അന്തിമ ആയുധ​വും സുരക്ഷി​ത​ത്വ​ത്തി​നു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള മത്സര ഓട്ടവും

“അതുല്യ ശക്തിയുള്ള ഒരു ആയുധം നിർമ്മി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കു​ന്നു. അതു ഭാവി​യി​ലെ യുദ്ധത​ന്ത്ര​പ​ര​മായ അവസ്ഥക​ളെ​യെ​ല്ലാം പാടേ മാറ്റി​മ​റി​ക്കും. . . . പുതിയ നശീകരണ വസ്‌തു​ക്കൾ ഉപയോ​ഗി​ക്കു​ന്നത്‌ തടയു​ന്നതു സംബന്ധിച്ച്‌ തക്ക സമയത്ത്‌ ഒരു യോജി​പ്പി​ലെ​ത്തി​ച്ചേ​രാൻ കഴിയു​ന്നി​ല്ലെ​ങ്കിൽ താൽക്കാ​ലി​ക​മായ ഏതു നേട്ടവും അത്‌ എത്രതന്നെ വലുതാ​യി​രു​ന്നാ​ലും മനുഷ്യ​വർഗ്ഗ​ത്തി​ന്റെ ആസ്‌തി​ക്യ​ത്തി​നെ​തി​രെ​യുള്ള നിരന്തര ഭീഷണി​യാൽ വിലയി​ല്ലാ​ത്ത​താ​യി​ത്തീ​രും.”—ഡെൻമാർക്കി​ലെ ആണവ ശാസ്‌ത്രജ്ഞൻ നീൽസ്‌ ബോർ. 1944-ൽ എഴുതി​യത്‌.

ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര​സം​ഘ​ട​ന​യു​ടെ ഒരു പഠനം ഇപ്രകാ​രം പ്രസ്‌താ​വി​ക്കു​ന്നു: “ന്യൂക്ലി​യർ ആയുധ​ങ്ങൾകൊ​ണ്ടുള്ള ആക്രമ​ണത്തെ ചെറുത്തു നിൽക്കാൻ മാത്രം ശക്തിയുള്ള യാതൊ​ന്നു​മില്ല. . . . കഠിന​മായ ഒരാ​ക്ര​മ​ണ​ത്തി​നെ​തി​രെ ഫലകര​മായ യാതൊ​രു സംരക്ഷ​ണ​വു​മില്ല. . . . ഈ അർത്ഥത്തിൽ മനുഷ്യ​വർഗ്ഗം ഒരു അന്തിമ ആയുധ​ത്തെ​യാണ്‌ അഭിമു​ഖീ​ക​രി​ക്കു​ന്നതു.”

ഏതാനും നിമി​ഷ​ങ്ങൾക്കകം നഗരങ്ങൾ തുടച്ചു​നീ​ക്ക​പ്പെ​ടാ​മെന്ന്‌ മാത്രമല്ല ഈ നശീക​രണം താരത​മ്യേന എളുപ്പ​ത്തിൽ—ആദ്യം ഒരു സൈന്യ​ത്തെ തോല്‌പി​ക്കേ​ണ്ട​തി​ന്റെ ആവശ്യം കൂടാതെ—സാധി​ക്കാ​മെന്ന്‌ മനുഷ്യർ വേഗം മനസ്സി​ലാ​ക്കി. ന്യൂക്ലി​യർ ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ട്‌, ഒരു രാജ്യത്തെ ജനങ്ങളെ മുഴുവൻ ഇല്ലായ്‌മ ചെയ്യാ​നും ഒരോറ്റ ദിവസം കൊണ്ട്‌ അതിന്റെ സമ്പദ്‌ വ്യവസ്ഥ ഒരു ഏറ്റുമു​ട്ടൽ പോലു​മി​ല്ലാ​തെ പാടെ നശിപ്പി​ക്കാ​നും കഴിയും.

അണുവാ​യു​ധ​ങ്ങൾക്കെ​തി​രെ ഫലകര​മായ പ്രതി​രോ​ധം ഇല്ല എന്ന തിരി​ച്ച​റിവ്‌ ന്യൂക്ലി​യർ ആയുധ​ങ്ങ​ളോ​ടുള്ള ഭയം യുദ്ധത്തെ തടയും എന്ന ആശയത്തി​ലേക്ക്‌ നയിച്ചി​രി​ക്കു​ന്നു. 1945 നവംബ​റിൽ അമേരി​ക്കൻ ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളു​ടെ വ്യോ​മ​സേനാ മേധാ​വി​യാ​യി​രുന്ന ഹെൻറി. എച്ച്‌. ആർനോൾഡ്‌ യുദ്ധകാ​ര്യ സെക്ര​ട്ട​റി​ക്കുള്ള തന്റെ ഒരു റിപ്പോർട്ടിൽ ഇപ്രകാ​രം പ്രസ്‌താ​വി​ച്ചു. ആസന്ന ഭാവി​യിൽ അണുവാ​യു​ധ​ങ്ങൾക്കെ​തി​രെ​യുള്ള നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ സുരക്ഷി​ത​ത്വം ശക്തമായ തോതിൽ ഉടൻ തിരി​ച്ച​ടി​ക്കാ​നുള്ള നമ്മുടെ പ്രാപ്‌തി​യെ ആശ്രയി​ച്ചി​രി​ക്കും. ഐക്യ​നാ​ടു​കളെ ആരെങ്കി​ലും ആക്രമി​ച്ചാൽ ഉടൻ അയാൾക്കെ​തി​രെ അത്യന്തം വിനാ​ശ​ക​ര​മായ ഒരു ന്യൂക്ലി​യർ ആക്രമണം ആകാശ​ത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകും എന്നത്‌ അത്തരം ആക്രമണം നടത്താൻ സാദ്ധ്യ​ത​യു​ള്ള​വർക്ക്‌ പ്രത്യ​ക്ഷ​മാ​യി​രി​ക്കണം.”

അത്തരം ഭീഷണി യഥാർത്ഥ സുരക്ഷി​ത​ത്വം പ്രദാനം ചെയ്യും എന്നുള്ള​തി​നോട്‌ പലരും യോജി​ക്കു​ന്നില്ല. അണു​ബോംബ്‌ വികസി​പ്പി​ച്ചെ​ടു​ക്കു​ന്ന​തിന്‌ നേതൃ​ത്വം വഹിച്ച അതിവി​ദ​ഗ്‌ദ്ധ​നായ ഭൗതിക ശാസ്‌ത്രജ്ഞൻ റോബർട്ട്‌. ജെ. ഓപ്പൻ ഹീമർ ശത്രു​ത​യിൽ കഴിയുന്ന ആണവ ശക്തികളെ “സ്വന്തം ജീവനെ അപായ​പ്പെ​ടു​ത്തി​ക്കൊ​ണ്ടു​മാ​ത്രം പരസ്‌പരം കൊല്ലാൻ കഴിയുന്ന അവസ്ഥയിൽ ഒരു കുപ്പി​യിൽ അടയ്‌ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രി​ക്കുന്ന രണ്ടു തേളു​ക​ളോ​ടാണ്‌ ഉപമി​ച്ചത്‌. കുറച്ചും കൂടി അടുത്ത കാലത്ത്‌ പ്രസി​ഡൻറ്‌ റോണാൾഡ്‌ റെയ്‌ഗൺ പറഞ്ഞത്‌ അമേരി​ക്ക​യും റഷ്യയും അന്യോ​ന്യം തലക്കു കൈ​ത്തോക്ക്‌ ചേർത്തു പിടിച്ചു നിൽക്കുന്ന രണ്ടു​പേ​രെ​പ്പോ​ലെ​യാ​ണെ​ന്നാണ്‌.

ആറ്റത്തെ അന്തർദ്ദേ​ശീ​യ​മാ​ക്കാ​നുള്ള ശ്രമം

1946 ജൂണിൽ ഐക്യ​നാ​ടു​കൾ അന്ന്‌ പുതു​താ​യി രൂപം​കൊണ്ട ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര​സം​ഘ​ട​ന​യു​ടെ മുമ്പാകെ ഒരു പദ്ധതി സമർപ്പി​ച്ചു. ലോക വിസ്‌തൃ​ത​മാ​യി എല്ലാ ആണവ ശക്തി​പ്ര​വർത്ത​ന​ങ്ങ​ളും നിയ​ന്ത്രി​ക്കു​ന്ന​തി​നും പരി​ശോ​ധി​ക്കു​ന്ന​തി​നും അധികാ​ര​മുള്ള ഒരു അന്തരാ​ഷ്‌ട്ര പ്രതി​നി​ധി​സം​ഘം രൂപീ​ക​രി​ക്കണം എന്ന ആവശ്യം അതു ഉന്നയിച്ചു. അത്തരം ഒരു പ്രതി​നി​ധി സംഘം രൂപീ​കൃ​ത​മായ ശേഷം ഐക്യ​നാ​ടു​കൾ അവരുടെ ആണവ രഹസ്യങ്ങൾ ആ സംഘത്തി​നു കൈമാ​റു​ക​യും കൈവ​ശ​മുള്ള അണു ബോം​ബു​കൾ നശിപ്പി​ക്കു​ക​യും വീണ്ടും ബോം​ബു​കൾ നിർമ്മി​ക്കാ​തി​രി​ക്കു​ക​യും ചെയ്യും.

ആദ്യം തന്നെ അണുവാ​യു​ധങ്ങൾ പാടെ ഉപേക്ഷി​ക്ക​ണ​മെന്ന്‌ സോവ്യറ്റ്‌ യൂണിയൻ നിർബ്ബന്ധം പിടിച്ചു. അതു ചെയ്‌തു കഴിഞ്ഞാൽ നിയ​ന്ത്ര​ണ​ത്തി​നും പരി​ശോ​ധ​ന​ക്കും ഉള്ള ഏർപ്പാ​ടു​കൾ ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയും. ഈ തർക്കം ഒരു നീക്കു​പോ​ക്കു​കാ​ണാൻ കഴിയാ​ത്ത​വണ്ണം തുടരു​ക​യും പിന്നാലെ വന്ന ശീതസമര വർഷങ്ങ​ളിൽ അണുവാ​യു​ധ​ങ്ങളെ ഐക്യ​രാ​ഷ്‌ട്ര​സം​ഘടന നിയ​ന്ത്രി​ക്കു​മെ​ന്നുള്ള പ്രത്യാശ അസ്‌ത​മി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു.

ആയുധ മത്സരം: പ്രവർത്ത​ന​വും പ്രതി​പ്ര​വർത്ത​ന​വും

1949-ൽ റഷ്യക്കാർ അവരുടെ ആദ്യത്തെ ആറ്റം ബോംബ്‌ സ്‌ഫോ​ടനം നടത്തി. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാ​റും തമ്മിൽ സംശയ​വും വിശ്വാ​സ​മി​ല്ലാ​യ്‌മ​യും വർദ്ധി​ക്കു​ക​യും ആയുധ മത്സരം കൂടുതൽ ശക്തി​പ്പെ​ടു​ക​യും ചെയ്‌തു. സോവ്യറ്റ്‌ ബോം​ബി​നോ​ടുള്ള ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളു​ടെ പ്രതി​ക​രണം അതിലും വളരെ ശക്തമായ ഹൈ​ഡ്രജൻ ബോം​ബി​ന്റെ വികസി​പ്പി​ച്ചെ​ടു​ക്ക​ലാ​യി​രു​ന്നു. ആദ്യം (1952-ൽ) പരീക്ഷി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടത്‌ നേരത്തെ ഉണ്ടായി​രുന്ന ആറ്റം ബോം​ബി​നെ​ക്കാൾ 800 മടങ്ങ്‌ ശക്തിയു​ള്ള​താ​യി​രു​ന്നു. വെറും ഒൻപതു മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ​പ്പോ​ഴേ​യ്‌ക്കും റഷ്യക്കാർ വിജയ​ക​ര​മാ​യി അവരു​ടേ​തായ ഹൈ​ഡ്രജൻ ബോംബ്‌ വികസി​പ്പി​ച്ചെ​ടു​ത്തു.

അതേ തുടർന്ന്‌ ICBM (ഭൂഖണ്ഡാന്തര മി​സൈ​ലു​കൾ) ഉപയോ​ഗ​ത്തിൽ വന്നു. ഇത്‌ ആദ്യം 1957-ൽ സോവ്യറ്റ്‌ യൂണിയൻ വികസി​പ്പി​ച്ചെ​ടു​ത്തു. ഇപ്പോൾ മണിക്കൂ​റു​കൾകൊ​ണ്ടല്ല മിനി​റ്റു​കൾക്കു​ള്ളിൽ ഒരു ന്യൂക്ലി​യർ ആക്രമണം സാദ്ധ്യ​മാ​യി​ത്തീർന്നു. ഒപ്പം ഓടി​യെ​ത്താൻ ഐക്യ​നാ​ടു​കൾ ശ്രമി​ക്കു​ക​യും പിറ്റേ​വർഷ​മാ​യ​തോ​ടെ അതിന്റെ ആയുധ​ശേ​ഖ​ര​ത്തി​ലേക്ക്‌ ICBM കൂടി കൂട്ടി​ച്ചേർക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു.

അതേ സമയം മറ്റു രാജ്യ​ങ്ങ​ളും സ്വന്തനി​ല​യിൽ ആറ്റം ബോം​ബു​കൾ നിർമ്മി​ക്കു​ക​യും പരീക്ഷി​ക്കു​ക​യും ചെയ്‌തു. ക്രമത്തിൽ ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ്‌, മുതലായ രാജ്യ​ങ്ങ​ളും കൂടി ന്യൂക്ലി​യർ ശക്തിക​ളാ​യി​ത്തീ​രു​ക​യും ചെയ്‌തു.

1960-കളിൽ ഈ പ്രവർത്തന പ്രതി​പ്ര​വർത്തന ശൈലി ഒട്ടും മയപ്പെ​ടാ​തെ തുടർന്നു. ഐക്യ​നാ​ടു​ക​ളും സോവ്യറ്റ്‌ യൂണി​യ​നും മിസൈൽ പ്രതി​രോധ മി​സൈ​ലു​കൾ പരീക്ഷി​ച്ചു നോക്കി. ഇരുകൂ​ട്ട​രും അന്തർവാ​ഹി​നി​ക​ളിൽ നിന്ന്‌ മി​സൈ​ലു​കൾ തൊടു​ത്തു വിടാ​നുള്ള വിദ്യ പഠിച്ചു. ഇരുവ​രും പല ബോം​ബു​കൾ ഒന്നിച്ചു തൊടു​ത്തു വിടാ​നുള്ള സാങ്കേ​തിക വിദ്യ വികസി​പ്പി​ച്ചു.

MIRV (മൾട്ടിപ്പിൾ ഇൻഡി​പ്പെൻഡൻറി​ലി റ്റാർജെ​റ്റഡ്‌ റീഎൻറി വെഹി​ക്കിൾ)-യുടെ വികസനം സഹിതം ഈ മത്സരം 1970-കളിലൂ​ടെ തുടർന്നു. ഓരോ മി​സൈ​ലും ഇപ്പോൾ പല ബോം​ബു​കൾ വഹിച്ചു​കൊ​ണ്ടു​പോ​വു​ക​യും അവ ഓരോ​ന്നും വിവിധ വ്യത്യസ്‌ത ലക്ഷ്യങ്ങ​ളി​ലേക്ക്‌ എയ്‌തു വിടു​ക​യും ചെയ്യും എന്ന നില കൈവന്നു. ഉദാഹ​ര​ണ​ത്തിന്‌ ആധുനിക അമേരി​ക്കൻ MX അല്ലെങ്കിൽ ‘സമാധാന പാലകൻ’ മി​സൈ​ലും, അതു​പോ​ലെ​തന്നെ റഷ്യയു​ടെ SS-18-ഉം പത്തു ബോം​ബു​കൾ വീതം വഹിച്ചു​കൊ​ണ്ടു പോകു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌ അവയ്‌ക്ക്‌ ഓരോ​ന്നി​നും പത്തു നഗരങ്ങളെ നശിപ്പി​ക്കാൻ കഴിയും.

മി​സൈ​ലു​കൾ കൂടുതൽ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്‌മ​ത​യു​ള്ള​വ​യാ​യി​ത്തീർന്നു. ഇതും MIRV-കളുടെ വികസ​ന​വും കൂടുതൽ ഭയപ്പാ​ടിന്‌ ഇടയാക്കി. നഗരങ്ങളെ ലക്ഷ്യമാ​ക്കു​ന്ന​തി​നു പകരം ശത്രു​ക്ക​ളു​ടെ മിസൈൽ സങ്കേത​ങ്ങ​ളും സൈനി​ക​സ്ഥാ​പ​ന​ങ്ങ​ളും പലവട്ടം MIRV-കളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങ​ളാ​യി. ഒരു ആണവയു​ദ്ധ​ത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയും എന്ന്‌ ചിലർ കണക്കു​കൂ​ട്ടാൻ തുടങ്ങി. ശക്തമായ ഒരു ആദ്യ പ്രഹരം എതിരാ​ളി​യു​ടെ തിരി​ച്ച​ടി​ക്കാ​നുള്ള പ്രാപ്‌തി​യേ​യും ധൈര്യ​ത്തെ​യും നിശേഷം നശിപ്പി​ച്ചേ​ക്കാം.

എതിരാ​ളി അപ്രതീ​ക്ഷി​ത​മാ​യി ഒരു ആദ്യ​പ്ര​ഹരം വിജയ​ക​ര​മാ​യി നടത്തി​യാ​ലും തിരി​ച്ചടി നൽകാ​നുള്ള പ്രാപ്‌തി ഉറപ്പാ​ക്കി​കൊണ്ട്‌ അത്തര​മൊ​രു ഭീഷണി​യെ നേരി​ടാൻ ഇരു കക്ഷിക​ളും നിർബ്ബ​ന്ധി​ത​രാ​യി തിരി​ച്ചടി നൽകാ​നുള്ള പ്രാപ്‌തി​യി​ല്ലാ​തെ ശത്രു​ക്ക​ളു​ടെ ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള ആക്രമണം തടയാ​നാ​വില്ല എന്ന്‌ അവർ ന്യായ​വാ​ദം ചെയ്‌തു. അപ്പോൾ വാസ്‌ത​വ​ത്തിൽ ആക്രമ പ്രവർത്തനം അത്യന്തം ആകർഷ​ക​മാ​യി തോന്നു​ക​പോ​ലും ചെയ്‌തേ​ക്കാം. അതു​കൊണ്ട്‌—കൂടുതൽ ആയുധങ്ങൾ സമ്പാദി​ക്കുക.

ഇപ്പോൾ 1980 കളുടെ പകുതി കഴിഞ്ഞും ഈ ആയുധ മത്സരം അപായ​ക​ര​മായ വേഗത്തിൽ തുടരു​ന്നു. ആയുധ​ശേ​ഖ​ര​ത്തി​ലേക്ക്‌ അടുത്ത കാലത്ത്‌ കൂട്ടി​ച്ചേർത്തി​രി​ക്കു​ന്നത്‌ ന്യൂ​ട്രോൺ ബോം​ബാണ്‌—അണു​പ്ര​സ​രണം വഴി ആളുകളെ കൊല്ലാ​നും കെട്ടി​ട​ങ്ങ​ളും വാഹന​ങ്ങ​ളും കേടു​പ​റ്റാ​തെ സംരക്ഷി​ക്കാ​നും വേണ്ടി സംവി​ധാ​നം ചെയ്‌തി​ട്ടുള്ള ഒരു ചെറിയ ഹൈ​ഡ്രജൻ ബോം​ബാ​ണിത്‌. മറ്റൊന്ന്‌ ക്രൂയിസ്‌ മിസൈൽ—മരങ്ങളു​ടെ മുകളി​ലൂ​ടെ​യാ​യി വളരെ താണ്‌ (ശത്രു​ക്ക​ളു​ടെ റാഡാ​റിൽ പ്രത്യ​ക്ഷ​പ്പെ​ടാ​തെ പറക്കാ​നും വളരെ കൃത്യ​ത​യോ​ടെ 1500 മൈൽ 2400 കി.മി.) അകലെ​യുള്ള ലക്ഷ്യസ്ഥാ​നത്ത്‌ ഒരു ന്യൂക്ലി​യർ പ്രഹരം ഏൽപ്പി​ക്കാ​നും ഇതിന്‌ കഴിയും. ഏറ്റം അവസാ​ന​മാ​യി കടന്നു വന്നിരി​ക്കുന്ന, സാധാരണ താരയു​ദ്ധം എന്നറി​യ​പ്പെ​ടുന്ന യുദ്ധത​ന്ത്രം ശൂന്യാ​കാ​ശ​ത്തെ​കൂ​ടി യുദ്ധക്ക​ള​മാ​ക്കി മാറ്റി​യി​രി​ക്കു​ന്നു.

ആയുധ നിയ​ന്ത്ര​ണ​ത്തി​നുള്ള ശ്രമങ്ങൾ

ആയുധ വികസ​ന​ത്തി​ന്റെ ചരിത്രം അണുവാ​യുധ മത്സരം യാതൊ​രു നിയ​ന്ത്ര​ണ​വു​മി​ല്ലാ​തെ തുടരു​ന്ന​താ​യി തോന്നാ​നി​ട​യാ​ക്കു​മെ​ങ്കി​ലും പല കരാറു​ക​ളും ഒപ്പു വയ്‌ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​ട്ടുണ്ട്‌. ഇവയിൽ ചിലത്‌ ചിലയി​നം ആയുധങ്ങൾ പരീക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തി​നും സ്ഥാപി​ക്കു​ന്ന​തി​നും പരിധി വച്ചിരി​ക്കു​ന്നു. മറ്റു ചിലത്‌ ന്യൂക്ലി​യർ ആയുധങ്ങൾ അതു ഇപ്പോൾ ഇല്ലാത്ത​വ​രു​ടെ ഇടയി​ലേക്ക്‌ പരക്കു​ന്ന​തി​നെ തടയുന്നു.

വളരെ പ്രയാ​സ​ക​ര​വും സമയം വ്യയം ചെയ്യേ​ണ്ടി​വ​ന്ന​തു​മായ ശ്രമങ്ങ​ളി​ലൂ​ടെ​യാണ്‌ ഈ കരാറു​ക​ളിൽ എത്തി​ച്ചേ​രാൻ കഴിഞ്ഞി​ട്ടു​ള്ളത്‌. ഈ കരാറു​ക​ളൊ​ന്നും നിലവി​ലുള്ള ആയുധ​ങ്ങൾക്ക്‌ കാര്യ​മായ കുറവ്‌ വരുത്തി​യി​ട്ടില്ല.

കാതലായ പ്രശ്‌നം ഇതാണ്‌: വൻശക്തി​കൾ പരസ്‌പരം വളരെ​യ​ധി​കം സംശയി​ക്കു​ക​യും ഭയപ്പെ​ടു​ക​യും ചെയ്യുന്നു. വിരോ​ധാ​ഭാ​സ​മെന്നു പറയട്ടെ ഇതിൽ നിന്നുള്ള അരക്ഷി​ത​ബോ​ധം കൂടുതൽ ആയുധ​ങ്ങൾക്കു​വേ​ണ്ടി​യുള്ള ആവശ്യം ജനിപ്പി​ക്കു​ന്നു. ക്രമത്തിൽ കൂടുതൽ ആയുധങ്ങൾ ഓരോ പക്ഷവും കൂടുതൽ ദുഷ്ടവും ഭീഷണി​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തു​മാ​യി തോന്നാ​നി​ട​യാ​ക്കു​ന്നു. അതു​കൊണ്ട്‌ ആളുകൾക്ക്‌ എന്നത്തേ​തി​ലും അധികം അരക്ഷി​ത​ബോ​ധം തോന്നാ​നി​ട​യാ​കു​ന്നു. (g86 5/22)

[5-ാം പേജിലെ ആകർഷ​ക​വാ​ക്യം]

“ആനകൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമു​ട്ടു​മ്പോൾ പുല്ലിനു കേട്‌ സംഭവി​ക്കു​ന്നു”

[5-ാം പേജിലെ രേഖാ​ചി​ത്രം]

(For fully formatted text, see publication.)

മാൻഹട്ടൻ

MX മിസൈൽ സ്‌ഫോ​ട​നം

ഹിറോഷിമ സ്‌ഫോ​ട​നം

ഒരു MX മി​സൈ​ലിന്‌ 300 ഹിറോ​ഷിമ ബോം​ബു​ക​ളു​ടെ ശക്തിയുണ്ട്‌, 240 ച. മൈൽ വിശാ​ല​മായ ഒരു പ്രദേശം നശിപ്പി​ക്കാ​നുള്ള ശക്തിതന്നെ