Pathian Dânte Chu Kan Ṭhatna Tûr A Ni
“Aw, i dân hi ka va ngaina êm!”—SAM 119:97.
1. Pathian dân zawm chungchânga ngaih dân lâr tak chu eng nge ni?
PATHIAN dân zawm hi tûn laiah a lâr lo hle a. Mi tam tak tân chuan hmuh theih loh thuneitute thu zawm chuan awmzia a nei lo a ni. Kan zain nungchang tehna inthlâk danglam theia rinna hun, chhia leh ṭha thliar hranna ramri chiangkuang tak awm lohna hun, leh dik leh dik lo pawh hriat harsa dinhmun tam tak awmna hunah kan khawsa a ni. (Thufingte 17:15; Isaia 5:20) Khawvêl mi tam takte ngaihtuah dân tlânglâwn tak chu târ langin, tûn hnaia ngaih dân lâkna chuan, “America mi tam tak chuan thil dik, ṭha leh awmze nei chu eng nge ni tih chungchângah mahnia thutâwp siam an duh a ni,” a ti a. Anni chuan “Pathian khuahkhirh hmang lo chu an duh a, dân khirh lo chu an thlang a ni. Nungchang lam emaw, thil dang emawa ngaih dân nghet tak neitu thuneitute chu an duh lo bawk.” Khawtlâng nun zirmi mi pakhat chuan tûn laiah “mite chu nungchang dik leh ṭha chungchângah mahni tâna thutâwp siam ṭheuh tûra beisei an ni,” tih a hmu chhuak a ni. Ani chuan: “Thuneitu apiangin an thupêkte chu mite mamawh ang zêla an siam danglam a ngai a ni,” a ti bawk.
2. Engtin nge Bible-a dân sawi lanna hmasa ber chu Pathian malsâwmna leh a pawmzâwng nihna nên a inkûngkaih tlat?
2 Mi tam takin Jehova dân hlutna chu an rinhlelh avângin, Pathian dânte chu kan ṭhatna tûr a ni tih kan rinna chu kan tihngheh sauh a ngai a. Chuvângin, Bible-a dân sawi lanna hmasa ber ngaihtuah chu a tuiawm hle a ni. Genesis 26:5-ah chuan, Pathian thu: “Abrahama chuan . . . ka thuhrilhte, ka thupêkte, ka thuruatte, ka dânte pawh a zawm,” tia a sawi kan chhiar a ni. Chûng thute chu Jehova’n Abrahama thlahte hnêna dân thupêk chipchiar tak a pêk hma, kum zabi engemaw zâta sawi chhuah a ni a. Engtin nge Pathianin A dânte zawmna tiamin Abrahama thuâwihna chu mal a sâwm? Pathian Jehova chuan: “I thlahah chuan khawvêla chi tin an la thawveng ang,” tih a tiam a ni. (Genesis 22:18) Chuvângin, Pathian dânte zawmna chu a malsâwmna leh a pawmzâwng nihna nên a inkûngkaih tlat a ni.
3. (a) Faka hla phuahtu pakhat chuan Jehova dân chungchângah eng ngaih dân nge a sawi chhuah? (b) Eng zawhnate hian nge kan ngaihtuah phû?
3 Fakna hla phuahtu zînga pakhat—a hnua lal lo ni ta Juda lal fapa—chuan dân nêna dah kawp zen zen ngai loh ngaih dân pakhat a târ lang a. Pathian hnênah: “Aw, i dân hi ka va ngaina êm!” tih a au chhuahpui a ni. (Sâm 119:97) Chu chu ngaihtuahna phâwklêk vânga sawi chhuah mai a ni lo. Pathian dâna târ chhuah a duhzâwngte ngainatzia sawi chhuahna a ni. Pathian Fapa ṭha famkim, Isua Krista pawhin chutiang ngaih dân chu a nei a. Isua chu, hrilh lâwk thua hetianga sawi anga târ lan a ni: “Aw ka Pathian, i duhzâwng tih hi ka lâwmzâwng tak a ni; a ni, i dân thu chu ka thinlungah a awm reng e,” tiin. (Sâm 40:8; Hebrai 10:9) Eng nge kan an ve le? Pathian duhzâwng tih chu kan lâwmzâwng a ni em? Jehova dânte ṭangkaina leh hlâwkna chu kan ring tak zet êm? Pathian dân zawmna chuan amah chibai kan bûknaah, kan nî tin nunah, thutlûkna kan siamah, leh mi dangte nêna kan inlaichînnaah eng hmun nge a chan? Pathian dân ngaina tûr chuan, Pathianin dân siam tûr leh kengkawh tûra dikna a neih chhan kan hre thiam tûr a ni.
Jehova—Dân Pe Tûra Dikna Neitu
4. Engvângin nge Jehova chu Dân pe tûra dikna zawng zawng neitu a nih?
4 Siamtu a nih angin, Jehova chu Dân pe tûra lei leh vâna dikna zawng zawng neitu a ni a. (Thu Puan 4:11) Zâwlnei Isaia chuan: “LALPA chu dân min petu a ni,” a ti. (Isaia 33:22) Ani chuan thil nung leh nung lo zawng zawngte thununtu leilung dân chu a siam a. (Joba 38:4-38; 39:1-12; Sâm 104:5-19) Mihringte pawh hi thil siam an nih avângin Jehova siam leilung dân hnuaiah an awm a. Tin, mihring hi zalên taka duhthlan theihna nei, amaha thil ngaihtuah thei ni mah se, nungchang lam leh thlarau lama Pathian dânte hnuaia a intukluh chauhvin a hlim thei a ni.—Rom 12:1; 1 Korinth 2:14-16.
5. Engtin nge Galatia 6:7-a thu bul kan hmuh chu Pathian dân chungchângah pawh a thlen dik?
5 Kan hriat angin, Jehova leilung dân siam chu tihchhiat theih a ni lo. (Jeremia 33:20, 21) Tuemawin leilung dân ṭhenkhat, lei hîpna dân ang chite kalh ta se, a sawhkhâwk chu a tawrh a ngai a ni. Chutiang bawkin, Jehova nungchang tehna dânte pawh tihdanglam theih a ni lo va, pehhêl theih emaw, a sawhkhâwk tuar lova bawhchhiat theih emaw a ni lo. A sawhkhâwk chu chawplehchilha tawrh a nih nghâl loh pawhin, leilung dân ang bawka kenkawh a ni. “Pathian chu hmuhsit zia a ni lo ve; miin a theh apiang, chu mi vêk chu a seng bawk dâwn.”—Galatia 6:7; 1 Timothea 5:24.
Jehova Dânin A Huam Chin
6. Pathian dân chuan eng angin nge thil a huap zau?
6 Pathian dân pêk langsâr tak chu Mosia Dân hi a ni a. (Rom 7:12) A hnuah chuan, Pathian Jehova chuan Mosia Dân chu “Krista dân” hmangin a thlâkthleng a ni.a (Galatia 6:2; 1 Korinth 9:21) “Dân famkim, zalênna dân” hnuaia awm Kristiante kan nih angin, Pathian kaihhruaina chuan nun kawng engemaw bîk, thurin lam emaw, serh leh sâng lam emaw mai a huap lo tih kan hria a ni. A tehnate chuan chhûngkaw inlaichînnate, sumdâwnna lamte, nula tlangvâl laka nungchang te, Kristianpuite laka rilru put hmang te, leh biakna dika telna te tiamin nun kawng engkim a huap vek a ni.—Jakoba 1:25, 27.
7. Pathian dânte pawimawhzia entîrna pe rawh.
7 Entîr nân, Bible chuan: “Inngaih hmangte emaw, milem betute emaw, uirête emaw, mi hurte emaw, mawngkawhurte emaw, rûk hmangte emaw, mi duhâmte emaw, zu ruih hmangte emaw, mi hau hmangte emaw, hlêprute emawin Pathian ram an luah lo vang,” a ti a. (1 Korinth 6:9, 10) A ni, inngaihna leh uirênate chu “inngaihzâwnna” mai a ni lo. Mawngkawhurna lah “nungphung chi dang” mai a ni hek lo. Chûng chu Jehova dân bawhchhiatna a ni. Chutiang bawkin, rûkrûk te, dâwtsawi te, leh insawichhiat te pawh Jehova dân bawhchhiatna a ni. (Sâm 101:5; Kolossa 3:9; 1 Petera 4:15) Paula’n thu lawi lo sawi leh fiamthu tenawm sawi pumpelh tûra min fuih lai hian, Jakoba chuan uannate a dem thung a ni. (Ephesi 5:4; Jakoba 4:16) Kristiante tân chuan, hêng nungchang kaihhruaina dânte hi Pathian dân ṭha famkim zînga mi vek a ni.—Sâm 19:7.
8. (a) Jehova dân nihphung chu eng nge ni? (b) “Dân” tih nâna Hebrai thu mal hman awmze bul chu eng nge ni?
8 Jehova Thua chutiang dân bulte chuan a dân chu ngainat awm lo leh a ziak ang thlapa thiltih tûr ziak chhuahna mai a ni lo tih a târ lang. Chu chuan ṭhatna thlen thei nungchang zawng zawng nên nun inbûktâwk leh duah tak siam tûra mamawh bulpui chu a siam chhuak a ni. Pathian dân chu mi tichangkâng thei, nungchang mawi, leh ṭangkai tak a ni. (Sâm 119:72) Fakna hla phuahtuin a hman “dân” tih thumal chu Hebrai thu mal toh·rah aṭanga lehlin a ni a. Bible lam mi thiam pakhat chuan: “Chu thu mal chu kawhhmuh, kaihruai, tin zawn, kâp chhuak tih awmze nei thiltih sawina thu mal aṭanga siam chhuah a ni. Chuvângin, a awmzia chu nun dân tihna a ni ang,” a ti. Fakna hla phuahtu tân chuan dân chu Pathian thilthlâwnpêk a ni. Chutiang bawka ngaiin, kan nun dân kan thununtîr tûr a ni dâwn lâwm ni?
9, 10. (a) Engvângin nge innghahna tlâk kaihhruaina kan mamawh? (b) Eng kawng chauhvin nge nun hlawhtling tak leh duhawm tak kan neih theih?
9 Thil siam zawng zawng hian kaihhruaina rin tlâk leh innghahna tlâk an mamawh a. Mihring aia chungnung zâwk Isua leh vântirhkohte pawhin an mamawh a ni. (Sâm 8:5; Johana 5:30; 6:38; Hebrai 2:7; Thu Puan 22:8, 9) Hêng thil siam ṭha famkimte mahin Pathian kaihhruaina an ṭhatpui theih chuan mi ṭha famkim lote phei hi chuan an va ṭhatpui nasa lehzual dâwn êm! Mihring chanchin leh kan mi mal thiltawn hian zâwlnei Jeremia thu sawi a dikzia a târ lang ani: “Aw LALPA, mihring awm dân chu, mahni thu mai a ni lo tih ka hre ta: tungchhova kal mihringah hian, a pheikhai hruai tûr a awm lo,” tih hi.—Jeremia 10:23.
10 Nun hlawhtling tak leh duhawm tak kan neih duh chuan, Pathian kaihhruaina kan zawng tûr a ni. Lal Solomona chuan: “Mi ngaiha kawng dik ni âwm taka lang a tâwp chu thihna kawng ni si a awm,” a ti a, Pathian kaihhruaina tel lova mahni tehkhâwng ang zêla nun a hlauhawmzia a hria a ni.—Thufingte 14:12.
Jehova Dân Kan Ngainat Chhante
11. Engvângin nge Pathian dân hriatthiam chu kan châk ang?
11 Jehova dân hriatthiam châkna nasa tak kan nei tûr a ni. Fakna hla phuahtu chuan: “I dân thu aṭanga thilmak ka hmuh theih nân, ka mitte hi min tihvârsak ang che,” tiin chutiang châkna a neih chu a sawi chhuak a ni. (Sâm 119:18) Pathian leh a kawngte kan lo hriat deuh deuh hian, Isaia thusawi: “Kei hi LALPA in Pathian, in ṭhatna tûra nangmahni zirtîrtu, in kalna tûr kawnga hruaitu che u chu ka ni. Aw nangni hian ka thupêkte chu lo ngaithla ta ula chu aw!” tih a dikzia kan hriatthiamna chu a pung deuh deuh vang. (Isaia 48:17, 18) Jehova chuan a mite’n a thupêkte ngaihsakna hmanga chhiatna an pumpelh leh nun an chen chu a duh tak zet a ni. Tûnah chuan, Pathian dân kan ngainat chhan tûr pawimawh deuh deuhte i bihchiang ang u.
12. Engtin nge Jehova min hriatna chuan Dân petu ṭha ber a nihtîr?
12 Pathian dân chu min hre chiang Bertu hnêna mi a ni. Jehova chu min Siamtu a nih avângin, mihringte a hre chiang êm êm ang tih chu rin tûr a ni. (Sâm 139:1, 2; Tirhkohte 17:24-28) Kan ṭhian ṭha takte, chhûngkhatte, kan nu leh pate meuh pawhin Jehova min hriat chian angin min hre chiang thei lo. Tihah chuan, Pathian chuan keimahni kan inhriat ai pawhin min hre chiang zâwk si a! Min Siamtu chuan kan thlarau lam, ngaihtuahna lam, rilru lam, leh tisa lam mamawhte hriatthiamna tehkhinrual loh chu a nei a ni. Min ngaihsak pah hian, kan taka siam dân te, kan duhthusâm te, leh kan châk zâwngte hriatthiamna nasa tak a lantîr a ni. Jehova chuan kan tlin tâwkte a hria a; mahse, thil ṭha engemaw kan tihtheih tûrte pawh a hre bawk a ni. Fakna hla phuahtu chuan: “Kan taksa siam dân hi a hriat a, vaivut mai kan ni tih a hriat reng avângin,” a ti. (Sâm 103:14) Chuvângin, a dân kan zawm a, a kaihhruaina hnuaia inhuam taka kan intukluh hian thlarau lam himna kan nei thei a ni.—Thufingte 3:19-26.
13. Engvângin nge Jehova chuan kan tâna thil ṭha ber tûr a ngaihtuah a ni tih kan rin tlat theih?
13 Pathian dân chu min Hmangaihtu hnêna mi a ni. Pathian chuan kan chatuan ṭhatna tûr a ngaihtuah nasa hle a. “Mi tam tak tlan nâna a nun pe” tûra a Fapa min pein, man to takin min lei tawh a ni lo vem ni? (Matthaia 20:28) Jehova chuan ‘kan tuar theih tâwk aliam chu thlêmna kan tawh a phal dâwn lo’ tih min tiam lo vem ni? (1 Korinth 10:13) Bible pawhin ‘aman min ngaihsak ṭhîn’ tih min tiam bawk lâwm ni? (1 Petera 5:7) Jehova aia thil siam mihringte tâna kaihhruaina ṭangkai tak pe duhzâwk tumah an awm lo. Ani chuan kan tâna ṭha tûr a hria a, engin nge hlimna thlen thei a, engin nge lungngaihna thlen thei tih pawh a hria a ni. Ṭha famkim lo niin thil sual ti ṭhîn mah ila, felna kan ûm phawt chuan nunna leh malsâwmna thlen thei tûr zâwngin a hmangaihna kan chungah a lantîr a ni.—Ezekiela 33:11.
14. Eng kawng pawimawh takin nge Pathian dân chu mihringte ngaih dân lakah a danglam?
14 Pathian dân chu a inthlâk danglam thei lo rêng rêng. Kan chênna buaina khawvêlah hian Jehova chu lungpui anga ngheta leh chatuan ata chatuan thlenga awma a ni a. (Sâm 90:2) Amah ngei chuan, “kei Lalpa hi ka danglam si lo,” tiin a chanchin a sawi a ni. (Malakia 3:6) Bible-in a sawi angin, Pathian tehnate chu mihringte ngaih dân inthlâk danglam ṭhîn ang a ni lo va; a innghahna tlâk êm êm a ni. (Jakoba 1:17) Entîr nân, rilru awm dân chhui mite chuan naupang khuahkhirh loh chu kum tam tak chhûng an sawi mawi hle a; mahse, a hnuah chuan an zînga ṭhenkhat chuan an ngaih dân thlâkin tûn hmaa an thurâwn siam chu a sual a ni tih an pawm hlawm a ni. He mi chungchânga khawvêl tehna leh kaihhruainate chu thli chhêm len vêl ang maiin a inthlâkkual reng mai a ni. Nimahsela, Jehova Thu chu a inthlâk danglam lo. Kum zabi tam tak kalta khân Bible chuan hmangaihnaa naupang enkawl chungchângah thurâwn a lo pe diam tawh a ni. Tirhkoh Paula chuan: “Pate u, in fate tithinur suh ula, Lalpa thununnaah leh zilhnaah chuan enkawl zâwk rawh u,” tiin a ziak a. (Ephesi 6:4) Jehova tehnate chu a inthlâk danglam dâwn lo tih leh kan rinchhan thei a ni tih hriat chu a va thlamuanthlâk êm!
Pathian Dân Zâwmtute Tâna Malsâwmnate
15, 16. (a) Jehova tehnate kan nunpui chuan eng nge a rah chhuah dâwn? (b) Engtin nge Pathian dân chu inneihnaa kaihruaitu ṭha tak a nih theih?
15 A zâwlnei Isaia hmangin, Pathian chuan: “Ka kâ aṭanga ka thu chhuak chu . . . a hlawhtling . . . ang,” a ti a. (Isaia 55:11) Chutiang bawka chiangin, a Thua kan hmuh tehnate zawm hrâm kan tum chuan kan hlawhtling ang a, thil manhla tak kan thawk chhuakin, hlimna kan hmu ang.
16 Pathian dânte chu inneihna hlawhtling taka hruaitu ṭha a nih dân lo ngaihtuah ta ila. Tirhkoh Paula chuan: “Mi zawng zawng zîngah inneih hi chawimawiin awm sela, khum pawh tihbawlhhlawh lohvin awm rawh se; inngaite leh uirête chu Pathianin a ngaihtuah dâwn si a,” tiin a ziak a ni. (Hebrai 13:4) Nupate chu an inzah tawnin an inhmangaih tawn ṭheuh tûr a ni: “Tupawhin mahni a inhmangaih angin mahni nupui hmangaih ṭheuh sela, nupui pawhin a pasal hlau thiam rawh se.” (Ephesi 5:33) Heta hmangaihna mamawh hi 1 Korinth 13:4-8-a kan hmuh hmangaihna ang hi a ni: “Hmangaihnain a dawhthei a, ngil a nei bawk ṭhîn; hmangaihnain a îtsîk lo va; hmangaihna a infak lo va, a uang lo va, a che mawi lo lo va, mahni hma a sial lo va, a thinur duh lo va, sual lamah a ngaihtuah lo va; fel lohnaah a lâwm lo va, thutak erawh chu a lâwmpui ṭhîn a; engkim a tuar hrâm hrâm a, engkim a ring a, engkim a beisei a, engkim a tuar chhuak ṭhîn. Hmangaihna hi engtikah mah a reh lo vang.” Hetiang hmangaihnaa innghat inneihna chu a hlawhchham ngai lo vang.
17. Zu in chungchânga Jehova tehnate nunpuina chuan eng hlâwkna nge a thlen?
17 Jehova tehnate a ṭangkaizia târ langtu dang chu zu ruihna a dem hi a ni. A ruiha ruih chu sawi loh “uain heh te” pawh a hnâwl hial a ni. (1 Timothea 3:3, 8; Rom 13:13) He mi chungchânga Pathian tehnate ngaihthahtu mi tam tak chuan zu in nasat vâng emaw, zuin a tihpawi zual vâng emawa lo awm natnate chu an tuar a ni. Insûm theihna kawnga Bible thurâwn an ngaihthah avângin ṭhenkhat chuan “chawlh hahdam” nâna zu in ngai khawpa nasain zu an in a ni. A lutuka zu innain a thlen buaina chu a tam hle: chûng zîngah chuan zahawmna hloh te; chhûngkaw inlaichîn ṭhat lohna emaw, chhûngkaw kehchhiatna emaw te; sum khawhralna te; leh hna thawh lai chânna te a tel a ni. (Thufingte 23:19-21, 29-35) He mi chungchânga Jehova tehnate chuan min vênghim a ni lâwm ni?
18. Sum leh pai chungchângah Pathian dânte chu a chhâwrtlâk em? Hrilhfiah rawh.
18 Pathian tehnate chu sum leh pai chungchângah pawh a chhawrtlâk hle bawk a ni. Bible chuan Kristiante chu rinawm tak leh taima tak ni tûrin a fuih a. (Luka 16:10; Ephesi 4:28; Kolossa 3:23, 24) He thurâwn hi an zawm avângin, Kristian tam takte chu an hna aṭanga kaisântîr emaw, mi dangte an hna aṭanga bântîr an nih lai pawha bântîr ve loh emaw an ni ṭhîn. Pathian Lehkha Thuin a khap chîn dân, pawisa khelh te, zial zûk te, leh ruihhlo hman te miin a pumpelhna chuan sum leh pai lama hlâwkna a thlen bawk. Pathian tehnate chuan ei leh bâr lam harsatna a sutkianzia entîrna pêk tûr dang tam tak i la hre ngei ang.
19, 20. Engvângin nge Pathian dânte pawm a, zawm chu a finthlâk?
19 Mihring ṭha famkim lote tân Pathian dânte leh tehnate aṭanga kal pên chu a awl hle a. Sinai Tlânga Israel mite chanchin kha han ngaihtuah teh. Pathian chuan an hnênah: “Ka thu in ngaihthlâk tak zet a, ka thuthlung hi in pawm chuan khawvêl hnam zawng zawng zîngah hian ka tân ro thlan bîk in ni ang,” a ti a. “LALPA sawi zawng zawngte chu kan ti zêl ang e,” tiin an chhâng a ni. Mahse, an nun kawng chuan a va kalh nasa tak êm! (Exodus 19:5, 8; Sâm 106:12, 43) Keini erawh chuan Pathian tehnate chu i pawmin i zâwm zêl zâwk ang u.
20 Kan nun kaihruai tûra Jehova min pêk dân ṭha berte zawm tlat hi a finthlâk a, chu chuan hlimna min thlen a ni. (Sâm 19:7-11) Chutianga Jehova dânte hlawhtling taka zâwm thei tûr chuan, Pathian thu bulte hlutna chu kan hre thiam tûr a ni. Chu chu thuziak dawtleha kan sawiho tûr chu a ni. (w02 4/15)
[Footnote]
a “Krista dân” chungchâng sawihona chipchiar tak chu, Vênnainsâng, September 1, 1996 (English) phêk 14-24-ah en ang che.
I Hre Chhuak Em?
• Engvângin nge Pathian dânte chu kan ṭhatna tûr a ni tih kan rin theih?
• Engvângin nge Jehova dân chu kan ngainat ang?
• Eng kawngtein nge Pathian dânte chu a ṭangkai?
[Phêk 21-naa milem]
Jehova dân a zawm avângin Abrahama chu nasa taka malsâwm a ni
[Phêk 23-naa milemte]
Tûn lai nun lungkhamnate chuan mi tam tak chu Pathian dân ata a la pêng
[Phêk 25-naa milemte]
Lung chunga sak lawng kaihhruaina khâwnvâr in angin, Pathian dân chu a nghet a, a inthlâk danglam thei lo