Bible-in Daniela Chungchâng Eng Nge A Sawi?
Bible chhânna
Daniela chu B.C.E. kum zabi parukna leh pasarihna chhûnga Juda zâwlnei hming thang tak a ni a. Pathianin ani chu mumang hrilhfiah theihna a pe a, nakin huna thilthleng tûrte inlârnaah a hmuhtîr a, ama hming chawi Bible bu ziak tûrin thlarauvin a thâwk khum bawk a ni.—Daniela 1:17; 2:19.
Daniela chu tu nge ni?
Daniela chu Judai lalram, Jerusalem khawpui leh Juda te biak in awmnaah a seilian a. B.C.E. 617-ah Babulon lal, Nebukadnezzara chuan Jerusalem a la a, “chu mi rama mi chakte” chu Babulon salah a hruai a ni. (2 Lalte 24:15; Daniela 1:1) Chutih hun laia tleirâwl ni mai thei Daniela pawh an ruala hruai a ni ve bawk.
Daniela leh tleirâwl ṭhenkhatte (Sadraka, Mesaka, leh Abednegoa te pawh telin) chu Babulon lal inah sawrkâr hna thawk tûra a bîk taka zirtîrna dawng tûra hruai an ni a. An rinna phatsan tûra nêksâwrna tâwk mah se, Daniela leh a ṭhian pathumte chu an Pathian, Jehova lakah an rinawm reng a ni. (Daniela 1:3-8) Kum thum zirtîrna an dawn hnuah, Lal Nebukadnezzara chuan an finna leh an thiamnate avânga fakin, “ram pum puia dâwivaihthiam leh aikaihthiam zawng zawngte ai chuan a lêt sâwmin an ṭha zâwk” tiin ngaih dân a siam a. Daniela leh a ṭhiante chu lal rorêlna ina rawngbâwl tûrin a ruat ta a ni.—Daniela 1:18-20.
Kum sawmbi engemaw zât a liam hnu, kum 90 chho bâwr vêl a nih laiin, Daniela chu lal ina rawngbâwl tûra sâwm a ni a. Chutih laia Babulona rorêltu lal Belsazzara chuan banga mak tak maia kutziak lo lang chu hrilhfiah tûrin a ti a ni. Pathian kaihhruainain Daniela chuan Babulon chu Medo-Persia Lalram lakah a tlâwm dâwn tih a puang a. Babulon chu chumi zân vêk chuan lâk a ni ta a ni.—Daniela 5:1, 13-31.
Tûnah chuan, Medo-Persia rorêlna hnuaiah Daniela chu hotu ni tûra ruat a ni a, Lal Daria chuan ani chu kaisântîr a rilrûk bawk. (Daniela 6:1-3) Amah thîktu hotute chuan Daniela chu sakeibaknei pûka paiha tihhlum tumin an phiarru a, mahse Jehova’n a chhanchhuak a ni. (Daniela 6:4-23) A nun tâwp lamah Daniela hnênah vântirhkoh pakhat a rawn inlâr a, ṭum hnih lai “mi duhawm tak” a nih thu a hrilh a ni.—Daniela 10:11, 19.
Hêng thilthlengte nung taka târ lanna ṭhen hnih nei Bible lemchan Daniela—Dam Chhûnga Rinna Lantîrtu tih chu en rawh.