Vênnainsâng ONLINE LIBRARY
Vênnainsâng
ONLINE LIBRARY
Mizo
Ṭ
  • â
  • ê
  • î
  • û
  • ṭ
  • Ṭ
  • BIBLE
  • THU LEH HLA CHHUAHTE
  • INKHAWMTE
  • w99 10/1 p. 10-15
  • “Muan Hun” A Hnai!

I thlanah hian video a awm lo.

A pawi lutuk, he video hi a load theih loh.

  • “Muan Hun” A Hnai!
  • Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—1999
  • Thupuitête
  • Thu Thuhmun
  • Muanna Dik Nghahchhan Chu
  • Engvângin nge “Indo Hun” a Nih?
  • Tûn Hi “Ṭawng Hun” a Ni
  • “Muanna Awm Si Lova Muanna” Sawitute
  • Jehova’n A Ngawihna A Titâwp
  • Remna—Engtin Nge I Neih Theih?
    Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna (Zir Tûr)—2018
Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—1999
w99 10/1 p. 10-15

“Muan Hun” A Hnai!

“Engkim tân hian hun ruat a awm a, . . . Indo hun a awm a, muan hun a awm.”—THUHRILTU 3:1, 8.

1. Kum zabi 20-na chhûngin indona leh remna chungchângah eng dinhmun intu lo tak nge awm?

CHHAN ṭha tak avângin, mi zawng zawng deuhthaw chuan muanna an thlahlel a ni. Mihring chanchinah chuan kum zabi dang zawng aiin kum zabi 20-na chuan muanna a tawng tlêm a. Tûn hma chuan muanna humhalh tûrin beih vak a nih ngai loh avângin thil intu lo tak a ni. 1920-ah League of Nations chu din a ni a. Kum 1928-ah chuan Kellogg-Briand Pact, “Khawvêl Indopui I-na hnua muanna vawn ṭhat nâna beihna ropui ber” tia chanchin petu pakhatin a koh chu, “khawvêl ram zawng zawng deuh thaw te chuan . . . ram rorêl dân hmanrua anga indona hmanna bânsan tûra thutlûkna chu an pawm a ni,” tih chuan a thlâwp a ni. Tichuan, 1945-ah chuan nunna nei lo League of Nations chu thlâk tûrin, United Nations organization chu din a ni leh ta a ni.

2. United Nations thiltum ber chu eng nge ni a, eng ang chenin nge a hlawhtlin?

2 League of Nations ang bawkin, United Nations thiltum ber chu khawvêl muanna hum him chu a ni. Mahse, a hlawhtlinna chuan chin tâwk a nei a. Indopui pahnihte ang tluka nasa indona chu khawvêl hian a tawng tawh lo tih chu a chiang a. Amaherawhchu, indona tenau tam takte chuan mi nuai tam takte rilru thlamuannate, an thil neihte, leh an nunnate ngei chu a rawk reng tho a ni. United Nations chuan kum zabi 21-na chu “muan hun” a nihtîr thei ang tih kan beisei ngam dâwn em ni?

Muanna Dik Nghahchhan Chu

3. Muanna dik chu engvângin nge huatna ruala a awm theih loh?

3 Mipui leh ramte inkâra muanna chuan dawhtheihna mai aia tam a ngiat a. Tuemaw chuan a huatte nên muanna a nei tak tak thei ang em? 1 Johana 3:15-a: “Tupawh a unau hua chu tualthat a ni,” tia a sawi angin thil theih a ni lo. Tûn hnai mihring chanchin chuan inhuatna thûk takin tharum thawhna awlsam takin a thlen thei tih a fiah a ni.

4. Remna hi tute chauhvin nge tawng thei a, engvâng nge?

4 Jehova chu “remna Pathian” a nih avângin, remna chu Pathian hmangaihtu leh a thu bul felte zahna thûk tak nei mite chauh neih theih a ni. Chiang takin, Jehova chuan mi zawng zawng hnênah muanna a pe vek lo va. “Ka Pathian chuan, ‘Mi suaksualte tân chuan muanna rêng rêng a awm lo,’ a ti a.” Mi suaksualte chuan Pathian thlarau thianghlim kaihhruaina an hnâwl ṭhin vâng a ni: chu thlarau rahte zînga pakhat chu remna a ni si a.—Rom 15:33; Isaia 57:21; Galatia 5:22.

5. Kristian dikte tâna tihve chi ni lo chu eng nge ni?

5 Mihring puite dona—Kristian an tih maite’n, a bîk taka kum zabi 20-naa an tih fo—chu Kristian dikte tân tihve chi awzâwng a ni lo. (Jakoba 4:1-4) Pathian chungchâng dik lo taka zirtîrna chu an do ngei mai; mahse, he indona hi anmahni tihnat nân ni lovin, mite ṭanpui nâna ruahman a ni a. Sakhaw biak danglam avânga mi dangte tihduhdah emaw, hnam hmangaihna avânga mi dang tihnat emaw chu Kristian dikte dinhmun a kalh tlat a ni. Paula chuan: “A theih phawt chuan nangmahni lam tal, mi zawng zawng nên inremin awm rawh u,” tiin Rome khuaa Kristiante chu a zirtîr a ni.—Rom 12:17-19; 2 Timothea 2:24, 25.

6. Tûn laiah muanna dik tak chu khawiah chauh nge hmuh theih a nih?

6 Tûn laiah pawh thianghlim taka pêk muanna chu Pathian Jehova chibai bûktute zîngah chauh hmuh theihin a awm a ni. (Sâm 119:165; Isaia 48:18) Hmun tinah politic lama an tual dawih avângin, politic buaina chuan an inpumkhatna a tibuai ve lo. (Johana 15:19; 17:14) ‘Rilru hmunkhat leh ngaihtuahna hmunkhata fel taka an inzawm tlat’ avângin sakhaw buaina chuan an muanna a tiderthâwng ve lo bawk. (1 Korinth 1:10) Jehova Thuhretute muanna chen chu, “thlamuanna chu i hotuah ka ruat bawk ang a, felna chu nangmah phûttuah ka ruat ang,” tia a thutiam mila Pathianin a thlentîr, tûn lai thil mak a ni.—Isaia 60:17; Hebrai 8:10.

Engvângin nge “Indo Hun” a Nih?

7, 8. (a) Muanna an nei nachungin, Jehova Thuhtetute chuan tûn lai hun hi engtin nge an thlîr? (b) Kristian indonaa hmanraw ropui ber chu eng nge ni?

7 Muanna an nei nachungin, Jehova Thuhretute chuan tûn hun hi “indo hun” ni deuh berin an ngai a ni. A ngial a ngana indona a ni lo ngei ang; râlthuam hmanga Bible thuchah mi dângte tihluihtîr a nih chuan “a duh apiangin nunna tui hi athlâwnin la rawh se” tih Pathian sâwmna a kalh dâwn avângin. (Thu Puan 22:17) Hetah hian tihluihna hmanga inlehna a awm hauh lo! Jehova Thuhretute indona chu thlarau lam indona a ni tak zet a. Paula chuan: “Keini inrâlthuamnate chu tisaa mi a ni si lo va, kulhpui nghet takte ṭhiatna tûra Pathian zârah thil ti thei tak a ni zâwk” tiin, a ziak a ni.—2 Korinth 10:4; 1 Timothea 1:18.

8 “Keini inrâlthuamnate” zînga a ropui ber chu “thlarau ngûnhnâm, Pathian thu chu” a ni. (Ephesi 6:17) He ngûnhnâm hi thil tithei tak a ni a. “Pathian thu hi a nung a, thil a ti thei a, khandaih hriam tawn eng ang ai pawhin a hriam a, nunna leh thlarau, ruhtuah leh thlîng phel hrang khawp hialin a chhun thei a, thinlunga ngaihtuah leh tumte hi a hre nghâl thei a ni.” (Hebrai 4:12) He ngûnhnâm hmang hian, Kristiante chuan “hnialnate leh thil sâng tinrêng Pathian hriatna dâl tûra sâng taka siamte” chu an ṭhiat thei a ni. (2 Korinth 10:5) Van lam finna aia mihring finna lantîr thil chhuinate, mi tichhe thei chîn dânte, leh thurin dik lote a hai chhuak thei a ni.—1 Korinth 2:6-8; Ephesi 6:11-13.

9. Tisa sual kan donnah engvângin nge inthlahdul thei kan nih loh?

9 Thlarau lam indona chi dang leh chu tisa sual dona hi a ni. Kristiante chuan: “Ka taksa ka tichhel a, ka thuhnuaiah ka dah tawh a ni, chutilochuan mi dangte hnêna ka tlângaupui hnu pawhin eng emaw tiin keimah ngei hi paih thlâkin ka awm dah ang e” titu Paula entîr siam chu an zâwm a ni. (1 Korinth 9:27) Kolossa-a Kristiante chu an “taksa pêng leia awmte . . . inngaihna te, bawlhhlawhna te, hurna te, châkna sual te, duhâmna te hi (duhâmna chu milem biakna a ni si a)” tihlum tûra fuih an ni. (Kolossa 3:5) Tin, Bible ziaktu Juda pawhin Kristiante chu, ‘mi thianghlimte hnêna rinna vawi khat kawltîr lamah chuan ṭhahnemngai taka bei tûrin’ a fuih bawk. (Juda 3) Engvângin nge chutiangin kan tih ang? “Tisa dâna in awm chuan in thi ngei tûr a ni; amaherawhchu taksa thiltihte thlarauva in tihhlum ṭhin chuan in nung ang,” tiin, Paula chuan a chhâng a ni. (Rom 8:13) He thusawi fiah tak hi kan thlîrin ngaihtuahna ṭha lo kan donaah chuan inthlahdul thei kan ni lo.

10. Kum 1914-ah eng nge thleng a, chu chuan nakin lawkah eng nge a thlen dâwn?

10 Tûn lai hun hi indona hun anga ngaih theih chhan dang la awm ta cheu chu “kan Pathian phuba lâk nî” a hnaih vâng hi a ni. (Isaia 61:1, 2) 1914-ah chuan Messia Lalram din tûr leh chu mi ram chu Setana kalhmang do tûra thuneihna pêk nâna Jehova hun ruat chu a lo thleng a. Chutih hun lai chuan Pathian inrawlhna tel lo va mihring siam inawpna chhin tûra hun pêk chu a tâwp a ni. Pathian Messia Rorêltu pawm ai chuan, mi tam takte chuan an hnawl chhunzawm zêl a ni; kum zabi pakhatnaa mi tam takte tih angin. (Tirhkohte 28:27) A tâwpah chuan Lalram dodâlna chuan, Krista chu, ‘amah dotute zînga ro rêl’ tûrin a nawr lui a ni. (Sâm 110:2) Hlimawm takin, Thu Puan 6:2 chuan a “hneh zêl” dâwn tih a tiam a ni. ‘Pathian Engkimtitheia ni ropuia indona . . . Hebrai ṭawnga Har–Magedon,’ hun chhûngin hei hi a ti ang.—Thu Puan 16:14, 16.

Tûn Hi “Ṭawng Hun” a Ni

11. Engvângin nge Jehova chuan nasa takin a dawh a; mahse, a tâwpah eng nge a tih dâwn?

11 Mihringte thiltiha thil inthlâkthlengna pawimawh tak kum 1914 atang khân, kum 85 chu a liam leh ta a. Jehova chu mihringte chungah a dawh thei êm êm a ni. A Thuhretute chu dinhmun hmanhmawhthlâkzia chu a ngaihventîr a. Maktaduai tam takte nun chu dinhmun hlauhawmah a awm a. ‘Jehova chuan . . . tuma boral a duh lo va, mi zawng zawng lo sim tûra a duh’ avângin, hêng mipuite hian vaukhân chu an phû a ni. (2 Petera 3:9) Mahse, rei lo têah ‘Lalpa Isua a vântirhkoh chak takte nên, vân aṭanga a inlâr hun’ a lo thleng thuai ang. Chutih hunah chuan, mahni duh thu-a Pathian Lalram thuchah hnâwltute chuan “Pathian hre lo mi leh kan Lalpa Isua chanchin ṭha âwih lo mite chunga” Krista rawn thlen tûr ‘phuba lâkna’ chu an tawng ang.—2 Thessalonika 1:6-10.

12. (a) Engvângin nge hrehawmna nasa tak lo thlen hun tûr chhûtna chuan sâwtna rêng a neih loh? (b) He mi chungchânga eng thil hlauhawm nge Isua’n a vaukhân?

12 Jehova dawhtheihna chu engtikah nge a tâwp dâwn? “Hrehawm nasa tak” lo inṭan hun tûr chhûtna eng pawh chuan sâwtna rêng a nei lo. Isua chuan chiang takin: “Chu mi nî leh a hun thu chu Pa chauh lo chuan tuman, . . . an hre lo,” a ti a. Kawng dangah chuan, ani chuan: “Chutichuan ngaihven rawh u, eng niah nge in Lalpa a lo kal dâwn in hre si lo. . . . Inring rengin awm rawh u, in rin loh hunah mihring Fapa a lo kal dâwn si a,” tiin, a fuih bawk. (Matthaia 24:21, 36, 42, 44) Mâwl taka sawi chuan, nî tin khawvêl thilthlengte ngaihven reng, leh hrehawmna nasa tak lo thlen hun tûr ngaihtuah reng tihna a ni. (1 Thessalonika 5:1-5) Nun dân pângngaia ngaizam taka nung a, thil lo inher dân nghah ngawt chu a va hlauhawm êm! Isua chuan: “Fîmkhur rawh u, chutilochuan ei puar lutuk nên, zu ruih nên, dam chhûng khawsak ngaihtuah nên, in rilru a khat lutuk hlauh ang a, chu mi nî chuan thang âwk angin thâwklehkhatan in chungah a lo thleng phut ang,” tiin a sawi a ni. (Luka 21: 34, 35) Tihchhiatna “thli pali” Jehova ‘vântirhkoh paliin’ an chelh din mêk chu an chelh ding kumkhua lo vang tih kan chiang thei a ni.—Thu Puan 7:1-3.

13. Mi maktaduai ruk deuhthaw chuan eng nge an pawm?

13 Ngaihtuahna nî lo thleng mai tûr han thlîr chuan, Solomona thu mal “ṭawng hun” a awm tih hian awmze thûk tak a nei a. (Thuhriltu 3:7) Tûn hi ṭawng hun a ni tak zet tih hria-in, maktaduai ruk dâwn lai Jehova Thuhretute chuan Pathian lalna ropuina chungchâng leh a phuba lâkna nî vaukhânna chu taima takin an sawi a ni. Anni chu he Krista thiltihtheihna nîah hian anmahni duh thu ngeiin an inpe a ni.—Sâm 110:3; 145:10-12.

“Muanna Awm Si Lova Muanna” Sawitute

14. B.C.E. kum zabi pasarihna chhûngin eng ang zâwlnei derte nge awm?

14 B.C.E, kum zabi pasarihna chhûngin, Pathian zâwlnei Jeremia leh Ezekiela te chuan Pathian thuâwih lohna kawnga an luhlulna avânga Jerusalem chunga rorêlna Pathian thuchah chu an puang a. Pathian thuchah kengtute hi sakhaw hruaitu mi pawimawhte leh mi hmingthang takte’n kalh mah se, an hrilh lâwk tihchhiatna chu B.C.E. 607-ah a thleng a ni. Anni chu, “zâwlnei â . . . muanna awm si lova, ‘a muanawm e’ tia [Pathian] mite hruai bo[tu]” an ni.—Ezekiela 13:1-16; Jeremia 6:14, 15; 8:8-12.

15. Chutiang bawk zâwlnei derte chu tûn laiah an awm em? Hrilhfiah rawh.

15 Chutih hun laia “zâwlnei â” ang bawkin, tûn laia sakhaw hruaitute pawhin Pathian rorêlna nî lo thleng tûr chu vaukhân nachâng an hre lo. Chu a hnehin, politics pâwlte chuan a tâwpah remna leh muanna an thlen ang tih beiseina an sawi mawi zâwk a ni. Pathian aia mihringte tihlâwm ngaipawimawh zâwkin, an kohhran mi leh sate hnênah chuan Pathian Lalram chu din a nih tawh a, Messia Lal chuan rei lo têah hnehna pumhlûm a nei dâwn tih thu hrilhfiah aiin, an ngaihthlâk duhzâwngte an hrilh zâwk ṭhîn. (Daniela 2:44; 2 Timothea 4:3, 4; Thu Puan 6:2) Zâwlnei derte ang bawkin, anni pawhin ‘muanna awm si lovin, muanna’ an sawi a ni. Mahse, Mi pakhat, a chanchin dik lo taka an sawia leh a hming vawi tam tak an tihhliauva thinurna an hmachhawn hunah chuan, an rinna chu râpnaah a chang thuai ang. Hmeichhe lepchiah anga Bible-in a sawi, khawvêl sakhuana dik lo hruaitute chuan, muanna tia anmahni ngeiin an au chhuahpui chu an titâwp ang.—Thu Puan 18: 7, 8.

16. (a) Jehova Thuhretute chu mi eng anga hriat nge an nih? (b) ‘Muanna awm si lova muanna’ tia aute lakah engtin nge an danglam?

16 Chûng hruaitu pawimawhte leh hmingthang takte zînga a tam zâwkte muanna thutiam verther takte chuan, Pathian thu tiam muanna dika rinna neitute rintâwkna chu a tinghîng ngai lo. Kum zabi khat chuang chhûng chuan, Jehova Thuhretute chu Pathian Thu rinawm taka humhalhtu, sakhaw dik lo eptu huaisen tak, leh Pathian Lalram nghet taka ṭantu anga hriat an ni. Muanna chungchâng ṭawngkam thiam taka thusawite hmanga mite mutthlûktîr mai lo va, tûn hi indo hun a ni tih hre tûra mite kaiharh tûrin, taima takin ṭan an la zâwk a ni.—Isaia 56:10-12; Rom 13:11, 12; 1 Thessalonika 5:6.

Jehova’n A Ngawihna A Titâwp

17. Jehova’n nakin lawkah a ngawihna a titâwp thuai dâwn tih chu eng tihna nge ni?

17 Solomona pawhin: “Pathianin mi fel leh mi suaksualte ro pawh a rêl ang; thil tinrêng atân . . . hun a awm si a,” tiin a sawi a. (Thuhriltu 3:17) Ni e, sakhaw dik lote leh ‘leia lal . . . LALPA leh a hriak thiha phiartute’ chunga rorêlna atân Jehova chuan hun ruat a nei a ni. (Sâm 2:1-6; Thu Puan 16:13-16) Chu mi hun a lo thlen ve leh, Jehova “ngawih” hun a tâwp ang. (Sâm 83:1; Isaia 62:1; Jeremia 47:6, 7) Lalṭhutthlênga a ṭhuttîr Messia Lal, Isua Krista kaltlangin, ani chuan a dotute’n chiang taka an hriat thiam theih tûr ṭawng hmang ngeiin: “LALPA chu mi chak tak angin a chuak ang a, indo mi angin thinurna a chawk tho vang: a au vang a, a ni, ring takin a au vang; amah dotute chungah chuan chak takin a che ang. Rei tak ka ngawi reng tawh; ka awm hle hlein ka insûm hrâm hrâm ṭhîn: tûnah erawh chuan hmeichhe nau vei angin ka au tuar tuar ang a; ka thaw huam huamin ka thaw hlawp hlawp bawk ang. Tlângte leh mual pâwngte chu ka tichhia ang a, a hnim zawng zawngte chu ka tiro vek ang; luite chu thilarkârahte ka siam ang a, dîlte chu ka tikang ang. Mitdelte chu an hriat ngai loh kawngah ka rawn hruai ang a; an hriat ngailoh kalkawngahte chuan ka hruai ang: an hmâah chuan thim chu êngah ka siam ang a, kawng kawi laite chu ka tingîl bawk ang. Chûng thil chu ka ti ang a, anni pawh ka thlahthlam lo vang,” tiin a “sawi” ang.—Isaia 42:13-16.

18. Eng chungchângah nge Pathian mite an “ngawih” thuai dâwn?

18 Jehova’n a Pathianna hum nâna a ‘ṭawng chhuahin’ a mite chuan anmahni inhumhim nâna an ṭawng chhuah a ngai tawh lo vang. Chu chu an ‘ngawih’ ve nî a ni ang. Hun kal tawha Pathian chhiahhlawhte laka an lo tih angin: “He indona hi inbei a ngai lo vang: inzâr ula, ding ngawt mai ula, in lama ṭang LALPA chhandamna chu en reng mai rawh u,” tih thu hi hman a ni ang.—2 Chronicles 20:17.

19. Eng chanvo nge Krista thlarau lam unaute’n an neih thuai dâwn?

19 Setana leh a inawpna pâwl tân tlâwmna nasa tak a va ni êm! “Remna Pathian chuan in kephah hnuaiah Setana chu a rawn rah perhtîr thuai ang che u,” tih thutiam nêna inmilin, Krista unau chawimawite chuan felna atâna hnehnaah chanvo an nei ve ang. (Rom 16:20) Nghahfâk muanna hun chu a tâwpah chuan kan hma lawkah a awm ta a ni.

20. Eng hun nge awm thuai dâwn?

20 He Jehova thiltihtheihna lantîrna ropui taka dam khawchhuak, leia mi zawng zawngte tân malsâwmna a va ni dâwn êm! Chu mi hnu lawkah chuan, anni chu an thawh lehna tûr hun ruat lo thleng, hmân lai mi rinawmte’n an fin ang. Krista Kum Sâng Rorêl chu “phun hun . . . , tihdam hun . . . , siam leh hun . . . , nuih hun . . . , lâm hun . . . , pawm hun leh . . . , hmangaih hun” a ni ngei ang. Ni e, chu chu chatuanin “muan hun” a ni tawh ang!—Thuhriltu 3:1-8; Sâm 29:11; 37:11; 72:7.

Eng nge I Chhânna Chu?

◻ Muanna tluantling nghahchhan chu eng nge ni?

◻ Engvângin nge Jehova Thuhretute’n tûn hi “indo hun” nia an ngaih?

◻ Eng hunah nge Pathian mite chu an “ṭawng” a, eng hunah nge an “ngawih”?

◻ Jehova’n a ngawihna chu engtin nge a tihtâwp ang a, eng hunah nge?

[Phêk 13-naa milem/bâwm]

Jehova Chuan Hun Ruat A Nei

◻ Pathian mite do tûra Goga hruaichhuah nân.—Ezekiela 38:3, 4, 10-12

◻ Babulon Khaw Ropui tichhe tûra mihring rorêltute thinlung tur nân.—Thu Puan 17:15-17; 19:2

◻ Beram No nupui neih nân.—Thu Puan 19:6, 7

◻ Har–Magedon indona ṭan nân.—Thu Puan 19:11-16, 19-21

◻ Isua Kum sâng Rorêl ṭan nâna Setana phuar ṭan nân.—Thu Puan 20:1-3

Hêng thilte hi Pathian Lehkha Thu-a indawt dân anga târ chhuah mai a ni. Chûng thil pangate chu Jehova indawt dân siam angin leh a hun ruatah chiah a thleng ngei dâwn tih kan chiang thei a ni.

[Phêk 15-naa milemte]

Krista Kum Sâng Rorêlna chu . . .

nuih hun . . .

pawm hun . . .

hmangaih hun . . .

phun hun . . .

lâm hun . . .

sak hun . . . a ni ngei ang.

    Mizo Thu leh Hla Chhuahte (1990-2025)
    Chhuahna
    Luhna
    • Mizo
    • Share
    • I Duh Dânte
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Hman Dân Tûr
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Luhna
    Share