Chatuan Nunna Tiamtu Pathian Chu Entawn Rawh
“A fa duh takte angin Pathian awm dân latute ni rawh u.”—EPH. 5:1.
1. Eng tih theihnain nge Pathian miziate entawn tûra min ṭanpui?
JEHOVA chuan mi dangte dinhmuna ding anga inchan theihna min pe a. Kan tawn ngai miah lo dinhmun chu engemaw chenin kan hre thiam thei a ni. (Ephesi 5:1, 2 chhiar rawh.) Pathian min pêk chu ngaihtuah theihna chu engtin nge fing thiam taka kan hman theih? Chu miin min tihnat loh nân eng nge kan tih ngai?
2. Engtin nge kan hrehawm tawrhna chuan Jehova a nghawng?
2 Pathianin hriak thih mi rinawmte tân vâna thih theih lohna nun leh Isua mi rinawm ‘berâm dangte’ tân leia chatuan nunna a tiam avângin kan lâwm hle ang tih chu rinhlelh rual a ni lo. (Joh. 10:16; 17:3; 1 Kor. 15:53) Vâna thih theih lohna nun emaw, leia chatuana nun emaw chu tûn laia hluar tak hrehawm tawrhnate hian a tlâk buak lo ngei ang. Jehova’n Aigupta rama sal tâng a mi Israelte hrehawm tawrhna chu a hriat ang bawkin, kan hrehawm tawrhte pawh a hria a ni. A nihna takah chuan, “an manganna zawng zawngah ani chu a mangang ve ṭhîn a.” (Is. 63:9) A hnu kum zabi tam takah, hmêlmate’n an biak in sak ṭhatna an dodâl avângin Juda mite chu an hlau va, Pathianin an hnênah: “Nangni khawihtu chuan ka mit nautê a khawih a ni mai,” tiin a hrilh a ni. (Zak. 2:8, NW) Nuin a fa sên a hmangaih ang bawkin, Jehova chuan a mite chu a hmangaih a, chu chuan an thlavâng hauh tûrin a chêttîr a ni. (Is. 49:15) Jehova chu mi dangte dinhmunah a inchan thei a, chutianga tih theihna chu min pe ve a ni.—Sâm 103:13, 14.
ISUA’N PATHIAN HMANGAIHNA A LANTIR DAN
3. Isua’n khawngaihna a nei tih engin nge târ lang?
3 Isua chuan mite tawh ang dinhmun chu tâwk ngai lo mah se, mi dangte hrehawm tawrhna chu a hre thiam a ni. Entîr nân, mi pângngaite chuan anmahni bum a, mihring siam chawp dân tam tak hmanga phurrit phurhtîrtu sakhaw hruaitute chu an hlau va. (Mt. 23:4; Mk. 7:1-5; Joh. 7:13) Isua chu hlau ngai lovin, bum pawh tâwk ngai lo mah se, a tawh ngai loh dinhmunte chu a hre thiam a. Chuvângin, “mipuite chu a hmuhin, vêngtu nei lo berâmte anga hrehawm leh darha an awm avângin a khawngaih ta êm êm a.” (Mt. 9:36) A Pa ang bawkin, Isua chuan hmangaihna leh khawngaihna a nei a ni.—Sâm 103:8.
4. Mi dangte hrehawm tawrh a hmuhnain Isua chu engtin nge a nghawng?
4 Mite hrehawm tuar lai a hmuhin, Isua chu an chunga hmangaihna lantîr tûra chêttîrin a awm a. Chuvângin, a Pa hmangaihna chu famkim takin a lantîr a ni. Thu hrila an vah hrep hnuah, Isua leh a zirtîrte chuan hmun fianrialah chawlh hahdam an tum a. Mahse, amah lo nghâktu mipuite a khawngaih avângin, Isua’n anni chu ‘thu tam tak a zirtîr ta a ni.’—Mk 6:30, 31, 34.
JEHOVA HMANGAIHNA KAN ENTAWN THEIH DAN
5, 6. Pathian hmangaihna entawn tûr chuan, engtin nge kan vêngte kan cheibâwl ang? Hrilhfiah rawh. (A thupui chunga milem en rawh.)
5 Pathian hmangaihna chu kan vêngte kan cheibâwl dânah lantîrin kan entawn thei a. Entîr nân: Kristian ṭhalai pakhat, Alan-a chuan mit ṭhat loh avânga lehkha chhiar thei tawh lo unaupa tar tawh tak chungchâng chu a ngaihtuah a. Ani chuan in tin kala rawngbâwl pawh a harsat tawh a ni. Alan-a chuan Isua thusawi: “Miin in chunga an tiha in duh tûr ang zêlin mi chungah pawh ti ve rawh u,” tih chu a hre reng a. (Lk. 6:31) Chuvângin, Alan-a chuan heti hian a inzâwt a, ‘Miin ka chungah eng nge ti se ka duh?’ tiin. A chhânna chu, ‘Football min khelhpui se ka duh!’ tih a ni tawp mai a. Mahse, unaupa kum upa tawh tak chuan ball a khelhpui thei ang em? Isua thusawi chu, ‘An dinhmunah ding ta ila, ka vêngte chuan ka chungah eng an tih nge ka duh ang?’ tiin kan inzâwt tûr a ni a tihna zâwk a ni.
6 Alan-a chu a la naupang a; mahse, a la tawn ngai loh thil chu a ngaihtuah thiam thei a ni. Chu unaupa awm dân chu ngun taka enin, a thusawite a ngaithla a. Alan-a chuan Bible chhiar leh in tin kal harsa ti tawh tarte awm dân chu zawi zawiin a hre thiam chho ta a. Chu unaupa hrehawm tawrhte a hriatthiampui hnu chuan, a ṭanpui dân tûr a hre ta a, ṭanpui pawh a duh ta a ni. Keini pawhin chutiang chu kan ti ve thei a. Pathian hmangaihna entawn tûr chuan, kan unaute dinhmuna ding angah kan inchan tûr a ni.—1 Kor. 12:26.
Hmangaihna lantîrin Jehova chu en tawn rawh (Paragraph 7-na en rawh)
7. Engtin nge an hrehawm tawrhna tawrhpui thei tûr khawpa mi dangte kan hriat theih?
7 Mi dangte hrehawm tawrhna hriatthiam chu a awlsam reng ṭhîn lo. Mite chuan kan hriat ngai loh harsatnate an tâwk a. Mi ṭhenkhat chu inhliam vâng te, natna vâng te, a nih loh leh kum upat vângtein ramtuileilovin an awm a. Mi dangte chuan rilru beidawnna te, a lutuka hlauhthâwnna te, a nih loh leh tihduhdahna te avângin rilru manganna an tâwk a ni. Mi dang lehte chu sakhaw thuhmun vuan lo leh nupa kawp chawi loh chhûngkaw zînga mi an ni. Mi tinte hian harsatna kan nei ṭheuh va, chu chu kan harsatna tawh ngai lohte a ni fo ṭhîn. Chutiang dinhmunah engtin nge Pathian hmangaihna chu kan entawn theih? Mi dangte rilru veizâwng engemaw chen kan hriat thiam theih nân an thusawi ngun taka ngaihthlâkna hmangin kan entawn thei a ni. Hei hian a ṭûl anga thil tia Jehova hmangaihna entawn tûrin min chêttîr ang. Mi tinte mamawh chu inang lo mah se, thlarau lama fuihna kan pe theiin, ṭanpuinate pawh kan pe thei bawk a ni.—Rom 12:15; 1 Petera 3:8 chhiar rawh.
JEHOVA NGILNEIHNA CHU ENTAWN RAWH
8. Engin nge ngilneihna lantîr tûrin Isua chu ṭanpui?
8 Pathian Fapa chuan: “Chungnungbera . . . chuan mi lâwm nachâng hre lote leh mi sualte a khawngaih ṭhîn,” tiin a sawi a. (Lk. 6:35) Isua chuan Pathian ngilneihna a entawn a ni. Chutianga ti tûrin Isua chu engin nge ṭanpui? A thusawi dân leh a thiltih dânin mi dangte rilru a nghawng dân tûr chu ngaihtuah telin, mite chu ngilnei takin a cheibâwl a ni. Entîr nân, hmeichhe sual nia hriat hlawh tak pakhat chuan Isua chu a va pan a, a ṭap a, a mittui chuan a ke a far huh a. Isua’n a inchhîrzia a hria a, ngilnei lo taka a hnar chuan a lungchhiat dân tûr pawh a hre bawk a ni. Chuvângin hnar ahnêkin, a fak a, a ngaidam ta a. Chu bâkah, Pharisai pakhatin chu thil chu a pawm theih loh khân, Isua’n ani chu ngilnei takin a be bawk a ni.—Lk. 7:36-48.
9. Engin nge Pathian ngilneihna entawn tûrin min ṭanpui thei? Entîrna pe rawh.
9 Engtin nge Pathian ngilneihna chu kan entawn theih? Tirhkoh Paula chuan: ‘Lalpa bâwih chuan do tûr a ni si lo va, mi zawng zawng chungah a zaidam tûr a ni,’ tiin a ziak a. (2 Tim. 2:24) Mi zaidam chuan mi dangte rilru tina lo tûra thusawi dân tûr a hria a ni. Hetiang dinhmuna ngilneihna kan lantîr theih dân hi han ngaihtuah teh: Hna thawhnaa kan hotupa chuan hna a thawk ṭha lo va. Engtin nge kan chhân lêt ang? Unaupa pakhat chu thla tam tak a inkhâwm tawh loh hnuah a rawn inkhâwm a. Ani chu engtin nge kan biak ang? Rawngbâwlnaah in neitu chuan: “Tûnah ka be thei hrih lo che,” tiin a sawi a. A dinhmun kan hre thiam ang em? Kan kawppuiin inah heti hian min zâwt a: “Inrinni atâna i ruahmanna chu engah nge min hrilh loh?” tiin. Chu chu ngilnei takin kan chhâng lêt ang em? Mi dangte dinhmuna mahni inchanna leh kan thusawite’n anmahni a nghawng theih dân ngaihtuah lâwkna hmangin, Jehova ngilneihna entawn tûr zâwnga thusawi dân tûr leh thiltih dân tûrte kan hre thiam thei a ni.—Thufingte 15:28 chhiar rawh.
PATHIAN FINNA ENTAWN RAWH
10, 11. Engin nge Pathian finna entawn tûra min ṭanpui thei? Entîrna pe rawh.
10 Kan tawh ngai loh thilte ngaihruat theihna chuan Jehova finna entawn tûr leh kan thiltihin a nghawng theihte hre lâwk tûrin min ṭanpui thei bawk a. Finna chu Jehova mize bulte zînga mi a ni a, a duh chuan thiltih pakhatin a nghawng tûrte chu kim chang takin a hre lâwk thei a ni. Chutianga hriat lâwk theihna chu nei lo mah ila, kan thiltih tumin a nghawng theihte chu kan ngaihtuah tûr a ni. Israel mite chuan Pathian thu an ngaihthlâk lohnain a nghawng tûr chu an ngaihtuah lo va. Pathianin an tân engkim a tihsak chung pawhin, Jehova mit hmuhah thil sual an ti dâwn tih Mosia chuan a hria a. Israel pungkhâwmho hriatah, hêng hla thute telna hla chu a chham a ni: “Finna nei lo hnam an ni a, anmahniah hriat thiamna a awm lo. Aw, fing sela chuan hêng hi an hre thiam ang a, an tûn hnu lam thu an ngaihtuah tûr!” tiin.—Deut. 31:29, 30; 32:28, 29.
11 Pathian finna entawn tûr chuan kan thiltihin a nghawng tûr chu kan ngaihtuah emaw, kan mitthla hial emaw tûr a ni. Entîr nân, ngaihzâwng kan nei a nih chuan mipat hmeichhiatnain mi a hîp theih dân chu kan hriat a ngai a. Jehova nêna kan inlaichînna hlu tak tichhe thei tûr ruahmanna kan siam lo vang a, thil eng mah kan ti bawk hek lo vang! Chu aimahin, he Pathian thâwk khum thu: “Mi hmanghria chuan thil ṭha lo chu a hmuhin a biru ṭhîn a; mi mâwl erawh chuan a tâwn mai ṭhîn a, a tuar phah ṭhîn,” tih nêna inmilin thil i ti zâwk ang u.—Thuf. 22:3.
NGAIHTUAHNA HLAUHAWM CHU PUMPELH RAWH
12. Engtin nge ngaihtuahna chu kan tân thil hlauhawm a nih theih?
12 Mi hmanghria chuan ngaihtuahna chu mei ang a ni thei tih a hria a. Mei chu ṭha taka hman a nih chuan ei rawngbâwlna ang chi-ah te a ṭangkai hle thei a ni. Mahse, thunun a nih loh erawh chuan in leh a chhûnga chêngte a kâng chhiain, a kâng hlum vek thei bawk. Chutiang ang bawkin, Jehova entawn tûra min ṭanpui tûrin ngaihtuahna hman chu a ṭangkai hle a. Mahse, nungchang bawlhhlawhna lam ngaihtuahna chu a hlauhawm thei a ni. Entîr nân, thil sual tih chungchâng kan ngaihtuah ṭhin chuan, a taka tihna a thlen thei a. A nihna takah chuan, nungchang bawlhhlawhna lam ngaihtuah neuh neuhna chuan thlarau lama thihna a thlen thei a ni.—Jakoba 1:14, 15 chhiar rawh.
13. Eng ang nun nge Evi chuan a mitthla mai theih?
13 Hmeichhe hmasa ber, Evi’n ei phal loh “a chhia leh a ṭha hriatna thing rah” ei châkna a neih chhoh dân hi han ngaihtuah teh. (Gen. 2:16, 17) Rûl chuan a hnênah: “Thi teh suh e: in ei ni apang chuan in mit a lo vâr ang a, a chhia leh a ṭha hriain Pathian ang in lo ni dâwn tih Pathianin a hre reng a nih chu,” tiin a hrilh a. Evi chuan “thing rah chu ei mi a ni tih leh, mit la tak a ni tih” a hria a. Eng thil nge thleng ta? “A rah ṭhenkhat chu a lo va, a ei ta a; tin, a pasal a pe ve a, ani pawhin a ei ve ta a.” (Gen. 3:1-6) Evi tân chuan Setana thusawiah thil duhawm tak pakhat a tel niin a lang. A chhia leh a ṭha hrilh hriat nih aiin, mahniin a chhia leh a ṭha chungchângah thu tlûkna a siam thei dâwn tih chu. Chutianga ngaihtuahna chu a va hlauhawm tak êm! Evi pasal, mi sual Adama avângin, “sual khawvêlah a lût a, sual avângin thihna a lût bawk” a ni.—Rom 5:12.
14. Engtin nge nungchang bawlhhlawhna pumpelh tûrin Bible-in min ṭanpui?
14 Eden huana Evi thil sual tihah chuan nungchang bawlhhlawhna a tel lo va. Mahse, Isua chuan nungchang bawlhhlawh ngaihtuahna chu do tûrin heti hian a vaukhân a ni: “Kei erawh chuan, tupawh ngaih châka hmeichhe melh apiang chu, a thinlungah a uirê tawh reng a ni tih ka hrilh a che u,” tiin. (Mt. 5:28) Chu bâkah, Paula pawhin: “In tisa châkna puitlin tûrin engmah insiam suh u,” tiin min vaukhân bawk.—Rom 13:14.
15. Eng ang ro hlute nge kan khâwlkhâwm ang a, engvângin nge?
15 Duhthusâm suangtuahna hlauhawm dang leh chu miin Pathian ngaihsak mang meuh lova hausak dân tûr ringawt a ngaihtuah hi a ni. Mi hausa sum chu “a suangtuah dânah chuan kulh sâng tak a ni.” (Thuf. 18:11) Isua chuan “mahni tâna sum khâwla Pathian lama ngah si lo” mite dinhmun lungchhiatthlâk tak târ lan nân tehkhin thu pakhat a sawi a. (Lk. 12:16-21) A lâwmzâwng thilte kan tih hian Jehova chu a lâwm ṭhîn. (Thuf. 27:11) Jehova pawm tlâk kan nih hian, ‘vâna rote’ khâwlkhâwm kan nih avângin kan va lâwm tak êm! (Mt. 6:20) Jehova nêna inlaichînna ṭha neih chu kan neih theih ro hlu ber a ni tih a chiang hle.
LUNGKHAMNA CHU THUNUN RAWH
16. Lungkhamna thunun theih dân kawng khat chu eng nge ni?
16 ‘Leia rote khâwlkhâwm’ tuma theih tâwp chhuah ni ta ila, kan lungkhamna a nasat dân tûr chu han ngaihtuah teh. (Mt. 6:19) Isua chuan “khawvêl lungkhamna leh hausakna bumna chuan” Lalram thu chu a dîp dâl thei tih târ lang nân tehkhin thu pakhat a hmang a ni. (Mt. 13:18, 19, 22) Sum chungchâng an lungkham emaw, kham lo emaw pawh ni se, mi ṭhenkhat chuan thilte hi a ṭha lo zâwng hlîrin an ngaihtuah a. Mahse, lungkhamna chu thunun a nih loh chuan tisa lam leh thlarau lamah chhiatna a thlen thei a ni. “Lungkham neih hian mi a tihrehawm a, thu ṭha erawh chuan mi a tilâwm ṭhîn,” tih hre rengin, Jehova chu i rinchhan tlat ang u. (Thuf. 12:25) Min hre thiamtu tuemaw hnên aṭanga fuihna thu ṭhate chuan min tihlim thei a. Pathian thlîr dân anga thil thlîrtu kan rinchhan tak kan nu leh pate, kan kawppui te, a nih loh leh kan ṭhian rin tak te chuan kan lungkhamnate tiziaawm tûrin min ṭanpui thei a ni.
17. Engtin nge Jehova chuan kan lungkhamna hmachhawn thei tûra min ṭanpui?
17 Jehova aia kan lungkhamna hre thiam thei zâwk an awm lo va. Paula chuan: “Engah mah mangang suh u; engkimah ṭawngṭai leh dîlin, lâwmthu hril tel zêlin, in duhnate chu Pathian hnênah hriattîrin awm zâwk rawh se. Tichuan Pathian thlamuanna, rilru rêng rênga hriat sên loh khân, in thinlung leh in ngaihtuahnate chu Krista Isuaah chuan a vênsak ang che u,” tiin a ziak a. (Phil. 4:6, 7) Thlarau lam chhiatna lak ata min vêng theitute—unaute, upate, bâwih rinawm te, vântirhkohte, Isua leh Pathian Jehova te—chu ngaihtuah ang che.
18. Engtin nge mi dangte dinhmun ngaihtuah theihna chuan min ṭanpui theih?
18 Kan hriat tawh angin, mi dangte dinhmun ngaihtuah theihna chuan Pathian mizia hmangaihna ang chite entawn tûrin min ṭanpui thei a. (1 Tim. 1:11; 1 Joh. 4:8) Hmangaihna dik tak kan lantîr a, kan thiltihin a nghawng tûrte kan ngaihtuah a, kan hlimna la bo thei lungkhamnate kan pumpelh chuan kan hlim ngei ang. Chuvângin, Pathian min pêk nakin hun beiseina mitthla theihna kan neih chu ṭha taka hmangin, Pathian Jehova hmangaihna te, ngilneihna te, finna te, leh hlimna te chu i entawn ang u.—Rom 12:12. (w15-E 05/15)