I Hlawhtlin Theih Dân
NU LEH PATE chuan an fate an ngaihsaka an hlawhtlin an duh angin, kan Pa vâna mi chuan min ngaihsakin, kan hlawhtlin chu a duh a. A ngaihsakna duhawm tak lantîr nân, hlawhtlinna leh hlawhchhamna chungchâng hriattîrna tam tak min pe a ni. Dik takin, Pathian thusawi ngaihsaktu chungchângah Bible chuan: “A thiltih apiang chu a hmuingîl zêl ang,” tiin huai takin a sawi a ni.—Sâm 1:3.
Mahse, chutiang chu thil awm dân a nih si chuan, engvângin nge mi tam takte chuan hlawtlinna, hlimna, leh nun lungâwithlâk chu an neih loh? He fakna hla bih chian lehzualna hian a chhânna min pein, kan hlawhtlin ve theih dân min kawhhmuh ang.
“Mi Suaksualte Remruat”
Fakna hla phuahtu chuan “mi suaksualte remruat” anga awm a hlauhawmna chu min hrilh a. (Sâm 1:1) “Mi sual” hotu ber chu Diabol-Setana hi a ni. (Matthaia 6:13) Pathian Lehkha Thu chuan ani chu “he khawvêl lal” leh “khawvêl pumhlûm hi mi sual thu thuin a awm” tih min hrilh a. (Johana 16:11; 1 Johana 5:19) Chuvâng chuan, khawvêla hmuh theih remruatna, a nih loh leh thurâwn tam tak chuan mi sual ngaihtuahna a târ lang pawh hi a mak hran lo.
Eng ang thurâwn nge mi suaksualte chuan an pêk? A tlângpui thuin, mi suaksualte chuan Pathian an hmusit a ni. (Sâm 10:13) Pathian hnâwltu leh hmusittu an remruatna chu a darhzau hle. Tûn lai khawvêl chuan “tisa châkna te, mit châkna te, dam chhûng ropuina lem te” chu a theh lâr a ni. (1 Johana 2:16) Chanchin chhuahnate lah chuan hausak âtchilhna “nun a hlâwk thei ang bera hmanna” tih ngaih dânin mi dêng reng a. Khawvêl puma company-te hian an thil siam chhuahte chu mite’n—an mamawh emaw, mamawh lo emaw pawh ni se—an leina tûra fak mawi nân kum khatah U.S. dollar tlûklehdingâwn 500 chuang lai an hmang a ni. He fak mawina hian mite thil lei dân a thlâkthleng mai a ni lo. Hlawhtlinna chungchânga khawvêl thlîr dân chu a kuaiher tel a ni.
Chuvângin, mi tam takte chuan tûn hmâa an mangphan phâk loh thilte an nei chung pawhin, thil neih belh chu an châk ngawih ngawih a ni. Hêng thilte i neih loh chuan, mi hlim emaw, mi hlawhtling emaw i ni thei lo tih ngaih dân an nei a ni. He ngaih dân hi dâwt a ni, “Paa chhuak a ni lo va, khawvêla chhuak a ni zâwk.”—1 Johana 2:16.
Min Siamtu chuan mi hlawhtling tak tak min nihtîr thei thil chu a hria a. A remruat chu “mi suaksualte remruat” lakah chuan a dang daih a ni. Chuvâng chuan, khawvêl hlawhtlinna kawng zawh rual ruala Pathian malsâwmna dawn tum chu a ruala kawng pahnih zawh tum ang a ni a. Chu chu thil theih a ni lo. “He khawvêl tehna ang hian awm suh u,” tia Bible-in a vaukhân hi a mak hran lo ve!—Rom 12:2, Today’s English Version.
Khawvêl Inthununtîr Suh
Setana thunun khawvêl hian kan hmakhua ngai anga lan chu a tum a. Mahse, kan fîmkhur a ngai a ni. Setana chuan mahni ṭhatna tûrin hmeichhe hmasa ber Evi chu hmasial takin a bum tih hre reng rawh. Tichuan, ani chu thil sual tih kawnga Adama hruai tûrin a hmang leh a. Tûn laiah, Setana chuan a remruatna suaksual pêk chhuah nân mihringte a hmang bawk a ni.
Entîr nân, thuziak hmasaa kan târ lan David-a chu dârkâr a chuang a liama hna thawk tûr leh sumdâwnna thila zin chhuak fo tûra beisei a ni a. David-a chuan: “Thawhṭanni zîng takah in ka chhuahsan a, Nilaithawhṭanni tlaiah ka kîr leh chauh ṭhîn,” a ti. Khawvêl lama hlawhtlinna nei tûra chutiang inpêkna a ngai tih hriain, ṭhian ṭhate, chhûngkaw zînga mite, leh hnathawhpuite chuan David-a chu “I chhûngkaw tân i hna bânsan suh” tiin an tur hlawm a ni. Anni chuan a inbenbel hma kum tlêm tê chauh chhûng chutianga a thawh a ngai dâwn tih an hrilh a. “Anni chuan inah sum tam zâwk ka hawn theih dâwn avângin ka chhûngkua tân a ṭha zâwk ang a—ka hlawhtling zâwk thei dâwn tiin min thiam chawp a. Ka ṭhiante chuan ka chhûngte bulah awm lo mah ila, an tân ka inpe zâwk tih ngaih dân min neihtîr a ni,” tiin David-a chuan a sawi a ni. David-a angin, mi tam tak chuan an hmangaih an chhûngte mamawh nia an hriat thil engkim pe tûrin an thawk rim nasa a ni. Mahse, hetiang thurâwn zuina chuan hlawhtlinna a thlen em? Chhûngkua hian a mamawh tak zet chu eng nge ni?
David-a chuan a chhûngte mamawh tak tak chu sumdâwnga a zin lai chuan a hmu chhuak a ni. Ani chuan: “Ka fanu Angelica-i nên phone-a kan inbiak chuan, ani chuan: ‘A Pa, engah nge ina kan bula i awm duh loh?’ min ti a. Chu chuan min tilungngai hle,” a ti. A fanu thusawi chuan a hna bânsanna lehkha thehluh a duhna chu a tizual a. David-a chuan a chhûngte mamawh tak—amah ngei chu—inpe tûrin thu tlûkna a siam ta a ni.
Pathian Remruat Nunpuinain Hlawhtlinna A Rah Chhuak
Tûn lai khawvêla lâr tak chanchin bumhmangte chu engtin nge i do theih ang? Fakna hla phuahtu chuan mi hlawhtling leh hlim “lâwmna chu LALPA dânah a ni . . . a, a dân thu chu a chhûn azânin a ngaihtuah ṭhîn,” tih min hrilh a ni.—Sâm 1:2.
Pathianin Josua chu Israel hnam hruaitu atâna a ruat khân, a hnênah: “[Pathian Lehkha Thu chu] chhûn leh zânin i ngaihtuah . . . tûr a ni” tiin a hrilh a. Ni e, Pathian Lehkha Thu chhiar leh chhût ngun chu a pawimawh a; mahse, Josua chuan ‘chu mi thu ziak zawng zawng chu a zawm tlat’ tûr a ni bawk. A dik a ni, nangma lama thawhrimna tel lo chuan, Bible chhiarna ringawt chuan mi hlawhtlingah a siam lo vang che. I thil chhiarte chu i nunpui tûr a ni. Josua chu: “Tichuan i kawngte chu i lo titluang zêl ang a, i lo hmuingîl zêl dâwn nia,” tia hrilh a ni.—Josua 1:8.
Thawnthu ngaihnawm tak an chhiarho laia hmangaihtu nu emaw, pa emaw mal chunga ṭhu naupang hlim nui var var chu han mitthla teh. Vawi engzât pawh lo chhiar tawh ṭhîn mah se, chutiang hun nuam tak an hman chu an hlut a ni. Chutiang bawkin, Pathian hmangaihtu chuan nî tina Bible chhiar—vâna a Pa nêna hun duhawm tak hman dun—chu nuam a ti hle a ni. Jehova remruatna leh kaihhruaina zuiin, chutiang mi chu “tuiluang kianga thing phun, a huntêa rah ṭhîn, a hnah pawh uai ngai lo ang hi a ni a; a thiltih apiang chu a hmuingîl zêl ang.”—Sâm 1:3.
Fakna hla phuahtu sawi thing hi amaha lo chhawr chhuak palh mai a ni lo. Tuiluang kianga fîmkhur taka phun, lo neituin a enkawl hi a ni. Chutiang bawkin, kan Pa vâna mi chuan Pathian Lehkha Thua zilhnate kal tlangin, kan ngaihtuahnate chu a siamremin, a tidik a ni. Chu mi avâng chuan kan lo duahin, Pathian miziate chu kan rah chhuak a ni.
“Mi suaksualte erawh chu chutiang an ni lo.” Engemawti chhûng chu hmuingîl angin an lang mai thei; mahse, a tâwpah chuan rah chhia an chhuah a ni. Anni chu “rorêlna hmâah chuan an ding thei lo vang.” Chu ai mah chuan, “mi suaksualte kawng erawh chu a boral ang.”—Sâm 1:4-6.
Chuvâng chuan i thiltumte leh i tehna vawnte chu khawvêlin a thunun phal suh. Thiamna i neiin, he khawvêlah hian hlawhtling thei mah la, i thiamnate i hman dân, a nih loh leh khawvêl i hmantîr dânah fîmkhur rawh. Awmze nei lo, hausak âtchilhna chuan mi chu thing hnah uai angin a ‘tiuai’ thei a. Kawng leh lamah chuan, Pathian nêna inlaichînna ṭha neihna chuan hlawhtlinna leh hlimna dik tak a thlen a ni.
I Hlawhtlin Theih Dân
Engvângin nge miin Pathian remruatna a zui hunah, a thiltih apianga a hlawhtlin ang? Fakna hla phuahtu chuan khawvêla hlawhtlinna chungchâng a sawi lo. Pathian ngaihsak mi hlawhtlinna chu Pathian duhzâwng a tihna nên a inzawm a—tin, Pathian duhzâwng chu a hlawhtling reng a ni. Bible thu bulte zawmnain a tihhlawhtlin theih dân che i lo en ang u.
Chhûngkuaah: Pathian Lehkha Thu chuan pasalte chu ‘mahni taksate anga mahni nupuite hmangaih tûrin’ a fuih a; tin, Kristian nupui chu “a pasal hlau thiam,” a nih loh leh zah hle tûrin a kawhhmuh a ni. (Ephesi 5:28, 33) Nu leh Pate chu an fate hun hmanpui tûr te, nuihpui tûr te, leh nuna thil pawimawhte zirtîr tûr tea fuih an ni. (Deuteronomy 6:6, 7; Thuhriltu 3:4) Pathian Thu chuan nu leh pate hnênah: “In fate tithinur suh ula,” tiin a fuih bawk. He fuihna hi nunpui a nih hunah, naupangte tân an ‘nu leh pate thu zâwm’ leh anmahni “chawimawi” chu a awlsam ang. (Ephesi 6:1-4) He Pathian remruatna zawmna chuan chhûngkaw nun hlawhtling a thlen thei a ni.
Ṭhiante: Ṭhian nei duh lo kan awm mang meuh lo va. Rilru leh thinlung lamah mi hmangaih theihna leh hmangaihna dawn theihna kan nei a. Isua chuan a hnungzuitute chu ‘inhmangaih tawn’ tûrin a hrilh a ni. (Johana 13:34, 35) An zîngah hian, kan ngaihtuahna rîl ber leh rilru veizâwngte thlenga kan hmangaih theih tûr leh kan rin theih tûr ṭhian ṭhate kan hmu a. (Thufingte 18:24) A pawimawh berah, Bible thu bulte nunpuina hmangin, ‘Pathian kan hnaih’ thei a; tin, Abrahama angin ‘Jehova ṭhiana’ vuah kan ni ve thei a ni.—Jakoba 2:23; 4:8.
Kan Dam Chhan: Dam chhan nei lova nî tin nun hman ai chuan, mi hlawhtling tak takte chuan dam chhan an nei a. An nun chu he khawvêl dinhmun nghet lo takah a innghat lo. An dam chhan ngei an ngaihsak tlat avângin, an thiltumte chuan lungawina dik leh tluantling a pe a ni. Engin nge mi chu nuna thiltum neihtîr? “Pathian ṭih la, a thupêkte vawng rawh; hei hi mihring zawng zawng tih tûr chu a ni.”—Thuhriltu 12:13.
Beiseina: Pathian kan Ṭhiana siamna chuan nakin hun beiseina min neihtîr bawk a. Tirhkoh Paula chuan Kristiante chu “sum rinawm lovah hian an beiseina nghat lova, . . . Pathian chungah chuan nghat zâwk tûrin” a fuih a. Hetiang kawng hian anni chuan ‘nunna, nunna taktak chu an vawn theih nân, hun lo thleng tûr atâna lungphûm ṭha tak an tân an khâwl khâwm’ a ni ang. (1 Timothea 6:17-19) Pathian vân lam Lalramin he leia Paradis a rawn din thar leh hunah he nunna tak tak hi a lo awm thuai ang.—Luka 23:43.
Bible thu bulte i nunpui chung pawhin, buainate lakah i fihlîm chuang lo vang a; mahse, mi suaksualte’n anmahni chunga an thlentîr lungngaihna leh lungchhiatna tam tak chu i pumpelh ang. A hmâa kan târ lan tâk David-a leh amah ang mi maktaduai têlte chuan Bible thu bulte nunpui a hlutna chu an hria a ni. A hun duan nêna inmil hna a hmuh hnu chuan, David-a chuan: “Ka nupui leh ka fate nêna kan inlaichînna leh kohhrana upa anga Pathian Jehova rawng ka bâwl theihna chanvo avângin kan lâwm hle,” a ti. Fakna hla phuahtuin Pathian remruatna ngaihsaktu chungchânga: “A thiltih apiang chu a hmuingîl zêl ang,” a ti pawh hi a mak lo ve! (w07 1/1)
[Phêk 6-naa chart]
HLAWHTLINNA RAHBI PA-NGATE
1 He khawvêl tehnate thununna chu do rawh.
Sâm 1:1; Rom 12:2
2 Nî tin Pathian Lehkha Thu chhiarin, chhût ngun rawh.
Sâm 1:2, 3
3 Bible zilhna thute nunpui tlat rawh.
Josua 1:7-9
4 Pathian chu i ṭhianah siam rawh.
5 Pathian dik ṭih la, a thupêkte vawng rawh.
Thuhriltu 12:13
[Phêk 7-naa milemte]
Hlawhtling tûrin hêng rahbite hi i rap em?