Avy amin’Andriamanitra ve ny faminaniana rehetra?
“ILAINA ny hieritreretana fa lehibe loatra sy mahita hatraiza hatraiza loatra Andriamanitra raha hianina amin’ny fivavahana iray monja, ny lalana iray monja na eto, amin’ny firenena iray ihany.” Izany no nosoratan’ny filozofa iray tao amin’ny Guardian, gazety nizeriana iray. Nohamafisin’io lehilahy io fa nambaran’Andriamanitra ireo fivavahana afrikana nentim-paharazana tamin’ny fiheverana ny tarehin-javatra any Afrika, ary nilaza izy fa ireo fivavahana lehibe hafa dia noforonina arakaraka ireo toe-javatra miseho eo an-toerana.
Ireo mpitana ny fanaon-drazana dia mihevitra ny kristianisma ho fivavahana eoropeana ary ireo ombiasy mpanaraka fanaon-drazana ho tena mpaminany. Ny taratasy iray nalefa tao amin’ny gazety nizeriana Daily Times dia nilaza toy izao: “Ilay Andriamanitra Tsitoha dia miseho amin’ny fotoana samy hafa amin’olona samy hafa (...). Mimonomonona ireo olon-kendry eo amin’izao tontolo izao fa hoe miseho any Afrika ankehitriny ilay Fisiana tampony.” Ny sasany aza manantena ny fahatongavan’ny mpaminany afrikana iray sahala amin’i Jesosy na, araka ny filazan’ny olona sasany, sahala amin’i Mahomet.
Izany hevitra izany dia miteraka fanontaniana toy ny hoe: Avy amin’Andriamanitra ve ny faminaniana rehetra? Moa ve izy nanambara ireo fampianarana ara-pivavahana samihafa izay mampisaratsaraka izao tontolo izao? Moa ve misy fanompoam-pivavahana samy hafa arakaraka ireo firazanana? Sa kosa misy mpaminany marina sy sandoka, fivavahana marina sy diso? Inona moa no tena faminaniana ary inona no zava-kendren’izy ireo?
Inona moa no atao hoe faminaniana?
Ny diksionera iray dia milazalaza toy izao ny dikan’ny teny hoe faminaniana: “Fanambarana ara-tsindrimandry momba ny sitrapo sy ny fikasan’Andriamanitra; 2) izay lazain’ny mpaminany nahazo tsindrimandry iray mialoha; 3) filazana mialoha zavatra hiseho amin’ny ho avy.” Ireo filazalazana ireo dia mampahafantatra fa mety ho avy amin’ny loharano samihafa ireo faminaniana?
Niaro ireo fivavahana araka ny fanaon-drazana ny mpampianatra iray ao amin’ny oniversite momba ny teolojia, E. Bolaji Idowu, ka miresaka “ny amin’ny endriny maro amin’ny hevitra ny amin’Andriamanitra eto Afrika”. Tao amin’ny bokiny hoe Ny fivavahana afrikana nentim-paharazana (anglisy), dia nohazavainy fa io hevitra io “amin’ny ankapobeny dia manana ny halehibeny sy ny toetrany avy amin’ny rafitra sy ny toerana ara-piainam-bahoaka”. Tohanany amin’ity ohatra ity ny fanambarany: “Raha mbola heverina ho toy ny lehilahy Andriamanitra any amin’ny tapany lehibe amin’i Afrika, any amin’ny toerana sasany [indrindra fa any amin’ireo fitambaran’olona iheverana ny vehivavy ho manana fahefana lehibe] dia heverina ho vehivavy izy.” Mety ho ara-tsindrimandrin’Andriamanitra ve izany hevitra ampifanarahina amin’ny toerana sy mifanipaka izany? Miaiky ny profesora Idowu fa “tsy misy na inona na inona afaka misakana (...) izay rehetra mety ho (...) firazanana afrikana tsy hamorona hevitry ny tenany ny amin’Andriamanitra”. Ampahafantarin’io fanamarihana io fa ireny fampianarana ara-pivavahana ireny dia avy amin’ny fakana sary an-tsaina sy ny fandinihan’ny olona, fa tsy avy amin’ny fanambaran’Andriamanitra. — Jereo Romana 1:19-23.
Ireo ombiasy sy sampy anontaniana araka ny fanaon-drazana dia tsy mampahafantatra na ny maha-izy, na ny sitrapo, na ny fikasan’ilay Andriamanitra marina. Mifikitra amin’ny fadifady sy ny fombafomba ampanaovin’izao karazana “andriamanitra” eo an-toerana rehetra izao izy ireny. Ny filazan’izy ireny zavatra mialoha dia mifototra amin’ny fahalalana mifono zava-miafina sy amin’ny asan’ny maizina. Noho izany, ireo faminaniany dia tsy fanambarana ara-tsindrimandry momba ny sitrapon’Andriamanitra. Ny loharanony dia tsy ilay Andriamanitra Tsitoha izay manome ara-tsindrimandry ireo faminaniana marina. — II Petera 1:20, 21; Deoteronomia 13:1-5; 18:20-22.
Inona àry no loharanon’ireny faminaniana ireny? Vakio ny lahatsoratra manaraka mba hahitana ny valin’io fanontaniana io sy ireo napetraka tao amin’ity famakafakana ity.