Jehova Thiltum A Thleng Famkim Dâwn!
“Ka sawi tawh a, ka hlen bawk ang; ka tum tawh a, ka ti bawk ang.”—ISAIA 46:11.
1, 2. (a) Jehova’n eng nge min hrilh? (b) Isaia 46:10, 11 leh 55:11-ah eng thutiam nge kan hmuh?
BIBLE-A thu hmasa ber: “Atîrin Pathianin lei leh vân a siam a,” tih hi tluangtlam hle mah se, thuril tak a ni. (Genesis 1:1) Lei leh vâna Pathian thil siam tam tak zînga tlêmte chauh kan hmu a, vân boruak te, êng te, lei hîpnate chungchânga kan hriatna chu a bei tham hle a. (Thuhriltu 3:11) Mahse, Jehova chuan lei leh mihringte tâna a thiltum chu min hrilh a. Mihringte chu ama anpuiin a siam a, leia hlim taka nung tûrin a duh a ni. (Genesis 1:26) Anni chu a fate an ni ang a, an tân Pa a ni bawk ang.
2 Genesis bung thumnaah, Jehova thiltum tih khaihlak a nih thu kan hre thei a. (Genesis 3:1-7) Mahse, Jehova chinfel theih loh buaina engmah a awm lo va. A kawng dang theitu tumah an awm hek lo. (Isaia 46:10, 11; 55:11) A tîra Jehova thiltum chu a hun takah a thleng famkim ang tih kan chiang thei a ni!
3. (a) Eng zirtîrna pawimawh takin nge Bible thuchah hre thiam tûra min ṭanpui? (b) Engvângin nge chûng zirtîrnate chu tûnah kan sawiho vang? (c) Eng zawhnate nge kan sawiho vang?
3 Leilung leh mihringte tâna Pathian thiltumte bâkah chumi thiltuma Isua chanvo chu kan hre ngei ang. Chûng chu Bible thutak pawimawh tak a ni a, Pathian Thu kan zir ṭan huna kan zir hmasak ber thutak a nih ngei a rinawm. Chûng zirtîrna pawimawh takte zir ve tûrin mi dangte chu ṭanpui kan duh a. Kumina Krista thih Hriatrengnaa lo tel tûra mite kan sâwm hunah chutiang tih theihna hun remchâng chu kan nei a ni. (Luka 22:19, 20) Chu hun pawimawh takah an lo kal chuan, Pathian thiltum ropui takte chungchâng chu an hre thei ang. Chuvângin, tûn hi inkhâwma lo tel tûra mite kan sâwm huna kan hman theih zawhna ṭhenkhatte ngaihtuahna hun ṭha tak a ni. He thuziakah hian, hêng zawhna pathumte hi kan ngaihtuah ang: Leilung leh mihringte tâna Pathian thiltum chu eng nge ni? Eng thil dik lo nge lo awm ta? Engvângin nge Isua tlanna inthawina chu Pathian thiltum tihhlawhtlin nâna thil pawimawh tak a nih?
SIAMTU THILTUM CHU ENG NGE NI?
4. Engtin nge thil siamte’n ‘Pathian ropuizia chu an hriattîr’?
4 Jehova chu Siamtu ropui tak a ni a. Thil engkim chu a ṭha thei ang berin a siam a ni. (Genesis 1:31; Jeremia 10:12) Thil siama kan hmuh mawina leh ruahmanna fel tak aṭangin eng nge kan hriat theih? Jehova thil siam a tê ber aṭanga a lian ber thlengin ṭangkaina an nei vek tih kan hria a. Chu bâkah, mihring timûr makzia i ngaihtuah hunah te, naupiang hlim i hmuh hunah te, leh ni tla tûr mawi tak i hmuh hunahte hian engtin nge i awm? Hêng thilte kan ngaihhlutna chhan chu thil mawi takte hre thei tûra Jehova’n min siam vâng a ni.—Sâm 19:1; 104:24 chhiar rawh.
5. Jehova chuan a thil siam zawng zawngte’n ṭha taka hna an thawhho theih nân eng nge a tih?
5 Jehova chuan a thil siam zawng zawngte tân ramri ṭha tak a siamsak a. Leilung dân leh nungchang lama dânte a siam a ni. Chûng dânte chu lei leh vâna awm zawng zawngte’n ṭha taka hna an thawhho theih nân a siam a. (Sâm 19:7-9) Lei leh vâna thil awmte chuan awmna bîk leh hnathawh dân an nei ṭheuh va. Entîr nân, lei hîpna chuan leilung tuamtu boruak chu leilung nêna inhnaih tlat tûrin a hîp a, chu chuan tuifinriat leh tui fâwn chu a thunun a ni. Lei hîpna tel lo chuan, khawvêlah nunna a awm thei lo. Jehova siam ramrite chuan lei leh vânah ruahmanna ṭha famkim a thlen a. Hei hian leilung leh mihringte tân thiltum A nei tih a târ lang a ni. Kan rawngbâwlnaah, mi dangte chu lei leh vân Siamtu ropuizia hre tûrin kan ṭanpui thei a ni.—Thu Puan 4:11.
6, 7. Jehova’n Adama leh Evi hnênah thilpêk ṭhenkhat eng nge a pêk?
6 Mihringte tâna Jehova thiltum chu leia chatuana nun a ni a. (Genesis 1:28; Sâm 37:29) A thil phal êm avângin Adama leh Evi chu thilpêk hrang hrang a pe a ni. (Jakoba 1:17 chhiar rawh.) Zalên taka duh thlan theihna te, ngaihtuah theihna te, hmangaih theihna te, leh ṭhian siam theihnate a pe a. Siamtu chuan Adama chu biain thil ṭha tih dân tûr chungchângah kaihhruaina a pe a ni. Adama chuan amah pawh tiamin ramsa te, leh leilung enkawl dân tûrte a zir bawk a. (Genesis 2:15-17, 19, 20) Jehova chuan Adama leh Evi chu an tâna thil ṭha a siamsakte hre thei tûrin lei hriatna, pangti hriatna, hmuha hriatna, benga hriatna, leh rim hriat theihna te a pe a. Chutiang chuan, an in nuam takah nun hlim tak an chên thei a ni. Adama leh Evi chuan thawh tûr ngaihven awm tak takte an nei a. Chatuanin thil tharte an zirin an hmu chhuak thei dâwn a ni.
7 Pathian thiltumah eng dangte nge la awm? Jehova chuan Adama leh Evi te chu ṭha famkim fate neih theihna a pe a. An fate pawhin khawvêl pumpui luahkhah a nih thlenga fate neih zêl theihna an nei bawk a ni. Jehova’n mihring hmasa ber Adama leh Evi a hmangaih ang bawkin nu leh pate chu an fate hmangaih tûrin a duh a ni. Mihring chhûngkua hnênah leilung leh a chhûnga thil hlu leh thil mawi zawng zawngte chu a pe a. Chu chu an tân chênna in niin, engtikahmah an hnên ata lâk bo a ni lo vang.—Sâm 115:16.
ENG THIL DIK LO NGE LO AWM TA?
8. Genesis 2:16, 17-a kan hmuh dân chu engvângin nge Pathianin Adama leh Evi hnênah a pêk?
8 Jehova duh dân angin thil a rawn inher chhuak nghâl mai lo. Eng thil nge thleng? Jehova’n Adama leh Evi hnênah an zalênnain chin tâwk a nei tih an hriat theih nân dân mâwlmang tak a pe a. “Huana thing tinrêng rahte hi i duh duhin i ei thei e; a chhia leh a ṭha hriatna thing rah erawh hi chu i ei tûr a ni lo: i ei chuan i ei nî la lain i thi ngei tûr a ni,” tiin a hrilh a ni. (Genesis 2:16, 17) Chu dân chu an tân hriatthiam harsa a ni lo. Chu bâkah, huanah chuan thei tui tak takte a awm avângin thuawih chu an tân thil harsa a ni lo bawk.
9, 10. (a) Setana chuan Jehova chu engti-ah nge a puh? (b) Adama leh Evi’an eng thu tlûkna nge an siam ngai? (A thupui chunga milem en rawh.)
9 Diabol Setana chuan rûl hmangin Evi chu a Pa, Jehova thu âwih lo tûrin a bum a. (Genesis 3:1-5 chhiar rawh; Thu Puan 12:9) Pathian fa mihringte tân “huana thing rah rêng rêng” ei phal a ni lo tiin Setana’n thubuai a siam a ni. Hetianga sawi ang hi a ni: ‘I thil tih duh i ti thei lo tihna em ni?’ A hnuah, hmeichhe hnênah: “Thi teh suh e,” tiin a hrilh a. Chu chu dâwt a ni. Evi chu Pathian thu a ngaihthlâk a ngai lo tih rintîr a tum tlat a. Setana chuan: “In ei nî apang chuan in mit a lo vâr ang . . . tih Pathianin a hre reng a nih chu,” tiin a sawi a ni. Setana chuan, chu theiin hriatna engemaw bîk tak a neihtîr theih avângin Jehova’n eitîr a phal lo niin a sawi a. A tâwpah chuan: “A chhia leh a ṭha hriain Pathian ang in lo ni dâwn,” tih thutiam dik lo tak hi a pe a ni.
10 Adama leh Evi chuan an thiltih tûrah thu tlûkna an siam a ngai a. Pathian thu an âwih dâwn nge, rûl thusawi an âwih zâwk dâwn? Pathian thuâwih loh an thlang chu a lungchhiatthlâk hle. Jehova chu an Pa nihna ata hnâwlin Setana chu an thlang ta zâwk a. Jehova vênhimna tel lovin anmahni thuin an awm ta a ni.—Genesis 3:6-13.
11. Engvângin nge Jehova chuan Adama leh Evi thil sual tih chu a ngaihthah theih loh?
11 Adama leh Evi’n Pathian dân an bawhchhiat hnuah chuan ṭha famkim an ni thei tawh lo va. Chu bâkah, Pathianin sual a huat avângin a hmêlma an lo ni ta a ni. Pathian chu “thil sual hmu thei lo khawpa mit thianghlima,” a ni a. (Habakuka 1:13) Adama leh Evi te sualna chungchângah Jehova’n hma la lo se chuan, a thil siam zawng zawngte hmakhua chu dinhmun hlauhawm takah a awm ngei ang le. Vântirhkohte leh mihringte pawhin A thu-ah an innghah theih dâwn leh dâwn loh an inngaihtuah ngei ang. Mahse, Jehova chu a tehnaah a rinawm a; chu chu a bawhchhe ngai lo vang. (Sâm 119:142) Adama leh Evi chuan zalên taka duhthlan theihna nei mah se, Jehova laka an helna avânga a sawhkhâwkte chu an pumpelh thei lo. A tâwpah chuan an thi a, anmahni siamna vaivutah an kîr leh a ni.—Genesis 3:19.
12. Adama fate chungah eng thil nge thleng?
12 Adama leh Evi’n thei an ei khân, Jehova’n anni chu a chhûngkaw zînga mi angin a pawm tawh lo va. Eden huan aṭang a hnawt chhuak a, an kîr leh thei tawh ngai lo. (Genesis 3:23, 24) Jehova’n an thu tlûkna siam avânga a sawhkhâwkte chu a hmachhawntîr a ni. (Deuteronomy 32:4, 5 chhiar rawh.) Chuvângin, Jehova miziate chu ṭha famkimin an entawn thei tawh lo. Adama chuan nakin hun ropui tak chu atân chauh ni lovin a fate tân pawh a chân a. A fate hnênah ṭhat famkim lohna leh sual leh thihna chauh a hlân chhâwng thei a ni. (Rom 5:12) A fate’n chatuana nun theihna chanvo hlu tak an neih chu Adama chuan a lâk bosak a. Adama leh Evi chuan ṭha famkim fa an nei thei lo va, chutiang bawkin an fate pawhin an nei thei tawh lo. Setana’n Adama leh Evi chu Pathian hnên ata a kal pêntîr aṭang tawh khân, Diabola chuan mihring zawng zawng chungah chutianga thunun chu a tum reng a ni.—Johana 8:44.
TLANNA CHUAN PATHIAN NENA INṬHIANṬHATNA A AWMTIR THEI
13. Jehova’n mihringte tân eng thil nge tihsak a duh?
13 Jehova’n mihringte chu a la hmangaih reng a. Adama leh Evi’n amah hawisan mah se, mihringte nêna inlaichînna ṭha neih chu a la duh reng a ni. Chu bâkah, anni chu thi tûrin a duh lo bawk. (2 Petera 3:9) Chuvângin, Pathian chuan mihringte’n amah nên inṭhianna an neih leh theih nân ruahmanna a siam vat a. A tehna kalh si lovin engtin nge he thil hi a tih theih? I lo en ang u.
Adama leh Evi’n an phatsan hnuah Pathian chuan mihringte nêna inṭhianṭhatna neih leh theih nân ruahmanna a siam nghâl
14. (a) Johana 3:16-a kan hriat angin mihringte chu sual leh thihna ata chhanchhuak tûrin Pathianin eng nge a tih? (b) Mite chu eng zawhnate nge kan sawipui theih?
14 Johana 3:16 chhiar rawh. Hriatrengna inkhâwma lo tel tûra kan sâwm mi tam takte chuan he châng hi an hre chiang hle a. Mahse, Isua inthawina chuan chatuana nunna chu engtin nge a awmtîr theih? Hriatrengna inkhâwma lo tel tûra kan sâwm hunah te, inkhâwma an lo tel hunah te, leh a hnua kan va tlawh hunahte he zawhna chhânna hi hre thiam tûrin mite chu kan ṭanpui thei ang. Tlanna chungchâng an hriatthiam poh leh Jehova finzia leh mihringte a hmangaihzia chu an hre thiam lehzual ang. Tlanna chungchânga eng thu pawimawh nge an hnênah kan hrilh theih ang?
15. Engtin nge Isua chu Adam laka a danglam bîk?
15 Jehova chuan tlanna atâna inhlân thei mi ṭha famkim a pe. Chu mi ṭha famkim chu Jehova chunga a rinawm a ngai a. Mihringte tân a nunna pêk a inhuam a ngai a ni. (Rom 5:17-19) Jehova chuan a thil siam hmasa ber Isua nunna chu vân aṭangin leiah a sawn a. (Johana 1:14) Chuvângin, Isua chu Adama ang bawkin mihring ṭha famkim a rawn ni ta a. Mahse, Adama ang lo takin, Isua chu Jehova’n mi ṭha famkim laka a beisei tehnate milin a nung a ni. Fiahna nasa ber hnuaiah pawh, Pathian dân pakhatmah a bawhchhe ngai lo.
16. Tlanna chu engvângin nge thilpêk hlu tak a nih?
16 Mihring ṭha famkim anga Isua thihna chuan mihringte chu sual leh thihna ata a chhanchhuak. Adama nih theih tûr âwm zawng zawng chu a chiah chiahin a ni vek thei a. Isua chu mihring ṭha famkim a ni a, Pathian chungah a rinawmin, a thu a âwih tlat a ni. (1 Timothea 2:6) Kan tân a thi a, a inthawina avângin mi zawng zawngte chuan chatuana nun theihna hun remchâng an nei a ni. (Matthaia 20:28) Tlanna chu Pathian thiltum hlen chhuahna atân thil pawimawh tak a ni.—2 Korinth 1:19, 20.
JEHOVA’N KAN TAN KIR LEH THEIHNA KAWNG MIN HAWNSAK
17. Tlanna chuan eng nge a tih theih?
17 Jehova chuan tlanna atân nasa takin a chân a. (1 Petera 1:19) Min hlut êm avângin a Fapa hlu tak chu kan tân thihtîr a remti ta a ni. (1 Johana 4:9, 10) Isua chu Adama aiah kan pa a rawn ni a. (1 Korinth 15:45) Chatuana nun theihna hun remchâng mai bâkah, Pathian chhûngkuaa tel theihna pawh min pe a ni. Inthawina avângin, mihringte chu an rawn ṭha famkim leh ang a, Jehova chuan a dânte bawhchhe si lovin anni chu a chhûngkuaah a pawm leh ang. Jehova chunga rinawm zawng zawngte an rawn ṭhat famkim huna a hlimawm dân tûr chu han mitthla teh! A tâwpah chuan, lei leh vâna awm zawng zawngte chu chhûngkaw khat niin an inpumkhat tawh ang. Pathian fate kan ni vek ang.—Rom 8:21.
18. Eng hunah nge Jehova chu “engkima engkim” a nih ang?
18 Kan nu leh pa hmase berte’n Jehova thu âwih lo mah se, ani chuan mihringte chu a la hmangaih reng avângin tlanna a pe a. Ṭha famkim lo kan ni chung pawhin, Setana chuan Jehova chunga rinawm lo tûrin min dang thei lo. Tlanna avângin Jehova’n mi fel ni leh tûrin min ṭanpui ang. “Tupawh Fa hmu a, ring apiangin” chatuan nunna an neih huna an awm dân tûr chu han mitthla teh! (Johana 6:40) Hmangaihna nei tak leh fing tak kan Pa chuan a thiltumte chu hlenin, mihringte chu ṭha famkim ni tûrin a ṭanpui ang a. Tichuan, Jehova chu “engkima engkim” a ni tawh ang.—1 Korinth 15:28.
19. (a) Tlanna avânga kan lâwmna chuan engti tûrin nge min chêttîr ang? (“A Thleng Tlâkte Chu I Zawng Chhuak Zêl Ang U” tih bâwm en rawh.) (b) A dawta thu ziakah eng nge kan sawiho vang?
19 Tlanna chunga kan lâwmna chuan he thilpêk hlu tak chungchâng mi dangte hnêna hrilh tûrin min chêttîr tûr a ni a. Jehova’n tlanna hmangin mihringte hnênah chatuana nun theihna a pe tih mite’n an hriat a ngai a ni. Chu bâkah, tlanna chuan thil tam tak a hlen chhuak bawk. Eden huana Setana chawh chhuah buaina pawh a chingfel ang a. A chinfel dân chu a dawta thu ziakah kan sawiho vang.