Kan “Ram”a Jehova Malsawmna
“Luite an luanna apiangah rannungten an dam phah ang”—EZEKIELA 47:9.
1, 2. (a) Tui chu engtianga pawimawh nge a nih? (b) Ezekiela inlârnaa lui chuan eng nge a entîr?
TUI hi thil ngaihsânawm tak a ni. Nunna nei zawng zawngte hi hemi rinchhana awm vek an ni. Tumah hi a tel lo chuan rei kan dam thei lo. Tui chuan bawlhhlawhte a tifaiin a tihbo theih avângin, keini pawhin intihfai nân kan hmang a ni. Tichuan kan taksa, kan thawmhnaw, leh kan ei leh in thlengin kan silfai ṭhîn. Chutianga kan tihin kan nunna kan chhanhim thei ang.
2 Bible chuan nunna atâna Jehova thlarau lam châwmna entîr nân tui a hmang a. (Jeremia 2:13; Johana 4:7-15) He châwmna hian Krista tlanna inthawina a zâra a mite faina leh a thua hmuh Pathian hriatna pawh a huam tel a ni. (Ephesi 5:25-27) Ezekiela hmuh biak in inlârnaa lui mak tak mai biak in aṭanga rawn luang pawh chuan chutiang nun pêk malsâwmna chu a entîr a ni. Mahse, engtikah nge chu lui chu a luan a, chu chuan tûn laiah kan tân engnge awmzia a neih?
Ram Siamṭhat Leha Tui Luang
3. Ezekiela 47:2-12-a a sawi angin, Ezekiela thil tawn eng nge?
3 Babulon-a sal tâng Ezekiela mite chuan Jehova châwmna an mamawh tak zet a ni. Chuvângin, hmun thianghlim aṭanga tui lo luanga, biak in inlârnaa lo luang chhuak hmuh chu Ezekiel tân chuan fuihna a va ni teh rêng êm! Vântirhkoh chuan chu luite inkâr hlat lam chu tawng 1,000-a teh chhuak a. A thûk zâwng chu kheimit chen aṭangin khûp thlêng, chuta ṭangin kâwng thlêng, chuta ṭangin tui zângkhauh tak hleuh tham a lo ni ta a ni. Chu lui chuan nunna leh ṭhatna a thlen a ni. (Ezekiela 47:2-11) “A luikamah chuan a kam tuakin thei kûng tinrêng a ṭo vang a, . . . a rah chu ei atân a ni ang,” tiin, Ezekiela chu hriattîr a ni. (Ezekiela 47:12) Chu luipui chu Tuipui Thi-a luan luh chuan—tui nunna nei lo taksa chuan—nun a lo nei ta! Sangha an chêng a, sangha mana sumdâwnna a hlawhtling a ni.
4, 5. Ezekiela hrilhlâwkna nêna inang êm êm lui chungchânga Joela hrilh lâwkna eng nge ni a, engvângin nge a pawimawh?
4 He hrilh lâwkna mawi tak hian Juda saltângho chu kum zahnih aia tam kaltaa chhinchhiah hrilh lâwkna dang: “Jehova in aṭangin tuikhûr a lo chik chhuak ang a, Sittim kawr ruam a tihnâwng ang,” tih chu a hriatnawntîr thei a ni.a (Joela 3:18) Ezekiela hrilh lâwkna ang bawkin, Joela hrilh lâwkna chuan Pathian in, biak in aṭanga lui luang chhuak tûr leh, ram ro chu nun a pêk leh tûr thu a sawi lâwk a ni.
5 Vênnainsâng chuan kum tam tak aṭangin he Joela hrilhlâwkna hi kan hunah a thleng famkim a ni tih an lo sawifiah a ni.b Dik takin, Ezekiela hmuh in ang chiah inlârna pawh chutiang thu bawk a ni. Tûn laia Pathian mite ram siamṭhatah, hmân lai Israel ang chiahin Jehova malsâwmna a luang tak zet a ni.
Malsâwmna Chak Taka Luang
6. Inlârnaa hmuh maichâma thisen thehdarh chuan Judate chu eng nge a hriatnawntîr tûr?
6 Pathian mi siamṭhat lehte chunga malsâwmna bul eng nge? Awle, Pathian biak in aṭanga tui luang kha hre reng la. Chutiang chiah chuan tûn laiah, a thlarau lam biak in ropui tak kal tlangin Jehova malsâwmna chu a lo kal a ni—chibaibûkna thianghlim atâna remruatna chu. Ezekiela inlârna hian thil pawimawh chipchiar tak thlengin a sawi belh a. Hung chhûngnung zâwkah chuan, tui chuan maichâm chhim lam chu a luan tlang a ni. (Ezekiela 47:1) Maichâm chu biak in inlarnaa a lai taka awm a ni. Jehova chuan Ezekiela chu chipchiar takin a hrilh a; tin, thil hlan thisen chu a chungah thehdarh tûrin thu a pe bawk a ni. (Ezekiela 43:13-18, 20) Maichâm chuan Israel zawng zawng tân awmze ropui tak a nei a ni. Jehova nêna an thuthlung chu Mosia’n Sinai Tlâng bula maichâm chunga thisen a thehdarh hma hun rei tak tawhah khân buatsaih a lo ni diam tawh a ni. (Exodus 24:4-8) Inlârnaa maichâm chunga thisen thehdarhna chuan engtik niah emaw, an ram siamṭhatah chuan an la kîr leh ang a, chu amah nêna an thuthlung an zawm chhûng chu Jehova malsawmna in a leih ang tih a hriatnawntir ang.—Deuteronomy 28:1-14)
7. He entîr nei maichâmah hian tûn lai Kristianten eng awmzia nge an hmuh?
7 Chutiang chiahin, tûn laia Pathian mite pawh dân kal tlanga malsâwm an ni a—dân thar ṭha zâwk chu. (Jeremia 31:31-34) Chu pawh chu hun rei tak kal tawhah Isua Krista thisen hmanga buatsaih a ni tawh a ni. (Hebrai 9:15-20) Tûn laiah, thuthlung pâwl, hriak thihte zînga mi kan ni emaw, a nih loh leh chu mi hlâwkpuitu “berâm dang” zînga mi kan nih pawhin, maichâm entîrnaah chuan awmze ropui tak kan hmu thei a, chu mi hlâwkpuitute kan ni. Chu chuan, Krista tlanna nêna inzawm Pathian duhzâwng a entîr a. (Johana 10:16; Hebrai 10:10) Entîr nei maichâm chu thlarau lam biak ina a laipui ber a nih ang chiahin, Isua tlanna inthawina chu chibaibûkna thianghlim ni tûra a laipui ber a ni. Chu chu kan sualte ngaihdamna tûra a bulpui ber a nih bâkah, hma lam hun atâna kan zaa beiseina bulpui ber a ni. (1 Johana 2:2) Thuthlung thar, “Krista dân” nêna dân pâwl hmanga nung bawk tûrin kan bei tûr a ni. (Galatia 6:2) Chu chu kan tih chhûng chu, nunna atâna Jehova châwmna chu kan hlâwkpui dâwn a ni.
8. (a) Biak in inlârna hung chhûngnung zâwkah eng nge hmaih a nih? (b) Biak in inlârnaah puithiamte chu eng hmangin nge an in tihthianghlim theih?
8 Chutiang hlâwkna pakhat chu Jehova hmaa thianghlim taka dinna hi a ni. Biak in inlârna-ah, hung chhûngnung thluthlung bâwm hungchhûnga thil langsâr tak leh Solomona biak ina langsâr tak—maihûn ropui, a hnua tuipui tia koh tâk, puithiamte insilna tûr chu hmaih a ni. (Exodus 30:17-21; 2 Chronicles 4:2-6) Ezekiela hmuh biak in inlârnaa puithiamten insilfaina tûra an hman theih chu eng nge? Chu lui mak tak hung chhûngnung kal tlanga luang chu pawm a ni! Ni e, Jehova chuan chu mi hmanga fai tûr a nih loh leh thianghlima ding tûrin mal a sâwm dâwn a ni.
9. Engtin nge hriak thihte leh mipui nasa takte chu tûn laiah thianghlim taka an din theih?
9 Chutiang bawkin tûn laiah, hriak thihte chu Jehova hmaa thianghlima dingin malsâwm an ni a. Jehova chuan an ni chu thianghlima enin, mi felte angin a puang a. (Rom 5:1, 2) Puithiamho hnam ni veloten an entîr “mipui nasa” tak te chungchâng eng nge ni ve le? Hungchhûng pâwn zâwkah rawngbâwlin, lui pângngai bawk chu biak in inlârnaa pêng pakhatah chuan a luang a ni. Tichuan, tirhkoh Johana’n mipui nasa tak puan vâr sina thlarau lam biak in hungchhûnga chibai an bûk a hmuh chu thil inawm a va ni êm! (Thu Puan 7:9-14) He hmingchhiatna khawvêlah hian chutianga ngaih nimahsela engmah a ni lo, Isua krista tlanna inthawinaa rinna an lantîr chhûng zawng chu, Jehova chuan fai leh thianghlimah a ngai reng a ni. Engtin nge rinna an lantîr? Isua hniak hnunga zuiin, a tlanna inthawinaah chuan rinna pumhlûm an nei a ni.—1 Petera 2:21)
10, 11. Entîr nei tuiin a entîr pawimawh tak pakhat eng nge ni a, engtin nge lui tihzauh nasa tak nên a inlaichîn?
10 Sawi tawh angin, he entîr nei tui hian pawimawhna dang a nei leh a—hriatna chu. Israel siamṭhatlehah chuan, Jehova’n a mite chu puithiamte hmanga Pathian lehkha thu zirtîrna nên mal a sâwm a ni. (Ezekiela 44:23) Chumi nêna khaikhin theihin, Jehova chuan “lal puithiamte” kal tlangin a thutak Thu chungchâng zirtîrna zau zâwkin tûn laia a mite chu mal a sâwm a ni. (1 Petera 2:9) Pathian Jehova chungchâng, mihringte chungchânga a thil tum, leh a bîk takin Isua Krista leh Messia Lalram hriatna chu he hun hnuhnûng chhûng hian chak takin a pung zêl a. Thlarau lam tuaitharlehna tui thûk tak kan dawn hi a va ropui êm!—Daniela 12:4.
11 Vântirhkohvin a teh lui chu a thûk telh telh ang chiahin, Jehova hnên ata nun pe malsâwmna luang chu malsâwm kan thlarau lam rama lo lûtte mamawh phuhrûk a nih nân a pung chho tial tial a ni. Siamtharlehna hrilh lâwkna dang chuan: “In zînga hman tê ber pawh hnam ropui tak an ni ang a, hnam tlêmte pawh hnam chak tak an ni ang: kei LALPA hian a hun hunah chuan ka thlentîr thuai ang,” tiin, a sawi lâwk a ni. (Isaia 60:22) Hêng thute hi a thleng dik a—mi vaibêlchhe tam takte chu chibai bûkna thianghlim zâwm tûrin an lo kal khâwm a ni. Jehova chuan a lam hawi zawng zawngte tân lâk theihin “tui” hnianghnâr tâwk tak a siam a ni. (Thu Puan 22:17) A ni chuan a lei lam inawpna pâwlin Bible leh Bible thu leh hla chu khawvêl pumpuiah ṭawng za tam takin an sem darh a ni tih a hria a ni. Chutiang bawkin, Kristian inkhâwmte leh inkhâwmpuite chu khawvêl pum huapin buatsaih a ni a, chutichuan kan zavaiin thutak tuifîm taka chawm kan ni thei ang. Chutiang châwmna chuan mite engtin nge a nghawng?
Tuiin Nunna a Thlen!
12. (a) Ezekiela inlârnaa thingte khân an rahchhuah ang kha engvângin nge an chhuah theih? (b) Hêng thing rah ṭha takte hian hun hnuhnungah eng nge an entîr?
12 Ezekiela’n inlârnaa a hmuh lui chuan nunna leh hriselna a thlen a ni. Ezekiela’n chu lui kam tuakah chuan thing a ṭo dâwn tih a hriat chuan: “Chûngte chu a hnah a vuai ngai lovin a rah lo ngai hek lo vang, . . . a rah chu ei atân a ni ang a, a hnah chu tihdam nân a ni ang,” tia hrilh a ni. Engvângin nge hêng thingte hian nih dân mak taka rah a chhuah? “Hmun thianghlim aṭanga lui lo luang chhuak châwm a nih avângin.” (Ezekiela 47:12) He entîr nei thingte hian Isua tlanna inthawina azâra famkimna tûrin mihringte siamṭhatlehna atâna Pathian châwmna zawng zawng a entîr a ni. Tûn lai khawvêlah pawh, hriak thih la bângte chuan thlarau lam châwmna leh tihdamna semnaah hma an hruai a. Mi 144,000 ten an vân lam chawimawina an dawn zawh vek hnuah, Krista nên a rorêl puitu anga an puithiam ang rawngbâwlna aṭanga hlâwkna bulpui ber chu hun lo thleng tûrah an zauh ang a, a tâwpah chuan Adama thihna hnehna pumhlûm chu a thleng a ni.—Thu Puan 5:9, 10; 21:2-4
13. Kan hunah eng tihdamna nge hlen a nih?
13 Chu inlârna lui chu nunna nei lo Tuipui Thi-ah chuan a luang lût a, chu mi dawng pha zawng zawngte chu a tidam ta a. He tuipui hian thlarau lama seilenna thi a entîr a ni. Mahse, “luite chu an luanna apiangah” nunna a awm a. (Ezekiela 47:9) Chutiang bawkin, hun hnuhnungah hian, mipuite chu thlarau lam nun nei tûrin nunna tui awmna apiangah an lo kal mêk a ni. Chutiang nun pêk thar hmasa ber pakhat chu kum 1919-a hriak thih a la bângte an ni. Thi ang mai dinhmun aṭangin leh phûr lohna dinhmun aṭangin thlarau lam nunnah an lo kîr leh thuai a ni. (Ezekiela 37:1-14; Thu Puan 11:3, 7-12) Chûng tui pawimawh takte chuan thlarau lama thi mi dangte an thlen chinah chuan chûngte chuan nun lo neiin, berâm dangte mipui nasa tak eng lai pawha pung reng chu an siam ta a, Jehova hmangaiha, a rawngbâwltute chu. Nakin lawkah, he châwmna hi tho leh mi tam takte hnênah tihzauh a ni dâwn a ni.
14. Sangha mana sumdâwnna Tuipui Thi kam tluana ṭhangduah tak khân tûn laiah eng nge a entîr?
14 Thlarau lam thiltihtheihna chuan rahchhuah theihna a hring chhuak a ni. Hei hi a hmaa thi tuipui kama sanghaa sumdâwnna hmun pui chak taka lo ṭhanglian ta hmanga tehkhin a ni. Isua chuan a zirtîrte hnênah: “Mihring mantuah ka siam ang che u,” tiin, a hrilh a ni. (Matthaia 4:19) Hun hnuhnungah, sangha manna hna chu hriak thih la bâng kal khâwmte hnênah thawh ṭan a ni tawh a; mahse, chutah chuan a tâwp mai lo. Jehova thlarau lam biak in aṭanga nunna tui chuan, hriatna dika malsâwmna huam telin, hnam zawng zawng mipuite a nghawng a ni. Tui chu a thlen phâkna hmun apiangah thlarau nunna a siam a ni.
15. Nunna atâna Pathian châwmna chu mi zawng zawngin an pawm lovang tih engin nge tilang a, chûng mite tâna rahchhuah tâwpna chu eng nge?
15 Dik takin, mi zawng zawngin nunna thuchah chu tûnah duhawm takin an pawm lo va, Krista Kum Sâng Rorêlna hun chhûnga kaihthawhlehte pawhin an pawm vek hek lovang. (Isaia 65:20; Thu Puan 21:8) Vântirhkoh chuan tuipui ṭhenkhatte chu tihṭhat a ni lo tih a puang a. Hêng nunna nei lo hmun dâmte chu ‘chi khur atâna hnutchhiah’ a ni. (Ezekiela 47:11) Kan hun laia mipui zawng zawng Jehova nunna tui pêkte chuan an pawm vek lo va. (Isaia 6:10) Thlarau lama thite leh damlohna dinhmuna din la thlang chhunzawm zêl tute chu chi khur atâna hnutchhiah an ni ang a, chatuan atân Armageddon-ah tihchhiat an ni ang. (Thu Puan 19:11-21) Nimahsela, rinawm taka he tui in rengtute chuan he hrilh lâwk thlenfamkimna hmuh leh damkhawchhuah chu an beisei thei a ni.
Paradise a Lui Luang Chu
16. Engtik hunah leh engtin nge Ezekiela inlârna hian a thlenfamkimna tâwp a neih dâwn?
16 Siamṭhatlehna hrilh lâwk thu dang ang bawkin, Ezekiela hmuh Biak in inlârna pawh hian Kum Sâng Rorêl chhûnga a thlen famkim tâwpna a hmu a ni. Mahse, puithiam pâwlte chu he leiah hian an awm tawh dâwn lo va, “Pathian leh Krista puithiamte an ni ang a, amah nên kum sângkhat rorêlin an awm zâwk ang,” (Thu Puan 20:6) He vân lam puithiamte hian Krista tlanna inthawina hlâwkna pumhlûm enkawlnaah chuan Krista nên an thawkho dâwn a ni. Tichuan, mi felte chu an him ang a, famkimna a siamṭhat an ni ang!—Johana 3:17.
17, 18. (a) Thu Puan 22:1, 2-ah nunna lui hi engtin nge a hrilhfiah a, chu inlârna atâna hmanna hun pawimawh ber chu eng hun nge? (b) Engvânginnge Paradis-ah nunna tui lui chu tihlenna hun ropui tak hmuh a nih ang?
17 Dik takin, Ezekiela lui hmuh chu nunna tui chak berin a luang zêl ang. Hei hi Thu Puan 22:1 2-a chhinchhiah: “Ani chuan a kawtlai lai taka nunna tui lui, Krustal lung anga tle, Pathian leh Berâm No lalṭhutphaha lo chhuak mi entîr a. Tin, lui kam tuakah chuan Nunna Thing, chi hrang sâwm leh pahniha rah, thla kipa rah a awm a; chu thing hnahte chu hnam tin tihdamna tûr a ni,” tia hrilh lâwkna atâna hmanna hun pawimawh ber a ni.
18 Kum Sâng Rorêl chhûngin, damlohna zawng zawng—tisa lam, rilru lam, leh thinlung lam—tihdam a ni ang. Hei hi entîr nei thing hmanga “hnamte tihdamna” hmangin chiang taka entîr a ni. “Chu mi khuaa awm chuan: ‘Ka dam lo ve,’ an ti lo vang,” Krista leh mi 1,44,000-te awpna hmanga ruahmannate chungah lâwm thu awm rawh se. (Isaia 33:24) Tin, lui chu amah tihlenna ropui ber hunah chuan a lût ang. Chûng nunna tui thianghlim in tûr mi kaihthawhlehte chu maktaduai tam tak, tlûklehdingâwn tam tak pawh an ni mahna, chûng châwm nân chuan a zau deuh deuhin a thûk deuh deuh dâwn a ni. Inlârna lui chuan Tuipui Thi chu nunna a pe a, a luanna apiangah nunna a thlen a ni. Paradis-ah chuan, mi zawng zawngte chu hriatna kima tihnun an ni leh ang a, tlanna hlâwkna an tâna tihzauhah chuan rinna an lantîr phawt chuan Adama thihna rochun aṭangin tihdamin an awm ang. Thu Puan 20:12 chuan chûng niah chuan “lehkhabute” hawn a ni ang a, kaihthawhlehte ṭangkaipui tûr hriatthiamna êng belhna a pêk tûr thu a sawi lâwk a ni. Lungchhiatthlâktakin, ṭhenkhatte chuan Paradis-ah pawh tihdam chu an la hnâwl ang. Chûng helte chu chatuana tihboralna ‘chi khur atân hnutchhiah an ni ang.’—Thu Puan 20:15.
19. (a) Ram thendarhna chu engtin nge Paradis-ah a famkim ang? (b) Khawpuiin Paradis-a eng pianhmang nge a entîr? (c) Biak in aṭanga engemaw zâta hlâa khawpui hmun awm chu eng nge a pawimawhna?
19 Chutih hunah chuan, Ezekiela inlârna-a ram ṭhendarhna a tâwp thlenfamkimna hmuh a ni bawk ang. Ezekiel-a chuan ram chu a dân ang thlapa ṭhendarh a hmu a ni; chutiang bawkin, Kristian rinawm tinte chuan Paradis-ah chuan ram chhawm an nei dâwn tih an chiang thei a ni. Chutiang bawkin, mahnia in neih a, chuta chêng a enkawl duhna chu chutiang ngei chuan a thleng famkim dâwn a ni. (Isaia 65:21; 1 Korinth 14:33) Ezekiela khawpui hmuh chuan leithar atâna Jehova remruat inawpna leh remruatna chiah chu a entîr a ni. Hriak thih puithiam pâwlte chu mihring zîngah taksa puin an awm tawh dâwn lo va. Chu inlârnna chuan ram ‘thianghlim lo’ a khawpui chu biak in aṭanga engemaw chena hlâ a ni tih sawifiahna hmangin a tam thei ang ber thu a râwn a ni. (Ezekiela 48:15) Mi 1,44,000-ten Krista nên vâna an awp laiin, Lal chuan leiah aiawhtu a nei lo chuang lo vang. A khua leh tuite chu lalhote kaihhruaina leh hmangaih enkawlna aṭangin nasa takin an hlâwk dâwn a ni. Tichuan, sawkâr dik tak chu leiah ni lo, vânah a lo awm dâwn a ni. Leia mi tupawh, lalho pâwl pawh tiamin, Messia Lalramah chuan an intulût ang.—Daniela 2:44; 7:14, 18, 22
20, 21. (a) Engvângin nge khawpui hming chu a inhmeh êm êm? (b) Ezekiela inlârna hriatthiamna chuan mahni leh mahni inzawh tûr eng zawhnate nge a siam?
20 Ezekiela hrilh lâwk thu hnuhnung ber: “Chumi nî aṭang chuan khawpui hming chu LALPA awmna hmun tih a ni tûr a ni,” tih hi chhinchhiah rawh. (Ezekiela 48:35) He khawpui hi mihring chakna emaw, hnehna emaw hnêna pêkin a awm lo vang a, tu mihring thu mah kenkawh a ni hek lovang. Chu chu Jehova khawpui a ni a, a ngaihtuahna leh hmangaihna, nunnêmna kawngtein a tuam reng a ni. (Jakoba 3:17) Hei hian Jehova’n a siam mihring pâwl “leithar” a chhûnga hma lam hun chatuana tâwp thei lo awm chu mal a sâwm dâwn tih lâwm taka tiamna min pe a ni.—2 Petera 3:13.
21 Kan hmaa beiseina awmah chuan kan phûr lo em ni? Tichuan, inmil takin he thu: ‘Ezekiela inlârnaa malsâwmna mak tak puanchhuah chu engtin nge ka chhan lêt?,’ tih hi mi mal tinte kan inzawh tûr a ni. Enkawltute, hriak thih la bângte leh kan nghahfâk lal hoten hmangaih taka hna an thawh chu rinawm takin ka ṭanpui em? Ka nun chhûngril takah biakna thianghlim ka siam em? Tûn laia nunna tui hnianghnâr taka luang chu hlâwkna kimin ka la em? Kan zain chatuana Jehova châwmnaah chuan hlimin chutiang tih chu i chhunzawm zêl ang u.
[Footnote-te]
a He ruam luipui hian, Jerusalem chhimchhak aṭanga luanga Tuipui Thi-a tâwp lui sei tak Kidron ruam hi a kâwk thei. He lai hmun hi tui awm lo leh kumtluana ro a ni.
b Vênnainsâng 1881 (English), May ni 1-a chhuak leh 1981, June ni 1-a chhuakte en rawh.
Engtin nge I Chhân Ang?
◻ Biak in aṭanga tui lo luang chuan eng nge a entîr?
◻ Chu entîr nei tui hmang chuan Jehova’n eng tihdamna nge a hlenchhuah a, engvângin nge lui chu nasa taka a pun?
◻ Lui kam tuaka thing ṭote chuan eng nge a entîr?
◻ Kum Sâng Rorêl chhûngin khawpui chuan eng nge a entîr ang a, engvângin nge khawpui hming chu a inhmeh êm êm?
[Phêk 23-naa milem]
Nunna lui chuan chhandamna atâna Pathian châwmna a entîr a ni