപ്പോർട്ടു സൂചി​പ്പി​ച്ചു. സസ്‌മാ​ര​ക​ത്തിന്‌ 2,608 പേർ ഹാജരാ​യി​രു​ന്നു.

രണ്ടാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധം തുടങ്ങി​യ​പ്പോൾ അതു റൊമാ​നി​യയെ ബാധി​ക്കാ​തി​രു​ന്നില്ല. ജനറൽ യോൺ അന്റൊ​നെ​സ്‌ക്യൂ 1940 സെപ്‌റ​റം​ബ​റിൽ ഗവൺമെൻറിൽ അധികാ​രം പിടി​ച്ചെ​ടു​ക്കു​ക​യും ഹിററ്‌ല​റി​ന്റേ​തി​നു സമാന​മായ ഭരണം തുടങ്ങു​ക​യും ചെയ്‌തു. ഭീകര​കൃ​ത്യ​ങ്ങൾ പതിവാ​യി​രു​ന്നു. നമ്മുടെ നൂറു​ക​ണ​ക്കി​നു സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ അറസ്‌ററു ചെയ്യു​ക​യും മർദി​ക്കു​ക​യും പീഡി​പ്പി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. മാഗ്യാ​രോ​സി സഹോ​ദ​രനെ 1942 സെപ്‌റ​റം​ബ​റിൽ അറസ്‌റ​റു​ചെ​യ്‌തു​വെ​ങ്കി​ലും ജയിലിൽക്കി​ട​ന്നു​കൊ​ണ്ടു ട്രാൻസിൽവാ​നി​യ​യി​ലെ വേല ഏകോ​പി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ അദ്ദേഹ​ത്തി​നു കഴിഞ്ഞു.

ഹിററ്‌ല​റു​ടെ സൈന്യം 1944-ൽ രാജ്യ​ത്തി​ലു​ട​നീ​ളം പാഞ്ഞു​ക​യ​റി​യ​പ്പോൾ പീഡനം തുടർന്നു. ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റിൽനി​ന്നുള്ള ഒരു റിപ്പോർട്ട്‌, നാസി ഭരണത്തിൻകീ​ഴി​ലെ അവസ്ഥ ഇപ്രകാ​രം വിവരി​ച്ചു: “ഈ രാജ്യത്തെ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ ഭയങ്കര​മാ​യി പീഡി​പ്പി​ക്ക​പ്പെട്ടു. കമ്മ്യൂ​ണി​സ്‌റ​റു​ക​ളെ​ക്കാൾ വഷള​രെന്നു ഹിററ്‌ല​റി​ന്റെ വൈദി​ക​രാൽ കുററം​ചു​മ​ത്ത​പ്പെട്ടു കമ്മ്യൂ​ണി​സ്‌റ​റു​ക​ളോ​ടു​കൂ​ടെ തടവി​ലാ​ക്ക​പ്പെട്ട ഞങ്ങളിൽ അനേകർ ഒന്നുകിൽ 25 വർഷത്തെ തടവി​നോ, ജീവപ​ര്യ​ന്തം തടവു​ശി​ക്ഷ​ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ മരണത്തി​നോ വിധി​ക്ക​പ്പെട്ടു.”

ഒടുവിൽ യുദ്ധം അവസാ​നി​ക്കു​ക​യും 1945 ജൂൺ 1-നു സൊ​സൈ​റ​റി​യു​ടെ ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റി​ലുള്ള ഓഫീസ്‌ അതിന്റെ പ്രവർത്തനം പുനരാ​രം​ഭി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. കടലാസു കിട്ടു​ന്ന​തി​നു പ്രയാ​സ​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ട്ടും അർപ്പി​ത​രായ വേലക്കാർ 8,60,000-ലധികം ചെറു​പു​സ്‌ത​ക​ങ്ങ​ളും വീക്ഷാ​ഗോ​പു​ര​ത്തി​ന്റെ 85,000-ത്തിൽ അധികം പ്രതി​ക​ളും റൊമാ​നി​യൻ, ഹംഗേ​റി​യൻ ഭാഷക​ളിൽ അച്ചടിച്ചു. യഹോവ അവരുടെ കഠിന​വേ​ലയെ സമൃദ്ധ​മാ​യി അനു​ഗ്ര​ഹി​ച്ചു. ഏതാണ്ട്‌ 1,630 പുതി​യവർ 1946-നുള്ളിൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേ​ററു. ആ വർഷത്തെ വിശേ​ഷ​സം​ഭവം ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റിൽ സെപ്‌റ​റം​ബർ 28, 29 തീയതി​ക​ളിൽ നടന്ന ദേശീയ കൺ​വെൻ​ഷ​നാ​യി​രു​ന്നു. പുരോ​ഹി​തൻമാർ ഇടപെട്ട്‌ ഈ കൺ​വെൻ​ഷൻ തടയു​ന്ന​തി​നു അങ്ങേയ​ററം പരി​ശ്ര​മി​ച്ചു, എന്നാൽ അവർ വിജയി​ച്ചില്ല, 15,000 ആളുകൾ പരസ്യ​പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​നു ഹാജരാ​കു​ക​യും ചെയ്‌തു. ആദ്യമാ​യി​ട്ടാ​ണു റൊമാ​നി​യ​യി​ലെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങൾക്ക്‌ അപ്രകാ​രം ഒരു കൺ​വെൻ​ഷൻ നടത്തു​വാൻ കഴിഞ്ഞത്‌.

സ്വിസ്‌ ബ്രാഞ്ചിൽനി​ന്നും ആൽഫ്രഡ്‌ റൂട്ടി​മാൻ സഹോ​ദ​രനെ സൊ​സൈ​ററി റൊമാ​നി​യക്ക്‌ അയച്ചു. അദ്ദേഹ​ത്തിന്‌ 1947 ഓഗസ്‌റ​റിൽ 16 വ്യത്യസ്ഥ സ്ഥലങ്ങളി​ലാ​യി 4,500-നുമേലെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളോ​ടു സംസാ​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നും വരാൻ പോകു​ന്ന​തി​നു​വേണ്ടി അവരെ കെട്ടു​പ​ണി​ചെ​യ്യു​ന്ന​തി​നും കഴിഞ്ഞു. ഉടനെ​തന്നെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ​മേൽ സമ്മർദങ്ങൾ വീണ്ടും വരാൻപോ​കു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു, ഇത്തവണ കമ്മ്യൂ​ണി​സ്‌ററു ഭരണത്തിൽനി​ന്നും. അധികാ​രി​കൾ 1948 ഫെബ്രു​വ​രി​യിൽ നമ്മുടെ അച്ചടി​യും പ്രസം​ഗ​വേ​ല​യും നിരോ​ധി​ച്ചു. പിന്നീട്‌ 1949 ഓഗസ്‌റ​റിൽ 38 ആലി​യോൺ തെരു​വി​ലുള്ള ഓഫീസ്‌ റെയ്‌ഡു​ചെ​യ്‌തു. അനന്തരം മാഗ്യാ​രോ​സി സഹോ​ദ​ര​ന​ടക്കം അനേകം സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ അറസ്‌ററു ചെയ്‌തു. ഇത്തവണ സാമ്രാ​ജ്യ​വാ​ദി​കൾ എന്നപേ​രിൽ പഴിചാ​രി അവരെ ജയിലു​ക​ളി​ലേ​ക്കോ ലേബർ ക്യാമ്പു​ക​ളി​ലേ​ക്കോ അയച്ചു. അടുത്ത 40 വർഷക്കാ​ല​ത്തേക്കു പ്രവർത്തനം നിരോ​ധി​ച്ചി​രു​ന്നു, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ വളരെ കഷ്ടപ്പെ​ടു​ക​യും​ചെ​യ്‌തു. സ്ഥാപന​ത്തി​നു​ള്ളിൽ ശത്രു ഇളക്കി​വിട്ട കുഴപ്പങ്ങൾ സമ്മർദ​ത്തിന്‌ ആക്കംകൂ​ട്ടി. ഒടുവിൽ 1989-ൽ ചെസെ​ക്യു​വി​ന്റെ ഭരണം മറിച്ചി​ട​പ്പെട്ടു, അവർ സ്വത​ന്ത്ര​രു​മാ​യി! അവരുടെ സ്വാത​ന്ത്ര്യ​ത്തെ ഇപ്പോൾ അവർ എങ്ങനെ ഉപയോ​ഗി​ക്കും?

വീണ്ടും പരസ്യ​മാ​യി പ്രസം​ഗി​ക്കു​ന്നു

സാക്ഷികൾ ഒട്ടും സമയം പാഴാ​ക്കി​യില്ല. അവർ ഉടനെ​തന്നെ വീടു​തോ​റും പ്രസം​ഗി​ക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ, അനൗപ​ചാ​രിക സാക്ഷീ​ക​ര​ണ​ത്താൽ രഹസ്യ​മാ​യി വർഷങ്ങ​ളോ​ളം ധൈര്യ​പൂർവം വേലതു​ടർന്ന​വർക്ക്‌ ഇത്‌ അത്ര എളുപ്പ​മാ​യി​രു​ന്നില്ല. അവർക്കു പരസ്യ​മാ​യി പ്രസം​ഗി​ക്കാൻ കഴിയു​മെ​ന്ന​തിൽ അവർ പരി​ഭ്രാ​ന്ത​രാ​യി​രു​ന്നു. അവരി​ല​നേ​ക​രും ഇതു മുമ്പൊ​രി​ക്ക​ലും ചെയ്‌തി​ട്ടി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു, തന്നെയു​മല്ല, അവരി​ലാ​രെ​ങ്കി​ലും അവസാ​ന​മാ​യി വീടു​തോ​റും പ്രസം​ഗി​ച്ചത്‌ 1940-കളുടെ അവസാ​ന​വർഷ​ങ്ങ​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നു. ഏതുതരം ഫലങ്ങളാ​ണു അവർക്കു​ള്ളത്‌? നമുക്കു കാണാം.

തുടങ്ങു​ന്ന​തി​നു യോജി​ച്ച​സ്ഥലം, 25 ലക്ഷം നിവാ​സി​ക​ളുള്ള തലസ്ഥാ​ന​മായ ബുക്കാ​റെ​സ്‌ററ്‌ ആണ്‌. രണ്ടു വർഷം​മുമ്പ്‌ ആ നഗരത്തിൽ വെറും നാലു സഭകളെ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു​ള്ളു. ഇപ്പോൾ അവിടെ പത്തു സഭകളുണ്ട്‌, 2,100-ൽപ്പരം ആളുകൾ 1992-ലെ സ്‌മാ​ര​കാ​ഘോ​ഷ​ത്തി​നു ഹാജരാ​കു​ക​യും ചെയ്‌തു. അഭിവൃ​ദ്ധി​പ്പെ​ടുന്ന അനേകം ഭവന ബൈബി​ള​ധ്യ​യ​നങ്ങൾ നടത്തി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​തി​നാൽ പുതിയ ചില സഭകൾ ഉടനെ രൂപം​കൊ​ണ്ടേ​ക്കാം.

ഏതാണ്ട്‌ 3,00,000 നിവാ​സി​ക​ളോ​ടു​കൂ​ടിയ ക്രെ​യോവ, രാജ്യ​ത്തി​ന്റെ തെക്കു​പ​ടി​ഞ്ഞാ​റു ഭാഗത്തുള്ള ഒരു നഗരമാണ്‌. ഈ മുഴു പട്ടണത്തി​ലു​മാ​യി 1990വരെ ഏതാണ്ട്‌ 80 സാക്ഷികൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു​ള്ളു. പിന്നീടു പയനിയർ ആത്മാവു പ്രചരി​ക്കു​ക​യും വേല തിരയ​ടി​ച്ചു​യ​രു​ക​യും ചെയ്‌തു. ആയിര​ത്തി​ത്തൊ​ള്ളാ​യി​ര​ത്തി​തൊ​ണ്ണൂ​റ​റി​ര​ണ്ടിൽ മാത്രം 74 ആളുകൾ സ്‌നാ​പ​ന​മേ​ററു, 150-ൽപ്പരം ബൈബിൾ അധ്യയ​നങ്ങൾ നടത്തി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യുന്നു. അവർ 200-ലധികം പ്രസാ​ധ​ക​രു​മാ​യി ഒരു രാജ്യ​ഹാ​ളിന്‌ അനു​യോ​ജ്യ​മായ സ്ഥലം തിരയു​ക​യാണ്‌.

ററിർഗു-മൂറസിൽ സാക്ഷി​യായ ഒരു സഹോ​ദ​രി​യും രണ്ടു സഹോ​ദ​രൻമാ​രും പള്ളിയി​ലെ നാമാ​വ​ലി​യിൽനി​ന്നും സഹോ​ദ​രി​യു​ടെ പേര്‌ നീക്കം​ചെ​യ്യു​ന്ന​തി​നു​വേണ്ടി ഓർത്ത​ഡോ​ക്‌സ്‌ പാതി​രി​യു​ടെ അടുക്കൽപോ​യി. സന്ദർശ​ന​ത്തി​ന്റെ ഉദ്ദേശ്യ​മ​റിഞ്ഞ പാതിരി അവരെ അകത്തേക്കു ക്ഷണിക്കു​ക​യും അവർ ഒരു നല്ല ചർച്ച നടത്തു​ക​യും ചെയ്‌തു. പിന്നീടു പാതിരി പറഞ്ഞു: “എനിക്കു നിങ്ങ​ളോട്‌ അസൂയ​തോ​ന്നു​ന്നു പക്ഷേ മോശ​മായ രീതി​യി​ലല്ല. നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന വേല ഞങ്ങൾ ചെയ്യേ​ണ്ട​താണ്‌. ഓർത്ത​ഡോ​ക്‌സ്‌ സഭ ഒരു ഉറങ്ങുന്ന ഭീമനാ​ണെ​ന്നു​ള്ളതു വളരെ മോശ​മാണ്‌”! അദ്ദേഹം നിങ്ങൾ ത്രിത്വ​ത്തിൽ വിശ്വ​സി​ക്ക​ണ​മോ? എന്ന ലഘുപ​ത്രി​ക​യും വീക്ഷാ​ഗോ​പു​ര​ത്തി​ന്റെ ഒരു പ്രതി​യും സ്വീക​രി​ച്ചു. താൻ മേലാൽ ആ “ഉറങ്ങുന്ന ഭീമന്റെ” ഭാഗമ​ല്ലാ​ത്ത​തി​നാൽ ഈ സഹോ​ദരി സന്തുഷ്ട​യാണ്‌.—വെളി​പ്പാ​ടു 18:4.

ഇന്നു സത്യം പഠിക്കു​ന്ന​വ​രിൽ ഭൂരി​ഭാ​ഗ​വും ചെറു​പ്പ​ക്കാ​രാ​ണെ​ന്നു​ള്ളതു പ്രധാ​ന​മാണ്‌. എന്തു​കൊണ്ട്‌? സ്‌പഷ്ട​മാ​യും അവർ ഗവൺമെൻറിൽ വന്ന വ്യതി​യാ​ന​ത്തിൽനി​ന്നും വളരെ​യ​ധി​കം പ്രതീ​ക്ഷി​ച്ചി​രു​ന്നു, എന്നാൽ അവർക്ക്‌ അബദ്ധധാ​രണ മാറേ​റ​ണ്ടി​വന്നു. യഹോ​വ​യു​ടെ രാജ്യ​ത്തി​നു​മാ​ത്രമേ നമ്മുടെ പ്രശ്‌ന​ങ്ങൾക്ക്‌ ഒരു നിലനിൽക്കുന്ന പരിഹാ​രം കൊണ്ടു​വ​രു​വാൻ കഴിയു​ക​യു​ള്ളു​വെ​ന്ന​റി​യു​ന്ന​തിൽ അവർ സന്തുഷ്ട​രാണ്‌.—സങ്കീർത്തനം 146:3-5.

ചെറി​യ​സ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളിൽ വലിയ​കാ​ര്യ​ങ്ങൾ നടക്കുന്നു

വടക്കൻ റൊമാ​നി​യ​യി​ലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമ​മാണ്‌ ഒക്കോ​ളിഷ്‌. യുദ്ധത്ത​ട​വു​കാ​ര​നാ​യി പിടി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു​പോ​ക​പ്പെട്ട പിൻറാ മോയിസ എന്നു പേരുള്ള ഒരാൾ 1920-ൽ റഷ്യൻ മുന്നണി​യിൽനി​ന്നു തിരി​ച്ചെത്തി. അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ കത്തോ​ലി​ക്ക​നാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ങ്കി​ലും തിരി​ച്ചെ​ത്തു​ന്ന​തി​നു​മുമ്പ്‌ ഒരു ബാപ്‌റ​റി​സ്‌ററ്‌ ആയിത്തീർന്നി​രു​ന്നു. മൂന്നാ​ഴ്‌ച​ക്കു​ശേഷം ബൈബിൾ വിദ്യാർഥി​കൾ, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ അപ്രകാ​ര​മാണ്‌ അന്ന്‌ അറിയ​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നത്‌, അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശി​ച്ചു. ആ സന്ദർശ​ന​ത്തി​നു​ശേഷം അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാ​പി​ച്ചു: “ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദൈവ​ത്തെ​പ്പ​റ​റി​യുള്ള സത്യം കണ്ടെത്തി​യി​രി​ക്കു​ന്നു!” ഒക്കോ​ളി​ഷിൽ 1924 ആയപ്പോ​ഴേ​ക്കും 35 പേരുടെ ഒരു കൂട്ടം ഉണ്ടായി​രു​ന്നു.

ഇന്ന്‌ അവിടെ പ്രാ​ദേ​ശിക ജനസം​ഖ്യ​യായ 473-ൽ, 170 രാജ്യ പ്രസാ​ധ​ക​രുണ്ട്‌. ഓരോ പ്രസാ​ധ​ക​നും പ്രസം​ഗ​പ്ര​ദേ​ശ​മാ​യി ഏതാണ്ടു രണ്ടു വീടുകൾ നിയമി​ച്ചു​കൊ​ടു​ത്തി​രി​ക്കു​ന്നു, അവർ ചുററു​മുള്ള ഗ്രാമ​ങ്ങ​ളി​ലും പ്രവർത്തി​ക്കു​ന്നു. എന്നിട്ടും അവർ ശുഭാ​പ്‌തി​വി​ശ്വാ​സ​മു​ള്ള​വ​രാണ്‌. അവർ ഈയിടെ 400 പേർക്കി​രി​ക്കാ​വുന്ന ഒരു മനോ​ഹ​ര​മായ രാജ്യ​ഹാൾ പണിതു. എല്ലാ വേലയും സ്ഥലത്തെ സാക്ഷി​കൾത്ത​ന്നെ​യാ​ണു ചെയ്‌തത്‌.

സഹോ​ദ​രൻമാ​രായ സാബൊ​യും കിസും 1914-ൽ താമസ​മു​റ​പ്പി​ച്ചതു വല്യാ ലാർഗ​യി​ലാണ്‌. അവിടത്തെ 3,700 നിവാ​സി​കൾക്കി​ട​യിൽ 1991-ൽ എട്ടു സഭകളും 582 രാജ്യ​പ്ര​സാ​ധ​ക​രും ഉണ്ടായി​രു​ന്നു. അവിടെ 1992-ലെ സസ്‌മാ​ര​ക​ത്തിന്‌ 1,082-പേർ സന്നിഹി​ത​രാ​യി​രു​ന്നു—ഈ താഴ്‌വ​ര​യി​ലെ ഏതാണ്ട്‌ ഓരോ 3 വ്യക്തി​ക​ളി​ലും ഒരാൾ.

പ്രത്യേ​ക​പ​യ​നി​യർമാർ വഴി​യൊ​രു​ക്കു​ന്നു

ഉൾപ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലെ ആളുകൾക്കു സുവാർത്ത എത്തിച്ചു​കൊ​ടു​ക്കു​ന്ന​തിൽ പ്രത്യേക പയനി​യർമാർ ഒരു വലിയ പങ്കുവ​ഹി​ക്കു​ന്നു. പ്രസം​ഗി​ക്കു​ന്ന​തി​നുള്ള സ്വാത​ന്ത്ര്യം അനുവ​ദി​ച്ചു​കി​ട്ടിയ ഉടനെ​തന്നെ യോനൽ ആൽബാൻ രണ്ടു നഗരങ്ങ​ളിൽ, ഓരോ ആഴ്‌ച​യി​ലും ഒർസോ​വ​യിൽ രണ്ടുദി​വ​സ​വും തുർനു-സേവറി​നിൽ അഞ്ചുദി​വ​സ​വും വീതം പ്രവർത്തി​ക്കാൻ തുടങ്ങി.

യോനൽ ഒർസോ​വ​യിൽ എത്തിയ​പ്പോൾ അവിടെ ഒരു സാക്ഷി​യും ഇല്ലായി​രു​ന്നു. ആദ്യത്തെ ആഴ്‌ച​യിൽ അദ്ദേഹം 14 വയസ്സുള്ള ഒരു പയ്യനു​മാ​യി ബൈബി​ള​ധ്യ​യനം തുടങ്ങി. ഒരു സുഹൃ​ത്തും ഒരു അയൽക്കാ​ര​നും ബൈബിൾ പഠിക്കാൻ തക്കവണ്ണം രണ്ടു മാസത്തി​നു​ള്ളിൽ ഈ യുവാവ്‌ പല മാററങ്ങൾ വരുത്തി. ഒരു കത്തോ​ലി​ക്ക​നാ​യി​രുന്ന അയൽക്കാ​രൻ, റോലൻഡ്‌ വിസ്‌മ​യാ​വ​ഹ​മായ പുരോ​ഗതി വരുത്തി. വെറും ഒന്നരമാ​സ​ത്തി​നു​ള്ളിൽ അദ്ദേഹം പ്രസം​ഗ​വേ​ല​യിൽ യോന​ലി​നെ അനുഗ​മി​ക്കു​ക​യും അഞ്ചുമാ​സ​ത്തി​നു​ള്ളിൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. അദ്ദേഹം ഉടനെ​തന്നെ മുഴു​സമയ സേവന​ത്തിൽ പ്രവേ​ശി​ച്ചു. അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ അമ്മയും പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി, 1992-ലെ “പ്രകാ​ശ​വാ​ഹകർ” ഡിസ്‌ട്രി​ക്‌ററ്‌ കൺ​വെൻ​ഷ​നിൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. ഇപ്പോൾ ഒർസോ​വ​യിൽ പത്തു പ്രസാ​ധ​ക​രുണ്ട്‌, അവർ 30 ബൈബി​ള​ധ്യ​യനം നടത്തുന്നു.

തുർനു-സേവറി​നിൽ സത്യം സ്വീക​രിച്ച ആദ്യത്തെ വ്യക്തി യോനൽ താമസി​ച്ചി​രുന്ന ഹോട്ട​ലി​ലെ റിസപ്‌ഷ​നി​സ്‌ററ്‌ ആയിരു​ന്നു. രണ്ടു മാസത്തി​നു​ശേഷം അദ്ദേഹം സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കാത്ത ഒരു പ്രസാ​ധ​ക​നാ​യി​ത്തീ​രു​ക​യും മൂന്നു മാസത്തി​നു​ള്ളിൽ സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. ഇപ്പോൾ അവിടെ മൊത്തം 84 ഭവന ബൈബി​ള​ധ്യ​യനം നടത്തുന്ന 32 പ്രസാ​ധ​ക​രിൽ ഒരാളാണ്‌ അദ്ദേഹം.

മറെറാ​രു പ്രത്യേക പയനി​യ​റായ ഗാബ്രീ​ലാ ജാക്കാ നമ്മുടെ പ്രവർത്തനം നിരോ​ധ​ന​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്ന​പ്പോൾപ്പോ​ലും നിരന്ത​ര​പ​യ​നി​യ​റാ​യി സേവി​ച്ചി​രു​ന്നു. ആവശ്യം കൂടു​ത​ലു​ള്ളി​ടത്തു പ്രവർത്തി​ക്കാ​നാ​യി​രു​ന്നു അവരുടെ ആഗ്രഹം. ഒരു വലിയ സേവന​പ്ര​ദേശം അവർക്കു നിയമി​ച്ചു​കൊ​ടു​ത്തു. താത്‌പ​ര്യ​മുള്ള ആളുകളെ സന്ദർശി​ക്കു​ന്ന​തി​നാ​യി ചില​പ്പോ​ഴെ​ല്ലാം അവർ 100 കിലോ​മീ​റ​റർമു​തൽ 160 കിലോ​മീ​റ​റർവരെ യാത്ര​ചെ​യ്‌തു. അവർ പ്രവർത്തിച്ച ഒരു നഗരം നാലു സാക്ഷികൾ മാത്ര​മുള്ള മോർട്ടു​വാ​യി​രു​ന്നു. “മോർട്ടു​വി​ലെ വർധിച്ച പ്രവർത്ത​ന​ത്താൽ പാതി​രി​മാ​രും മററു മതവി​ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളും ഞങ്ങളെ എതിർക്കാൻ തുടങ്ങി” എന്ന്‌ അവർ പറയുന്നു. “എനിക്കു താമസ​സൗ​ക​ര്യം തന്ന വീട്ടു​കാ​രു​ടെ​മേൽ സമ്മർദം ചെലു​ത്തു​ന്ന​തിന്‌ അവർ മേയ​റെ​യും പൊലീ​സി​നെ​യും സ്വാധീ​നി​ച്ചു. അവർ എന്നെ പുറത്താ​ക്കി, അതു​കൊണ്ട്‌ ഒന്നിട​വി​ട്ടുള്ള മാസങ്ങ​ളിൽ എനിക്കു താമസ​സ്ഥലം തേടേ​ണ്ടി​വന്നു.”

മതത്തി​ലോ ബൈബി​ളി​ലോ താത്‌പ​ര്യ​മില്ല എന്നു പറഞ്ഞ ഒരു നിരീ​ശ്വ​ര​വാ​ദി​യു​മാ​യി ഒർസോ​വ​യിൽ ഗാബ്രീല അധ്യയനം തുടങ്ങി. എന്നാൽ വെറും നാലു മാസത്തെ പഠന​ശേഷം ഈ സ്‌ത്രീ ബൈബി​ളി​നു​വേണ്ടി പ്രതി​വാ​ദം നടത്താൻ തുടങ്ങി. അവരുടെ ഭർത്താവ്‌ അവർക്കു രാത്രി​യിൽ വീട്ടിൽ പ്രവേ​ശനം നിരോ​ധി​ക്കു​ക​യും, വിവാ​ഹ​മോ​ചനം നടത്തു​മെ​ന്നും കൊന്നു​ക​ള​യു​ക​പോ​ലും ചെയ്യു​മെന്നു ഭീഷണി​പ്പെ​ടു​ത്തു​ക​യും ചെയ്‌തെ​ങ്കി​ലും അവർ തന്റെ നിർമലത കാത്തു​കൊ​ണ്ടു. സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കു​ന്ന​തി​നു മുമ്പു​പോ​ലും അവർ പത്തു ബൈബി​ള​ധ്യ​യം നടത്തി.

മുന്നിൽ അത്ഭുത​ക​ര​മായ പ്രതീ​ക്ഷ​കൾ

റൊമാ​നിയ, 1992 ഓഗസ്‌റ​റിൽ, 286 സഭകളി​ലാ​യി 24,752 പ്രസാ​ധ​ക​രു​ടെ ഒരു അത്യു​ച്ച​ത്തിൽ എത്തി. സ്‌മാ​ര​ക​ഹാ​ജർ 66,000-ലധികം ആയിരു​ന്നു. ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റി​ലുള്ള ചെറിയ ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീ​സിൽ 17 ജോലി​ക്കാർ തങ്ങളുടെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ ആത്മീയ ആവശ്യങ്ങൾ നിറ​വേ​റ​റു​ന്ന​തി​നു​വേണ്ടി കഴിവി​ന്റെ പരമാ​വധി ചെയ്യു​ക​യാണ്‌. ഒരു വലിയ ബ്രാഞ്ചി​ന്റെ പണി ഉടനെ ആരംഭി​ക്കു​ന്ന​തി​ലേക്ക്‌ അവർ നോക്കി​പ്പാർത്തി​രി​ക്കു​ന്നു.

റൊമാ​നി​യ​യി​ലുള്ള യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കൾക്കു ത്വരി​ത​ഗ​തി​യി​ലുള്ള മാററ​ങ്ങ​ളിൽ വിസ്‌മ​യ​പ്പെ​ടാ​തി​രി​ക്കാൻ കഴിയു​ന്നില്ല. യഹോ​വ​യു​ടെ നാമം വഹിക്കു​ന്ന​തും ആളുകളെ തന്നെക്കു​റി​ച്ചും തന്റെ മാററ​മി​ല്ലാത്ത ഉദ്ദേശ്യ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചും സൂക്ഷ്‌മ​പ​രി​ജ്ഞാ​ന​ത്തി​ലേക്കു നയിക്കു​ന്ന​തും ആയ സാർവ​ദേ​ശീയ സഭയുടെ ഭാഗവു​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​തിൽ അവർ യഹോ​വ​യോ​ടു നന്ദിയു​ള്ള​വ​രാണ്‌. അനേകം വർഷത്തെ കഷ്ടപ്പാ​ടി​നും പീഡന​ത്തി​നും ശേഷം വാസ്‌ത​വ​മാ​യും റൊമാ​നി​യ​യി​ലെ സമയങ്ങ​ളും കാലങ്ങ​ളും മാററി​യ​തിൽ അവർ യഹോ​വ​യോട്‌ എത്ര നന്ദിയു​ള്ള​വ​രാണ്‌!

[23-ാം പേജിലെ ഭൂപടം]

[പൂർണ​രൂ​പ​ത്തിൽ കാണു​ന്ന​തി​നു പ്രസി​ദ്ധീ​ക​രണം നോക്കുക]

ഹംഗറി

റൊമാനിയ

ബുക്കാറെസ്‌ററ്‌

ക്ലജ്‌-നപ്പോക്ക

ക്രെയോവ

ററിർഗു-മൂറസ്‌

ഒർസോവ

തുർനു-സേവറിൻ

മോർട്ടു

തുർഡാ

ബൾഗേറിയ

[24, 25 പേജു​ക​ളി​ലെ ചിത്രങ്ങൾ]

1.ഏകദേശം 700 സാക്ഷികൾ 1947-ൽ വനത്തിൽ കൂടി​വ​ന്നു

2. ഒരു പരസ്യ പ്രസം​ഗ​ത്തി​നു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള നോട്ടീസ്‌ 1946-ൽ

3. അൽബാ യൂളി​യ​യിൽ 1992-ലെ സമ്മേളനം

4. ഇന്ന്‌ ക്ലജ്‌-നപ്പോ​ക്ക​യി​ലെ സാക്ഷീ​ക​ര​ണം

5. തുർഡാ​യ്‌ക്ക്‌ അടുത്തുള്ള രാജ്യ​ഹാൾ

6. ബുക്കാ​റെ​സ്‌റ​റി​ലെ ബെഥേൽ കുടും​ബം