യമൻ വിസ്‌മ​യങ്ങൾ നിറഞ്ഞ നാട്‌

അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്‌! ആളുകൾ ലോക​ത്തി​ന്റെ ഈ വിചിത്ര ഭാഗ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു ചിന്തി​ക്കു​മ്പോൾ മണൽക്കു​ന്നു​ക​ളെ​യും ഒട്ടകങ്ങ​ളെ​യും മരുസ​ഞ്ചാ​രി​ക​ളെ​യും ആണ്‌ പലപ്പോ​ഴും ഭാവന​യിൽ കാണുക. മണൽക്കു​ന്നു​ക​ളും പൊള്ളുന്ന ചൂടും ഈ പ്രദേ​ശ​ത്തി​ന്റെ ഭൂരി​ഭാ​ഗ​ത്തി​ന്റെ​യും സവി​ശേഷത ആണെന്നതു ശരിതന്നെ. എന്നാൽ അതിന്‌ നിങ്ങളെ ശരിക്കും അത്ഭുത​പ്പെ​ടു​ത്തുന്ന മററു ചില ഗുണവി​ശേ​ഷ​ങ്ങ​ളും കൂടെ​യുണ്ട്‌.

ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌, യമൻ എന്ന നാടി​നെ​ക്കു​റിച്ച്‌ ചിന്തി​ക്കുക. ചെങ്കട​ലി​നും ഏഡൻ കടലി​ടു​ക്കി​നും മുഖാ​മു​ഖ​മാ​യി കിടക്കുന്ന ഈ ദേശം അറബി​നാ​ടി​ന്റെ കൈമു​ട്ടു​പോ​ലെ കാണ​പ്പെ​ടു​ന്നു. യമൻ വെറും ഒരു പാഴ്‌ മണൽഭൂ​മി അല്ല. പിന്നെ​യോ അത്‌ മലകളു​ടെ​യും മലയി​ടു​ക്കു​ക​ളു​ടെ​യും ഒരു നാടാണ്‌. മുന്തി​രി​പ്പ​ഴ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും അപ്രി​ക്കോ​ട്ടു​ക​ളു​ടെ​യും കൊതി​യൂ​റി​ക്കുന്ന മററു പഴവർഗ​ങ്ങ​ളു​ടെ​യും ഒരു നാട്‌. വശ്യസു​ന്ദ​ര​മായ ശിൽപ്പ​ക​ല​യു​ടെ ഒരു നാടു തന്നെ. മരുഭൂ​മി​യു​ടെ പൊരി​യുന്ന ചൂട്‌ യമനിലെ തീരഭൂ​മി​കളെ ചുട്ടു​പൊ​ള്ളി​ക്കു​ന്നു. എങ്കിലും അതിന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളിൽ ശാന്തമായ ഒരു സമശീ​തോഷ്‌ണ കാലാവസ്ഥ നിലനിൽക്കു​ന്നു എന്നറി​യു​ന്നത്‌ നിങ്ങളെ ആശ്ചര്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യേ​ക്കാം. എന്നാൽ അതിന്റെ സമ്പന്ന ചരി​ത്ര​ത്തി​ലാണ്‌ ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​കൾക്കു പ്രത്യേക താത്‌പ​ര്യം. അതിന്റെ ചരിത്രം ബൈബിൾ കാലങ്ങൾവരെ പിമ്പോ​ട്ടു പോകുന്ന ഒരു ചരി​ത്ര​മാണ്‌.

കുന്തി​രിക്ക വഴി

പ്രകൃ​തി​യു​ടെ ഒരു പ്രത്യേക സ്വഭാ​വ​വി​ശേഷം മൂലം ലോക​ത്തി​ന്റെ ഈ ഭാഗ​ത്തേക്ക്‌ പുരാ​ത​ന​കാ​ലത്ത്‌ വൻ തോതിൽ സമ്പത്ത്‌ ഒഴുകി​വന്നു. അത്‌ അറേബ്യ​യു​ടെ തെക്കൻ സമുദ്ര തീര​ത്തേക്ക്‌ മഞ്ഞു വഹിച്ചു​കൊ​ണ്ടു​വന്ന ഇന്ത്യൻ മഹാസ​മു​ദ്ര​ത്തിൽനി​ന്നുള്ള വാണി​ജ്യ​വാ​തങ്ങൾ (trade winds) ആയിരു​ന്നു. ഈർപ്പം നിറഞ്ഞ ഈ കാററു​കൾ പശമര​ങ്ങ​ളു​ടെ വളർച്ച​യ്‌ക്കുള്ള വിശി​ഷ്ട​മായ ചുററു​പാ​ടു​കൾ പ്രദാനം ചെയ്‌തു. ഈ മരങ്ങളു​ടെ തോൽ കുന്തിരിക്കംa എന്നു പറയുന്ന മരപ്പശ ഉത്‌പാ​ദി​പ്പി​ച്ചി​രു​ന്നു. കത്തിക്കു​മ്പോൾ കുന്തി​രി​ക്കം ഒരു സുഗന്ധ പരിമളം പുറ​പ്പെ​ടു​വി​ക്കു​ന്നു. ഇത്‌ അതിനെ മതാ​ഘോ​ഷ​ങ്ങൾക്കു വളരെ വേണ്ടപ്പെട്ട ഒന്നാക്കി​ത്തീർത്തു. അങ്ങനെ ഇപ്പോൾ യമൻ എന്നറി​യ​പ്പെ​ടുന്ന ഈ രാജ്യം കുന്തി​രിക്ക വ്യാപാ​ര​ത്തിൽ പ്രമുഖ സ്ഥാന​ത്തെത്തി.

ഒരിക്കൽ ഏററവും മേൽത്ത​ര​മായ തങ്കത്തിന്റെ ഉറവി​ട​മാ​യി​രുന്ന പുരാതന ഓഫിർ സാധ്യ​ത​യ​നു​സ​രിച്ച്‌ യമനി​ലാ​യി​രി​ക്കണം സ്ഥിതി​ചെ​യ്‌തി​രു​ന്നത്‌. (ഇയ്യോബ്‌ 22:24; 28:15, 16; സങ്കീർത്തനം 45:9) അതെന്താ​യാ​ലും, പൊന്ന്‌, കുന്തി​രി​ക്കം, സുഗന്ധ​വ്യ​ഞ്‌ജ​നങ്ങൾ എന്നിവ പുരാതന പാലസ്‌തീൻ, സോർ [Tyre] എന്നീ ദൂരസ്ഥ​ല​ങ്ങ​ളി​ലേക്ക്‌ യമനി​ലൂ​ടെ​യാണ്‌ പുരാതന ഒട്ടക സഞ്ചാരി​കൾ വഹിച്ചു​കൊ​ണ്ടു​പോ​യത്‌. (യെഹെ​സ്‌കേൽ 27:2, 22-25) ഇതുമൂ​ലം വൻ ധനിക​രാ​യി​ത്തീർന്നത്‌ വ്യാപാ​രി​കൾ മാത്രമല്ല. പിന്നെ​യോ, മരുസ​ഞ്ചാ​രി​ക​ളിൽ നിന്ന്‌ കരം പിരിച്ച വഴിമ​ധ്യേ ഉള്ള പല രാജ്യ​ങ്ങ​ളും ധനിക​രാ​യി.

ഇപ്പോൾ യമന്റെ തെക്കൻ ഭാഗമാ​യി​രി​ക്കു​ന്നി​ടത്ത്‌ സ്ഥാപി​ത​മാ​യി​രു​ന്നു എന്നു വിശ്വ​സി​ക്ക​പ്പെ​ടുന്ന ശേബാ രാജ്യം ഈ മരുപ്പാ​ത​യു​ടെ​മേൽ അധീശാ​ധി​കാ​രം പ്രയോ​ഗി​ച്ചു. അത്‌ കുന്തി​രി​ക്കം, മൂർ, സ്വർണം, വില​യേ​റിയ കല്ലുകൾ, ആനക്കൊമ്പ്‌ എന്നിവ​യു​ടെ വ്യാപാ​ര​ത്തിൽ വിഖ്യാ​തി നേടി. (യെശയ്യാ​വു 60:6) ശലോ​മോ​ന്റെ നാളു​ക​ളിൽ, ശേബാ രാജ്ഞി രാജാ​വി​ന്റെ ജ്ഞാനം നേരിട്ടു കേൾക്കാ​നാ​യി “ഭൂമി​യു​ടെ അറുതി​ക​ളിൽ” നിന്നു സഞ്ചരിച്ചു. (മത്തായി 12:42) ചരി​ത്ര​പ​ര​മായ ബൈബിൾ വിവരണം അനുസ​രിച്ച്‌ അവർ “അതിമ​ഹ​ത്തായ പരിവാ​ര​ത്തോ​ടും സുഗന്ധ​വർഗ്ഗ​വും അനവധി പൊന്നും രത്‌ന​വും ചുമന്ന ഒട്ടകങ്ങ​ളോ​ടും​കൂ​ടെ” യെരൂ​ശ​ലേ​മിൽ ചെന്നു. (1 രാജാ​ക്കൻമാർ 10:1, 2) ഈ പഴയ രാജ്ഞി​യെ​ക്കു​റി​ച്ചുള്ള ഓർമ യമൻകാ​രു​ടെ ഇടയിൽ ഇപ്പോ​ഴു​മുണ്ട്‌. അവരുടെ പേര്‌ ഖുറാ​നിൽ ഇല്ലെങ്കി​ലും ഇസ്ലാമിക ഇതിഹാ​സം അവരെ ബിൽക്കീസ്‌ എന്നു വിളി​ക്കു​ന്നു. യമനിലെ പല വ്യവസാ​യോ​ത്‌പ​ന്ന​ങ്ങ​ളി​ലും പ്രത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ടാ​റുള്ള ഒരു പേരാ​ണിത്‌.

പതനത്തി​ന്റെ നൂററാ​ണ്ടു​കൾ

റോമാ​ക്കാർ അതിനെ “സന്തോ​ഷ​മുള്ള അറേബ്യ” എന്നർഥ​മുള്ള അറേബ്യാ ഫെലി​ക്‌സ്‌ എന്ന ലാററിൻ പേർ വിളി​ക്ക​ത്ത​ക്ക​വണ്ണം നൂററാ​ണ്ടു​ക​ളോ​ളം യമൻ സമ്പദ്‌സ​മൃ​ദ്ധി ആസ്വദി​ച്ചു. എന്നാൽ റോമാ​ക്കാർ വിശ്വാ​സ​ത്യാ​ഗം ഭവിച്ച ക്രിസ്‌ത്യാ​നി​ത്വ​ത്തെ ദേശീ​യ​മതം ആയി തിര​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത​പ്പോൾ കുന്തി​രി​ക്ക​ത്തി​ന്റെ ആവശ്യം കുറഞ്ഞു​വന്നു. കൂടാതെ മെരി​ബി​ലെ വലിയ ഡാമിന്റെ പെട്ടെ​ന്നുള്ള തകർച്ച യമന്റെ പതനത്തെ ത്വരി​ത​പ്പെ​ടു​ത്തി. പൊ.യു.മു. [പൊതു​യു​ഗ​ത്തി​നു​മുമ്പ്‌] എട്ടാം നൂററാ​ണ്ടു​മു​തൽ ഈ പ്രദേ​ശത്തു ജലം വിതരണം ചെയ്‌തു​കൊ​ണ്ടി​രുന്ന ഒരു വൻ ജലസേചന പദ്ധതി​യു​ടെ കേന്ദ്ര​മാ​യി​രു​ന്നു അത്‌.

പ്രസി​ദ്ധി​യു​ടെ ഉജ്ജ്വല​തേ​ജ​സ്സി​ലേക്ക്‌ കുറ​ച്ചെ​ങ്കി​ലും മടങ്ങി​വ​രാൻ യമനെ സഹായി​ച്ചത്‌ കാപ്പി എന്ന മറെറാ​രു ഉത്‌പ​ന്ന​മാണ്‌. യമന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേ​ശ​ങ്ങ​ളിൽ നിന്നുള്ള ഈ മറുനാ​ടൻ പരിപ്പു​ക​ളു​ടെ വശ്യമാർന്ന നറുമ​ണ​വും സ്വാദും ഏതാണ്ട്‌ 1610-ലാണ്‌ യൂറോ​പ്യൻമാർ കണ്ടുപി​ടി​ച്ചത്‌. ചെങ്കട​ലി​ന്റെ തെക്കേ അററത്തുള്ള മുക്കാ എന്ന നഗരം കാപ്പി കയററു​മ​തി​ക്കുള്ള ഒരു വൻ തുറമു​ഖ​മാ​യി​ത്തീർന്നു. ഇപ്രകാ​രം “മുക്കാ” അറേബ്യൻ കാപ്പി​യു​ടെ പര്യാ​യ​വും ഉത്തരാർധ​ഗോ​ള​ത്തി​ലെ ഒരു പേരു​കേട്ട പദവും ആയിത്തീർന്നു.

കാപ്പി​ത്തൈ​കൾ കയററി അയച്ച്‌ മററു രാജ്യ​ങ്ങ​ളിൽ അവ വിജയ​ക​ര​മാ​യി വളരാൻ അധിക​നാൾ എടുത്തില്ല. അതിന്റെ ഫലമായി മുക്കാ നഗരം പതനത്തി​ലാ​യി. കാപ്പി ഇപ്പോ​ഴും യമന്റെ ഒരു മുഖ്യ കയററു​മതി ഉത്‌പ​ന്ന​മാണ്‌. എന്നാൽ മുക്കാ ഇന്ന്‌ ഉറങ്ങി​ക്കി​ട​ക്കുന്ന ഒരു മത്സ്യതു​റ​മുഖ നഗരം മാത്ര​മാണ്‌.

യമന്റെ തലസ്ഥാ​ന​ത്തി​ലേക്ക്‌ ഒരു എത്തി​നോ​ട്ടം

മുമ്പത്തെ ആഡംബരം ഒന്നു മങ്ങി​യെ​ങ്കി​ലും യമന്‌ ഇപ്പോ​ഴും ആകർഷ​ക​വും അതിശ​യ​ക​ര​വു​മായ അനേകം സവി​ശേ​ഷ​തകൾ ഉണ്ട്‌. തലസ്ഥാ​ന​ന​ഗ​രി​യായ സാനാ 2,000-ത്തിലധി​കം മീററർ ഉയരമുള്ള ഒരു പീഠഭൂ​മി​യി​ലാണ്‌ സ്ഥിതി​ചെ​യ്യു​ന്നത്‌. അവിടെ സുഖക​ര​മായ ഒരു സമശീ​തോഷ്‌ണ കാലാ​വ​സ്ഥ​യാ​ണു​ള്ളത്‌. യമനിലെ 1 കോടി 20 ലക്ഷം ജനങ്ങളിൽ ഭൂരി​പ​ക്ഷ​വും അതായത്‌, അറേബ്യ​യു​ടെ മൊത്തം ജനസം​ഖ്യ​യു​ടെ ഏതാണ്ട്‌ മൂന്നി​ലൊ​ന്നും പാർക്കു​ന്നത്‌ ഈ പീഠഭൂ​മി​യി​ലും അവിട​വി​ടാ​യുള്ള അനേകം മലകളി​ലു​മാണ്‌. അല്ലാതെ ചുട്ടു​പൊ​ള്ളുന്ന മരുഭൂ​മി​യി​ലല്ല.

സാനാ​യ്‌ക്ക്‌ ആയിര​ക്ക​ണ​ക്കി​നു വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ട്‌. ഈ പഴമ അതിന്റെ ശിൽപ്പ​ക​ല​ക​ളിൽ നന്നായി ദൃശ്യ​മാണ്‌. കല്ലു​കൊ​ണ്ടുള്ള ഈ കെട്ടി​ടങ്ങൾ ജനലു​ക​ളി​ലെ വെള്ളപൂ​ശിയ ശിലാ​ചി​ത്രാ​ല​ങ്കാ​ര​ത്താ​ലും കല്ലുകൾ ചെരി​ച്ചു​വെച്ചു പണിതി​ട്ടുള്ള ആർച്ചു​ക​ളാ​ലും നാനാ​വർണ​ങ്ങ​ളി​ലുള്ള ഗ്ലാസ്‌ മൊ​സൈ​ക്കു​ക​ളാ​ലും അലങ്കൃ​ത​മാണ്‌. പട്ടണത്തി​ന്റെ ചില ഭാഗങ്ങ​ളിൽ പഴയതും പുതി​യ​തു​മായ കെട്ടി​ടങ്ങൾ ഒന്നിനെ മറെറാ​ന്നിൽ നിന്ന്‌ തിരി​ച്ച​റി​യാൻ പാടി​ല്ലാത്ത വിധം ഇടചേർന്നു നിൽക്കു​ന്നു. സാനാ​യു​ടെ പഴയഭാ​ഗ​ത്തി​ന്റെ കുഴയ്‌ക്കുന്ന ഉൾപ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളിൽ, എട്ടോ അതില​ധി​ക​മോ നിലകൾ ഉയരമുള്ള കെട്ടി​ടങ്ങൾ നിൽക്കു​ന്നതു കാണാം. അവയ്‌ക്കു നൂററാ​ണ്ടു​ക​ളോ​ളം പഴക്കം വരും.

സാനാ​യു​ടെ പഴയഭാ​ഗം വിട്ട്‌ ഒരുവൻ ബൃഹത്തായ നഗര വാതി​ലി​ലൂ​ടെ കുന്നുകൾ നിറഞ്ഞ നാട്ടിൻപു​റ​ത്തേക്കു കടക്കുന്നു. നാലോ അതില​ധി​ക​മോ നിലക​ളുള്ള വൃത്താ​കൃ​തി​യി​ലുള്ള വാസ ഗോപു​ര​ങ്ങ​ളും സിമന്റോ കുമ്മാ​യ​മോ ഇല്ലാതെ പണിതി​രി​ക്കുന്ന സംരക്ഷക മതിലു​ക​ളും ഉള്ള ഈ ഓരോ ഗ്രാമ​വും കണ്ടാൽ മലയോ​ര​ങ്ങ​ളിൽ പണിതി​രി​ക്കുന്ന ഓരോ വൻ കൊട്ടാ​രം ആണെന്നേ തോന്നൂ. ചില ഗ്രാമങ്ങൾ ആണെങ്കിൽ അവയുടെ ചുററു​പാ​ടു​ക​ളോട്‌ വളരെ ഇണങ്ങി​ച്ചേർന്നി​രി​ക്കു​ന്ന​തു​കൊണ്ട്‌ അടുത്തു ചെന്നാൽ മാത്രമേ അവ ഗ്രാമ​ങ്ങ​ളാ​ണെന്നു മനസ്സി​ലാ​കു​ക​യു​ള്ളൂ.

മനുഷ്യർക്ക്‌ ഇത്രയും ഉയരത്തിൽ താമസി​ക്കാൻ കഴിയു​മോ എന്ന്‌ ഒരാൾ അത്ഭുത​പ്പെ​ട്ടേ​ക്കാം. എന്നാൽ കുറേ​ക്കൂ​ടെ മുകളി​ലേക്ക്‌ നോക്കു​മ്പോ​ഴതാ, പിന്നെ​യും ഉയരത്തിൽ കോട്ട​പോ​ലെ കെട്ടി​യി​രി​ക്കുന്ന വസതി​ക​ളു​ടെ മറെറാ​രു നിര. ഈ മലയോര ഗ്രാമ​ങ്ങൾക്കു ചുററും കുത്ത​നെ​യുള്ള ചരിവു​കൾ വെട്ടി​നി​രത്തി മതിൽ കെട്ടി​യി​രി​ക്കു​ന്നതു കാണാം.

യമനിലെ ജനങ്ങൾ

യമനിലെ ജനങ്ങൾ വിചി​ത്ര​രാ​യി​രി​ക്കു​മെന്നു തന്നെയാ​ണു പാശ്ചാത്യ സന്ദർശകർ പ്രതീ​ക്ഷി​ക്കു​ന്നത്‌. എന്നാൽ യാഥാർഥ്യം പ്രതീ​ക്ഷ​യ്‌ക്ക്‌ അപ്പുറത്തു പോ​യേ​ക്കാം. കാരണം ഇവിടു​ത്തെ മലയോര ആദിവാ​സി​കളെ ആദ്യം കാണു​മ്പോൾ ശരിക്കും ഭയപ്പെ​ട്ടു​പോ​കും. ഫൂട്ട എന്നു പറയുന്ന പാവാട പോലെ ചുററും മൂടി​ക്കി​ട​ക്കുന്ന ഒരു വസ്‌ത്ര​വും വീതി​യുള്ള ഒരു ബെൽറ​റും ആണ്‌ അവർ ധരിക്കു​ന്നത്‌. ആ ബെൽറ​റി​നു​ള്ളിൽ നന്നായി കാണത്ത​ക്ക​വി​ധം ഒരു കഠാര തിരുകി വെച്ചി​രി​ക്കും. അനേകം ഗ്രാമീ​ണർ യന്ത്ര​ത്തോ​ക്കു​ക​ളും തോളിൽ വഹിച്ചു​കൊ​ണ്ടാ​ണു നടക്കു​ന്നത്‌.

അതെ, യമൻ പുരു​ഷൻമാർ തങ്ങളുടെ ആയുധ​പ്ര​യോഗ വിദ്യ​യിൽ അഭിമാ​നം കൊള്ളു​ന്നു. സാംബിയ എന്നു പറയുന്ന ഒരുതരം വളഞ്ഞ കഠാര കമ്പോ​ള​ത്തി​ന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങ​ളി​ലും വിൽക്ക​പ്പെ​ടു​ന്നു. സാധാ​ര​ണ​മാ​യി 14 വയസ്സു​മു​തൽ മേൽപ്പോ​ട്ടു പ്രായ​മുള്ള ആൺകു​ട്ടി​കൾ പുരു​ഷ​ത്വ​ത്തി​ന്റെ അടയാ​ള​മാ​യി ഇതു ധരിക്കു​ന്നു. എന്നിരു​ന്നാ​ലും, കൊച്ചു കുട്ടികൾ പോലും അവ ധരിക്കു​ന്നതു കാണാം. കഠാര​യു​ടെ പിടി പ്ലാസ്‌റ​റി​ക്കു​കൊ​ണ്ടോ തടി​കൊ​ണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ ചെല​വേ​റിയ കാണ്ടാ​മൃ​ഗ​ക്കൊ​മ്പു​കൊ​ണ്ടോ ആണ്‌ നിർമി​ച്ചി​ട്ടു​ള്ളത്‌. വെള്ളി​യിൽ തീർത്ത സുന്ദര​മായ വേലകൾകൊണ്ട്‌ ഉറ അലങ്കരി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. ഇതിന്റെ കത്തി വളരെ മൂർച്ച​യു​ള്ള​താണ്‌. ഭാഗ്യ​വ​ശാൽ, ഈ കത്തികൾ അലങ്കാ​ര​ത്തി​നാണ്‌ മുഖ്യ​മാ​യും ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നത്‌. യഥാർഥ​ത്തിൽ യമനിലെ ആളുകൾ ആതിഥ്യ​മ​ര്യാ​ദ ഉള്ളവരാണ്‌. സംഭാ​ഷണം നടത്താ​നുള്ള സന്ദർശ​ക​രു​ടെ ഏതൊരു ശ്രമ​ത്തെ​യും അവർ വിലമ​തി​ക്കു​ന്നു.

പാശ്ചാ​ത്യർക്കു യമനിലെ സ്‌ത്രീ​ക​ളും വിചി​ത്രം തന്നെ. അവർ കടും നിറങ്ങ​ളി​ലുള്ള വസ്‌ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്‌ ശരീരം മൊത്തം ആവരണം ചെയ്യുന്നു, കണ്ണു​പോ​ലും പുറത്തു കാണി​ക്കില്ല. സുഖി​ച്ചുള്ള ജീവി​ത​മൊ​ന്നും ഇവർക്കു സാധ്യമല്ല. വെള്ളവും വിറകും മൃഗങ്ങൾക്ക്‌ ആഹാര​വും ചുമന്നു​കൊണ്ട്‌ മലയോര ഗ്രാമ​ങ്ങ​ളിൽ സ്‌ത്രീ​കൾ മണിക്കൂ​റു​ക​ളോ​ളം കഷ്ടപ്പെട്ടു പണി​യെ​ടു​ക്കു​ന്നു. കൂട്ടു​കു​ടും​ബ​മാണ്‌ ഇവിടത്തെ നാട്ടു​ന​ടപ്പ്‌.

ചന്തയി​ലേ​ക്കു പോയാൽ കൗതു​ക​മു​ണർത്തുന്ന ഈ ജനങ്ങളു​ടെ ജീവിതം ഒന്നുകൂ​ടി നിരീ​ക്ഷി​ക്കാം. വ്യഞ്‌ജന കടകൾക്ക്‌ പ്രിയ​ങ്ക​ര​മായ നറുമ​ണ​മുണ്ട്‌. മാതള​പ്പ​ഴ​വും പീച്ചും അപ്രി​ക്കോ​ട്ടും മുന്തി​രി​യും ആൽമണ്ടും കാണു​മ്പോൾ വായിൽ വെള്ളമൂ​റി​പ്പോ​കു​ന്നു. കൈ​ത്തൊ​ഴിൽപ്പ​ണി​ക്കാർ തുകൽ, സ്വർണം, വെള്ളി, കൂടാതെ മററു ലോഹങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ട്‌ തിരക്കി​ട്ടു പണി​ചെ​യ്യു​ന്നു.

ചന്തസ്ഥലത്ത്‌ കാററ്‌ ഇലകൾ വിൽക്കുന്ന അസംഖ്യം സൂക്കുകൾ അഥവാ കമ്പോ​ളങ്ങൾ കാണാൻ കഴിയും. ചവയ്‌ക്കു​ക​യോ ഈമ്പു​ക​യോ ചെയ്യു​മ്പോൾ കാററ്‌ ഒരു ഉത്തേജ​ക​മാ​യി പ്രവർത്തി​ക്കു​ന്നു. അത്‌ ആസക്തി​യു​ള​വാ​ക്കു​ന്ന​താ​ണെന്ന്‌ ചിലർ പറയുന്നു. എന്നിരു​ന്നാ​ലും കാററ്‌ ഇലകൾ ചവയ്‌ക്കു​ന്നത്‌ യമൻകാ​രു​ടെ ജീവി​ത​ത്തി​ന്റെ ഒരു വലിയ ഭാഗമാണ്‌. മലയോ​ര​പ്ര​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളി​ലേ​റെ​യും കാററ്‌ കൃഷി​ക്കു​വേണ്ടി തന്നെയു​ള്ള​താണ്‌. ആണുങ്ങൾ കൂട്ടം​കൂ​ടി കാററ്‌ ഇലകളും ചവച്ച്‌ മണിക്കൂ​റു​ക​ളോ​ളം സൊറ പറഞ്ഞി​രി​ക്കും. ചിലരാ​ണെ​ങ്കിൽ പണി​യെ​ടു​ക്കു​മ്പോ​ഴും വണ്ടി​യോ​ടി​ക്കു​മ്പോ​ഴും എല്ലാം കാററ്‌ ഇലകൾ ചവയ്‌ക്കു​ന്നു.

എന്നിരു​ന്നാ​ലും, കാററ്‌ ചവയ്‌ക്കൽ വളരെ ചെല​വേ​റിയ ഒരു ശീലമാണ്‌. അത്‌ ഒരു കുടുംബ വരുമാ​ന​ത്തി​ന്റെ മൂന്നി​ലൊ​ന്നു​വരെ കവർന്നെ​ടു​ക്കു​ന്നു. ഇതു രൂപ​വൈ​കൃ​തം സംഭവിച്ച കവിളു​കൾ, ഉറക്കവും വിശപ്പും ഇല്ലായ്‌മ, ചെറു​കു​ടൽ രോഗങ്ങൾ എന്നിങ്ങ​നെ​യുള്ള ആരോ​ഗ്യ​വി​പ​ത്തു​കൾ ചില ആളുകൾക്കു വരുത്തി​വ​യ്‌ക്കു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌ ചില ഗവൺമെൻറ്‌ ഉദ്യോ​ഗസ്ഥർ ഇതി​നെ​തി​രെ ശബ്ദമു​യർത്തി​യി​ട്ടുണ്ട്‌. എന്നാൽ ഇതുവരെ ആളുകൾ കാററ്‌ ഉപേക്ഷി​ക്കുന്ന മട്ടൊ​ന്നു​മില്ല.

എന്നിരു​ന്നാ​ലും, തെളി​വ​നു​സ​രിച്ച്‌ പരമ്പരാ​ഗത ജീവി​ത​രീ​തി ആധുനിക പാശ്ചാ​ത്യ​വ​ത്‌ക​ര​ണ​ത്തിന്‌ വഴിമാ​റി​ക്കൊ​ടു​ക്കു​ന്നു. അനേകം ആളുകൾ നാടു​വി​ട്ടു​പോ​യി വിദേ​ശത്തു പണി​യെ​ടു​ക്കു​ന്നു. ചില കുടും​ബങ്ങൾ നഗരങ്ങ​ളി​ലേക്ക്‌ മാറി​ത്താ​മ​സി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. ഇത്‌ ഇറക്കു​മതി ചെയ്യപ്പെട്ട സംഗീ​ത​വും വിദേശ വീഡി​യോ​ക​ളും യുവജ​ന​ങ്ങളെ സ്വാധീ​നി​ക്കാൻ ഇടയാ​ക്കി​യി​രി​ക്കു​ന്നു. മനസ്സി​ലാ​ക്കാ​വു​ന്ന​തു​പോ​ലെ, തങ്ങളുടെ രാജ്യം ഒരു ആധുനിക ലോക​ത്തി​ലേക്കു വഴിമാ​റു​ന്നത്‌ കാണാൻ എല്ലാവ​രു​മൊ​ന്നും ആകാം​ക്ഷ​യു​ള്ള​വരല്ല.

അതു​കൊണ്ട്‌ ഭാവി ഈ ദേശത്തിന്‌ എന്തു കൈവ​രു​ത്തും എന്നു കാണു​ന്നത്‌ താത്‌പ​ര്യ​ജ​ന​ക​മാ​യി​രി​ക്കും. പുരാ​വ​സ്‌തു അവശി​ഷ്ടങ്ങൾ പര്യ​വേ​ക്ഷണം നടത്തു​ന്ന​തിന്‌ താരത​മ്യേന വളരെ​ക്കു​റച്ച്‌ ശ്രമങ്ങളേ നടന്നി​ട്ടു​ള്ളൂ. ഒരുപക്ഷേ ഭാവി​യിൽ നടത്ത​പ്പെ​ടുന്ന ഖനനങ്ങൾ യമന്റെ വിഖ്യാ​ത​മായ പഴമയു​ടെ ആകർഷ​ക​മായ ചില രഹസ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തു​മാ​യി​രി​ക്കാം. അതിനി​ടെ, അത്ഭുത​ങ്ങ​ളു​ടെ ഈ നാട്‌ ഒന്നു സന്ദർശി​ക്കാൻ സാഹസി​ക​രായ സഞ്ചാരി​കൾക്ക്‌ യമൻ ഒരു ശക്തമായ കാരണം നൽകുന്നു.—സംഭാ​വ​ന​ചെ​യ്യ​പ്പെ​ട്ടത്‌.

[അടിക്കു​റി​പ്പു​കൾ]

[24, 25 പേജു​ക​ളി​ലെ ചിത്രം]

ബാബേൽ-യമൻ, പട്ടണത്തി​ന്റെ പഴയഭാ​ഗ​ത്തേ​ക്കുള്ള സാനാ​യു​ടെ ഗേററ്‌

[26-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

വലത്ത്‌: കഠാര വിൽക്കുന്ന സാനാ​യി​ലെ ഒരു ചന്ത

[26-ാം പേജിലെ ചിത്രം]

താഴെ: ചുററു​പാ​ടു​ക​ളോട്‌ ഇണങ്ങി​ച്ചേർന്ന ചെറു പട്ടണങ്ങൾ