KĨTHOMO GĨA KWIRITANA KĨA 37
RWĨMBO NA. 114 “Iweni na Subira”
Ũrĩa Ũũmba Kũthithia Wakũrũkĩĩra Wagi bwa Ĩota
‘Nawe neerĩgagĩĩra kwonaga ĩtuĩro rĩa ĩgamba rĩrĩa rĩagĩrĩte ĩndĩ bũrĩa oonaga no gwĩtũũrwa kwa tharike.’—ISA. 5:7.
JARĨA TŨKAIRITANA
Tũkoona ũrĩa Jesũ aathithagia oona antũ bakĩthithĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota na ũrĩa tũũmba kwigerekania nawe.
1-2. Nĩatĩa antũ babaingĩ baigagua bwegie wagi bwa ĩota, na nĩ biũria birĩkũ tũũmba gũciũria?
TŨRĨTŨŨRA nthĩgũrũne ĩtĩna ĩota. Antũ nĩbathithagĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota tontũ bwa naarĩa baumĩte, barĩ nkĩa, rangi, kana itũmi bingĩ. Abiashara na atongeria bakoroku nĩbenyangagia into birĩa bitũthiũrũkĩrĩte tontũ bwa kwenda mbeca, na bũu bũgatũma antũ bathangĩka. Mantũ jau ja wagi bwa ĩota nĩjatũringithagia twinthe ĩmwe kwa ĩmwe, kana na njĩra ingĩ.
2 Wagi bũu bwa ĩota nĩbũgũtũma antũ babaingĩ nthĩgũrũne bethĩrwa na mũthũũro ntukũne cietũ. Twinthe nĩtwendete kũthithĩrua na njĩra ĩnjega, na gũtũũra na thĩĩrĩ. Antũ bamwe nĩbaitonyithanĩtie na ikundi bia kũrwaa na mantũ jau. Nĩbandamanaga bakĩreganaga na thirikarĩ na mawatho jarĩa jeeki, kana bakagwata mbaru atongeria barĩa babeeraga bakarwa na wagi bwa ĩota. Amwe nou, tũrĩ Akristũ, nĩtũritani tũtĩkae gĩcuncĩ kĩa ‘nthĩgũrũ’, na tweteere Ũnene bwa Mũrungu bwĩje bũthirie wagi bwa ĩota bunthe. (Joh. 17:16) Ona gũkari ũu, no twigagua bũbũũĩ na magiita jamwe tũkathũũra, rĩrĩa twona muntũ akĩthithĩrua bũbũthũũku. No tũciũrie: ‘Nĩatĩa mpũmba kũthithia rĩrĩa ndona ũntũ ta bũu bũgĩkarĩka? Rĩ, kũrĩna ĩtagaaria mpũmba kũjũkia o nandĩ kwerekera wagi bwa ĩota?’ Nĩkenda tũcokia biũria biu, gatũcũnkũũne ũrĩa Jehova na Jesũ baigagua bwegie wagi bwa ĩota.
JEHOVA NA JESŨ NĨBATHWĨRE WAGI BWA ĨOTA
3. Nĩkĩ tũthũũraga rĩrĩa twona wagi bwa ĩota? (Isaya 5:7)
3 Bibiria nĩtaaragĩĩria nĩkĩ tũcumbũkaga twona wagi bwa ĩota. Ĩtwĩraga Jehova aatũmbĩre tũrĩ mũngʼuanano jwawe na nendete ‘wagĩru na ĩgamba rĩa ĩota.’ (Zb. 33:5; Kia. 1:26) Gũtĩrĩo athithagia na njĩra ĩtĩ ya ĩota, na atĩendaga muntũ kinya ũrĩkũ athithia na njĩra ta ĩu! (Kur. 32:3, 4; Mik. 6:8; Zek. 7:9) Ngerekano, ĩgiita rĩa kĩroria Isaya, Jehova naaigĩrue ‘kĩrĩro’ kĩa Aisiraeli babaingĩ barĩa baainyĩrĩtue nĩ bangĩ. (Thoma Isaya 5:7.) Jehova naakanũkĩrie bonthe barĩa bataathĩkagĩra mawatho jawe, na kwinyĩĩria bangĩ na njĩra ĩtĩ ya ĩota.—Isa. 5:5, 13
4. Nĩatĩa Jesũ aigagua rĩrĩa muntũ athithĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota? (Tega kinya mbica.)
4 O ta Jehova, Jesũ nendete ĩota, na nathwĩre wagi bwa ĩota. Rĩrĩa Jesũ aarĩ aja nthĩgũrũne, ntukũ ĩmwe noonere muntũ mũrũme waarĩ na njara yonji. Naamwigĩrĩĩrue kĩao na aramworia, ĩndĩ atongeria ba ndini barĩkwona ũu nĩbaathũũrĩre mono. Ũntũ bũrĩa bagwatĩĩrĩte mono nĩ watho bwa Sabatũ bũtĩkaunwe antũ a kũmakĩra muntũ mũrũme ũu. Nĩatĩa Jesũ aaigĩrue arĩkwona bakũthithia ũu? ‘Naaigĩrue bũbũũĩ tontũ bwa ũũmũ bwa nkoro ciao’.—Mar. 3:16.
Atongeria ba ndini ya Kĩyaundi bataigagĩĩrua antũ kĩao, ĩndĩ Jesũ neendete antũ na naabatethagia (Tega gĩcuncĩ kĩa 4)
5. Nĩmbi tũbuĩrĩte kũriikana rĩrĩa twathũũra tontũ bwa wagi bwa ĩota?
5 Tĩ bũbũũĩ gũcumbũka rĩrĩa twona wagi bwa ĩota, tontũ kinya Jehova na Jesũ nĩbaigagua o ũu. (Aef. 4: 26 na study note “Be wrathful”) Amwe nou, nĩtũbuĩrĩte kũriikana atĩ, ona tũkethĩrwa na itũmi bibiega bia kũthũũra, tũtĩũmba kũthiria wagi bwa ĩota. Tũkeeja gũkara ĩgiita rĩraaja tũthũũri kana tũtĩkũjũrigĩĩria, no tũgwatwe nĩ mathĩĩna ja kĩmathũgaanio na ja kĩmwĩrĩ. (Zb. 37:1, 8; Jak. 1:20) Kwou, nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia rĩrĩa twakũrũkĩĩra wagi bwa ĩota? Twomba kwiritana kuumania na Jesũ.
ŨRĨA JESŨ AATHITHAGIA OONA WAGI BWA ĨOTA
6. Nĩ mantũ jarĩkũ ja wagi bwa ĩota jaarĩ ja wĩthĩre ĩgiita rĩrĩa Jesũ aarĩ nthĩgũrũne? (Tega kinya mbica.)
6 Jesũ noonete wagi bũbwingĩ bwa ĩota rĩrĩa aarĩ nthĩgũrũne. Naakũjĩrĩte ũrĩa atongeria ba ndini bainyagĩĩria antũ barĩa bataarĩ na inya. (Mat. 23:2-4) Kinya noonaga ũrĩa aathani ba Roma bainyagĩĩria antũ. Ayahudi babaingĩ nĩbaairiragĩĩria mono batiga kwathwa nĩ Aroma. Bamwe nĩbaathithĩtie ikundi birĩa biarũjaga na wathani bũu. Amwe nou, Jesũ ataitonyithanĩrie nabio kana abigwata mbaru. Na arĩkũmenya antũ nĩbaabangaga kũmweethia mũnene, naabebeere.—Joh. 6:15.
Jesũ naaciebanĩrie na antũ barĩa beendaga kũmũtonyithia mantũne ja gĩciaca (Tega gĩcuncĩ kĩa 6)
7-8. Nĩkĩ Jesũ atagererie kũthiria wagi bwa ĩota rĩrĩa aarĩ nthĩgũrũne? (Johana 18:36)
7 Rĩrĩa Jesũ aarĩ nthĩgũrũne, ataitonyithanĩrie na ikundi bia gĩciaca nĩkenda athiria wagi bwa ĩota. Nĩkĩ? Tontũ naaijĩ antũ batĩna ĩota kana ũũmbi bwa kwatha bangĩ. (Zb. 146:3; Jer. 10:23) Kinya batĩũmba kweberia kaumo ka wagi bwa ĩota. Nthĩgũrũ ĩjĩ yathagwa nĩ Shaitani Nkoma, ũrĩa ũrĩ mũũragani, na atumagĩra wathani bwawe gwĩtithia na mbere wagi bwa ĩota. (Joh. 8:44; Aef. 2:2) Kinya antũ barĩa beega batĩũmba kũthiria mathĩĩna jarĩa jarĩ nthĩgũrũne tontũ batĩũjũri.—Mut. 7:20.
8 Jesũ naaijĩ atĩ nĩ Ũnene bwa Mũrungu bunka bũkathiria buru wagi bwa ĩota. Nĩkĩo aatumĩĩre ĩgiita na inya yawe ‘agĩtũmagĩĩria na akĩretaga nkuma ĩnjega ya Ũnene bwa Mũrungu.’ (Luk. 8:1) Naarikithĩĩrie barĩa ‘baarĩ na mpara na nyonta tontũ bwa mantũ jarĩa jagĩrĩte’, atĩ nkukumo na wagi bwa ĩota birĩngĩkinya mũthia. (Mat. 5:6 na study note; Luk. 18:7, 8) Amwe nou, thirikarĩ ya Mũrungu ĩrĩa ĩtĩ gĩcuncĩ kĩa ‘nthĩgũrũ’ nĩyo ĩkoojũria mantũ jau, ĩndĩ tĩ thirikarĩ cia antũ.—Thoma Johana 18:36.
IGEREKANIE NA JESŨ RĨRĨA ŨGŨKŨRŨKĨĨRA WAGI BWA ĨOTA
9. Nĩmbi bikũrikithagĩria atĩ nĩ Ũnene bwa Mũrungu akĩ bũkathiria wagi bwa ĩota bunthe?
9 Ntukũne cietũ nĩtwonaga wagi bũbwingĩ bwa ĩota kinya nkũrũki ya bũrĩa Jesũ oonaga arĩ nthĩgũrũne. ‘Ntukũne iji cia mũthiro,’ Shaitani nowe kaumo karĩa kanene ka wagi bwa ĩota na antũ barĩa atongagĩĩria batĩ baboojũru. (2 Tim. 3:1-5, 13; Kug. 12:12) O ta Jesũ, nĩtwijĩ nĩ Ũnene bwa Mũrungu akĩ bũkathiria mantũ jau buru. Tontũ nĩ Ũnene bwa Mũrungu tũgwataga mbaru bunka, tũtiitonyithagia mandamanone kana mantũne ja kũrwaa na wagi bwa ĩota. Thũgaanĩria ngerekano ĩjĩ ya mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Stacy.a Mbere airitana ũmma, kaingĩ naaitonyithagia mandamanone ja kũrwaa na wagi bwa ĩota. Ĩndĩ nyuma ya kagiita, naambĩrĩĩrie kũgĩa na nkanja kethĩra mantũ jarĩa aathithagia jarĩngĩtethia antũ kana jathiria thĩĩna ĩu. Ariuga: “Rĩrĩa ndeetaga mandamanone, nĩndaciũragia kethĩra ndĩ rũteere rũrĩa rũkwagĩra. Ĩndĩ nandĩ, tontũ nĩnkũgwata mbaru Ũnene bwa Mũrungu, nĩnkũmenya ndĩ rũteere rũrĩa rũkwagĩra. Nĩngwĩtĩkia Jehova akarwĩra bonthe barĩa bagũkũrũkĩĩra wagi bwa ĩota, ũntũ bũrĩa ntĩũmba kũthithia.”—Zb. 72:1, 4.
10. Nĩ na njĩra ĩrĩkũ ikundi birĩa bithithĩtue bia kũreta mogarũrũku, bitĩĩtanagĩria na ũtaaro bwa Jesũ kĩrĩ Mathayo 5:43-48? (Tega kinya mbica.)
10 Nkuma irĩa twonaga kĩrĩ ikundi bia gũteteera mogarũrũku nthĩgũrũne ĩjĩ, nĩ mĩthũũro, uuni bwa watho, na wĩnyangia, mantũ jarĩa jarĩ giutatĩ na ngerekano ya Jesũ na mooritani jaawe. (Aef. 4:31) Mũtaana wa baaba ũgwĩtwa Jeffrey ariuga: “Kinya mandamano jarĩa jakwoneka teka jarĩ ja thĩĩrĩ, jomba kũgarũka ntũti jakaa ja ndwa, wĩnyangia, na wamba.” Mwanya nou, Jesũ natũritanaga tũthithagĩrie antũ bonthe na njĩra ya wendo, kinya barĩa batĩĩtĩkanagĩria natuĩ kana barĩa batũthangĩkagia. (Thoma Mathayo 5:43-48.) Tũrĩ Akristũ, nĩtũciũmagia buru gũciebania na ũntũ kinya bũrĩkũ bũrĩa bũrĩ giutatĩ na ngerekano ĩrĩa Jesũ aatwĩkĩĩre.
Nĩtũkũbatara ũcamba nĩkenda tũtĩkagwate mbaru mantũ ja gĩciaca na ikundi bia gũteteera antũ ntukũne cietũ (Tega gĩcuncĩ kĩa 10)
11. Nĩkĩ magiita jamwe bũmba kwĩthĩrwa bũrĩ bũbũũmũ kwigerekania na Jesũ?
11 Kinya kethĩra nĩtũkũmenya Ũnene bwa Mũrungu bũkathiria wagi bwa ĩota buru, no twone bũrĩ bũbũũmũ kwigerekania na Jesũ rĩrĩa twathithĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota. Thũgaanĩria ũrĩa Janiya aaigĩrue arĩkwathũrwa tontũ bwa rangi yawe. Ariuga: “Nĩndathũũrĩre mono. Nĩndaigĩrue ũrũrũ nkorone, na nĩndeendaga antũ bau baewa nthĩnje. Nĩndathũgaanĩrie kũgwata mbaru gĩkundi kĩrĩa kĩareganaga na mantũ ja kwathũra antũ tontũ bwa rangi, kana rũrĩĩjo rwao. Ndonaga teka kũthithia ũu kũrĩngĩtũma mantũ jaagĩra.” Nyuma ya kagiita, Janiya naaciũkĩĩrwe atĩ naabataraga kũthithia ũgarũrũku. Ariuga: “Nĩndarekeretie antũ bangaratania kũthũgaania gwakwa, ndatiga kwĩrĩgĩĩra Jehova, na ndambia kwĩrĩgĩĩra antũ. Nĩndatuĩre ĩtua na ndatiga kũgwatanĩra na ikundi biu bionthe.” Kinya tũkeeja kũthithĩrua ũntũ bũtĩ bwa ĩota na bũgatũma tũthũũra, nĩtũbuĩrĩte kwimenyeera tũtĩkagwate mbaru mantũ ja gĩciaca kana ikundi bia nthĩgũrũ ĩjĩ.—Joh. 15:19.
12. Nĩkĩ twimenyeere mantũne jarĩa tũkũthoma, gũtega, na kũthikĩĩra?
12 Nĩmbi bigatũtethia kwirigĩĩria tũtĩkathũũre twona wagi bwa ĩota? Birĩa bitethetie babaingĩ nĩ kũthuura bwega jarĩa bakũthoma, bakũthikĩĩra, na bagũtega. Nteto imwe irĩa igũtambua intanetine, irĩĩkĩĩra mono mantũ ja wagi bwa ĩota na ja kũmeneeria thirikarĩ. Kaingĩ, mantũ jarĩa jagũtambua nĩ aandĩki ba nteto, no jethĩrwe tĩ ja mma. Kinya gũkeeja kwĩthĩrwa kamma wagi bwa ĩota nĩbũkarĩkĩte, gũkara tũkĩthũgaanagĩria ũntũ bũu kwomba gũtũtethia? Gũtumĩra ĩgiita rĩriingĩ kũthithia ũntũ ta bũu kwomba gũtũma tũthangĩka, tuunĩka nkoro, na kinya tũthũũra. (Nju. 24:10) Na ũntũ bwa kĩeba nkũrũki twomba kũũrĩrua atĩ Ũnene bwa Mũrungu bunka nĩbu bũkathiria wagi bwa ĩota bunthe.
13. Nĩatĩa kũthoma Bibiria ntukũ cionthe gũgatũtethia kwĩthĩrwa na mwonere jũmwega jwegie wagi bwa ĩota?
13 Twathoma Bibiria na twamĩthũgaanĩria ntukũ cionthe tũkomba kũrwaa na wagi bwa ĩota. Mwarĩ wa baaba ũgwĩtwa Alia, naacumbũkaga mono oona ũrĩa antũ baainyagĩĩrua ntũũrene yaao. Naathũraga mono tontũ barĩa baabainyagĩĩria batajũkagĩrua ĩtagaaria. Ariuga: “Nĩndaakiraga na ngaciũria, rĩ, kamma nĩmbĩtĩkĩtie Jehova akathiria mathĩĩna jaja? Ĩgiita rĩu nĩrĩo ndathomere Ayubu 34:22-29. Mĩstaarĩ ĩu nĩyandikanĩrie atĩ Jehova nonaga mantũ jonthe. Nĩwe wenka ũciũkagĩrwa bwega nĩ mantũ jegie ĩota, na nĩwe akĩ ũkathiria mathĩĩna jonthe ja antũ. Nĩatĩa tũbuĩrĩte kũthithia nandĩ o tweteerete Ũnene bwa Mũrungu bũthiria wagi bwa ĩota?
ŨRĨA TŨŨMBA KŨTHITHIA NANDĨ
14. Nĩatĩa tũũmba kũthithia tũtĩkagwate mbaru wagi bwa ĩota bũrĩa bũrĩ nthĩgũrũne? (Akolosai 3:10, 11)
14 Twomba kũthithĩria bangĩ mantũ jameega, ĩndĩ tũtĩũmba kũgarũra ũrĩa bangĩ babathithagĩria. O ta ũrĩa twairitana, nĩtwigerekanagia na Jesũ na njĩra ya kwonia bangĩ wendo. Wendo ta bũu bwomba gũtũtethia gũtĩĩa bangĩ, kinya barĩa batũthangĩkagia. (Mat. 7:12; Aro. 12:17) Jehova nagwĩragua rĩrĩa tũkũthithĩria antũ bonthe na njĩra ĩnjega na ya kĩao.—Thoma Akolosai 3:10, 11.
15. Kwĩthagĩrwa na maumĩĩra jarĩkũ rĩrĩa twaritana antũ bangĩ mma cia Bibiria?
15 Njĩra ĩrĩa njega nkũrũki ya kũrwaa na wagi bwa ĩota, nĩ kũritana antũ mantũ jegie Jehova. Nĩkĩ tũkuuga ũu? Nĩ tontũ ‘ũmenyo’ bwegie Jehova bwomba kũgarũra muntũ ũrĩa au mberene araarĩ wa mũthũũro na thanga, akaa muntũ wa kĩao na mwendi thĩĩrĩ. (Isa. 11:6, 7, 9) Muntũ mũrũme ũgwĩtwa Jemal mbere airitana ũmma, naatonyere gĩkundine kĩrĩa kĩareganaga na thirikarĩ ya nthĩgũrũ yaao, ĩrĩa oonaga ĩrĩ ya kwinyanĩĩria. Ariuga: “Ũtĩũmba kũgarũra antũ kĩa inya. Kinya ni ntakinyĩrĩrue kũgarũka, ĩndĩ ũmma bwa Bibiria bũrĩa ndairitanaga nĩbu bwangarũrĩre.” Mantũ jarĩa Jemal airitanĩre, nĩjo jamũtetherie gũtiga kũrwaa. O ũrĩa tũkaritana antũ babaingĩ mma cia Bibiria na bathithie mogarũrũku, nou gũkethĩrwa na antũ baakai bakũthithia mantũ ja wagi bwa ĩota.
16. Nĩkĩ wendete kwĩra bangĩ jarĩa Ũnene bwa Mũrungu bũkathithia?
16 O ta Jesũ, nĩtwendete kwĩra antũ atĩ nĩ Ũnene bwa Mũrungu akĩ bũkathiria wagi bwa ĩota. Wĩrĩgĩĩro bũu no bwĩkĩre inya barĩa bethĩrĩtwe bakĩinyĩĩrua. (Jer. 29:11) Stacy ũrĩa ũkũgweti au nyuma, arĩtaarĩĩria ũjũ: “Kwiritana ũmma bwa Bibiria nĩgũntethetie kũmarĩĩra rĩrĩa ndona kana ndakũrũkĩĩra wagi bwa ĩota. Jehova natumagĩra mantũ jarĩa jarĩ Bibiriene kũboreria antũ.” Nĩtũkũbatara kwithuranĩra bwega kenda tũboreria bangĩ tũgĩtumagĩra mawĩrane ja Bibiria jegie kũthirua kwa wagi bwa ĩota. O ũrĩa ũkairikithĩria bwega ũmma bũrĩa bũrĩ Maandĩkone bwegie jarĩa twairitana kĩthomone gĩkĩ, nou ũkoomba kũjaarĩĩria na njĩra ya ũũme kwĩthĩrwe nĩ ngũgĩne kana cukuru.b
17. Nĩatĩa Jehova atũtethagia rĩrĩa twathithĩrua na njĩra ĩtĩ ya ĩota?
17 Nĩtwijĩ tũgakũrũkĩĩra wagi bwa ĩota rĩonthe rĩrĩa Shaitani akethĩrwa arĩ ‘mũnene wa nthĩgũrũ’ ĩjĩ. Ĩndĩ tĩ kuuga tũtĩna ũtethio kana wĩrĩgĩĩro o tweteerete ‘engwa.’ (Joh. 12:31) Gũkũrũkĩĩra Maandĩko, Jehova nagũtũguũrĩra nĩkĩ kũrĩna wagi bũbwingĩ bwa ĩota, na ũrĩa aigagua bwegie mĩthangĩko ĩrĩa bũgũtũretera. (Zb. 34:17-19) Gũkũrũkĩĩra mũtaana waawe, Jehova natũritanĩte ũrĩa tũũmba kũthithia twakũrũkĩĩra wagi bwa ĩota, na ũrĩa Ũnene bwawe bũkathiria mantũ jau kenya na kenya ĩgiita rĩtĩ kũraaja. (2 Pet. 3:13) Twĩteni na mbere gũtũmĩĩria nkuma ĩnjega ya Ũnene bwa Mũrungu na wĩru, tweteerete ĩgiita rĩrĩa nthĩgũrũ yonthe ĩkoojũrwa nĩ ĩota, na ‘ũgambi bũrĩa bwagĩrĩte.’—Isa. 9:7.
RWĨMBO NA. 158 “Haitachelewa!”
a Mariĩtwa jamwe nĩ jacencĩtue.
b Tega kinya Nteto Irĩa Irĩ Mũthia A ũntũ bwa 24-27 kĩrĩ gauku Enda Antũ—Baethie Aritwa.