“‘Ni Hnuhnûng’ A Nih Loh Leh ‘Tâwpna Hun’ Chhinchhiahna Chu Eng Nge Ni?”
Bible chhânna
Bible chuan “khawvêl tâwpna” chhinchhiahtu tûr thilthleng te, dinhmun te, leh rilru put hmangte a târ lang a. (Matthaia 24:3) Chu hun chu ‘ni hnuhnûngte’ tih leh “tâwpna hun” tiin Bible chuan a ko a ni.—2 Timothea 3:1; Daniela 8:19.
‘Ni hnuhnûng’ chungchânga Bible hrilh lâwkna ṭhenkhat chu engte nge ni?
Bible chuan ni hnuhnûng hriat theihna tûr “chhinchhiahna” a ruala thleng tûrte a sawi lâwk a. (Luka 21:7) Entîrna ṭhenkhat lo ngaihtuah ta ila:
Khawvêl hmun hrang hranga indona. Isua chuan: “Hnam hrang leh hnam hrang an indo vang a, ram hrang leh ram hrang an indo vang,” tiin a sawi lâwk a. (Matthaia 24:7) Chutiang bawkin, Thu Puan 6:4 chuan ‘lei ata inremna lâksaktu’ tûr indona entîrtu, entîr nei sakawr chungchuang a sawi lâwk a ni.
Ṭâm. Isua chuan: “Ṭâmte a tla ang,” tiin a sawi lâwk a. (Matthaia 24:7) Thu Puan bu chuan hmun hrang hranga ṭâm nasa tak tlâktîrtu, entîr nei sakawr chungchuang dang chungchâng a sawi lâwk bawk a ni.—Thu Puan 6:5, 6.
Lîrnghîng nasa tak. Isua chuan “hmun hrang hrangah . . . lîrte a nghîng ang” tih a sawi lâwk a. (Matthaia 24:7; Luka 21:11) Hêng lîrnghîng nasa takte hian tûn hma zawng aiin hrehawm tawrhna leh thihna a thlen nasa lehzual ang.
Hri. Isua sawi angin “hrite a lêng” ang.—Luka 21:1.
Dân bawhchhiatna. Kum zabi tam tak chhûng dân bawhchhiatna lo awm tawh mah se, Isua chuan ni hnuhnûngah ‘sual a la pung ang’ tiin a sawi lâwk a ni.—Matthaia 24:12.
Lei tihchhiatna. Thu Puan 11:18 chuan mihringte’n ‘lei an tichhe’ dâwn tih a sawi lâwk a. Chu chu tharum thawhna leh rinawm lohna thiltih hmang chauh ni lovin, chhehvêl leilung leh boruak tihchhiatna hmangin an ti a ni.
Rilru put hmangin chhiat lam a pan. Timothea thawn hnih 3:1-4-ah Bible chuan mi nâwlpuite chu “lâwm nachâng hre lo te, thianghlim lo te, . . . huaikawmbâwl te, hêktu te, insûm thei lo te, mi kawlhsen te, ṭha duh hauh lo te, vervêk te, thuhnudâwn lo te, inngaihlu te” an ni dâwn tih a sawi lâwk a. Mite chuan hêng rilru put hmangte hi nasa taka an lantîr avângin tûn hun hi “hun khirh takte” angin a sawi theih a ni.
Chhûngkaw keh darhna. 2 Timothea 3:2, 3-ah Bible chuan mi tam takin mahni chhûngkaw chungah ‘hmangaihna pianpui an nei dâwn lo’ tih leh an fate chu “nu leh pa thu âwih lote” an ni dâwn tih a sawi lâwk a ni.
Mite’n Pathian an hmangaihna an tlahniam ang. Isua chuan: “Mi tam zâwk hmangaihna chu a la dai ang,” tiin a sawi lâwk a. (Matthaia 24:12) Isua sawi tum chu mi tam zâwkte’n Pathian an hmangaihna a dai ang a tihna a ni. Chutiang bawkin, 2 Timothea 3:4 chuan ni hnuhnûngah chûng mite chu “Pathian hmangaih aia mahni lâwmna mai hmangaih zâwktu te an ni dâwn,” tih a sawi bawk.
Sakhaw vervêkna. 2 Timothea 3:5-ah Bible chuan mite’n Pathian bia angin inchhâl mah se, a tehnate an nunpui tak tak lo vang tih a sawi lâwk.
Bible hrilh lâwknate hriatthiamna a pung. Daniela bu chuan “tâwpna hun” chhûngin mi tam takte Bible thutak hriatthiamna a pung dâwn tih a sawi lâwk a, chutah chuan hêng hrilh lâwknate hriatthiamna dik tak pawh hi a tel a ni.—Daniela 12:4.
Khawvêl pum huap thu hrilh rawngbâwlna. Isua chuan: “He Ram chanchin ṭha hi . . . khawvêl zawng zawngah hrilin a awm ang,” tiin a sawi lâwk.—Matthaia 24:14.
Ngaihsak lohna leh nuihsawhna a hluar. Isua chuan khawvêl tâwpna hnaih tawhzia finfiahna chiang takte chu mite’n an ngaihthah dâwn tih a sawi lâwk a. (Matthaia 24:37-39) Chu mai bâkah, 2 Petera 3:3, 4 chuan a finfiahna chu mi ṭhenkhatin an nuihsan ang tih a sawi lâwk a ni.
Hrilh lâwkna zawng zawng a thleng famkim. Isua chuan hêng hrilh lâwknate zînga tlêmte, a nih loh leh a tam zâwkte a thleng famkim dâwn ti chauhvin a sawi lo, hrilh lâwkna zawng zawng a rualin a thleng famkim dâwn tih a sawi a ni.—Matthaia 24:33.
‘Ni hnuhnûngah’ kan awm em?
Awm e. Khawvêl dinhmunte mai bâkah, Bible hun chhuina chuan Khawvêl Indopui I-na inṭan hun, kum 1914-ah ni hnuhnûng a inṭan tih a târ lang a. Khawvêl dinhmunte’n ni hnuhnûngah kan awm tih a târ lan dân hriat nân, a hnuaia video hi en ang che:
Kum 1914-ah Pathian Ram chuan vânah ro a rêl ṭan a, a hmasa berin vân aṭangin Diabol-Setana leh a ramhuaite leiah a paihthla a, anni chu leia awmte nghawngtu thil chauh tih phalsak an ni. (Thu Puan 12:7-12) Setana’n mihringte a thununna chu rilru put hmang ṭha lo tak tak leh thiltihahte a hmuh theih a, chu chuan ni hnuhnûng chu “hun khirh takte” a nihtîr a ni.—2 Timothea 3:1.
Mi tam takte chu hêng hun khirh takte avâng hian an rilru a hah hle a. Mite chuan chênho dân pawh an hre tawh lo. Mi ṭhenkhat chuan mang vek khawpa mihringte an intihchhiat tawn an hlau hial a ni.
Chutih rualin, khawvêl dinhmunte avânga rilru hah taka awm ve tho mi dangte chuan nakin hun beiseina êng an nei a. Anni chuan Pathian Ramin khawvêla harsatnate nuaibo tûrin hma a la thuai ang tin an ring tlat a ni. (Daniela 2:44; Thu Puan 21:3, 4) Dawhthei takin Pathianin a thutiamte a hlen hun tûr chu an nghâk a, chu bâkah Isua thusawi: “A tâwp thlenga tuar peih apiang chu, chu mi ngei chu chhandamin a awm ang,” tihah hian thlamuanna an nei a ni.—Matthaia 24:13; Mika 7:7.