എണ്ണമറ്റ ദൈവങ്ങൾ, സത്യ​ദൈ​വത്തെ കണ്ടെത്തും​വ​രെ

ഇംഗ്ലണ്ടി​ലെ ക്രൊ​യ്‌ഡ​നി​ലാണ്‌ ഞാൻ ജനിച്ചത്‌, 1921-ൽ. മൂന്നു പെൺമ​ക്ക​ളും രണ്ട്‌ ആൺമക്ക​ളും ഉണ്ടായി​രു​ന്ന​തിൽ മൂത്തതു ഞാനാ​യി​രു​ന്നു. എനിക്ക്‌ മൂന്നു വയസ്സു​ള്ള​പ്പോൾ ഞങ്ങൾ മക്കളിൽ ചിലർക്കു തൊണ്ട​മുള്ള്‌ പിടി​പെട്ടു. എന്നെ ആശുപ​ത്രി​യി​ലാ​ക്കി. എന്റെ ആങ്ങള ജോണി മരിച്ചു. അവനെ മാമോ​ദീസ മുക്കി​യി​ട്ടി​ല്ലാ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ ആംഗ്ലിക്കൻ സഭ മതപര​മായ ശവസം​സ്‌കാ​ര​ച്ച​ടങ്ങു നടത്താൻ അനുവ​ദി​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നില്ല. ഇതു ഡാഡിയെ വിഷമി​പ്പി​ച്ചു. ജോണി​യു​ടെ ശവമഞ്ചം കുഴി​യി​ലേ​ക്കി​റ​ക്കു​മ്പോൾ ഒരു പ്രാർഥന ചൊല്ലാ​മോ എന്ന്‌ അദ്ദേഹം ഒരു വൈദി​ക​നോ​ടു ചോദി​ച്ചു. അയാൾ അതു നിരസി​ച്ചു.

ഇത്‌ ഡാഡിയെ എന്നേക്കു​മാ​യി മതത്തിൽനിന്ന്‌ അകറ്റി​യെന്ന്‌ മമ്മി പറഞ്ഞു. എനിക്കോ അനുജ​ത്തി​മാർക്കോ എന്തെങ്കി​ലും സംഭവി​ക്കു​മെന്നു ഭയന്ന്‌ ഡാഡി അറിയാ​തെ മമ്മി ഞങ്ങളെ​യെ​ല്ലാം പള്ളിയിൽ കൊണ്ടു​പോ​യി മാമോ​ദീസ മുക്കി. ഡാഡി കമ്മ്യൂ​ണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി​യു​ടെ ഒരു സജീവ പ്രവർത്ത​ക​നാ​യി​ത്തീർന്നു. ഹക്‌സ്‌ലി, ലെനിൻ, മാർക്‌സ്‌ എന്നിവ​രു​ടെ പുസ്‌ത​ക​ങ്ങ​ളുൾപ്പെടെ യുക്തി​ചി​ന്താ​ഭൗ​തി​ക​വാ​ദ​ത്തോ​ടു ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ വായി​ക്കാൻ അദ്ദേഹം ഞങ്ങളെ പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ച്ചു. ദൈവ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു പരാമ​ശി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌, ദൈവം ഇല്ല എന്ന്‌ ഡാഡി പറയു​മ്പോൾ മാത്രം.

1931. എനിക്കന്ന്‌ പത്തു വയസ്സ്‌ കാണും. ചില​പ്പോ​ഴെ​ല്ലാം ഞാൻ ഡാഡി​യു​ടെ മാതാ​പി​താ​ക്കളെ കാണാൻ തെരു​വി​ലൂ​ടെ നടന്നു പോകു​മാ​യി​രു​ന്നു. മറ്റുള്ളവർ മിക്ക​പ്പോ​ഴും അപ്പൂപ്പനെ വിമർശി​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹ​ത്തിന്‌ തിളങ്ങുന്ന മനോ​ഹ​ര​മായ നീലക്ക​ണ്ണു​ക​ളു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. എപ്പോ​ഴും അദ്ദേഹം സന്തുഷ്ട​നാ​യി​രു​ന്നു. മിക്ക​പ്പോ​ഴും, അദ്ദേഹം അൽപ്പം കൽക്കണ്ട​വും വീട്ടി​ലേക്കു നടന്നു​പോ​കു​മ്പോൾ വായി​ക്കാൻ എന്തെങ്കി​ലും പുസ്‌ത​ക​വും എനിക്കു തരും. കൽക്കണ്ടം ഞാൻ തിന്നും, വായി​ക്കാൻ തന്നത്‌ കളയും. എനിക്ക്‌ അദ്ദേഹത്തെ അൽപ്പം പേടി​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. മറ്റുള്ളവർ അദ്ദേഹ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു മോശ​മാ​യി സംസാ​രി​ച്ചി​രു​ന്ന​തി​ന്റെ കാരണം എനിക്ക​പ്പോൾ അറിയി​ല്ലാ​യി​രു​ന്നു.

കൗമാ​ര​പ്രാ​യ​ത്തി​ലാ​യി​രു​ന്ന​പ്പോൾ ഞാൻ ബാല കമ്മ്യൂ​ണിസ്റ്റ്‌ സഖ്യത്തിൽ ചേർന്നു, കാല​ക്ര​മേണ അതിന്റെ സെക്ര​ട്ട​റി​യു​മാ​യി. ഞാൻ ടൗൺ ഹാളിൽ പ്രസം​ഗങ്ങൾ നടത്തി, ചാലഞ്ച്‌ എന്ന വർത്തമാ​ന​പ​ത്രം ഉപയോ​ഗിച്ച്‌ തെരു​വു​പ്ര​വർത്ത​ന​ത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. പറയു​ന്നതു ശ്രദ്ധി​ക്കുന്ന ആർക്കും ഞാൻ അതു നൽകു​മാ​യി​രു​ന്നു. അക്കാലത്ത്‌, ബ്ലാക്ക്‌ഷർട്‌സ്‌ എന്ന ഒരു ഫാസിസ്റ്റ്‌ സംഘം സജീവ​മാ​യി രംഗത്തു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. കമ്മ്യൂ​ണി​സ​ത്തോട്‌ അവർക്ക്‌ കടുത്ത വിരോ​ധ​മാ​യി​രു​ന്നു. ചാലഞ്ച്‌ വിതരണം ചെയ്‌തു​കൊണ്ട്‌ ഞാൻ തെരു​വിൽ നിൽക്കവേ ബ്ലാക്ക്‌ഷർട്‌സി​ലെ അംഗങ്ങൾ എന്നെ സമീപിച്ച്‌ എന്നോടു സംസാ​രി​ച്ചി​രു​ന്ന​തും സൂര്യ​പ്ര​കാ​ശം എന്ന്‌ കളിയാ​ക്കി വിളി​ച്ചി​രു​ന്ന​തു​മൊ​ക്കെ ഞാൻ ഓർക്കു​ന്നു. ഞാൻ സഹവസി​ച്ചി​രുന്ന കമ്മ്യൂ​ണിസ്റ്റ്‌ പാർട്ടി​യി​ലെ തലമൂത്ത അംഗങ്ങൾ, ഫാസി​സ്റ്റു​കാർ ലോഹ​കൈ​യു​റകൾ ധരിച്ചു​കൊണ്ട്‌ എന്നെ ആക്രമി​ക്കാൻ പദ്ധതി​യി​ട്ടി​ട്ടു​ണ്ടെന്നു മണത്തറി​ഞ്ഞു. അതു​കൊണ്ട്‌ അവർ എനി​ക്കൊ​പ്പം ഒരു അംഗര​ക്ഷ​ക​നെ​യും അയയ്‌ക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഒരവസ​ര​ത്തിൽ, ഫാസി​സ്റ്റു​കാർ (അപ്പോൾ യഹൂദ​ന്മാർ കൂടു​ത​ലാ​യി പാർത്തി​രുന്ന) ലണ്ടന്റെ ഈസ്റ്റ്‌ എൻഡി​ലൂ​ടെ മാർച്ച്‌ ചെയ്യാൻ പോകു​ക​യാ​ണെന്നു ഞങ്ങൾ മനസ്സി​ലാ​ക്കി. അവരെ എതിരി​ടാ​നും പോകു​മ്പോൾ കൂട്ടത്തിൽ ഗോലി​കൾ നിറച്ച സഞ്ചികൾ കൊണ്ടു​പോ​കാ​നും ഞങ്ങളോട്‌ ആവശ്യ​പ്പെട്ടു. പൊലീ​സു​കാർ എതിരാ​ളി​കളെ വിരട്ടി​യോ​ടി​ക്കാൻ ശ്രമി​ക്കു​മ്പോൾ ഞങ്ങൾ അവ പൊലീ​സു​കാ​രു​ടെ കുതി​ര​ക​ളു​ടെ കുളമ്പു​കൾക്ക​ടി​യി​ലേക്ക്‌ എറിയ​ണ​മാ​യി​രു​ന്നു. അന്ന്‌ പലരും അറസ്റ്റി​ലാ​യി. സന്ദർഭ​വ​ശാൽ അക്കൂട്ട​ത്തിൽ ഞാൻ ഉണ്ടായി​രു​ന്നില്ല. കാരണം, പോ​കേ​ണ്ടെന്നു ഞാൻ തീരു​മാ​നി​ച്ചി​രു​ന്നു.

എന്റെ മനസ്സാക്ഷി ഉണരുന്നു

മറ്റൊ​ര​വ​സ​ര​ത്തിൽ, ശരിയ​ല്ലെന്ന്‌ എനിക്ക​റി​യാ​മാ​യി​രുന്ന ഒരു കാര്യം ഒരു പൊതു​യോ​ഗ​ത്തിൽ പറയാൻ എന്നോട്‌ ആവശ്യ​പ്പെട്ടു. വിസമ്മ​തി​ച്ച​പ്പോൾ അവർ ചോദി​ച്ച​തി​ങ്ങ​നെ​യാണ്‌: “നമ്മുടെ കാഴ്‌ച​പ്പാട്‌ പ്രകടി​പ്പി​ക്കാൻ സാധി​ച്ചാൽ പോരേ, മറ്റെ​ന്തെ​ങ്കി​ലും കാര്യ​മാ​ക്കേ​ണ്ട​തു​ണ്ടോ?” ജീവി​ത​ത്തിൽ മനസ്സാക്ഷി എന്നെ അലട്ടാൻ തുടങ്ങി​യത്‌ അപ്പോ​ഴാണ്‌. പല കാര്യ​ങ്ങ​ളെ​യും കുറിച്ച്‌ ഞാൻ ചിന്തി​ക്കാൻ തുടങ്ങി.

കൗമാ​ര​ത്തി​ലേ​ക്കു കാലൂ​ന്നിയ സമയം. ഒരിക്കൽ കുർബാ​ന​യിൽ പങ്കെടു​ക്കാൻ മമ്മി എന്നെ പ്രോ​ത്സാ​ഹി​പ്പി​ച്ചു, അവിടെ നടക്കു​ന്ന​തൊ​ക്കെ ഒന്നറി​ഞ്ഞി​രി​ക്കാൻവേണ്ടി മാത്രം. അൾത്താ​ര​യിൽ പോയി പാപങ്ങ​ളൊ​ക്കെ ഏറ്റു പറയാൻ എന്നോട്‌ ആവശ്യ​പ്പെ​ട്ട​താ​യി ഞാൻ ഓർക്കു​ന്നു. അവി​ടെ​വെച്ച്‌, അൾത്താര മൂടി​യി​രുന്ന തുണി​യി​ലെ ചിത്ര​പ്പണി ഞാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. പിണഞ്ഞു കിടക്കുന്ന മൂന്നു വളയങ്ങൾ. അവ എന്തി​നെ​യാ​ണു പ്രതി​നി​ധീ​ക​രി​ക്കു​ന്ന​തെന്നു ഞാൻ ചോദി​ച്ചു. അവ ‘പരിശുദ്ധ ത്രിത്വ​ത്തെ—പിതാ​വായ ദൈവം, പുത്ര​നായ ദൈവം, പരിശു​ദ്ധാ​ത്മാ​വായ ദൈവം എന്നിവരെ—പ്രതി​നി​ധീ​ക​രി​ക്കു​ന്ന​താ​യി’ മമ്മി എന്നോടു പറഞ്ഞു. ഞാൻ വിചാ​രി​ച്ചു, ‘ഇതു വിചി​ത്ര​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്ന​ല്ലോ. ഇവർ മൂന്നു ദൈവ​ങ്ങ​ളിൽ വിശ്വ​സി​ക്കു​ന്നു. എന്നാൽ ഡാഡി പറയുന്നു, ഒരൊറ്റ ദൈവം​പോ​ലും ഇല്ലെന്ന്‌!’ പിന്നെ​യും ചോദ്യ​ങ്ങൾ ചോദി​ച്ച​പ്പോൾ, മുട്ടയ്‌ക്ക്‌ മൂന്നു ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും എന്നാൽ യഥാർഥ​ത്തിൽ അത്‌ ഒരൊറ്റ മുട്ട മാത്ര​മാ​ണെ​ന്നും ഉള്ള വിശദീ​ക​രണം ലഭിച്ചു. ഇതും എന്നെ തൃപ്‌തി​പ്പെ​ടു​ത്തി​യില്ല. എന്റെ ചോദ്യ​ങ്ങൾ കുറച്ച്‌ ഏറി​പ്പോ​കു​ന്നു​ണ്ടെന്ന്‌ മമ്മി എന്നോടു പറഞ്ഞു. ഞാൻ വീട്ടി​ലേക്കു പോയി. മേലാൽ പള്ളിയിൽ പോകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹി​ക്കു​ന്നി​ല്ലെന്ന്‌ മമ്മി​യോ​ടു പറഞ്ഞു, അതിൽപ്പി​ന്നെ ഞാൻ പോയി​ട്ടു​മില്ല!

രണ്ടാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധം പൊട്ടി​പ്പു​റ​പ്പെ​ട്ട​പ്പോ​ഴേ​ക്കും ബാല കമ്മ്യൂ​ണിസ്റ്റ്‌ സഖ്യത്തി​നു​വേണ്ടി ഞാൻ പ്രവർത്തി​ക്കാ​താ​യി. മിലി​ട്ട​റി​യിൽ സേവന​മ​നു​ഷ്‌ഠി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന ഒരു കാനഡ​ക്കാ​ര​നു​മാ​യി എന്റെ വിവാഹം നടന്നു. ഞങ്ങൾക്ക്‌ ഒരു മകൻ പിറന്നു. ലണ്ടനിലെ ഞങ്ങളുടെ ഭവനം ബോംബ്‌ സ്‌ഫോ​ട​ന​ത്തിൽ തകർന്നു​പോ​യി. ഞാനും മകനും വീട്ടി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. ഒരു വി-1 മിസൈൽ ഞങ്ങളുടെ വീടിന്റെ മുമ്പിൽ വന്നു വീണു. വസ്‌തു​വ​ക​ക​ളെ​ല്ലാം നഷ്ടമായി. ഞങ്ങൾ അവശി​ഷ്ട​ങ്ങൾക്ക​ടി​യി​ലാ​യി. എങ്കിലും ഞങ്ങൾ ജീവ​നോ​ടെ രക്ഷപ്പെട്ടു. ആ സമയത്ത്‌ എന്റെ ഭർത്താവ്‌ ഫ്രാൻസി​ലെ നൊർമാൻറി​യി​ലാ​യി​രു​ന്നു.

ആ സമയത്താ​ണെന്നു തോന്നു​ന്നു, “ഒരു ദൈവ​മു​ണ്ടെ​ങ്കിൽ അവൻ ഈ ദുരി​ത​ങ്ങ​ളെ​ല്ലാം അനുവ​ദി​ക്കു​ന്നത്‌ എന്തു​കൊ​ണ്ടാണ്‌?” എന്ന്‌ ഞാൻ രണ്ടു യുവതി​ക​ളോ​ടു ചോദി​ച്ച​താ​യി ഓർക്കു​ന്നു. ഈ ലോക​ത്തി​ന്റെ ദൈവം സാത്താ​നാ​ണെ​ന്നോ മറ്റോ അവർ പറഞ്ഞു. “ഓ, മറ്റൊരു ദൈവം,” ഞാൻ വിചാ​രി​ച്ചു. “ഈ ദൈവ​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ എനി​ക്കൊ​ന്നും അറിയി​ല്ല​ല്ലോ!” പിന്നെ വന്നത്‌ ഒരു യുവാ​വാണ്‌. ചോദ്യ​ങ്ങൾ ഒന്നൊ​ന്നാ​യി ഞാൻ അയാളു​ടെ നേർക്കു തൊടു​ത്തു വിട്ടു. ചെമ്മരി​യാ​ടു​ക​ളെ​യാണ്‌ താൻ തിരയു​ന്നത്‌ കോലാ​ടു​കളെ അല്ല എന്ന്‌ അയാൾ പറഞ്ഞു. യേശു​വി​ന്റെ ദൃഷ്ടാ​ന്ത​ത്തെ​ക്കു​റിച്ച്‌ അത്ര അറിവി​ല്ലാ​ഞ്ഞ​തി​നാൽ, അയാൾ ഒരു മതശു​ശ്രൂ​ഷ​ക​നാ​ണോ കൃഷി​ക്കാ​ര​നാ​ണോ എന്ന്‌ ഞാൻ അയാ​ളോ​ടു ചോദി​ച്ചു. ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കൂ​ടെ കടന്നു​പോ​യി. രണ്ടാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധം അവസാ​നി​ച്ചു. താൻ സേവന​മ​നു​ഷ്‌ഠി​ച്ചി​രുന്ന സാസ്‌ക​റ്റൂൺ ലൈറ്റ്‌ ഇൻഫെൻട്രി​യി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​വ​രിൽ 95 ശതമാനം ആളുക​ളും കൊല്ല​പ്പെ​ട്ട​തു​കണ്ട്‌ എന്റെ ഭർത്താവ്‌ വീട്ടി​ലേക്കു തിരി​ച്ചു​പോ​ന്നു. ക്രൊ​യ്‌ഡ​നി​ലെ മറ്റൊരു വീട്ടിൽ ഞങ്ങൾ താമസ​മാ​ക്കി.

സാക്ഷികൾ സന്ദർശി​ക്കു​ന്നു

ഒരു ഞായറാഴ്‌ച, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളിൽപ്പെട്ട രണ്ടുപേർ വാതി​ലിൽ മുട്ടി. വാതിൽ തുറന്നത്‌ ഭർത്താ​വാ​യി​രു​ന്നു. അദ്ദേഹം അവരു​മാ​യി നീണ്ട ചർച്ച നടത്തി. യുദ്ധസ​മ​യത്ത്‌ ദർശിച്ച കാപട്യം മൂലം അദ്ദേഹ​ത്തിന്‌ എല്ലാ മതങ്ങ​ളോ​ടും വെറു​പ്പാ​യി​രു​ന്നു. സാക്ഷികൾ നിഷ്‌പ​ക്ഷ​മായ നിലപാ​ടാണ്‌ കൈ​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്ന​തെന്ന വസ്‌തുത അദ്ദേഹ​ത്തിൽ മതിപ്പു​ള​വാ​ക്കി. അവരെ വീണ്ടു​മൊ​രു ബൈബിൾ ചർച്ചയ്‌ക്കു ക്ഷണിച്ചി​ട്ടു​ണ്ടെന്ന്‌ അദ്ദേഹം എന്നോടു പറഞ്ഞു. എനിക്ക്‌ ആകെ വേവലാ​തി​യാ​യി. എന്തു ചെയ്യണ​മെന്ന്‌ ഞാൻ ഡാഡി​യോ​ടു ചോദി​ച്ചു. എന്നോട്‌ അതിൽ ഉൾപ്പെ​ട​രു​തെ​ന്നും എന്റെ ഭർത്താവ്‌ ഈ ഭ്രാന്തൻ മതവു​മാ​യി തുടർന്നും സഹവസി​ക്കു​ക​യാ​ണെ​ങ്കിൽ വിവാ​ഹ​മോ​ച​ന​ത്തിന്‌ കേസ്‌ ഫയൽ ചെയ്യു​ന്ന​താ​യി​രി​ക്കും നല്ലത്‌ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ചർച്ചക​ളി​ലൊ​ന്നിൽ പങ്കെടു​ക്കാൻ ഞാൻ തീരു​മാ​നി​ച്ചു, അവിടെ എന്താണ്‌ നടക്കു​ന്ന​തെന്ന്‌ ഒന്നറി​യ​ണ​മ​ല്ലോ. ഞങ്ങളെ​ല്ലാ​വ​രും മേശയ്‌ക്കു ചുറ്റു​മി​രു​ന്നു. സാക്ഷി പറഞ്ഞു: “ഒരിക്കൽ നിങ്ങൾക്ക്‌ ഒരു പട്ടിയെ എന്നപോ​ലെ സിംഹ​ത്തെ​യും കെട്ടി​പ്പി​ടി​ക്കാൻ സാധി​ക്കും.” ‘ഹോ, ഇവർക്കു ഭ്രാന്താണ്‌,’ ഞാൻ വിചാ​രി​ച്ചു. ആ സായാ​ഹ്ന​ത്തിൽ പിന്നെ പറഞ്ഞ യാതൊ​ന്നി​ലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീ​ക​രി​ക്കാൻ എനിക്കു സാധി​ച്ചില്ല. അവർ വീണ്ടും വരുന്നത്‌ എനിക്ക്‌ ഇഷ്ടമി​ല്ലെന്നു ഞാൻ പിന്നീട്‌ ഭർത്താ​വി​നോ​ടു പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ കുറേ കരഞ്ഞു, വിവാ​ഹ​ബന്ധം വേർപെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​നെ​ക്കു​റി​ച്ചു ചർച്ച ചെയ്‌തു.

കുറച്ചു ദിവസ​ത്തി​നു​ശേഷം മറ്റൊരു സാക്ഷി സന്ദർശി​ച്ചു. അദ്ദേഹം സ്ഥലത്തെ സഭ സന്ദർശി​ക്കുന്ന സർക്കിട്ട്‌ മേൽവി​ചാ​ര​ക​നാ​ണെ​ന്നും ഞങ്ങളെ​ക്കു​റിച്ച്‌ കേട്ടി​ട്ടു​ണ്ടെ​ന്നും പിന്നീടു ഞങ്ങൾ മനസ്സി​ലാ​ക്കി. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ വളരെ വ്യക്തമാ​യി ഓർക്കു​ന്നു. നീലക്ക​ണ്ണു​കൾ. വളരെ ദയാവാ​യ്‌പും ക്ഷമയും ഉള്ള സ്വഭാവം. അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോൾ അപ്പൂപ്പ​നെ​യാണ്‌ എനിക്ക്‌ ഓർമ വന്നത്‌. എഴുതി വെച്ച 32 ചോദ്യ​ങ്ങ​ളു​ടെ ഒരു പട്ടിക ഞാൻ പുറ​ത്തെ​ടു​ത്തു. “നമുക്ക്‌ എല്ലാം ഒന്നൊ​ന്നാ​യി ചർച്ച ചെയ്യാം,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ ചർച്ച ആരംഭി​ച്ചു. ബൈബിൾ പറയു​ന്നതു പൂർണ​മാ​യി മനസ്സി​ലാ​ക​ണ​മെ​ങ്കിൽ ഞാൻ അതു വായി​ക്കു​ക​യും പഠിക്കു​ക​യും ചെയ്യേ​ണ്ട​തു​ണ്ടെന്നു മനസ്സി​ലാ​ക്കാൻ അദ്ദേഹം എന്നെ സഹായി​ച്ചു. ഞങ്ങളോ​ടൊത്ത്‌ ക്രമമാ​യി ബൈബിൾ പഠിക്കാൻ ആരെങ്കി​ലും ഞങ്ങളെ സന്ദർശി​ക്കേ​ണ്ട​തു​ണ്ടെന്ന്‌ അദ്ദേഹം നിർദേ​ശി​ച്ചു. ഞാൻ സമ്മതിച്ചു.

നമ്മുടെ സ്രഷ്ടാ​വായ യഹോ​വ​യാം ദൈവ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു ക്രമേണ മനസ്സി​ലാ​ക്കാൻ തുടങ്ങവേ ഞാൻ കരഞ്ഞു​പോ​യി. കിടപ്പു​മു​റി​യിൽ പോയി യഹോ​വ​യോട്‌, ദയാപൂർവം എന്റെ തെറ്റുകൾ ക്ഷമിക്ക​ണ​മെ​ന്നും ബൈബി​ളും അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യ​ങ്ങ​ളും മനസ്സി​ലാ​ക്കാൻ എന്നെ സഹായി​ക്ക​ണ​മെ​ന്നും പ്രാർഥി​ച്ച​താ​യി ഞാൻ ഓർക്കു​ന്നു. 1951-ൽ ഞാനും ഭർത്താ​വും മകനും സ്‌നാ​പ​ന​മേറ്റു. ഇതേക്കു​റി​ച്ചു കേട്ട​പ്പോൾ ഡാഡിക്ക്‌ ആകെ ദേഷ്യ​മാ​യി. യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളി​ലൊ​രാ​ളാ​യി എന്നെ കാണു​ന്ന​തി​നെ​ക്കാൾ ഞാൻ മരിച്ചു കാണു​ന്ന​താ​ണു നല്ലതെന്ന്‌ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ആവശ്യം അധിക​മു​ള്ളി​ടത്തു സേവിക്കൽ

കാനഡ​യി​ലേക്കു മടങ്ങാൻ എന്റെ ഭർത്താവു നിശ്ചയി​ച്ചു. 1952-ൽ ബ്രിട്ടീഷ്‌ കൊളം​ബി​യ​യി​ലുള്ള വാൻകൂ​വ​റി​ലേക്കു ഞങ്ങൾ താമസം മാറി. യാത്രാ​മം​ഗളം ആശംസി​ക്കാൻ ഡാഡി കൂട്ടാ​ക്കി​യില്ല. പിന്നീ​ടൊ​രി​ക്ക​ലും ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ കാണു​ക​യോ അദ്ദേഹ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു കേൾക്കു​ക​യോ ചെയ്‌തി​ട്ടില്ല. വാൻകൂ​വ​റിൽ താമസിച്ച്‌ നിരവധി വർഷങ്ങൾ പിന്നി​ട്ട​പ്പോൾ ആവശ്യം അധിക​മുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പോയി പ്രവർത്തി​ക്കാ​നുള്ള ആഹ്വാ​ന​മു​ണ്ടാ​യി. പ്രത്യേ​കിച്ച്‌, ക്വി​ബെക്ക്‌ പോലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ. അവിടെ പ്രീമി​യർ ഡ്വി​പ്ലേ​യ്‌സിക്ക്‌ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളോട്‌ ഹിറ്റ്‌ല​റു​ടേ​തു​പോ​ലുള്ള ഒരു മനോ​ഭാ​വ​മാ​ണു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നത്‌.

1958-ൽ ഞങ്ങൾക്ക്‌ ഉണ്ടായി​രു​ന്ന​തെ​ല്ലാം വാരി​ക്കെട്ടി കാറി​ലിട്ട്‌ ന്യൂ​യോർക്കി​ലെ സാർവ​ദേ​ശീയ കൺ​വെൻ​ഷനു പോയി. അവി​ടെ​നിന്ന്‌ ഞങ്ങൾ കാറിൽ ക്വി​ബെ​ക്കി​ലെ മോൺട്രി​യ​ലി​ലേക്കു പോയി. അവിടെ വീൽ ദെ ഷാകർട്ട്യാ​യി​ലെ ഒരു ഫ്രഞ്ച്‌ സഭയിൽ ഞങ്ങൾ നിയമി​ക്ക​പ്പെട്ടു. ക്വി​ബെ​ക്കിൽ യഹോ​വയെ സേവി​ക്കു​ന്ന​തി​നി​ട​യിൽ ശ്രദ്ധേ​യ​മായ ഒട്ടേറെ അനുഭ​വങ്ങൾ ഞങ്ങൾക്കു​ണ്ടാ​യി. ഒരിക്കൽ ഞങ്ങളുടെ കാർ മറിച്ചി​ട്ടു. ഞങ്ങളു​ടെ​നേരെ പാറക്ക​ല്ലു​കൾ വലി​ച്ചെ​റി​ഞ്ഞു. ഒരു സ്‌ത്രീ ഹോസി​ലൂ​ടെ ഞങ്ങളുടെ ശരീര​ത്തി​ലേക്ക്‌ ശക്തിയാ​യി വെള്ളം ചീറ്റിച്ചു. ഇത്‌ മാഗോഗ്‌ എന്ന സ്ഥലത്തു വെച്ചാണു നടന്നത്‌.

മറ്റൊ​രി​ക്കൽ ഞാനും എന്റെ സഹപ്ര​വർത്ത​ക​യും ഒരു പള്ളിയു​ടെ മുമ്പി​ലൂ​ടെ പോകു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. ആളുകൾ പള്ളിയിൽനിന്ന്‌ ഇറങ്ങി​വ​രുന്ന സമയം. ആരോ ഞങ്ങളെ തിരി​ച്ച​റിഞ്ഞ്‌ ഉച്ചത്തിൽ വിളി​ച്ചു​കൂ​വി: “റ്റേമ്‌വെൻ ദെ ഷേവോവ!” (“യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ!”) തുടർന്ന്‌ ആളുകൾ ഞങ്ങളുടെ പുറകേ ഓടി വന്നു. ഏറ്റവും മുന്നിൽ പുരോ​ഹി​തൻ. എന്നാൽ ഞങ്ങൾ ആൾക്കൂ​ട്ടത്തെ വെട്ടിച്ച്‌ ഓടി​ക്ക​ളഞ്ഞു. പല പ്രാവ​ശ്യം ഞങ്ങൾ അറസ്റ്റി​ലാ​യി. എങ്കിലും ഒട്ടേറെ ആളുകളെ യഹോ​വ​യെ​ക്കു​റിച്ച്‌ പഠിക്കാൻ സഹായി​ച്ച​തി​ലെ ആനന്ദം ഞാൻ അനുഭ​വി​ച്ചി​ട്ടുണ്ട്‌. ഇവരിൽ പലരും ഇപ്പോ​ഴും സജീവ​മാ​യി അവനെ സേവി​ക്കു​ന്നു.

1960-കളുടെ ആരംഭ​ത്തിൽ എന്റെ ഭർത്താ​വി​ന്റെ തൊഴി​ലു​ടമ അദ്ദേഹ​ത്തിന്‌ ലോസാ​ഞ്ച​ല​സി​ലേക്കു സ്ഥലംമാ​റ്റം നൽകി. അവിടു​ത്തെ ഒരു സഭയിൽ ഞങ്ങൾ 30-ലേറെ വർഷം സേവിച്ചു. ലോക​മെ​മ്പാ​ടു​നി​ന്നും ലോസാ​ഞ്ച​ല​സി​ലേക്കു വന്നിട്ടുള്ള ആളുക​ളോ​ടു സത്യ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു സംസാ​രി​ക്കു​ന്നത്‌ എത്ര ആനന്ദദാ​യ​ക​മാ​യി​രു​ന്നു! ലബനോൻ, ഈജി​പ്‌ത്‌, ചൈന, ജപ്പാൻ, ഫ്രാൻസ്‌, ഇറ്റലി തുടങ്ങി അനേകം സ്ഥലങ്ങളിൽനി​ന്നുള്ള ആളുക​ളു​മാ​യി അധ്യയനം നടത്താ​നുള്ള പദവി എനിക്കു ലഭിച്ചു. ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഒട്ടും സംസാ​രി​ക്കാ​ന​റി​യാത്ത ഒരു യുവതി​യെ കണ്ടുമു​ട്ടി​യതു ഞാൻ ഓർക്കു​ന്നു. ഭാഗ്യ​വ​ശാൽ അവളുടെ ഭർത്താവ്‌ ഇംഗ്ലീഷ്‌ സംസാ​രി​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌ ഞാനും ഭർത്താ​വും അവർ ഇരുവ​രോ​ടു​മൊ​പ്പം അധ്യയനം ആരംഭി​ച്ചു. ക്രമേണ ഞാൻ തനിച്ച്‌ ആ യുവതി​യു​മാ​യി അധ്യയനം നടത്തി​ത്തു​ടങ്ങി. ദൈവം സത്യവാൻ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ്‌ പുസ്‌ത​ക​മാണ്‌ ഞാൻ ഉപയോ​ഗി​ച്ചത്‌. അവൾ തിരു​വെ​ഴു​ത്തു​ക​ളെ​ല്ലാം തന്റെ ചൈനീസ്‌ ബൈബി​ളിൽ നോക്കും, ഉത്തരങ്ങൾ ചൈനീസ്‌ ഭാഷയിൽ പറയും. പിന്നെ ഞാൻ ഉത്തരം ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഭാഷയിൽ പറയും, അവൾ അത്‌ ഇംഗ്ലീ​ഷിൽ ആവർത്തി​ക്കും. ഒടുവിൽ അവൾക്ക്‌ ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഒഴു​ക്കോ​ടെ സംസാ​രി​ക്കാ​മെ​ന്നാ​യി, ബ്രിട്ടീഷ്‌ ശൈലി​യി​ലാ​യി​രു​ന്നെന്നു മാത്രം. അവളും ഭർത്താ​വും ഇപ്പോൾ യഹോ​വ​യു​ടെ സമർപ്പിത ദാസരാ​ണെന്നു പറയു​ന്ന​തിൽ എനിക്കു സന്തോ​ഷ​മുണ്ട്‌.

അടുത്ത കാലത്ത്‌ ഞങ്ങൾ അരി​സോ​ണ​യി​ലെ ടക്‌സ​ണി​ലേക്കു താമസം മാറി. ഞങ്ങളുടെ പേരക്കി​ടാ​ങ്ങ​ളു​ടെ മക്കൾ ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ മഹാ​സ്ര​ഷ്ടാ​വായ യഹോ​വ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചു പഠിച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. അവരുൾപ്പെടെ ഞങ്ങളുടെ കുടും​ബ​ത്തി​ലെ അംഗങ്ങ​ളെ​ല്ലാ​വ​രും​തന്നെ യഹോ​വയെ വിശ്വ​സ്‌ത​ത​യോ​ടെ സേവി​ക്കു​ന്ന​താ​യി കാണാ​നുള്ള കൂടു​ത​ലായ പദവി ഞങ്ങൾക്കു ലഭിച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു.

ഒരു കാര്യം​കൂ​ടെ. തിളങ്ങുന്ന നീലക്ക​ണ്ണു​ക​ളുള്ള എന്റെ അപ്പൂപ്പൻ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളി​ലൊ​രാ​ളാ​യി​രു​ന്നു​വെന്ന്‌ ക്രൊ​യ്‌ഡ​നി​ലെ സഹോ​ദ​ര​ന്മാ​രിൽനിന്ന്‌ അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്‌ എന്നെ പുളകം​കൊ​ള്ളി​ച്ചു.—കാസി ബ്രൈറ്റ്‌ പറഞ്ഞ​പ്ര​കാ​രം.