Châkna Ṭha Lote Do Hneh Theih Dân

1. Eng ang harsatna nge kan neih ṭheuh?

JEHOVA duh loh zâwng eng emaw tih châkna nasa tak i nei tawh ngai em? I nei tawh a nih chuan, mi dangte aia fiahna nasa zâwk tâwk angin inngai suh ang che. Bible chuan: “Mihringte tawh ṭhin pângngai chauh lo chu thlêmna rêng rêng in chungah a thleng ngai lo,” tiin a sawi a ni. (1 Kor. 10:13, NWT) A awmzia chu, châkna ṭha lo i neih eng pawh chu mi dangte pawhin an nei ve tihna a ni a. I mal lo va, Jehova ṭanpuinain i do hneh thei a ni.

2. Eng ang thlêmna nge Kristian ṭhenkhat leh Bible zirlai ṭhenkhatin an tawh theih? (Milem en bawk rawh.)

² Bible chuan: “Mi tin mahni châknaa hruai bo leh hîpa an awm chuan thlêmna an tâwk a ni zâwk e,” tiin a sawi bawk a. (Jak. 1:14) Min hîptu chu a inang lo ṭheuh thei a ni. Entîr nân, Kristian ṭhenkhatin mahni anpui ni lote ngaih châkna an neih laiin, mi dangte chuan mahni anpuite ngaih châkna an nei thei a. Saruak lem leh thuziakte en bânsan tawhtu chuan en leh châkna nasa tak a nei thei bawk a. Damdawi, a nih loh leh zu ruih bânsan tawhtute pawhin chutiang harsatna chu an nei thei bawk a ni. Chûngte chu Kristian ṭhenkhat leh Bible zirlai ṭhenkhatte do ngai châknate zînga mi a ni a. Chuvângin, tirhkoh Paula’n: “Thil dik tih ka duh laiin, thil ṭha lo tih duhna ka nei ṭhîn,” tia a awm dân a sawi anga awm châng kan neih ngei a rinawm.—Rom 7:21, NWT.

3. Châkna ṭha lo eng emaw neih rengna chuan mi chu eng ngaih dân nge a neihtîr theih?

³ Châkna ṭha lo eng emawin a ti buai reng che a nih chuan, chumi do lêt thei lo khawpa chak lo niin i inhre thei a. Chutiang châkna ṭha lo i neih avâng maiin Jehova’n thiam loh a chantîr dâwn che nia ngaiin beisei bovin i awm thei bawk. Mahse, chutiang ngaih dân chu a dik lo tih i chiang thei a ni. I chian theih chhan hriat nân, he thuziakah hêng zawhna pahnihte hi sawiho a ni ang: (1) Chak lo leh beisei bo nia inhriatna chu engtia lo awm nge? (2) Châkna ṭha lote chu engtin nge i hneh theih ang?

SETANA’N KAN NEIH A DUH NGAIH DAN CHU

4. (a) Engvângin nge Setana’n chak lo nia inhriatna kan neih a duh? (b) Engvângin nge châkna ṭha lote chu kan do lêt thei tih kan chian?

⁴ Setana chuan thlêmna kan tawhin chak lo nia inhriatna kan neih a duh a. Chumi dikzia chu Isua’n a hnungzuitute hnêna: “Thlêmnaah min hruai lût suh la, mi sual lakah chuan min vênghim zâwk ang che,” tia ṭawngṭai tûra a zirtîr dân aṭangin kan hre thei a ni. (Mt. 6:13, NWT) Setana chuan mihringte’n thlêmna an tawh hunah Jehova thu an awih dâwn lo niin a sawi a. (Job. 2:4, 5) Chu chu thil awih awm lo tak a va ni êm! Setana zâwk chu ama châknaa hîpa awma Jehova chunga rinawm duh lotu a ni a. Thlêmna kan tawh hunah, amah ang bawka Pathian kan kalsan duh mai a ring a ni. Pathian Fapa ṭha famkim meuh pawh thlêm thlûk theih a inring a nih chu! (Mt. 4:8, 9) Mahse, han ngaihtuah teh: Châkna ṭha lo do lêt tûrin chakna kan nei lo tak zet em? Ni lo ve! Tirhkoh Paula’n: “Thiltihtheihna min petu avângin engkim hmachhawn tûrin chakna ka nei si a,” tia a sawi chu kan pawmpui a ni.—Phil. 4:13, NWT.

5. Engtin nge Jehova’n châkna ṭha lote chu kan do lêt thei tih a rin ngheh tlatzia kan hriat?

⁵ Setana ang lo takin, Jehova chuan châkna ṭha lote chu kan do lêt thei tih a ring nghet tlat a ni. Chu chu engtin nge kan hriat? Rinawmna vawngtu mipui tam tak chu hrehawm nasa tak ata an dam khawchhuak dâwn tih a hrilh lâwk vâng a ni. Chumi awmzia chu han ngaihtuah teh. Dâwt sawi thei lo Pathian Jehova chuan—mi tlêm tê ni lovin—mi tam takin a pawm hlawha, ‘an puante Berâm No thisena sua tivârin’ khawvêl tharah an lût dâwn tih a sawi a. (Thup. 7:9, 13, 14) Chuvângin, châkna ṭha lote do lêt thei lo khawpa chak lo angin min thlîr lo tih a chiang a ni.

6-7. Engvângin nge Setana chuan thlêmna kan do lêtnaah beisei bova kan awm a duh?

⁶ Châkna ṭha lo kan neih avâng maiin, Pathianin thiam loh min chantîr tûra ngaia chak lo leh beisei bova kan awm chu Setana’n a duh a. Mahse, dik tak chuan, Setana zâwk chu chatuana nung tlâk lova Jehova’n a chungthu a rêl tawh avânga beisei bova awm a ni a. (Gen. 3:15; Thup. 20:10) A bîk takin, a neih theih ngai loh tûr chatuana nun theihna hun remchâng kan neih avângin, amah anga beidawnga kan awm a duh a ni. Mahse, beisei bo kan ni hauh lo. Dik takin, Bible chuan Jehova’n thiam loh min chantîr ni lovin, min ṭanpui a duh tih min tiam a. ‘Tu ma boral a duh lova, mi zawng zawng an sim a duh a ni.’—2 Pet. 3:9.

⁷ Chuvângin, châkna ṭha lo do kawnga chakna nei lo emaw, beisei bo emaw anga kan inngaih chuan, Setana duh zâwng angin kan inthlîr tihna a ni a. Chumi hriatthiamna chuan amah dodâl duhna min neihtîr lehzual dâwn a ni.—1 Pet. 5:8, 9.

KAN ṬHAT FAMKIM LOHNAIN MIN NGHAWNG THEIH DAN

8. Sualah chuan thil sual tihna bâkah, eng dang nge tel? (Sâm 51:5) (“Ṭawngkam Hrilhfiahna,” tih chu en bawk rawh.)

⁸ Setana bâkah, châkna ṭha lo do lêt tûra chakna nei lo leh beisei bova min awmtîrtu thil dang a awm a ni. Chu chu eng nge? Kan nu leh pa hmasa ber te hnên aṭanga kan rochun ṭhat famkim lohna a ni.a—Job. 14:4; Sâm 51:5 chhiar rawh.

9-10. (a) Thil sual tihna chuan Evi leh Adama te chu engtin nge a nghawng? (Milem en bawk rawh.) (b) Sual rochunnain engtin nge min nghawng?

⁹ Thil sual tihnain Evi leh Adama te a nghawng dân hi han ngaihtuah teh. Jehova thu an awih loh hnu chuan bîrua an taksa khuh an tum a. Chumi chungchângah Insight on the Scriptures, Volume 2 chuan: “Sual chuan inthiam lohna, zahna leh, rilru hahna a neihtîr a ni,” tiin a sawi. Evi leh Adama te chuan Pathian Jehova nêna inlaichînna ṭha an nei leh thei tawh lo va. Eng thil pawh ti se, ṭha famkim lo an nih avângin inthiam lohna, zahna leh, rilru hahna an nei reng a ni.

¹⁰ Tlanna chuan kan sualte tlêng faia chhia leh ṭha hriatna thiang tak min neihtîr theih avângin, kan dinhmun leh Evi leh Adama te dinhmun chu a inang lo va. Anni chuan tlanna chu an hlâwkpui ve thei lo. (1 Kor. 6:11) Chutih rualin, sual kan rochun avângin inthiam lohna, zahna leh, rilru hahna kan nei chu thil mak a ni lo. Dik takin, sual chuan mihringte chu a phuar tlat tih Bible-in a sawi a. “Adama thil sual tih ang ti ve lote” pawh a phuar tel a ni. (Rom 5:14, NWT) Chu chu thil lunghnualthlâk tak ni mah se, chak lo leh beisei bovin kan awm phah tûr a ni lo. Chutianga awm chu kan pumpelh thei a ni. Engtin nge?

11. Châkna ṭha lote do lêt thei lo nia kan inhriat hunah pawh, Rom 6:12-a sawi angin eng nge kan tih reng theih?

¹¹ Châkna ṭha lote do hneh thei lo khawpa chak lo nia kan inhriat hian, ṭhat famkim lohna chu “thu sawi” angin kan mitthla thei a, kan ngaithla tûr a ni lo. Engvângin nge? Bible chuan sual chu kan chungah ‘lal anga rorêltîr tawh’ lo tûrin min zirtîr a. (Rom 6:12 chhiar rawh.) Châkna ṭha lote chu tih puitlin loh kan thlang thei tihna a ni. (Gal. 5:16) Jehova chuan thlêmnate chu kan do lêt thei tih ring lo ta se, chutianga ti tûr chuan min beisei lo vang. (Deut. 30:11-14; Rom 6:6; 1 Thes. 4:3) Châkna ṭha lote do hneh tûrin chakna kan nei tih a chiang hle a ni.

12. Beisei bo nia kan inhriat chuan eng nge kan tih ang a, engvângin nge?

¹² Chutiang bawkin, châkna ṭha lo kan neih avâng maia Pathian Jehova’n thiam loh min chantîr dâwn nia ngaia beisei bova kan awm hian, ṭhat famkim lohna chu “thu sawi” angin kan mitthla leh thei a, kan ngaihthlâksak tûr a ni lo. Engvângin nge? Jehova’n ṭhat famkim lohna dinhmun chu min hriatthiamsak tih Bible-in a sawi vâng a ni. (Sâm 103:13, 14) Ṭhat famkim lohnain thil ṭha lo tih châkna min neihtîr dân kawng hrang hrangte pawh tiamin, kan chungchâng ‘engkim a hria’ a. (1 Joh. 3:19, 20) Châkna ṭha lo kan tih puitlin loh phawt chuan Jehova hmaah thianghlimin kan awm thei a ni. Chu chu engvângin nge kan chian theih?

13-14. Châkna ṭha lo i neih avâng maiin i hlawhchham tihna a ni em? Hrilhfiah rawh.

¹³ Bible chuan thil ṭha lo tihna (kan thunun theih) leh thil ṭha lo tih châkna (duh rêng vâng ni lova lo awm thei) chu a sawi hrang a. Entîr nân, kum zabi khatnaa Korinth kohhrana Kristian ṭhenkhat chu mawngkawhurte an ni a. “In zînga ṭhenkhat chutiang mi chu in nih ṭhin kha,” tiin Paula’n a ziak a ni. Mahse, chutiang thil ṭha lo tih châkna chu an nei ngai tawh dâwn lo tihna a ni em? Chutiang châkna chu paih bo harsa tak a nih ṭhin avângin, an do chhunzawm zêl a ngaih a rinawm. Mahse, insûm theihna lantîra, châkna ṭha lote ti puitling lotu Kristiante chu Jehova’n “tlenfai” tawh anga thlîrin a pawm a. (1 Kor. 6:9-11, NWT) Nang pawh chutiang chu i ni ve thei a ni.

¹⁴ Eng ang châkna ṭha lo pawh nei mah la, i do hneh thei a. I ti bo hlen thei lo a nih pawhin, insûm theihna lantîrin “tisa duh zâwng leh [i] ngaihtuahnate anga thil” tih chu i pumpelh thei a ni. (Eph. 2:3, NWT) A nih leh, chutianga do hneh thei tûr chuan engin nge ṭanpui thei che?

I HNEH THEIH DAN

15. Châkna ṭha lote do hneh thei tûrin, engvângin nge kan chak lohnate chu kan pawm thiam a ngaih?

¹⁵ Châkna ṭha lote do hneh tûr chuan i chak lohnate chu i pawm thiam a ngai a. Mahni inbum lo tûrin fîmkhur ang che. (Jak. 1:22) ‘Kei aiin mi dangte’n an in tam zâwk alâwm,’ tia chhuanlam siam te, ‘Ka nupuiin min duat thiam lehzual se chuan saruak lem leh thuziakte en châkna ka nei lo vang,’ tia mi dangte mawhpuhna chuan i tân thlêmnaa tlûk luh a ti awlsam lehzual ang. Chuvângin, thil ṭha lo i tih chuan thiam inchan lo la. I thiltihte avângin mawhphurhna la zâwk ang che.—Gal. 6:7.

16. Engtin nge thil dik ti tûra i tumna chu i tih ngheh theih?

¹⁶ I chak lohnate chu i pawm thiam mai bâkah, chûngtea tlu lo tûra i tumna chu i tih ngheh a ngai a. (1 Kor. 9:26, 27; 1 Thes. 4:4; 1 Pet. 1:15, 16) I tâna thlêmna do harsa ber leh a harsat ber hun chu chhinchhiah ang che. Thlêmna eng emaw ber, a nih loh leh hun eng emaw ber chu thlêm i awlsam lai tak a ni thei a ni. Entîr nân, i chauh hunah emaw, zan reiah emaw thlêm i awlsam em? Chutiang huna i tih dân tûr chu ngaihtuahin lo inbuatsaih lâwk ang che. Thlêmna i tawh hmaa chumi lo tih lâwk chu a ṭha ber a ni.—Thuf. 22:3.

17. Josefa entawn tûr siam atângin eng nge kan zir theih? (Genesis 39:7-9) (Milem en bawk rawh.)

¹⁷ Potiphara nupuiin a thlêm laia Josefa chhân lêt dân kha han ngaihtuah teh. Ani chu khauh takin a lo hnial nghâl a ni. (Genesis 39:7-9 chhiar rawh.) Chu chuan eng nge a târ lan? Potiphara nupuiin a thlêm hma aṭangin Josefa chuan mi nupui mutpui chungchângah thlîr dân dik leh nghet tak a nei sa a ni. Chutiang bawkin, thlêm i nih hma atângin thil dik ti tûra i tumna chu i ti nghet thei a. Chutiang chuan, thlêm i nih hunah pawh thu tlûkna i lo siam tawh chu zui a awlsam lehzual dâwn a ni.

“INBIH CHIANG ṬHIN ULA”

18. Engtin nge châkna ṭha lote chu i do hneh theih? (2 Korinth 13:5)

¹⁸ Châkna ṭha lo do hneh thei tûr chuan i ‘inbih chian ṭhin’ a ngai a; chumi awmzia chu, i dinhmun hre chiang tûra i inenfiah ṭhin a ngai a ni. (2 Korinth 13:5 chhiar rawh.) I ngaihtuah dân leh thiltihte chu en nawn fovin, a ṭûl angin insiam ṭha ang che. Entîr nân, thlêmna i hnâwl thei a nih pawhin heti hian i inzâwt thei a ni: ‘Hnâwl tûrin eng anga rei nge hun ka hman?’ tiin. I lo hnâwl ngâl thei lo a nih pawhin indem lo la. Ṭha lehzuala i invên theih nâna i tih theihte chu ti zâwk ang che. ‘Ngaihtuahna ṭha lote hnâwl tûra hun ka mamawh zât chu ka ti tlêm thei em? Intih hlimna ka thlante chuan ka tân thlêmna do lêt a ti harsa lehzual em? TV-a milem dukdak lo a lan hunah ka hawisawn nghâl em? Insûm theihna lantîr ngai dâwn mah se, Jehova tehnate zawm a ṭhat ber chhan chu ka hre thiam em?’ tih ang chi zawhnate chu inzâwt ang che.—Sâm 101:3.

19. Engtin nge thu tlûkna ṭha lo tênau anga langte chuan châkna ṭha lo do lêt a tih harsat theih?

¹⁹ Mahni inthiam chawp chu pumpelh bawk ang che. Bible chuan: “Thinlung hi thil zawng zawng aiin bumhmang ber, chhe lailet dêr a ni,” tiin a sawi a. (Jer. 17:9) Isua pawhin thinlung aṭanga “ngaihtuahna sual” a lo chhuah ṭhin thu a sawi a ni. (Mt. 15:19, NWT) Entîr nân, saruak lem leh thuziakte en bânsan tawhtu chuan hun eng emaw chen hnuah, saruak lemte a tel loh avâng maiin châkna chawk tho thei thlalâkte en chu “a him” niin a ngai thei a. A nih loh leh, ‘Ka tih puitlin loh phawt chuan châkna ṭha lote suangtuah reng chu a pawina a awm lo,’ tiin a ngaihtuah thei bawk. Chutiang a nih chuan, a thinlung bum hmang chuan ‘tisa châknate tih puitlin dân tûr a ngaihtuah’ tihna a ni. (Rom 13:14, NWT) Chutianga tih chu engtin nge i pumpelh theih ang? Châkna ṭha lo tih puitlinna ang chi, thu tlûkna ṭha lo lian thamte siam lo tûrin, thu tlûkna ṭha lo tênaute siam chu pumpelh la.b Thil ṭha lo i tih huna chhuanlam siamtîr theitu che “ngaihtuahna sual” eng pawh chu hnâwl ang che.

20. Eng hma lam hun beisei tûr nge kan neih a, tûnah eng ṭanpuina nge kan dawn?

²⁰ Kan hriat tawh angin, Pathian Jehova ṭanpuinain thlêmnate do lêt tûrin chakna kan nei a. A zahngaihna zârah, khawvêl thara chatuana nun beiseina kan nei bawk. Rilru leh thinlung thianghlim tak pûa a rawng kan bâwl thei tûr chu a va hahdamthlâk dâwn êm! Chumi hma chuan, châkna ṭha lote do lêt tûrin chakna nei lo leh beisei bovin kan awm lo tih kan chiang thei a. Kan ṭan lâknate chunga Jehova malsâwmna avângin kan hneh thei dâwn a ni.