ജപ്പാനി​ലെ അപ്രതീ​ക്ഷിത ദുരന്തം—ജനങ്ങൾ നേരിട്ട വിധം

ജപ്പാനിലെ ഉണരുക! ലേഖകൻ

ജപ്പാനി​ലെ കോബെ, ഒരു നിമി​ഷ​ത്തിൽ 15,00,000 ജനസം​ഖ്യ​യുള്ള വളർന്നു​വ​രുന്ന ഒരു തുറമു​ഖ​ന​ഗ​ര​മാ​യി​രു​ന്നു. പക്ഷേ വെറും 20 സെക്കൻറു​കൾക്കു​ള്ളിൽ, റിക്ടർ സ്‌കെ​യി​ലിൽ 7.2 പരിമാ​ണം രേഖ​പ്പെ​ടു​ത്തിയ ഒരു ഭൂകമ്പ​ത്തിൽ അതിന്റെ ഏറിയ പങ്കും തകർന്ന​ടി​ഞ്ഞു. ലക്ഷക്കണ​ക്കി​നു വീടു​കൾക്കും കെട്ടി​ട​ങ്ങൾക്കും നാശമോ കേടു​പാ​ടു​ക​ളോ സംഭവി​ച്ചു. 3,00,000-ത്തിലധി​കം ആളുകൾ ഭവനര​ഹി​ത​രാ​യി.

ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളി​ലെ കാലി​ഫോർണി​യ​യി​ലുള്ള നോർത്ത്‌റി​ഡ്‌ജിൽ ഒരു ഭൂകമ്പം വലിയ നാശന​ഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി​വ​യ്‌ക്കു​ക​യും 61 പേരുടെ ജീവന​പ​ഹ​രി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌ത ദിവസ​ത്തി​നു​ശേഷം കൃത്യം ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞ്‌ 1995 ജനുവരി 17-നായി​രു​ന്നു ഈ ദുരന്ത​മു​ണ്ടാ​യത്‌. നോർത്ത്‌റി​ഡ്‌ജി​ലെ ഭൂകമ്പം പുറത്തു​വി​ട്ട​തി​ന്റെ ഇരട്ടി​യോ​ളം ഭൂക​മ്പോർജ​മാണ്‌ കോ​ബെ​യി​ലെ ഭൂകമ്പം പുറത്തു​വി​ട്ടത്‌. 5,500-ലധികം വരുന്ന മരണസം​ഖ്യ, ഇതിനെ 1923-നുശേഷം ജപ്പാനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏറ്റവും വിനാ​ശ​കാ​രി​യായ ഭൂകമ്പ​മാ​ക്കി​ത്തീർത്തു. ആ വർഷം ടോക്കി​യോ​യെ​യും യോ​കോ​ഹാ​മ​യെ​യും നാമാ​വ​ശേ​ഷ​മാ​ക്കിയ വലിയ ഭൂകമ്പ​ത്തിൽ ഏതാണ്ട്‌ 1,43,000 പേർ മരിക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി.

ഒരു വിഹ്വല നിമിഷം

വിപത്‌ക​ര​മായ ആ പ്രഭാ​ത​ത്തിൽ 5.46-ന്‌ റിയുജി, കോബെ നഗരമ​ധ്യ​ത്തിൽ പത്രവി​ത​രണം നടത്തു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. നേരം വെളു​ത്തി​ട്ടു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നില്ല. പെട്ടെന്ന്‌, റോഡി​നു മുകളി​ലൂ​ടെ​യുള്ള ഒരു റെയിൽ പാളത്തിൽകൂ​ടി തീവണ്ടി പോകു​ന്ന​തു​പോ​ലെ ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു. റോഡും കെട്ടി​ട​ങ്ങ​ളു​മെ​ല്ലാം കടൽത്തി​ര​കൾപോ​ലെ ആടിയു​ല​യാൻ തുടങ്ങി. ആ സമയം എല്ലാ വൈദ്യു​ത​വി​ള​ക്കു​ക​ളും അണഞ്ഞു.

വാഹന​ങ്ങ​ളെ താഴെ​യുള്ള റോഡു​ക​ളി​ലേക്കു തള്ളിയി​ട്ടു​കൊണ്ട്‌ ഉയരത്തി​ലുള്ള ഹൈ​വേകൾ നിലം​പ​തി​ച്ചു. റെയിൽ പാളങ്ങൾ കളിമൺദ​ണ്ഡു​കൾപോ​ലെ വളഞ്ഞു​പോ​യി, തീവണ്ടി​കൾ പാളം​തെറ്റി. തടി​കൊ​ണ്ടു പണിത പഴയ വീടുകൾ തകർന്നു​വീ​ണു. രണ്ടുനില അപ്പാർട്ട്‌മെൻറു​കൾ ക്ഷണനേ​രം​കൊണ്ട്‌ ഒരുനി​ല​ക്കെ​ട്ടി​ടങ്ങൾ പോലെ കാണ​പ്പെട്ടു. കോ​ബെ​യി​ലു​ള്ള​വ​രിൽ മിക്കവ​രും ഉറക്കത്തിൽനി​ന്നു ഞെട്ടി​യു​ണർന്നു.

ഉടൻതന്നെ തീ പടർന്നു​പി​ടി​ച്ചു. മുഴു നഗര ബ്ലോക്കു​ക​ളും അഗ്നിക്കി​ര​യാ​യി. ഭൂകമ്പം​മൂ​ലം ജലവി​ത​രണം നിലച്ചു​പോ​യി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ അഗ്നിശ​മ​ന​സേ​നകൾ നിസ്സഹാ​യ​രാ​യി നോക്കി​നി​ന്നു. ഭൂചല​ന​മേൽക്കാത്ത കെട്ടി​ട​നിർമാ​ണം എന്ന സങ്കല്‌പം നിമി​ഷ​നേ​രം​കൊ​ണ്ടു തകർന്ന​ടി​ഞ്ഞി​രു​ന്നു.

കഷ്ടിച്ചുള്ള രക്ഷപ്പെ​ട​ലു​ക​ളും ദാരു​ണ​സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളും

ഭൂകമ്പം നേരിട്ടു ബാധിച്ച പ്രദേ​ശത്ത്‌ 76 സഭകളി​ലാ​യി 3,765 യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ ഉണ്ടായി​രു​ന്നു. 13 സാക്ഷി​ക​ളും 2 സ്‌നാ​പ​ന​മേൽക്കാത്ത സഹകാ​രി​ക​ളും മരിച്ചി​ട്ടു​ണ്ടെന്നു ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടാ​യ​തി​ന്റെ പിറ്റേന്നു പ്രഭാ​ത​മാ​യ​തോ​ടു​കൂ​ടി വ്യക്തമാ​യി. (സഭാ​പ്ര​സം​ഗി 9:11) ആ സമയത്തു പൊലീസ്‌ വെളി​പ്പെ​ടു​ത്തിയ മരണസം​ഖ്യ 1,812 ആയിരു​ന്നു. എന്നാൽ ഒരാഴ്‌ച​യ്‌ക്കു​ള്ളിൽ അത്‌ 5,000-ത്തിനു മേലായി ഉയർന്നു. സാക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ സഭക​ളോ​ടു സഹവസി​ച്ച​വരെ പെട്ടെ​ന്നു​തന്നെ കണ്ടെത്തി​യ​തു​കൊണ്ട്‌, അവരുടെ മരണസം​ഖ്യ​യിൽ വ്യത്യാ​സ​മു​ണ്ടാ​യില്ല.

മിസാ​വോ​യു​ടെ ഭർത്താവ്‌ ജോലി​ക്കു നേരത്തേ പോയി​രു​ന്നു. “ഏകദേശം ഒരു മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞ​പ്പോൾ വീടു കുലുങ്ങി,” മിസാ​വോ പറഞ്ഞു. “മേച്ചിൽ ഓടുകൾ എന്റെ ചുറ്റും വന്നുവീ​ണു. മേൽക്കൂ​ര​യു​ടെ മധ്യത്തി​ലെ വലിയ ഓട്‌ ഒരു മണിക്കൂർ മുമ്പ്‌ എന്റെ ഭർത്താവു തല വച്ചുകി​ട​ന്നു​റ​ങ്ങി​യി​രുന്ന തലയണ​യിൽ വന്നുവീ​ണു.” പല വലിപ്പു​ക​ളുള്ള ഒരു അലമാ​ര​യും ഒരു പുസ്‌തക അലമാ​ര​യും കൂടി മിസാ​വോ​യു​ടെ തൊട്ടു​മു​ക​ളി​ലാ​യി നേർക്കു​നേരെ മറിഞ്ഞു​വീ​ണു. ഇത്‌ മേച്ചിൽ ഓടു​കൾക്ക​ടി​യിൽ അകപ്പെ​ട്ടു​പോ​കാ​തെ അവളെ രക്ഷപ്പെ​ടു​ത്തി.

സ്‌കൂ​ളിൽ പഠിക്കുന്ന 16-കാരനായ ഹിരോ​മാ​സയെ ഒരു പൂച്ചയു​ടെ കരച്ചി​ലാണ്‌ ഉണർത്തി​യത്‌. അവൻ പൂച്ചയെ വെളി​യി​ലി​റ​ക്കി​വി​ട്ട​പ്പോ​ഴേക്കു ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടാ​യി. തിരി​ച്ചു​വ​ന്ന​പ്പോൾ തന്റെ അമ്മ ടെലി​വി​ഷ​ന്റെ​യും പുസ്‌തക അലമാ​ര​യു​ടെ​യും അടിയിൽ കിടക്കു​ന്ന​താണ്‌ അവൻ കണ്ടത്‌. അവർക്കു ജീവനു​ണ്ടെന്നു കണ്ടത്‌ അവനെ​ന്തൊ​രാ​ശ്വാ​സ​മാ​യി​രു​ന്നു! ഒരു അയൽക്കാ​ര​നോട്‌ ഒരു ടോർച്ചു വാങ്ങി ഹിരോ​മാസ തന്റെ അമ്മയെ സ്വത​ന്ത്ര​യാ​ക്കി. അതു​പോ​ലെ ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കി​നാ​ളു​കൾക്കു കഷ്ടിച്ചു രക്ഷപ്പെ​ട്ട​തി​ന്റെ കഥകൾ പറയാ​നുണ്ട്‌. എന്നാൽ മറ്റു ചില സാക്ഷി​കൾക്കു ദാരു​ണ​മായ അനുഭ​വ​ങ്ങ​ളാ​ണു​ണ്ടാ​യത്‌.

ഹിരോ​ഷി​യും കാസു കാനെ​കോ​യും തങ്ങളുടെ അപ്പാർട്ട്‌മെൻറി​ന്റെ നാശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങൾക്കി​ട​യിൽ അകപ്പെ​ട്ടു​പോ​യി. ക്രിസ്‌തീയ സഭയിലെ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ അവരെ സഹായി​ക്കാൻ രംഗത്തു പാഞ്ഞെത്തി. ഹിരോ​ഷി​യെ പുറ​ത്തെ​ടുത്ത്‌ ആശുപ​ത്രി​യി​ലെ​ത്തി​ച്ച​പ്പോ​ഴേക്കു രാവിലെ 10 മണി കഴിഞ്ഞി​രു​ന്നു. പിന്നീടു കാസു​വി​നെ വലിച്ചു പുറ​ത്തെ​ടു​ത്ത​പ്പോ​ഴേക്ക്‌ അവൾ മരിച്ചു​ക​ഴി​ഞ്ഞി​രു​ന്നു.

സ്‌നാ​പ​ന​മേ​റ്റിട്ട്‌ ഏതാണ്ടു രണ്ടു വർഷം മാത്ര​മായ, 24-കാരി​യായ മിയോ​ക്കോ തെഷി​മക്ക്‌ മുഴു​സമയ ശുശ്രൂ​ഷ​യാ​യി​രു​ന്നു ലക്ഷ്യം. ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടായ ദിവസം രാവിലെ, തന്റെ അപ്പാർട്ട്‌മെൻറി​ന്റെ രണ്ടാം​നില തകർന്നു വീണ​പ്പോൾ അവൾ ഒന്നാം​നി​ല​യിൽക്കി​ടന്ന്‌ ഉറങ്ങു​ക​യാ​യി​രു​ന്നു. അവൾ കെട്ടി​ട​ത്തി​ന്റെ ഉത്തരങ്ങ​ളു​ടെ​യും കഴു​ക്കോ​ലു​ക​ളു​ടെ​യും ഇടയിൽ കുടു​ങ്ങി​പ്പോ​യി. മാതാ​പി​താ​ക്ക​ളും അയൽക്കാ​രും ചേർന്ന്‌ നാശാ​വ​ശി​ഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ ശ്രമി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും കഴിഞ്ഞില്ല. ബൈബിൾ പഠിക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന അവളുടെ അമ്മ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​മാ​യി ബന്ധപ്പെട്ടു. അവർ സഹായ​ത്തി​നെത്തി.

ഏകദേശം ഏഴു മണിക്കൂ​റു​കൾക്കു​ശേഷം മിയോ​ക്കോ​യെ വലിച്ചു പുറ​ത്തെ​ടു​ത്ത​പ്പോ​ഴും അവൾക്കു ജീവനു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. നെഞ്ചു തിരു​മ്മി​ക്കൊ​ടു​ക്കാൻ ഡോക്ട​റോ​ടും നേഴ്‌സി​നോ​ടു​മൊ​പ്പം മൂന്നു മൂപ്പന്മാർ മാറി മാറി നിന്നു. പക്ഷേ മിയോ​ക്കോ മരിച്ചു​പോ​യി. അവളുടെ അച്ഛൻ അവളുടെ മതവി​ശ്വാ​സ​ത്തി​ന​നു​കൂ​ല​മാ​യിരു​ന്നില്ല. എന്നാൽ തന്റെ മകളെ രക്ഷിക്കു​ന്ന​തി​നു സാക്ഷികൾ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങൾ അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ മനസ്സി​ളക്കി. താൻ മരിക്കു​മ്പോൾ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ രീതി​യി​ലുള്ള ഒരു ശവസം​സ്‌കാ​രം നടത്തണ​മെന്ന അവളുടെ നേരത്തത്തെ അപേക്ഷ​യ്‌ക്ക്‌ അദ്ദേഹം വഴങ്ങി.

ഒരു ക്രിസ്‌തീയ മൂപ്പനായ താകേ​വോ ജിംഗു​ജി, ഭാര്യ​യോ​ടും മകളോ​ടു​മൊ​പ്പം ഒരു പഴയ അപ്പാർട്ട്‌മെൻറി​ന്റെ ഒന്നാം​നി​ല​യി​ലാ​ണു താമസി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌. “ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടാ​യ​പ്പോൾ മുകളി​ലത്തെ നില ഞങ്ങളു​ടെ​മേ​ലേക്ക്‌ ഇടിഞ്ഞു​വീ​ണു. ഞാൻ ഒരു പുസ്‌തക അലമാ​ര​യു​ടെ അടിയിൽ കുടു​ങ്ങി​പ്പോ​യി,” എന്നദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. “അവസാനം, എനിക്ക്‌ അതിൽനി​ന്നു പുറത്തു​ക​ട​ക്കാൻ കഴിഞ്ഞ​പ്പോൾ ഞാൻ കെട്ടി​ട​ത്തിൽനി​ന്നു വെളി​യിൽ കടക്കാൻ ശ്രമി​ച്ചു​തു​ടങ്ങി. പെട്ടെന്ന്‌ ഞാനൊ​രു ശബ്ദം കേട്ടു. അതു ഞങ്ങളെ തേടിവന്ന അയൽക്കാ​ര​നായ ഒരു സാക്ഷി​യാ​യി​രു​ന്നു.”

ഒടുവിൽ പുറത്തു​ക​ട​ക്കാൻ കഴിഞ്ഞ താകേ​വോ കണ്ടത്‌ ചുറ്റു​മുള്ള കെട്ടി​ട​ങ്ങ​ളിൽനി​ന്നു തന്റെ അപ്പാർട്ട്‌മെൻറി​ലേക്കു തീ പടർന്നു​പി​ടി​ക്കു​ന്ന​താണ്‌. അതു​കൊണ്ട്‌ അദ്ദേഹം വീണ്ടും നാശശി​ഷ്ട​ങ്ങൾക്കി​ട​യി​ലേക്ക്‌ ഇഴഞ്ഞു​ക​യറി തന്റെ ഭാര്യയെ പുറ​ത്തെ​ടു​ക്കാൻ കിണഞ്ഞു പരി​ശ്ര​മി​ച്ചു. പക്ഷേ അപ്പോ​ഴേ​ക്കും വളരെ വൈകി​പ്പോ​യി​രു​ന്നു. അദ്ദേഹ​ത്തി​ന്റെ 26-കാരി​യായ ഭാര്യ എയ്‌കോ​യും മകൾ നവോ​മി​യും മരണമ​ട​ഞ്ഞി​രു​ന്നു. എന്നിട്ടും, അദ്ദേഹം തന്റെ സഭയിലെ മറ്റംഗ​ങ്ങളെ സഹായി​ക്കാൻ തുടങ്ങി. “എന്റെ കുടും​ബ​ത്തി​നു​വേണ്ടി എനിക്കു ചെയ്യാ​വു​ന്ന​താ​യി മറ്റൊ​ന്നു​മു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നില്ല, അതു​കൊണ്ട്‌ ഞാൻ മറ്റുള്ള​വരെ സഹായി​ക്കു​ന്ന​തി​ലേക്കു തിരിഞ്ഞു. ഞങ്ങളുടെ സഭയിലെ മറ്റെല്ലാ​വ​രും സുരക്ഷി​ത​രാ​ണെന്നു കണ്ടപ്പോൾ എനിക്കാ​ശ്വാ​സ​മാ​യി,” എന്ന്‌ അദ്ദേഹം പിന്നീടു പറഞ്ഞു.

നിരാ​ശാ​ജ​ന​ക​മായ ഒരവസ്ഥ

ആയിരങ്ങൾ സ്‌കൂ​ളു​ക​ളി​ലും പൊതു​ക്കെ​ട്ടി​ട​ങ്ങ​ളി​ലും അഭയം തേടി. ഭൂകമ്പാ​നന്തര പ്രകമ്പ​ന​ങ്ങളെ ഭയന്ന്‌, ചിലർ പുറത്തു തമ്പടി​ക്കു​ക​യോ, തങ്ങളുടെ കാറു​ക​ളിൽ കിടന്നു​റ​ങ്ങു​ക​യോ ചെയ്‌തു. റെയിൽ പാതക​ളും ഹൈ​വേ​ക​ളും തകർന്നു തരിപ്പ​ണ​മാ​യി. ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​സാ​ധ​നങ്ങൾ കൊണ്ടു​വ​രാ​നുള്ള റോഡു​ക​ളിൽ ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കി​നു വാഹനങ്ങൾ വഴിമു​ട​ക്കി​കി​ടന്നു. ദിവസ​ങ്ങ​ളോ​ളം അനേകർക്കും വളരെ കുറച്ചു ഭക്ഷണമേ കിട്ടി​യു​ള്ളു, അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നും​തന്നെ കിട്ടി​യില്ല. എന്നാൽ ഒരു കാര്യം എടുത്തു​പ​റ​യട്ടെ, കൊള്ള​യു​ടെ വാർത്ത​കളേ ഉണ്ടായി​രു​ന്നില്ല. മിക്കവ​രും തങ്ങളുടെ കൈവ​ശ​മു​ണ്ടാ​യി​രുന്ന അല്‌പ ഭക്ഷണം പങ്കു​വെ​ച്ചു​ക​ഴി​ച്ചു.

“ഇതു രണ്ടാം ലോക​മ​ഹാ​യു​ദ്ധം കഴിഞ്ഞ​പ്പോ​ഴത്തെ അവസ്ഥ പോ​ലെ​യാണ്‌,” കമ്പിളി​കൊ​ണ്ടു മൂടി​പ്പു​ത​ച്ചി​രുന്ന ഒരു വൃദ്ധൻ കണ്ണീ​രൊ​ഴു​ക്കി​ക്കൊ​ണ്ടു പറഞ്ഞു. ജപ്പാനി​ലെ പ്രധാ​ന​മ​ന്ത്രി​യായ തോമീ​ച്ചീ മുരാ​യാമ നഷ്ടങ്ങളു​ടെ കണക്കെ​ടു​പ്പു നടത്തി​യിട്ട്‌ ഇങ്ങനെ റിപ്പോർട്ടു ചെയ്‌തു: “ഞാൻ ഇതു​പോ​ലൊ​ന്നു കണ്ടിട്ടില്ല. ഇത്‌ ആരുടെ ഭാവന​യ്‌ക്കും അതീത​മാണ്‌.”

സാക്ഷികൾ താമസം​വി​നാ പ്രതി​ക​രി​ക്കു​ന്നു

ഒരു മൂപ്പനായ കെയ്‌ജി കൊഷി​റോ ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടായ അന്നു രാവിലെ കോ​ബെ​യി​ലെ തെക്കൻഭാ​ഗം സന്ദർശി​ച്ച​പ്പോൾ കണ്ടത്‌ ഭയങ്കര​മായ നാശന​ഷ്ട​ങ്ങ​ളാണ്‌. അദ്ദേഹം വീട്ടി​ലേക്കു മടങ്ങി​ച്ചെന്ന്‌ ഏറെ ഗുരു​ത​ര​മാ​യി ബാധി​ക്ക​പ്പെട്ട ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​കൾക്കു ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യാൻ പ്രാ​ദേ​ശിക സഭയെ സംഘടി​പ്പി​ച്ചു. സന്ധ്യയാ​യ​പ്പോ​ഴേക്ക്‌ അദ്ദേഹം കോബെ നഗരമ​ധ്യ​ത്തി​ലുള്ള സഭകൾക്ക്‌ തന്റെ കാറിൽ ഭക്ഷണപാ​നീ​യങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്‌തു​തു​ടങ്ങി. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ കൂടുതൽ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും ലഭ്യമാ​ക്ക​പ്പെട്ടു. ഗതാഗ​ത​ക്കു​രു​ക്കു​ണ്ടാ​യ​തു​കൊണ്ട്‌ ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​സാ​ധ​നങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യാൻ 16 മോ​ട്ടോർ സൈക്കി​ളു​കൾ ഒന്നിനു പുറകേ ഒന്നായി പോകു​ന്ന​തി​നു സാക്ഷികൾ ക്രമീ​ക​രണം ചെയ്‌തു.

തങ്ങളുടെ ക്രിസ്‌തീയ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ അന്വേ​ഷി​ച്ചു കണ്ടുപി​ടി​ക്കു​ന്ന​തി​നും സഹായി​ക്കു​ന്ന​തി​നും പെട്ടെ​ന്നു​തന്നെ മറ്റനേകം പേർ മുൻ​കൈ​യെ​ടു​ത്തു പ്രവർത്തി​ച്ചു. റ്റോ​മോ​യു​കി റ്റ്‌സു​ബോ​യും മറ്റൊരു മൂപ്പനും കൂടി കോ​ബെ​യ്‌ക്ക​ടു​ത്തുള്ള മറ്റൊരു നഗരമായ അഷീയ​യി​ലേക്കു മോ​ട്ടോർ സൈക്കി​ളു​ക​ളിൽ പുറ​പ്പെട്ടു. അവി​ടെ​യും കനത്ത നാശന​ഷ്ടങ്ങൾ സംഭവി​ച്ചി​രു​ന്നു. അഷീയ​യു​ടെ തെക്കു​ഭാ​ഗ​ത്തുള്ള രാജ്യ​ഹാ​ളിൽ അവിടത്തെ സഞ്ചാര​മേൽവി​ചാ​ര​ക​നായ യോഹി​നോ​ബു കുമാഡ ഒരു ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​കേ​ന്ദ്രം തുറന്നു​ക​ഴി​ഞ്ഞി​രു​ന്ന​താ​യി അവർ കണ്ടു.

ആവശ്യ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ അറിയി​ക്കാൻ അവരു​മാ​യി ടെല​ഫോ​ണിൽ ബന്ധപ്പെട്ടു. പെട്ടെ​ന്നു​തന്നെ സാധനങ്ങൾ വന്നു​ചേർന്നു​തു​ടങ്ങി. പുതപ്പു​കൾ, ആഹാരം, വെള്ളം എന്നിവ നിറച്ച ഒൻപതു കാറുകൾ ഉടൻതന്നെ അഷീയ​യി​ലേക്കു പുറ​പ്പെ​ടു​ക​യാ​യി. ഈ സാധന​ങ്ങ​ളെ​ല്ലാം 40-നും 50-നും ഇടയ്‌ക്ക്‌ എണ്ണം ആളുകൾ അഭയം തേടി​യി​രുന്ന രണ്ടു രാജ്യ​ഹാ​ളു​ക​ളിൽ ഇറക്കി. മറ്റുള്ളവർ സഹവി​ശ്വാ​സി​ക​ളു​ടെ വീടു​ക​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നു അഭയം പ്രാപി​ച്ചി​രു​ന്നത്‌. പിറ്റേന്ന്‌, അടു​ത്തൊ​രു പ്രദേ​ശത്തെ സാക്ഷികൾ 800 പേർക്കുള്ള ഭക്ഷണം തയ്യാറാ​ക്കി. ആവശ്യ​ക്കാർക്കു സമൃദ്ധ​മായ ഭക്ഷണമാ​ണു നൽക​പ്പെ​ട്ടത്‌. അതു​കൊണ്ട്‌ അഗതി​ക​ളായ അയൽക്കാ​രു​മാ​യി സാക്ഷികൾ അതു പങ്കു​വെച്ചു.

ഭൂകമ്പ​ബാ​ധി​ത പ്രദേ​ശ​ത്തു​ട​നീ​ളം, യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷികൾ തൽക്ഷണം തങ്ങളുടെ സഹവി​ശ്വാ​സി​ക​ളു​ടെ സഹായ​ത്തി​നെത്തി. നിരീ​ക്ഷിച്ച പലരി​ലും ഇതു മതിപ്പു​ള​വാ​ക്കി. ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടാ​യി ഒരാഴ്‌ച കഴിഞ്ഞ​പ്പോൾ ഒരു ഹെലി​കോ​പ്‌റ്റർ പൈലറ്റ്‌ യോ​കോ​ഹാ​മ​യി​ലുള്ള ഒരു സാക്ഷിയെ സമീപിച്ച്‌ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. “ഭൂകമ്പം നടന്ന ദിവസം ഞാൻ ദുരന്ത​ബാ​ധിത പ്രദേ​ശ​ത്തു​പോ​യി, അവിടെ ഒരാഴ്‌ച ചെലവ​ഴി​ച്ചു, രംഗത്തു പാഞ്ഞെ​ത്തി​യവർ സാക്ഷികൾ മാത്ര​മാ​യി​രു​ന്നു. എനിക്കു വളരെ മതിപ്പു തോന്നി.”

ദുരി​താ​ശ്വാ​സ പദ്ധതി നടപ്പി​ലാ​ക്കു​ന്നു

കോ​ബെ​യി​ലെ ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​പ്ര​വർത്ത​നങ്ങൾ ഏകോ​പി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​തി​നു വേണ്ടി യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ ജപ്പാനി​ലെ എബിനാ​യി​ലുള്ള ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീ​സിൽനിന്ന്‌ ഉടൻതന്നെ നാലു പ്രതി​നി​ധി​കളെ അയച്ചു. “നാശം സംഭവി​ക്കാത്ത രാജ്യ​ഹാ​ളു​കൾ കണ്ടുപി​ടിച്ച്‌ അങ്ങോട്ടു ദുരി​താ​ശ്വാ​സ സാധനങ്ങൾ അയയ്‌ക്കു​ന്ന​തി​നോ​ടു ഞങ്ങൾ ഉടൻതന്നെ യോജി​ച്ചു,” എന്ന്‌ ഒരു പ്രതി​നി​ധി റിപ്പോർട്ടു ചെയ്‌തു. “ആറു രാജ്യ​ഹാ​ളു​കൾ കണ്ടെത്തി, അഞ്ചു മണിക്കൂ​റി​നകം അവയെ​ല്ലാം പരമാ​വധി നിറഞ്ഞു. സംഭരി​ക്ക​പ്പെട്ട ബാക്കി സാധനങ്ങൾ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ, അടുത്തുള്ള അസംബ്ലി ഹാളു​ക​ളി​ലേക്ക്‌ അയച്ചു.”

ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​ഫ​ണ്ടി​നു വേണ്ടി ഒരു ബാങ്ക്‌ അക്കൗണ്ട്‌ തുറക്കു​ക​യും ആ വിവരം ജപ്പാനി​ലെ യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ സഭക​ളെ​യെ​ല്ലാം അറിയി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. ആദ്യത്തെ മൂന്നു പ്രവൃത്തി ദിവസ​ങ്ങൾക്കു​ള്ളിൽ പത്തുലക്ഷം ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്യ​പ്പെട്ടു. പണം ഉടൻതന്നെ ആവശ്യ​ക്കാർക്കു വിതരണം ചെയ്‌തു.

നിർദിഷ്ട ദുരി​താ​ശ്വാ​സ കേന്ദ്ര​ങ്ങ​ളിൽനിന്ന്‌ ആവശ്യ​മുള്ള സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടു​പോ​കാൻ കഴിയു​മെന്നു സഭകളെ അറിയി​ച്ചു. ഓരോ സഭയി​ലെ​യും മൂപ്പന്മാർ തങ്ങളുടെ സഭയിലെ ആവശ്യ​ക്കാ​രായ അംഗങ്ങൾക്കു സാധനങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യു​ന്ന​തി​നുള്ള ക്രമീ​ക​രണം ചെയ്‌തു. സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ കുടും​ബ​ത്തി​ലെ അവിശ്വാ​സി​ക​ളായ അംഗങ്ങൾ അവഗണി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടില്ല. ദുരന്ത​ബാ​ധിത പ്രദേ​ശത്തെ ഒരു മൂപ്പന്റെ പിതാ​വിന്‌ മുമ്പു സാക്ഷി​ക​ളോട്‌ അനുകൂ​ല​മ​നോ​ഭാ​വ​മാ​യി​രു​ന്നില്ല. ഇപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഫോണിൽകൂ​ടി ഒരു ബന്ധുവി​നോട്‌ ഇങ്ങനെ പുകഴ്‌ത്തി​പ്പ​റ​യു​ന്നതു കേട്ടു: “എന്റെ മകന്റെ മതക്കാർ വന്നു ഞങ്ങളെ സഹായി​ക്കു​ന്നു!”

ഭൗതിക സഹായ​ത്തെ​ക്കാ​ള​ധി​കം

വൈകാ​തെ​തന്നെ, ക്രിസ്‌തീയ യോഗങ്ങൾ സംഘടി​പ്പി​ക്ക​പ്പെട്ടു. ചൊവ്വാഴ്‌ച, അതായത്‌ ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടായ ദിവസം, ഒരു സഭ യോഗ​ത്തി​നാ​യി ഒരു പാർക്കിൽ ഒരുമി​ച്ചു​കൂ​ടി. ഞായറാ​ഴ്‌ച​യോ​ടു​കൂ​ടി ഭൂകമ്പ​ബാ​ധിത പ്രദേ​ശത്തെ മിക്ക സഭകളും ചെറിയ കൂട്ടങ്ങ​ളാ​യി കൂടി​വ​രി​ക​യോ അധികം കേടു​പാ​ടു​കൾ പറ്റാത്ത രാജ്യ​ഹാ​ളു​ക​ളിൽ കൂടി​വ​രി​ക​യോ ചെയ്‌തു​കൊണ്ട്‌ പതിവു വീക്ഷാ​ഗോ​പുര അധ്യയനം നടത്തി. ഉചിത​മാ​യി, ആ ആഴ്‌ച​യിൽ പഠിച്ച 1994 ഡിസംബർ 1 വീക്ഷാ​ഗോ​പു​രം ‘പ്രകൃതി വിപത്തു​കൾക്ക്‌ ഇരയാ​യ​വരെ സഹായി​ക്കാൻ’ നമ്മുടെ വിഭവങ്ങൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കാ​നുള്ള പദവി​യെ​ക്കു​റി​ച്ചാ​ണു ചർച്ച ചെയ്‌തത്‌. യോഗ​ത്തിൽ ഒരു സ്‌ത്രീ ഇങ്ങനെ അഭി​പ്രാ​യം പറഞ്ഞു: “ആദ്യമാ​യി​ട്ടാ​ണു നമ്മൾ ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​പ്ര​വർത്ത​ന​ത്തിൽ സ്വീകർത്താ​ക്ക​ളാ​യി​രി​ക്കു​ന്നത്‌. എന്റെ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ നന്ദി വാക്കു​കൾകൊ​ണ്ടു പ്രകടി​പ്പി​ക്കാ​നാ​വില്ല. നാം സാധാ​ര​ണ​നി​ല​യി​ലാ​കു​മ്പോൾ ഒരു ദാതാ​വെന്ന നിലയിൽ എനിക്കുള്ള പങ്കു ഞാൻ നിർവ​ഹി​ക്കും.”

ദുരന്തം ഏറ്റവു​മ​ധി​കം ബാധിച്ച പ്രദേശം സന്ദർശി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീ​സിൽനി​ന്നുള്ള പ്രതി​നി​ധി​കൾ മോ​ട്ടോർ സൈക്കി​ളു​കൾ ഉപയോ​ഗി​ച്ചു. “സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളെ കണ്ണീ​രോ​ടെ കാണു​ന്നതു കരളലി​യി​ക്കു​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു,” അവരി​ലൊ​രാൾ പറഞ്ഞു. “‘ഞങ്ങൾക്ക്‌ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെ​ട്ട​തു​കൊ​ണ്ടല്ല, ഞങ്ങളെ സന്ദർശി​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ എബിനാ​യിൽനിന്ന്‌ ഇത്ര ദൂരം നിങ്ങൾ വന്നതു ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തെ സ്‌പർശി​ച്ച​തു​കൊ​ണ്ടാ​ണു ഞങ്ങൾ കരയു​ന്നത്‌’ എന്ന്‌ അവർ ഞങ്ങളോ​ടു പറയു​മാ​യി​രു​ന്നു.”

ഭൂകമ്പ​മു​ണ്ടാ​യി 24 മണിക്കൂ​റു​കൾക്കകം യു.എസ്‌.എ.-യിലെ ന്യൂ​യോർക്കിൽ ബ്രൂക്ലി​നി​ലുള്ള യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ ഭരണസം​ഘ​വും, ലോക​ത്തി​ന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങ​ളി​ലുള്ള ബ്രാഞ്ച്‌ ഓഫീ​സു​ക​ളും അനുകമ്പ പ്രകടി​പ്പി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു സന്ദേശ​ങ്ങ​ള​യച്ചു. തുടർന്നു​വന്ന ദിവസ​ങ്ങ​ളിൽ അത്തരം മറ്റനേകം സന്ദേശങ്ങൾ ലഭിക്കു​ക​യു​ണ്ടാ​യി. രണ്ടു വർഷം മുമ്പ്‌ ഒരു തീബോം​ബു​സ്‌ഫോ​ട​ന​ത്തിൽ 15 അംഗങ്ങളെ നഷ്ടപ്പെട്ട കൊറി​യാ റിപ്പബ്ലി​ക്കി​ലെ വഞ്ചു​വെസ്റ്റ്‌ സഭയിൽനി​ന്നുള്ള ഒരു ഫാക്‌സ്‌ സന്ദേശം പ്രത്യേ​കി​ച്ചും ഹൃദയ​സ്‌പർശി​യാ​യി​രു​ന്നു.a അതിങ്ങനെ ഉപസം​ഹ​രി​ച്ചു: “കോ​ബെ​യി​ലെ ഞങ്ങളുടെ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളു​ടെ വേദനകൾ, ഞങ്ങളുടെ വേദന​ക​ളും ദുഃഖ​ങ്ങ​ളു​മാണ്‌. ഞങ്ങൾ അനുഭ​വി​ച്ചി​ട്ടു​ള്ള​തു​പോ​ലെ​തന്നെ നിങ്ങൾ വിഷമ​ഘ​ട്ട​ത്തി​ലാ​കു​മ്പോൾ നിങ്ങൾ ഒറ്റയ്‌ക്ക​ല്ലെന്നു ദയവായി ഓർമി​ക്കുക. പ്രിയ സഹോ​ദ​ര​ങ്ങളേ, തളർന്നു​പോ​ക​രുത്‌!”

ബ്രാഞ്ച്‌ പ്രതി​നി​ധി​കൾ തുടർച്ച​യായ ആത്മീയ പിന്തു​ണ​യ്‌ക്കുള്ള ക്രമീ​ക​ര​ണങ്ങൾ ചെയ്‌തു. ഉദാഹ​ര​ണ​മാ​യി, സഹോ​ദ​ര​ങ്ങൾക്കു പ്രോ​ത്സാ​ഹനം കൊടു​ക്കു​ന്ന​തി​നു കോബെ പ്രദേ​ശ​ത്തേക്കു താത്‌കാ​ലി​ക​മാ​യി കൂടുതൽ സഞ്ചാര​മേൽവി​ചാ​ര​ക​ന്മാ​രെ നിയമി​ച്ചു. ദുരി​ത​മ​നു​ഭ​വി​ക്കു​ന്ന​വർക്ക്‌ ആത്മീയ​വും വൈകാ​രി​ക​വു​മായ പിന്തുണ നൽകാൻ ഒരു സമയത്ത്‌ ഒരാഴ്‌ച​ത്തേ​ക്കോ മറ്റോ മാറി​മാ​റി കോബ്‌ സന്ദർശി​ക്കാൻ ജപ്പാന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങ​ളി​ലുള്ള മൂപ്പന്മാ​രും ക്ഷണിക്ക​പ്പെട്ടു.

ലോക​വ്യാ​പ​ക​മാ​യുള്ള സഹവി​ശ്വാ​സി​ക​ളിൽനി​ന്നു ലഭിച്ച അത്തരം പരിച​ര​ണ​വും പ്രോ​ത്സാ​ഹ​ന​വും മൂലം ദുരന്ത​ബാ​ധി​ത​പ്ര​ദേ​ശത്തെ സഹോ​ദ​രങ്ങൾ ക്രിയാ​ത്മ​ക​വും വിലമ​തി​പ്പു​ള്ള​തു​മായ ഒരു മനോ​ഭാ​വം നിലനിർത്തി. “ഞങ്ങൾക്കു പോകാൻ ഒരിട​വു​മി​ല്ലാ​തി​രു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌, ഇന്നലെ​വരെ അല്‌പം ഉത്‌ക​ണ്‌ഠ​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. എന്നാൽ ഇവിടെ വന്ന്‌, അലക്കാ​നും കുളി​ക്കാ​നു​മുള്ള സൗകര്യ​ങ്ങൾ, താത്‌കാ​ലിക വസതി​ക​ളാ​യി സമ്മേള​ന​ഹാ​ളു​കൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കാ​നുള്ള ക്രമീ​ക​രണം എന്നിവ​യുൾപ്പെടെ ഞങ്ങൾക്കു വേണ്ടി ചെയ്‌തി​രി​ക്കുന്ന ദയാപൂർവ​ക​മായ ക്രമീ​ക​ര​ണ​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചു കേട്ട​പ്പോൾ യഥാർഥ​ത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ ഉത്‌ക​ണ്‌ഠകൾ മാറി​ക്കി​ട്ടി. സത്യമാ​യും ഇതു ദൈവ​ത്തി​ന്റെ സ്ഥാപന​മാണ്‌!” എന്ന്‌ ഭൂകമ്പ​ത്തി​നു​ശേഷം, ആദ്യത്തെ യോഗ​ത്തിൽ പങ്കെടു​ത്തു​ക​ഴിഞ്ഞ്‌ ഒരു സാക്ഷി പറഞ്ഞു.

അതേ, ആത്മീയ ധനത്തിനു പ്രാധാ​ന്യം കൊടു​ത്തതു പ്രശ്‌നങ്ങൾ തരണം ചെയ്യാൻ സാക്ഷി​കളെ സഹായി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. തന്റെ ഇരുപ​തു​ക​ളു​ടെ തുടക്ക​ത്തി​ലുള്ള ഒരു യുവതി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “എനിക്കു മൂന്നു വയസ്സു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന​പ്പോൾ മുതൽ യഹോ​വ​യിൽ ആശ്രയി​ക്കാൻ അമ്മ എന്നെ പരിശീ​ലി​പ്പി​ച്ചു. ആ പരിശീ​ല​ന​വും ക്രിസ്‌തീയ സഭവഴി ലഭിച്ച പരിശീ​ല​ന​വും ഈ ദുരന്താ​നു​ഭവം താങ്ങാൻ എന്നെ സഹായി​ച്ചു.”

പുനർനിർമി​ക്കാൻ സംഘടി​തർ

സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ വീടു​ക​ളിൽ ഏകദേശം 350 എണ്ണത്തിനു ഗുരു​ത​ര​മായ കേടു​പാ​ടു​കൾ പറ്റുക​യോ നാശം സംഭവി​ക്കു​ക​യോ ചെയ്‌തു; ഇവയിൽ നൂറെ​ണ്ണ​ത്തോ​ളം സ്വകാ​ര്യ​ഭ​വ​ന​ങ്ങ​ളാ​യി​രു​ന്നു. ഇവ കൂടാതെ സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ 630-ലധികം വീടു​കൾക്കു ചെറിയ തോതി​ലുള്ള അറ്റകു​റ്റ​പ്പ​ണി​കൾ ചെയ്യേ​ണ്ടി​യി​രു​ന്നു. ഉപയോ​ഗി​ക്കാൻ സാധി​ക്കാ​ത്ത​വി​ധം പത്തു രാജ്യ​ഹാ​ളു​കൾക്കും കേടു സംഭവി​ച്ചി​രു​ന്നു.

രാജ്യ​ഹാ​ളു​കൾ നഷ്ടപ്പെട്ട സഭകൾക്ക്‌ അവ വീണ്ടും നിർമി​ച്ചു​കൊ​ടു​ക്കു​ന്ന​തി​നുള്ള ക്രമീ​ക​ര​ണങ്ങൾ ഉടൻതന്നെ ചെയ്‌തു. ജപ്പാനി​ലെ 11 പ്രാ​ദേ​ശിക നിർമാണ കമ്മിറ്റി​ക​ളി​ലോ​രോ​ന്നും സാക്ഷി​ക​ളു​ടെ കേടു​പാ​ടു​കൾ സംഭവിച്ച വീടുകൾ നന്നാക്കു​ന്ന​തിന്‌ 21 പേരട​ങ്ങുന്ന ഒരു സംഘത്തെ നിയമി​ച്ചു.

അന്ത്യകാ​ല​ത്തി​ന്റെ അടയാളം

ഭൂകമ്പ​ങ്ങ​ളു​ടെ ആവൃത്തി വർധി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. “കോ​ബെ​യിൽ ഉണ്ടായ​തി​നെ​ക്കാൾ വലിയ അനേകം ഭൂകമ്പങ്ങൾ [ജപ്പാനിൽ] കഴിഞ്ഞ വർഷം​തന്നെ ഉണ്ടായി” എന്ന്‌ മക്ലെൻസ്‌ മാസിക അഭി​പ്രാ​യ​പ്പെട്ടു. അവയി​ലൊന്ന്‌ 8.1 എന്ന പരിമാ​ണ​മു​ള്ള​താ​യി​രു​ന്നു, പക്ഷേ അതുണ്ടാ​യത്‌ വടക്കു​ഭാ​ഗ​ത്തുള്ള ജനവാസം വളരെ കുറഞ്ഞ പ്രദേ​ശ​ത്താ​യി​രു​ന്നു.

ഭൂകമ്പങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വർധിച്ച തോതിൽ ഉണ്ടാകു​ന്നതു യഹോ​വ​യു​ടെ സാക്ഷി​കളെ അതിശ​യി​പ്പി​ക്കു​ന്നില്ല. ഭൂകമ്പം കോ​ബെ​യി​ലെ തന്റെ വീടിനെ പിടി​ച്ചു​കു​ലു​ക്കിയ ഉടനെ അഞ്ചു വയസ്സു​കാ​ര​നായ അറ്റ്‌സു​ഷി “അവിട​വി​ടെ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടാകും”! എന്നു പറഞ്ഞു​കൊണ്ട്‌ അവിട​മാ​കെ ഓടി​ന​ടന്നു. (മർക്കൊസ്‌ 13:8) അവൻ തന്റെ അമ്മയിൽനിന്ന്‌ ഈ പ്രവചനം പഠിച്ചി​ട്ടു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. യേശു​ക്രി​സ്‌തു ഭൂകമ്പത്തെ “[തന്റെ] സാന്നി​ദ്ധ്യ​ത്തി​ന്റെ​യും ലോകാ​വ​സാ​ന​ത്തി​ന്റെ​യും അടയാള”ത്തിൽ ഉൾപ്പെ​ടു​ത്തി. ആ അടയാ​ള​ത്തിൽ ഉൾപ്പെ​ടുന്ന മറ്റു സംഗതി​കൾ യുദ്ധം, ഭക്ഷ്യക്ഷാ​മം, മഹാമാ​രി​കൾ, അനേക​രു​ടെ​യും സ്‌നേഹം തണുത്തു​പോ​കൽ തുടങ്ങി​യ​വ​യാണ്‌.—മത്തായി 24:3-14, NW; 2 തിമൊ​ഥെ​യൊസ്‌ 3:1-5.

നാം ഈ ലോക​ത്തി​ന്റെ അന്ത്യനാ​ളു​ക​ളി​ലാ​ണു ജീവി​ക്കു​ന്നത്‌ എന്നതിന്റെ കൂടു​ത​ലായ തെളിവു മാത്ര​മാ​ണു കോ​ബെ​യി​ലെ ഭൂകമ്പം. സന്തോ​ഷ​ക​ര​മെന്നു പറയട്ടെ, ഈ ലോക​ത്തി​ന്റെ സ്ഥാനത്തു വളരെ പെട്ടെന്ന്‌ നീതി​യുള്ള ഒരു പുതിയ ലോകം വരു​മെന്നു തെളി​യി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടു യേശു​വി​ന്റെ നിവൃ​ത്തി​യേ​റി​ക്കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കുന്ന അടയാ​ള​ത്തി​ന്റെ ഒരു ഭാഗമാ​ണിത്‌.—1 യോഹ​ന്നാൻ 2:17.

[അടിക്കു​റി​പ്പു​കൾ]

[23-ാം പേജിലെ ചിത്രങ്ങൾ]

താകേവോ ജിംഗു​ജിക്ക്‌ ഈ നാശാ​വ​ശി​ഷ്ട​ങ്ങൾക്കി​ട​യിൽ തന്റെ കുടും​ബത്തെ നഷ്ടമായി

[24-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

തകർന്ന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ

[24, 25 പേജു​ക​ളി​ലെ ചിത്രങ്ങൾ]

തകർന്നുവീണ മേൽപാ​ത​കൾ

[26-ാം പേജിലെ ചിത്രങ്ങൾ]

ദുരന്തത്തിനിരയായവർക്കു വേണ്ടി സാക്ഷികൾ അതി​വേഗം ദുരി​താ​ശ്വാ​സ​ന​ട​പ​ടി​കൾ കൈ​ക്കൊ​ള്ളു​ന്നു