Hmangaihna Dik Tak Neih Theih Dân
“Hmangaihna chu natna zawng zawng tidamtu a ni a; hmangaihna chu nunna a ni.”—Living to Purpose, by Joseph Johnson, 1871.
ENGTIN nge mihringte’n hmangaih dân an zîr le? Rilru awm dân chhuina hmangin nge? Mahnia inzirna lehkhabute chhiarna hmangin nge? Hmangaihna lam lanna Cinema enna hmang zâwkin? A ni lo rêng rêng. Mihringte’n an nu leh pate entawn tûr siam leh zirtîrna hmangin hmangaih dân an zir hmasa ber a ni. Naupangte’n hmangaihna awmzia zir tûr chuan, inngainatna boruak hnuaiah an nu leh pate’n anni chu an châwm a, an vênghim a, anmahni an be pawp bawk a; tin, mi mal ngaihsakna nasa tak an lantîr tih an hmu tûr a ni. An nu leh pate’n a chhia leh a ṭha tehna thu bulte zâwm tûra an zirtîr hian naupangte’n hmangaih dân an zir bawk.
Hmangaihna dik tak chu inngainatna satliah emaw, thinlunga veina mai emaw a ni lo. Chu chuan tûn la laa hlutsak a hlawh loh pawhin mi dangte ṭhatpui tûr zâwngin thil a ti fo va, naupangte hmangaihnaa zilhhaunaah chutiang chu a ni fo thîn. Mahni hmasial lo hmangaihna lantîrna kawnga kan entawn tûr ṭha ber chu Siamtu ngei hi a ni. Tirhkoh Paula chuan: “Ka fa, Lalpa thununna chu ngainêp suh la a zilhhauva i awmin inthlahdah hek suh; Lalpa chuan a hmangaih chu a thunun ṭhîn a,” tiin a ziak a ni.—Hebrai 12:5, 6.
Nu leh pate u, in chhûngkuaa hmangaihna lantîrna kawngah engtin nge Jehova in entawn theih ang? Nupui pasal anga in inlaichînna kawnga entawn tûr in siam chu eng anga pawimawh nge ni?
Entîrna Hmangin Hmangaihna Zirtîr Rawh
Pasal i nih chuan, i nupui chu i ngaisâng, a nih loh leh i hlut tak zetin, zah tak leh chawimawina nên i cheibâwl em? Nupui i nih chuan, i pasal i hmangaihin, i ṭanpui em? Bible chuan nupui leh pasal chu an inhmangaihin an inzah tawn tûr a ni a ti. (Ephesi 5:28; Tita 2:3-5) Chutiang an nih hian, an fate’n Kirstian hmangiahna thiltih chu a takin an hmu a ni. Zir tûr thiltithei tak leh hlu tak a va ni êm!
Nu leh pate hian intihhlimna te, nungchang lam te, thiltumte leh ngaih pawimawh tûr insiamna kawng tea tehna sâng takte an zui hian, in chhûngkhurah hmangaihna an awmtîr bawk. Khawvêl pum puiah hian, mite chuan chhûngkuaa chûng tehnate insiamna kawngah Bible chuan nasa takin a ṭanpui thei tih an hmu chhuak a, anni ngei chu Bible hi “Pathian thâwk khuma pêk a ni a, zirtîr kawngah te, thiam loh chantîr kawngah te, zilh kawngah te, felna zirtîr kawngah te a sâwt bawk a ni,” tih finfiahna an ni. (2 Timothea 3:16) Tlâng Chunga Thusawia kan hmuh nuna hman tûr nungchang dân leh kaihhruainate chu tlukpui nei lova ṭha nia ngaih a ni.—Matthaia, bung 5 aṭanga bung 7.
Chhûngkuaa mi tinin Pathian kaihhruaina an zawn a, a tehnate an zawm vek hian, mi mal tinte chu him zawk niin an inhria a, fate chuan nu leh pate an hmangaihin an zah lehzual ṭhîn. Kawng lehlamah chuan, tehna chi hnih, tehna dik lo, a nih loh leh tehna khirh lo tak awmna inah chuan, naupangte chu nuar hrât tak, kawlh tak, leh helhmang tak an lo ni mai thei a ni.—Rom 2:21; Kolossa 3:21.
Nu leh pa malte chungchâng chu eng nge ni? An fate hmangaihna zirtîr tûrin an tling lo ta viau em? Tling lo hran lo ve. Nu leh pa ṭha taka ṭangrualin an enkawl aia ṭha zâwk awm lo mah se, chhûngkuaa inlaichînna ṭha chuan a kim lo zâwk ai chu engemaw chen a awh thei tih thiltawnte chuan a târ lang a ni. Nu leh pa mal i nih chuan, in chhûngkhurah Bible thu bulte nunpui chu tum tlat rawh. A ni, thufing pakhat chuan: “I thinlung zawng zawngin LALPA ring la, nangma hriatnaah innghat suh; i kawng zawng zawngah amah hre reng la, i kawngte chu a kawhhmuh zêl ang che,” a ti—nu leh pa nihna kawngah pawh.—Thufingte 3:5, 6; Jakoba 1:5.
Ṭhalai ṭha tak takte chu nu leh pa malte enkawl seilen an ni a, tûnah chuan khawvêl puma Jehova Thuhretute Kirstian kohhran sâng tam takah Pathian rawng rinawm takin an bâwl a ni. Hei hi nu leh pa malte pawh an fate hmangaihna zirtîrna kawngah an hlawhtling thei tih tichiangtu a ni.
Mi Zawng Zawngin Hmangaihna An Neih Theih Dân
Bible chuan “hmangaihna pianpui” neih lohna chu ‘ni hnuhnûng’ chhinchhiahna a nih tûr thu a sawi lâwk a, chu chu chhûngkuaa neih ṭhin unau inhmangaihna tlâk chhamna a ni. (2 Timothea 3:1, 3) Inngainatna awm lohna hmuna seiliante pawhin hmangaihna neih dân an zir thei a ni. Engtin maw? Hmangaihna zawng zawng Hnâr leh thinlung zawng zawnga a lam hawitute chunga hmangaihna leh ngainatna lantîrtu, Jehova hnên aṭanga zirna hmangin. (1 Johana 4:7, 8) Fakna hla phuahtu pakhat chuan: “Ka nu leh ka pa chuan mi kalsan ta si a, nimahsela LALPA chuan min la pawm ang,” a ti.—Sâm 27:10.
Jehova chuan a mi hmangaihna chu kawng chi hrang hrangin a târ lang a. Chûng zîngah chuan Bible hmanga pa ang taka kaihhruaina te, thlarau thianghlima ṭanpuina te, phûr taka Kristian unaute ṭanpuina te a tel a ni. (Sâm 119:97-105; Luka 11:13; Hebrai 10:24, 25) Hêng kawng pathum hian Pathian leh ṭhenawmte hmangaihnaa ṭhang chho tûra a ṭanpui theih che dân chu ngaihtuah rawh.
Thlarauva Thâwk Khum Pa Ang Taka Kaihruaina
Mi tuemaw nêna inṭhianna duhawm tak nei tûr chuan, chu mi chu kan hriat chian a ngai a. Jehova chuan Bible hmanga a chanchin min hrilhna hmangin, amah hnaih tûrin min sâwm a ni. Amaherawhchu, Bible chhiar mai chu a tâwk lo. A zirtîrnate chu kan nunpuiin, a hlâwknate chu kan tawng tûr a ni. (Sâm 19:7-10) “Kei hi LALPA in Pathian, in ṭhatna tûra nangmahni zirtîrtu, in kalna tûr kawnga hruaitu che u chu ka ni,” tiin, Isaia 48:17-ah a sawi a. A ni, hmangaihna chhinchhiahna Jehova chuan, kan ṭhatna tûrin min zirtîr a ni: dân leh thupêkte hmanga ṭûl lo taka kan zalênna khuahkhirh a duh vâng ni lovin.
Bible hriatna dik pawhin kan mihringpuite hmangaih tûrin min ṭanpui bawk. Hei hi Bible chuan Pathianin mihringte a thlîr dân min zirtîrin, a thu bulte chuan min dangte nêna kan incheibâwl tawn dân tûr min kawhhmuh vâng a ni. Chûng hriattîrnate aṭangin, ṭhenawmte hmangaihna kan neih chhan tûr nghahchhan nghet tak kan nei a ni. Tirhkoh Paul chuan: “In hmangaihnain hriat famkimna [“hriatna dik,” NW] leh bengvârna tinrêng a ngah lehzual nân ka ṭawngṭai ṭhîn,” a ti.—Philippi 1:9.
Hmangaihna chu “hriatna dik” hmanga ṭha taka kaihhruai theih a nih dân hrilhfiah nân, Tirhkohte 10:34, 35-in thutak bulpui a sawi: “Pathianin mi duhsak bîk a nei lo . . . nimahsela hnam tin zîngah tupawh amah ṭiha fel taka ti apiang a lâwmzâwng mi an ni ṭhîn,” tih hi ngaihtuah rawh. Pathianin mite an hnam emaw, an chi emaw aṭang ni lovin, an felna thiltih leh an Pathian ṭihna aṭanga an hlutna a chhût chuan, kan mihringpuite chu chutiang bawka duhsak bîk nei lovin kan thlîr tûr a ni lâwm ni?—Tirhkohte 17:26, 27; 1 Johana 4:7-11, 20, 21.
Hmangaihna—Pathian Thlarau Rah Chu
A hun taka sûr ruah chuan thei huan rah ṭha a chhuahtîr angin, Pathian thlarau chuan a dawngsawng duhte chu Bible-in “thlarau rah” a tih miziate a rah chhuahtîr thei a ni. (Galatia 5:22, 23) Chu mi a rahte zînga pawimawh ber chu hmangaihna a ni. (1 Korinth 13:13) Mahse, engtin nge Pathian thlarau chu kan neih theih? Neih theih dân kawng pawimawh ber chu ṭawngṭaina hi a ni. Pathian thlarau dîla kan ṭawngṭai chuan, ani chuan min pe ngei ngei ang. (Luka 11:9-13) Thlarau thianghlim dîlin i ṭawngṭai reng em? I ṭawngṭai a nih chuan, hmangaihna pawh tiamin a rah hlu tak takte chu i nunah a lang telh telh tûr a ni.
Amaherawhchu, Pathian thlarau kalh zawnga thawk thlarau dang a awm a. Bible chuan “khawvêl thlarau” tiin a ko a ni. (1 Korinth 2:12, Ephesi 2:2) Chu chu thununna suaksual tak a ni a, a lo chhuahna chu mi dang ni lovin, Diabol-Setana, Pathian laka inmihran “he khawvêl lal” hi a ni. (Johana 12:31) Thli thawin vaivut leh bawlhhlawlh a chêm thawh vêl angin, “khawvêl thlarau” chuan hmangaihna tiborâl a, tisa châkna phuhrûk duhna hring chhuaktu châkna ṭha lote a chawk tho a ni.—Galatia 5:19-21.
Mite chuan hausak âtchilhna te, mahni hmasialna te, tharum thawh duhna rilru put hmang te, khawvêla lâr êm êm hmangaihna thlîr dân dik lo leh khawlo tak te an neih hian, chu suahsualna thlarau chu an hîplût a ni. Hmangaihna dik tak neih chhoh i duh chuan, khawvêl thlarau i do tlat tûr a ni. (Jakoba 4:7) Mahse, i chaknaah innghat lo la; Jehova ṭanpuina dîl rawh. A thlarau—lei leh vâna thiltihtheihna chak ber—chuan a humhim thei chein, hlawhtlinna a pe thei che a ni—Sâm 121:2.
Kristian Unaute Hnên Aṭangin Hmangaihna Zir Rawh
Naupangte chuan in lama hmangaihna an tawnna aṭanga hmangaihna lantîr dân an zir ang chiahin, kan zain—a pui a pangin—Kristian dangte kan kawmna aṭangin hmangaihna kan nei chho thei a ni. (Johana 13:34, 35) Dik tak chuan, Kristian kohhran thiltih pawimawh ber pakhat chu, mite “hmangaih leh thil ṭha tiha inchawk tho . . . tawn,” thei tûra boruak ṭha siam hi a ni.—Hebrai 10:24.
Chutiang hmangaihna chu hmangaihna awm lohna khawvêla “hrehawm leh darha” awmte chuan an hlut bîk a ni. (Matthaia 9:36) Naupan laia hmangaihna dawn loh avânga lo awm nghawng ṭha lo tam tak chu, puitlin hnua hmangaihnaa inlaichînna ṭha tak neihna chuan a paihbo thei tih thiltawnte chuan a târ lang a. Chuvângin, Kristian inpumpêk tawh zawng zawngte chuan an zînga lo tel tûra thinlung tak taka mi tharte lo lawm chu a va pawimawh tak êm!
“Hmangaihna A Hlawhchham Ngai Lo”
Bible chuan “hmangaihna a hlawhchham ngai lo,” a ti a. (1 Korinth 13:8, NW) Engtin nge chu chu a nih theih? Tirhkoh Paula chuan: “Hmangaihna chu a dawhthei a, ngil a nei bawk ṭhîn; hmangaihnain a îtsîk lo va; hmangaihna a infak lo va, a uang lo va, a che mawi lo lo va, mahni hma a sial lo va, a thinur duh lo va, sual lamah a ngaihtuah lo,” tih min hrilh a ni. (1 Korinth 13:4, 5) Chiang takin, he hmangaihna hi duhthusâm zêldinna emaw, pâwnlânga inngainatna satliah emaw a ni lo. Chutiang nêna inkalhin—chu hmangaihna lantîrtute chuan nun hrehawmnate leh beidawnnate chu an hre chiang hle a; mahse, chu chu an mihringpuite an hmangaihna tihchhiattîr chu an phal lo a ni. Chu hmangaihna chu “phuar famkimna” a ni tak tak a ni.—Kolossa 3:12-14.
Korea rama kum 17 mi Kristian nula entawn tûr siam chu lo ngaihtuah ta la. Pathian Jehova rawng a bâwl ṭan chuan, a chhûngte’n an duh loh avângin in a chhuahsan a ngai a. Mahse, thinrim mai aiin, thil awm dân chu ṭawngṭainaah a telh a, a ngaihtuahna chu Pathian Thu leh a thlarau a thununtîr a ni. Chu mi hnuah chuan, a chhûngte hnênah lehkha a thawn fo va, anmahni a hmangaih tak tak dânte a ziak thîn a. A chhân lêt nân, a u mipa pahnihte chuan Bible an zir a, tûnah chuan Kristian inpumpêk an ni tawh a ni. A nu leh a nau mipa pawhin Bible thutak chu an pawm bawk. A tâwp berah, nasa taka dodâltu ber a pa pawhin a rilru chu a thlâk ta a ni. Thuhretu nula chuan: “Kan vaiin kan Kristianpuite chu nupui pasalah kan nei vek a, kan chhûngkuaa lungrual taka Pathian chibai bûk chu 23 kan tling tawh a ni,” tiin a ziak a ni. Hmangaihna chuan a va hneh tak êm!
Hmangaihna dik tak neih i duhin, mi dangte chu nei ve tûrin i ṭanpui duh em? Hmangaihna Hnar, Jehova lam chu hawi rawh. A Thu chu i thinlungah dahin, thlarau thianghlim dîlin ṭawngṭai la, Kristian unaute nên inkâwm ziah rawh. (Isaia 11:9; Matthaia 5:5) Suahsualna zawng zawng rei lo têah a borâl dâwn tih leh, Kristian hmangaihna dik tak neite chauh zuah a ni dâwn tih hriat chu a va nuam tak êm! Dik takin, hmangaihna chu hlimna leh nunna neih theihna chabi a ni.—Sâm 37:10, 11; 1 Johana 3:14. (w03 7/1)
[Phêk 6-naa milemte]
Ṭawngṭaina leh Pathian Thu zirna chuan hmangaihna dik tak nei tûrin min ṭanpui ang