Jehova’n Tun Laiah Eng Nge Min Phût?
“Chhûm aṭang chuan awin, ‘Hei hi ka Fapa duh tak, ka lawm êm êma chu a ni; ama thu ngai rawh u,’ a ti a.”—MATTHAIA 17:5
1. Engtikin nge Dân chuan a thiltum a hlen?
JEHOVA chuan Israel hnamte hnênah Dân chu a hmêl hmang tam tak nên a pe a. Chûng Dânte chungchângah chuan Tirhkoh Paula chuan: “Chûng chu . . . tisa lam dânte chauh siamṭhat hun hma atân ruat chu a ni,” tiin a ziak a ni. (Hebrai 9:10) Dân hian Israel la bângte chu Isua chu Messia, a nih loh leh Krista anga a pawmtîr khân a thiltum chu a hlen a. Chuvângin, Paula chuan: “Krista chu . . . dân tibângtu a ni si a,” tiin a puang a ni.—Rom 10:4; Galatia 3:19-25; 4:4, 5.
2. Dân hnuaia awmte chu tute nge ni a, chu mi aṭang chuan engtikin nge chhuah an nih?
2 Hei hi, tûn laiah kan chungah hian Dân zam a ni lo tihna em ni? Dik takin, fakna hla ziaktu-in: “[Jehova chuan] a thu chu Jakob-ho hnênah a lantîr a, a thuruatte leh a rorêlte pawh chu Israel-ho hnênah a lantîr ṭhîn. Ani chuan eng hnam chungah mah chutiang chuan a ti ngai lo: a rorêl lah chu an hre hek lo,” tia a hrilhfiah angin mihring tam zâwkte chu Dân hnuaiah an awm ngai lo a ni. (Sâm 147:19, 20) Isua Krista inthawina azâra Pathianin thuthlung thar a siam khân, Israel hnamte tak ngial pawhin Dân an zawm a ngai tawh lo a ni. (Galatia 3:13; Ephesi 2:15; Kolossa 2: 13, 14, 16) A nih leh Dân chu zam a nih tawh loh chuan, Jehova’n tûn laia a rawng bâwl duhte lakah eng nge a phût?
Jehova Phûtte Chu
3, 4. (a) Tûn laia Jehova min phût bul puite chu eng nge ni? (b) Engvângin nge Isua hniak hnung kan zui ang?
3 Isua rawngbâwlna kum hnuhnung ber chhûngin, a tirhkoh Petera, Jakoba, leh Johana te chuan tlâng sâng takah amah chu an zui a, hei hi Hermon Tlâng pang âwihthla sâng lai tak a nih hmêl hle a ni. Chutah chuan Isua inlârna ropui tak an hmu a; tin, Pathian aw ngei chuan: “Hei hi ka fapa duh tak, ka lawm êm êma chu a ni; ama thu ngai rawh u,” ti-a a sawi an hre bawk. (Matthaia 17:1-5) A bul berah chuan, hei hi Jehova min phût chu a ni—a fapa ngaihthlâk leh a zirtîrna leh a entîr siamte zawm hi. (Matthaia 16:24) Chuvângin tirhkoh Petera chuan: “Krista pawh khân a tuarsak che u . . . a hniaka in zuina tûrin entawn tûr a hnutchhiah che u kha,” tiin a ziak rêng a ni.—1 Petera 2:21.
4 Engvângin nge Isua hniak kan zui ang? A chhan chu amah kan entawnin, Pathian Jehova entawn kan nih vâng a ni. Isua chuan leia a lo kal hmâin kum vaibêlchhetak chhût theih loh khawpa rei chu vânah a Pa bulah hun a lo hmang tawh a, a Pa chu a hre chiang êm êm a. (Thufingte 8:22-31; Johana 8:23; 17:5; Kolossa 1:15-17) Leia a awm lai pawhin, Isua chuan rinawm takin a Pa ai a awh a ni. Ani chuan: “Pain mi hrilh ang zêlin hêng thu hi ka sawi zâwk a ni,” tiin, a hrilhfiah a. Dik takin, Isua chuan Jehova chu a nihna ang chiah chiaha a entawn avângin: “Tupawh mi hmu chu Pa hmu a ni,” a ti thei hial a ni.—Johana 8:28; 14:9.
5. Eng dân hnuaiah nge Kristiante chu an awm a, chu dân chu engtik aṭangin nge a nun ṭan?
5 Isua ngaihthlâkna leh amah entawnnaah chuan eng nge tel? Dân hnuaia awm a ni em? ‘Dân hnuaiah ka awm lo’ tiin, tirhkoh Paula chuan a ziak si a. Hetah hian “thuthlung hlui” Israelte nêna Dân thuthlung siam chu a sawi a ni. Paula chuan ‘Krista dân hnuaiah’ a awm a ni tih a hre chiang hle bawk. (1 Korinth 9:20, 21; 2 Korinth 3:14) Dân thuthlung hlui chu tâwpin, “thuthlung thar,” tûn laia Jehova chhiahhlawh zawng zawngte’n an zawm tûr “Krista dân” chu a lo nung ta a ni.—Luka 22:20; Galatia 6:2; Hebrai 8:7-13.
6. “Krista dân” chu eng anga hrilhfiah theih nge a nih a, chu chu engtin nge kan zawm?
6 Jehova chuan Dân thuthlung hlui a tih angin, “Krista dân” chu ziak chhuak leh a hrang thliah thliahin a siam lo va. Krista zuitute tâna he dân tharah chuan, tih tûr leh tih loh tûr kimchang taka pêkna a tel lo a ni. Nimahsela, Jehova chuan a Thu-ah chuan, a Fapa nun kawng leh zirtîrna zau taka chhinchhiahna palite chu a humhalh a. Chu bâkah, mimal khawsak dân, kohhran thiltih dân, chhûngkaw nungchang tûr, leh thil dang chungchângah kaihhruaina ziaka pe tûrin Isua hnungzuitu hmasa te chu a lo chêttîr bawk. (1 Korinth 6:18; 14:26-35; Ephesi 5:21-33; Hebrai 10:24, 25) Kan nun chu Isua Krista zirtîrna leh entîrna nên kan inmiltîrin, leh kum zabi pakhatnaa thâwkkhum Bible ziaktute zilhna kan ngaihsak chuan “Krista dân” kan zâwm tihna a ni. Hei hi tûn laia a mite laka Jehova thil phût chu a ni.
Hmangaihna Pawimawhna Chu
7. A tirhkohte nêna Kalhlen Kût hnunung an neih lai khân Isua’n a dân thu tlângpui chu engtin nge a sawi pawimawh?
7 Dân hnuaiah hmangaihna a pawimawh angin, chu chu Krista dân hnuk pui, a nih loh leh ziarâng pawimawh ber a ni. He thu dik hi C.E. 33-a Kalhlên Kût hmang tûra a tirhkohte nên an inhmuh khân, Isua’n a sawi pawimawh a ni. Chu mi zâna thil thleng tirhkoh Johana’n a tlângpui a sawi chhuahnaah, thinlung tak taka Isua thusawiah chuan hmangaihna chungchâng vawi 28 a tel a ni. Hei hian a dân ziarâng pawimawh ber, a nih loh leh a awmzia dik tak chu a tirhkohte lakah a tipawimawh a ni. Awmze nei takin, Johana chuan chu mi tlaia thil thleng pawimawh tak a ziah chu: “Kalhlên Kût hmain Isuan he khawvêl hi chhuahsana Pa hnêna a kal hun a thleng tawh tih a hria a, amaha mi khawvêla awm a hmangaih ṭhinte chu a tâwp thleng pawhin a hmangaih reng a,” tiin a ṭan a ni.—Johana 13:1.
8. (a) Tirhkohte zîngah inhnialna a awm reng tih engin nge kawhhmuh? (b) Isua’n a tirhkohte hnênah inngaitlâwmna lama zir tûr chu engtin nge a zirtîr?
8 Dinhmun leh thiltihtheihna neih an châkna namên lo chu hneh tûra a ṭanpuina hlawhtling teh chiam lo mah se, Isua chuan a tirhkohte chu a hmangaih hle a ni. Jerusalem an thlen hma thla engemaw zâtah, ‘an zîngah tunge ropui ber ang’ tiin, an inhnial a. Kalhlen Kût hmang tûra khawpui an lo thlen hma chiah pawhin, dinhmun chungchângah inhnialna a chhuak leh a ni. (Marka 9:33-37; 10:35-45) Kalhlen Kût an hmanho hnuhnung ber tûr hmang tûra pindan chungnunga tirhkohte an luh hnu rei lo têa thil thleng chuan hei hi an buai rengna a ni tih a lantîr a ni. Chu tih lai chuan, mi dangte lawm nâna an tih ṭhin, ke insilsakna hun remchâng chu tuman lâk an tum lo va. Inngaihtlâwmna lama zir tûr pêk nân, Isua ngei chuan an kete a sil sak a ni.—Johana 13:2-15; 1 Timothea 5:9, 10.
9. Kalhlen Kût hnuhnung ber zawha thil thleng chu Isua’n engtin nge a hmachhawn?
9 Chu zir tûr chu pe mah se, Kalhlen Kût zawha Isua’n a thih Hriatrengna bul a ṭan laia thilthleng chu chhinchhiah ang che. Chanchin Ṭha Luka ziak chuan: “An zîngah tu ber nge ropui bera a ruat tih thu-ah inhnialna a lo chhuak a,” tiin, a ziak a. Tirhkohte chunga thinrima hauh hrep aiin, Isua chuan thuneihna âtchilh khawvêl lalte lak aṭanga danglam a pawimawhzia chu ngilnei takin a hrilh zâwk a ni. (Luka 22:24-27) Tichuan, ani chuan: “Thupêk thar ka pêk che u hi, inhmangaih ula; keiin ka hmangaih ang che u hian nangni pawh inhmangaih ula,” ti-a sawiin, Krista dân a kila lung tih theih chu a pe a ni.—Johana 13:34.
10. Isua’n a zirtîrte hnênah eng thupêk nge a pêk a, chutah chuan eng nge tel?
10 Chu mi zân reiah chuan Isua chuan Krista neih ang hmangaihna chu eng anga zau tûr nge tih a kawhhmuh a ni. Ani chuan: “Hei hi ka thupêk a ni, keiin ka hmangaih che u ang bawkin nangni inhmangaih ula. Mihringin a ṭhian aia a nun a paih aliama hmangaihna nasa zâwk tuman an nei lo,” a ti a. (Johana 15:12, 13) Isua chuan a hnungzuitute chu a ṭûl chuan an rinpuite aia thih an inhuam tûr a tihna em ni? Chu chu a hmun ngeia lo hmutu Johana lo hriat thiam ve dân a ni: “He miah hian hmangaihna engnge a nih kan hria, amah chuan kan tân a nunna a pêk tâk avângin; keini pawhin unaute tân kan nunna kan pe ve tûr a ni,” ti-a a hnûa a ziah avângin.—1 Johana 3:16.
11. (a) Engtin nge Krista dân kan tihfamkim? (b) Eng entîrna nge Isua’n a siam?
11 Chuvângin, a chungchâng thu mi dangte kan zirtîrna mai hian Krista dân kan tifamkim lo. Isua tih angin kan nungin kan khawsa bawk tûr a ni. Ni e, Isua chuan a thusawina rêng rêngah ṭawngkam mawi leh ṭha a hmang ṭhîn a. Chu chang ni lo, entîrna hmang pawhin a zirtîr bawk. Isua chu vâna thlarau thil siam thiltithei tak ni ṭhîn mah se, leia a Pa tâna rawng bâwl tûrin leh kan nun dân tûr min entîr tûrin remchânna hun a zawng a ni. A inngaitlâwm a, ngil a nei a, mi a ngaihtuah a, mi lungngai leh hnuaichhiahte a ṭanpui bawk. (Matthaia 11:28-30; 20:28; Philippi 2:5-8; 1 Johana 3:8) Tin, Isua’n a zirtîrte chu anmahni a hmangaih anga inhmangaih tâwn ṭheuh tûrin a fuih a ni.
12. Krista dân chuan Jehova hmangaih a ṭûlna chu a a tinêp lo tih engvânga sawi theih nge ni?
12 Jehova hmangaihna—Dân thupêk zînga ropui ber—chuan Krista dânah eng hmun nge a luah? (Matthaia 22:37, 38; Galatia 6:2) A pahnihna em ni? Teh suh e! Jehova hmangaihna leh kan Kristianpuite hmangaihna chu a inkawp tlat a ni. Tirhkoh Johana chuan: “Miin, ‘Pathian ka hmangaih e,’ tiin a unau haw si sela, amah chu dawthei a ni; a unau a hmuh tawh renga mah a hmangaih loh chuan Pathian a hmuh ngai lohva chu engtin nge a hmangaih theih ang?” ti-a a ziah avângin, miin a unau a hmangaih loh chuan Jehova a hmangaih tak tak thei lo a ni.—! Johana 4:20. 1 Johana 3:17, 18 khaikhin rawh.)
13. Isua thupêk thar zirtîrte’n an zawmna rah chhuah chu eng nge ni?
13 Ama’n anmahni a hmangaih ang chiaha inhmangaih tawn ṭheuh tûra Isua’n a zirtîrte thupêk thar a pêk khân, chu mi nghawng chhuah tûr chu a sawi nghâl a. “In inhmangaih chuan mi zawng zawngin ka zirtîrte in ni tih chu miah chuan an hria ang,” tiin. (Johana 13:35) Isua thih hnu kum 100 chuanga mi Tertullian-a sawi dânin, Kristian hmasate unau inhmangaihna chuan chu nghawng chhuah ngei chu a nei a ni. Kristian ni lote’n: ‘En teh u, hêng ho inhmangaih tawn dân leh mi dang tâna thih pawh an inpeihzia hi’ tia Krista hnungzuitute chungchâng an sawi thu Tertullian-a chuan a sawi chhâwng a ni. Keini pawhin: ‘Isua zirtîrte zînga pakhat ka nihzia tichiangtu, chutiang hmangaihna chu ka Kristianpuite chungah ka lantîr ve em?’ tiin, mahni leh mahni kan inzâwt thei a ni.
Kan Hmangaihna Kan Fiah Dân
14, 15. Krista dân zawm chu engin nge harsattîr thei a; mahse, chu mi ti tûr chuan engin nge min ṭanpui thei?
14 Krista hmangaihna ang lantîr chu Jehova chhiahhlawhte tân a pawimawh a. A nih leh, kan Kristianpui mahni hma sial takte hmangaih chu harsa i ti em? Ni e, kan hmuh tawh angin, tirkohte tak ngial pawh anmahni tâna hlâwkna tihpun tumin an inhnial a ni. (Matthaia 20:20-24) Galatia mite pawh thil ho mai maiah an inhnial ṭhîn a ni. Ṭhenawmte hmangaihna chuan Dân a tihfamkim thu a sawi zawhah, Paula chuan: “Nimahsela, in inseh a, in inei tawn si chuan in intihboral tawn loh nân fimkhur rawh u,” tiin anni chu a vaukhân a ni. Pathian thlarau rah leh tisa thiltih te a khaikhin hnûah Paula chuan: “Incho tawna inîtsîk tawnin i inngaihlu suh ang u,” tiin a fuihna chu a belhchhah a. Tichuan, tirhkoh chuan: “In ritphurhte chu inchhâwk tawn rawh u, chutichuan Krista dân thu chu in zâwm a ni ang,” tiin a fuih a ni.—Galatia 5:14–6:2.
15 Krista dân zâwm tûra a phût avângin, Jehova’n min phût tam lutuk em ni? Min vîntute leh kan rilru tinatute chunga ngilneih chu thil harsa a ni ngei mai; mahse, “a fa duh takte angin Pathian awm dân latute” nih chu kan tih tûr rêng a ni tlat si a. (Ephesi 5:1, 2) ‘A mi hmangaihna chu fak tlâka lantîrtu, mi sualte kan la nih laia Krista kan aia thihtîrtu’ Pathian entîr siam chu kan entawn zêl a ngai a ni. (Rom 5:8) Ṭha lo taka min cheibâwltute pawh tiama mi dangte ṭanpuina kawnga hma kan lâkin, Pathian kan entawn a, Krista dân kan zâwm tih hriatna lungawithlâk tak kan nei thei a ni.
16. Pathian leh Isua kan hmangaihna chu engtin nge kan fiah ang?
16 Ṭawngkam mai chauh ni lovin, kan thiltihin kan hmangaihna kan fiah a ni tih kan hre reng tûr a ni. Thil inkaihhnawihte avângin Isua ngei pawhin ṭum khat chu Pathian duhzâwng pawm harsa a ti ve a. Isua chu: “Ka pa, rem i tih chuan he no hi ka hnên ata la sawn rawh” tiin, a ṭawngṭai a; mahse, “nimahse keia thu ni lovin, nangma thu thu ni zâwk rawh se,” tiin, a sawibelh leh thuai a ni. (Luka 22:42) Isua chuan hrehawm zawng zawng tuar mah se, Pathian duhzâwng a ti a ni. (Hebrai 5:7, 8) Thuzawmna hi kan hmangaihna fiahna a ni a, Pathian kawng chu kawng ṭha ber ni-ah kan pawm tih a lantîr bawk. Bible chuan: “Pathian kan hmangaihna chu hei hi a ni, a thupêkte kan zawm hi,” tiin a sawi a ni. Tin, Isua’n a tirhkohte hnênah: “Nangnin mi hmangaih chuan ka thupêkte chu in zâwm ang” tiin, a hrilh bawk.—Johana 14:15.
17. Isua’n a hnung zuittute hnênah eng thupêk bîk nge a neih a, chu chu tûn laiah hman a ni tih engtin nge kan hriat theih?
17 Inhmangaih tawn tûra a hnungzuitute a hrilh mai bâkah, Krista’n eng thupêk bîk nge anni chu a pêk? Anmahni a zirtîr chhan, thuhrilh rawngbâwlna nei tûrin thu a pe a. Petera chuan: “Mi hnêna tlângaupui leh hriattîr tûrin Pathianin thu min pe a ni,” tiin, a sawi a ni. (Tirhkohte 10:42) Isua chuan: “Chutichuan kal ula, hnam tina mi zirtîrahte siam ula, Pa leh Fapa leh thlarau thianghlim hmingah chuan baptis ula, thu ka pêk zawng zawng che u pawm tûrin zirtîr rawh u,” tiin kimchang takin thu a pe a ni. (Matthaia 28:19, 20; Tirhkohte 1:8) Isua chuan chutiang inkaihhruaina chu tûn lai ‘tâwpna huna’ a hnungzuitute lakah pawh hman a nih tûr thu a ti lang a ni: “He ram chanchin ṭha hi hnam zawng zawng hriattîrna tûrin khawvêl zawng zawngah hrilhin a awm ang; chu mi zawhah chuan tâwpna chu a lo thleng ang,” ti-a a sawi avângin. (Daniela 12:4; Matthaia 24:14) Ni chiah e, thu kan hrilh hi Pathian duhzâwng a ni. Chutichung pawh chuan, mi ṭhenkhatte chuan he hna thawk tûra Pathian min phûtna hi a tam lutuk ni-ah an ngai mai thei a ni. Mahse, chu chu a dik rêng em?
Harsa Ni-a a Lan Nachhan
18. Jehova thil phûtte kan tih avânga kan tawrhin eng nge kan hriat reng tûr?
18 Kan hriat tawh angin, hmân lai chanchin tluanchhuakah Jehova chuan mite chu thil phût chi hrang hrang mila nung tûrin a lo phût a. Ti tûra a phûtte hi chi hrang hrang a nih angin, fiahna pawh chi hrang hrang an tâwk a ni. Pathian Fapa duh tak chuan fiahna khirh ber berte a paltlang a, a tâwp a tâwpah chuan Pathian thil phût a tih avângin a râwng thei ang bera tihhlum a ni ta a ni. Mahse, Jehova min phûtte kan tih avânga kan tawrh hian, ani chu chûng fiahnaa mawh phurtu a ni lo tih kan hre reng tûr a ni. (Johana 15:18-20; Jakoba 1:13-15) Setana helna chuan sualna, tawrhna, leh thihna a chhawmlût a; tin, ani hi Jehova’n a chhiahhlawhte laka a phûtte tlin harsattîr dinhmun chi hrang hrang siam ṭhîntu a ni.—Joba 1:6-19; 2:1-8.
19. Pathianin a Fapa kaltlanga min phûtte tih chu engvângin nge chanvo hlu a nih?
19 Jehova chuan, a Fapa kaltlangin he tâwpna hunah hian, mihringte tawrhna zawng zawng tihdamna awm chhun chu Lalram inawpna a ni tih khawvêl puma puangtu A chhiahhlawhte chu a kaihruai a ni. He Pathian sorkâr hian leia buaina zawng zawngte a tibo vek dâwn a ni—indona te, dân bawhchhiatna te, retheihna te, tarna te, natna te, leh thihna te chu. Lalram chuan lei paradis ropui tak, mitthite pawh an thawh lehna tûr chu a chhawmlût bawk ang. (Matthaia 6:9, 10; Luka 23:43; Tirhkohte 24:15; Thu Puan 21:3, 4) Chûng chanchin ṭha puan chhuah chu chanvo hlu a va ni êm! Chuvângin, Jehova’n ti tûra min phût thilah chuan harsatna engmah a awm lo tih chu a chiang a ni. Dodâlna kan tâwk ṭhîn a; mahse, Diabol-Setana leh a khawvêl hian hêng thilah hian mawh an phur a ni.
20. Diabola chona engpawh chu engtin nge kan hmachhawn theih ang?
20 Setana chona siam engpawh chu engtin nge hlawhtling taka i hmachhawn theih ang? Hêng thu: “Ka fapa, fing la, ka thinlung tilâwm rawh; mi sawi chhetute ka chhân theih nân,” tih hi rilrua vawng rengna hmangin kan hmachhawn thei a ni. (Thufingte 27:11) Isua chuan leia a Pa duhzâwng ti tûra vân nun him tak mai a kalsanna hmangin, Jehova chu Setana sawichhiatna a chhântîr thei a ni. (Isaia 53:12; Hebrai 10:7) Mihring angin, Isua chuan fiahna a chunga thleng zawng zawng chu a tuar chhuak vek a; nghaisakna bana thihna thleng a tuar a ni. Amah kan Entawn chuan, keini pawhin tawrhna zawng zawngte chu kan tuarchhuak thei ang a, Jehova min phûtte kan tlin thei ang.—Hebrai 12:1-3.
21. Jehova leh a Fapa-in an lantîr hmangaihna chu engtin nge i ngaih?
21 Pathian leh a Fapa-in kan tâna an lantîr chu hmangaihna a va ni êm! Isua inthawina avângin mihring thu âwihte chuan Paradis-a chatuana nun beiseina an nei a ni. Chuvângin, engmahin kan beiseina a tihbahlah i phal lo vang u. “Pathian Fapa, mi hmangaiha ka aia inpetu” ti-a sawitu Paula tih angin, Isua awmtîr chatuan nun beiseina chu thinlungah i vawng reng zâwk ang u. (Galatia 2:20) Tin, min phût tam lutuk ngai lotu, kan hmangaihna Pathian, Jehova hnênah chuan thinlung taka lâwmna i lantîr ang u.
Engtin nge I Chhân Ang?
◻ Tûn laiah Jehova’n eng nge min phût?
◻ A tirhkohte nêna an zân hnuhnûng berah chuan, Isua’n hmangaihna pawimawhzia engtin nge a sawi pawimawh?
◻ Pathian kan hmangaih a ni tih engtin nge kan fiah theih?
◻ Jehova min phûtte tih chu engvângin nge chanvo hlu a nih?
[Phêk 23-naa milem]
A tirhkohte ke silin, Isua’n eng zir tûr nge a zirtîr?
[Phêk 25-naa milem]
Dodâlna awm mah se, chanhin ṭha hrilhna chu chanvo hlu duhawm tak a ni