Bung Sawm Leh Pakhat
‘Lalram Chu Zawng Hmasa Rawh’
1. (a) Engvângin nge Isua’n a thu ngaithlatute chu Lalram zawng hmasa tûra a fuih? (b) Eng zawhna nge mahni leh mahni kan inzawh ang?
KUM 1,900 aia tam liam taa Galili rama a thusawina pakhatah Isua chuan a thu ngaithlatute chu: “[Pathian] ram leh a felna chu zawng hmasa zâwk rawh u,” tiin a lo fuih a. Engvângin nge chuti taka a hmanhmawhthlâk? Krista’n Lalram thuneihna a chan nân kum zabi tam tak a la ngai a ni lâwm ni? Ngai e, mahse Messia Lalram chu Jehova’n a lal chungnunna thiam a chantîrna tûr leh lei tâna a thiltum ropui tak a tihfamkimna tûr hmanrua a ni a. Chutiang thute pawimawhna hre thiam tak tak apiangin an nunah Lalram chu an dah pawimawh ber zêl ang. Kum zabi pakhatnaah pawh chutiang a nih chuan, tûna Krista Lala a ṭhut tawh hnuah phei hi chuan dah pawimawh ber lehzual tûr a va ni êm! Chuvângin, zawhna lo awm ta chu hei hi a ni, Ka nun kawng hian Pathian Ram chu ka zawng hmasa tih a lantîr em? tih hi.—Matthaia 6:33.
2. Mi tam zâwk chuan eng thil nge an ûm?
2 Tûn lai hian, khawvêl pum puia mi maktaduai têlte chuan Lalram chu an zawng hmasa a. Anni chuan Jehova duhzâwng tih chu an nunah dah pawimawh berin leh a hnênah inpumpêkin Lalram an thlâwpzia chu an târ lang a ni. A leh lamah chuan, mi tam zâwkte chuan khawvêl thilte an ngaihsak zâwk a. Sum leh pai leh chu miin a lei theih thilte leh nawmchennate an ûm zâwk a ni. A nih loh leh, eizawnna hna ṭha zâwk hmuh tumin an bei hrâm hrâm bawk. An nun kawng hian anmahni leh anmahni te, khawvêl lam thil te, leh nawmsip bâwlna lam thil te ringawt an ngaihsak tih a târ lang. Pathian an ring ve a nih pawhin, an dah pawimawh ber lo a ni.—Matthaia 6:31, 32.
3. (a) Isua’n a zirtîrte chu eng ang ro nge khâwl khâwm tûra a fuih a, chu chu engvâng nge? (b) Engvângin nge tisa lam thilte lungkham lutuk a ngaih loh?
3 Amaherawhchu, Isua’n a zirtîrte hnênah: ‘Leiah in tân rote khâwl khâwm suh u,’ tih thurâwn a lo pe a, a chhan chu chutiang thilte chuan chatuan a daih dâwn loh vâng a ni. Jehova rawng bâwlin, “vânah . . . in tân rote khâwl khâwm zâwk rawh u,” a ti. Isua’n a hnungzuitute chu Pathian duhzâwng tihna ngaihsak bâkah, chutah an tha leh zungte hmanga an mit ‘tifîm’ tûrin a fuih a. “Pathian leh sum rawng in bâwl kawp thei lo ve,” tiin a hrilh a ni. A nih leh tisa lam mamawh—chaw, thawmhnaw, leh chenna in te hi engtin nge ni ta ang? Isua chuan, “Lungkham suh u,” tiin thurâwn a pe a. Savate pawh Pathianin a châwmzia ngaihtuah tûrin a hrilh a. Chu bâkah, Isua chuan a hnungzuitute chu Pathianin a thuam mawi pangpârte aṭanga zir tûrin a fuih bawk. Hêngte ai hian finna nei mihring, Jehova chhiahhlawhte chu an hlu hle zâwk a ni lâwm ni? Chutichuan, “A ram leh a felna chu zawng hmasa zâwk rawh u,” Isua’n a ti a, “tichuan chûng zawng zawng chu a pêk belhchhah dâwn che u nia,” a ti bawk. (Matthaia 6:19-34) Chu thu i rinzia chu i chêt dânin a târ lang em?
Lalram Thutak Chu Dîp Ralin Awmtîr Suh
4. Miin tisa lam thil a ngaih pawimawh lutuk chuan eng nge a rah chhuah theih?
4 Mahni leh mahni chhûngkuate tisa lam mamawh phuhrûk dân tûr ngaihtuah chu thil tih âwm rêng a ni a. Amaherawhchu, miin tisa lam thil a lutuka a ngaihtuah chuan, rah ṭha lo tak a chhuah thei a ni. Lalram chu ring niin lo inchhâl pawh ni se, a thinlungah thil dang a dah pawimawh zâwk tlat si chuan, Lalram thutak chu dîp ralin a awm mai ang. (Matthaia 13:18-22) Entîr nân, ṭum khat chu rorêltu la naupang tak pakhat hian Isua hnênah: “Chatuana nunna ka chan theih nân engtin nge ka tih ang?” tiin a zâwt a. Chu pa chu nungchang ṭha tak leh mi dangte pawh ṭha taka cheibâwl ṭhîn a ni a; mahse, a sum leh pai hausakna chu a ngaina lutuk a. Krista zuitu ni tûra a sum leh pai kalsan chu a thei ngang lo a ni. Chuvângin, vân Rama Krista bula awm theihna chanvo hlu chu a hnâwl ta a ni. Chu mi ṭum chuan Isua’n: “Sum ngahte chu Pathian rama luh a va harsa dâwn êm!” a ti hial a nih kha.—Marka 10:17-23.
5. (a) Paula’n Timothea chu eng thilahte nge lungawi tûra a fuih a, chu chu engvâng nge? (b) Engtin nge Setana’n ‘tangka sum ngainatna’ chu thang hlauhawm tak anga a hman?
5 Kum engemaw zât hnuah tirhkoh Paula chuan sumdâwnna hmunpui Ephesi khuaa awm Timothea chu lehkha a thawn a. “Khawvêlah hian engmah kan luhpui si lo va, engmah kan chhuahpui thei bawk hek lo. Nimahsela ei tûr leh silh tûr neiin chûngah chuan kan lungawi ang,” tiin a hriatnawntîr a ni. Mahni leh mahni chhûngkuate “ei tûr leh silh tûr” nei tûra hna thawh chu thil tih âwm rêng a ni a. Mahse Paula chuan: “Hausak tumte chu thlêmnaah te, thangah te, âtthlâk leh tikhawlo thei duhna tam takah te an tlu lût ṭhîn, chung duhnate chuan chhiatna leh boralnaah chuan mite a tipil ṭhîn,” tiin vaukhânna thu a sawi a ni. Setana chu a fing êm êm a. Atîrah chuan mi chu ho tê têin a thlêm phawt a. Tichuan, thlarau lam thil tih nâna i hun i lo ruat ṭhin tisukuk thei tûr hna ṭha zâwk, i hna thawhna lama kaisân theihna hun remchâng emaw, hlawh tam zâwk hmuhna tûr hna dang emaw tein a rawn nawr leh thei a ni. Kan invên reng loh chuan ‘tangka sum ngainatna’ chuan Lalram nêna inkungkaih thil pawimawh zâwkte chu a dîp ral thei a ni. Paula chuan heti hian a sawi: “Chu chu ṭhenkhatten an awt a, rinna chu an kal bosan a, anmahni leh anmahni lungngaihna tam takin an inchhun tlang ta chuk a,” tiin.—1 Timothea 6:7-10.
6. (a) Tisa lam thil âtchilhna thanga kan awh loh nân eng nge kan tih ang? (b) Tûn lai khawvêl sum leh pai dinhmun ngaihtuah chung pawhin, eng rin ngamna nge kan neih theih?
6 A Kristian unaupa Timothea chu a hmangaih tak tak avângin Paula chuan: “Chûng thilte chu tlânsan la,” tiin leh, “Rinna intihsiakna ṭha chu bei la,” tiin a fuih a ni. (1 Timothea 6:11, 12) Kan chhehvêla sum leh pai ringawt ûmna nun kawngin min len bo mai loh nân, tih tak zeta ṭan lâk a ngai a. Mahse, kan rinna mila theihtâwp kan chhuah phawt chuan, Jehova’n min thlahthlam ngai lo vang. Thil mante sâng chho zêlin, hnathawh tûr vâng hle mah se, ani chuan kan mamawh tak takte chu min pe tho tho dâwn a ni. Paula chuan: “In rilru putzia chu tangka ngainatna tel lo ni rawh se; in thil neih chhun chungahte chuan lungawi rawh u; [Pathian] ngeiin, ‘Engtikah mah ka thlahthlam tawp lo vang chia, kal pawh ka kalsan tawp lo vang che,’ a ti si a. Chutichuan huai takin, ‘Lalpa chu mi ṭanpuitu a ni, ka hlau lo vang; mihringin engnge mi tih theih ang?’ kan ti ṭhîn a ni,” tiin a lo ziak a. (Hebrai 13:5, 6) Lal Davida pawhin: “Naupang ka lo ni tawh a, tûnah tar ka lo ni ta a, nimahsela mi fel chu kalsana a awm ka hmu ngai lo va, a thlahte chaw khawn pawh ka hmu ngai hek lo,” tiin a lo ziak bawk a ni.—Sâm 37:25.
Zirtîr Hmasate’n Entawn Tûr An Siam
7. Thu hrilhna chungchângah Isua’n a zirtîrte chu eng kaihhruaina nge a pêk a, engvângin nge chûng kaihhruainate chu inâwm tak a nih?
7 Isua’n a tirhkohte chu zirtîrna a pêk hnuah chanchin ṭha hril tûr leh, “Vân ram chu a lo hnai ta” tih puang tûrin Israel ramah a tîr chhuak ta a. Chu chu thuchah phûrawm tak a va ni êm! Messia Lalrama Lal, Isua Krista chu an zîngah a awm a. Tirhkohte chu Pathian rawng bâwl tûra inpumpêk tawp an nih avângin, Isua’n Pathianin anni chu a enkawl zêl dâwn tih ring tûrin a fuih a. Heti hian a sawi: “Zinna atân tiangte emaw, iptê emaw, chhang emaw, tangka emaw engmah keng suh u; kawr pahnih pawh nei suh u. Tin, in thlenna in apiangah thleng reng zêl ang che u, chu mi in aṭang chuan chhuak ang che u,” tiin. (Matthaia 10:5-10; Luka 9:1-6) Jehova chuan an mamawh apiang chu mikhualte chunga ṭhat chhuah ṭhîn an chipui Israel-te hmangin a phuhrûksak zêl dâwn a ni.
8. (a) A thih hma lawk khân, engvângin nge Isua’n thu hrilh dân chungchângah kaihhruaina thar a pêk? (b) Isua hnungzuitute nunah eng nge la pawimawh ber cheu tûr?
8 Chu mi hnu a thih hma lawkah chuan, Isua’n a tirhkohte chu dinhmun inthlâk danglam tak kârah rawng an bâwl dâwn tih a hriattîr a. Hotute’n an rawngbâwlna an dodâl avângin Israel ramah chuan an chungah mikhual chunga ṭhatna chu phûr taka lantîr a ni lo mai thei a. Chu lovah, rei lo têah Lalram chanchin chu Jentailte hnênah pawh an puang dâwn a ni. Tûnah chuan “tangka ip” leh ei tûr kenna “iptê” an keng tawh tûr a ni. Chutiang ni mah se, an mamawh ei tûr leh silh tûr an zawnna kawngah Pathianin mal a sâwm dâwn tih ring tlat chungin Jehova Lalram leh a felna chu an zawng hmasa zêl tho tûr a ni.—Luka 22:35-37.
9. Engtin nge Paula’n a tisa lam mamawhte phuhrûk reng chungin Lalram chu a nunah a dah pawimawh ber a, chu mi chungchângah eng thurâwn nge min pêk?
9 Isua thurâwn zâwmtu entawn tûr ṭha tak pakhat chu tirhkoh Paula hi a ni a. Paula chuan rawngbâwlna chu a nunah a dah pawimawh ber a ni. (Tirhkohte 20:24, 25) Thu hril tûra a kalna apiangah a intodelh vek zêl a, puan in siamtuah pawh a ṭang hial a. Amah enkawl tûrin mi dangte a beisei ngawt lo a ni. (Tirhkohte 18:1-4; 1 Thessalonika 2:9) Chutichung chuan, mi dangin an hmangaihzia lantîr nâna mikhual chunga ṭhatna a chunga an lantîr te leh an thilpêkte chu lâwm takin a lo pawm tho ṭhîn. (Tirhkohte 16:15, 34; Philippi 4:15-17) Paula chuan Kristiante chu thu hril tûr an nih vâng maia chhûngkuaa an mawhphurhnate ngaihthah lo tûr leh an mawhphurhna chi hrang hrangte inbûk tâwktîr zâwk tûrin a fuih a ni. Anni chu hna thawk tûr te, an chhûngkua hmangaih tûr te, leh thil phal tûr tein thurâwn a pe bawk. (Ephesi 4:28; 2 Thessalonika 3:7-12) Sum leh paia an rinna nghat lova, Pathiana an rinna nghat zawk tûrin a fuih a; tin, thil pawimawh zâwkte an hriatzia târ lang tûr zâwnga nung tûrin a fuih bawk a ni. Chu chu Isua zirtîrnate nêna inmilin, Pathian Ram leh a felna zawn hmasak hi a ni.—Philippi 1:9-11.
I Nunah Lalram Dah Pawimawh Ber Rawh
10. Lalram zawng hmasa tih hi eng tihna nge ni?
10 Lalram chanchin ṭha mi dangte hnêna hrilhnaah hian eng ang chiahin nge kan tel ṭheuh? Chuta kan tel tam leh tam loh chu kan dinhmunah leh chanchin ṭha kan ngaihhlut dânah a innghat tel a. Isua’n, ‘Tih tûr dang engmah in neih loh hunah Lalram chu zawng rawh u,’ a ti lo tih hi hre reng ang che. Lalram pawimawhzia a hriat chian êm avângin, a Pa duhzâwng chu heti hian a sawi chhuak a ni: “A ram zawng reng rawh u,” tiin. (Luka 12:31, NW) Kan zînga mi tam zâwkte hian keimahni leh kan chhûngkuate mamawh phuhrûk nân hna kan thawh ngai mah se, rinna kan neih chuan Pathian min pêk Lalram hna hi kan nunah kan dah pawimawh ber zêl ang a. Chu mi rualin, chhûngkuaa kan mawhphurhna pawh kan ngaihsak tel reng bawk ang.—1 Timothea 5:8.
11. (a) Lalram chanchin puan chhuahna kawngah mi zawng zawngin inang vekin an thawk thei dâwn lo tih Isua’n engtin nge a tehkhin? (b) Mi pakhat thawh theih zât chu eng thilahte nge a innghah?
11 Kan zînga ṭhenkhat chuan Lalram chanchin ṭha hrilhnaah mi dangte aiin hun kan hmang tam thei zâwk a. Mahse, lei chi hrang hrang chungchâng tehkhin thuah khân, Isua’n lei ṭha ang thinlung ṭha neite chauhvin rah an chhuah dâwn tih a târ lang a. Eng chenin nge rah an chhuah dâwn? Mite dinhmun chu a inang lo ṭheuh va. Kum upatna te, hrisêlna te, leh chhûngkuaa mawhphurhna te hi dinhmun ṭhenkhat chu a ni. Mahse miin Lalram chanchin ṭha chu an duh tak tak chuan rah tam tak a chhuah thei a ni.—Matthaia 13:23.
12. Ṭhalaite chu thlarau lama thiltum ṭha eng nge a bîk taka ngaihtuah tûra fuih an nih?
12 Lalram rawngbâwlnaa tel tam lehzual tûra min ṭanpui thei tûr thiltum neih chu a ṭha hle a. Ṭhalaite chuan Kristian tleirâwl ṭhahnemngai tak Timothea entawn tûr siam chu urhsûn takin an ngaihtuah tûr a ni. (Philippi 2:19-22) Khawvêl lama an zirna an zawh hnuah hun bikima rawng an bâwl theih chuan, chu aia ṭha zâwk a awm thei dâwn em ni? Kum upa deuh tawhte pawhin thlarau lama tum insiamna chu an hlâwkpui bawk ang.
13. (a) Lalram rawngbâwlnaa kan mi mal tih theih ang chin chu tu ruat tûr nge? (b) Lalram kan zawn hmasak tak zet chuan eng nge kan târ lan?
13 Kan aia thawk tam thei zâwk nia kan hriatte sawisêl mai lovin, kan mi mal dinhmun azira theih ang tâwka rawng kan bâwl theih nân, rinna chuan mahniah hmasâwnna nei tûrin min ṭanpui zâwk tûr a ni. (Rom 14:10-12; Galatia 6:4, 5) Joba chungchângin a târ lan angin, Setana chuan kan thil neih te, kan nawmsakna te, leh kan mi mal hamṭhatna te chu kan ngaih pawimawh ber a ni a, Pathian rawng kan bâwl chhan chu mahni hma kan sial vâng niin min puh a ni. Mahse Lalram chu kan zawn hmasak tak zet chuan Diabola chu a nihna ang ngeia dawthei a nihzia tichiangtute kan ni tihna a ni a. Kan nuna kan dah pawimawh ber chu Pathian rawng bâwl a nihzia kan târ lang tihna a ni bawk a. Chutiang chuan, kan thusawi leh thiltih hmangin Jehova kan hmangaihna thûkzia te, a lal chungnunna kan thlâwp tlatzia te, leh kan mihringpuite kan hmangaihzia te chu kan târ lang a ni.—Joba 1:9-11; 2:4, 5; Thufingte 27:11.
14. (a) Engvângin nge thlawhhma rawngbâwlna atâna hun ruat neih chu a ṭangkai? (b) Thuhretu tam tak chu thlawhhma rawngbâwlnaah eng angin nge an tel?
14 Hun duan neih chuan a tel lova kan tih theih aia tam ti tûrin min ṭanpui thei a. Jehova ngei pawhin a thiltum hlen chhuah nân, ‘hun ruat’ a nei a ni. (Exodus 9:5; Daniela 8:19) A theih phawt chuan, chawlhkâr tin thlawhhma rawngbâwlna tûra hun ruat pakhatah emaw, a aia tamah emaw tel ṭhin chu a ṭha hle. Khawvêl pum puia Jehova Thuhretu nuai tam takte chuan auxiliary pioneer an thawk a, chanchin ṭha hrilh nân nî tin dârkâr hnih vêl an hmang ṭhîn a. Nuai tam tak dangte chuan regular pioneer an thawk a, Lalram thuchah puan chhuah nân nî tin dârkâr hnih leh a chanve vêl an hmang thung. Special pioneer leh missionary-te chuan Lalram rawngbâwlnaah hun an hmang tam lehzual a ni. Keini pawhin a ngaithla duh apiang hnêna Lalram beiseina thu tawnchawpa sawi tûrin, hun remchâng apiang kan hmang thei bawk. (Johana 4:7-15) Kan dinhmun azira thuhrilh rawngbâwlnaa a tam thei ang bera tel ve chu kan duh tûr a ni, Isua’n heti hian a lo sawi lâwk si a: “He ram chanchin ṭha hi hnam zawng zawng hriattîrna tûrin khawvêl zawng zawngah hrilhin a awm ang; chu mi zawhah chuan tâwpna chu a lo thleng ang,” tiin.—Matthaia 24:14; Ephesi 5:15-17.
15. Kan rawngbâwlna nêna inzawmin, engvângin nge 1 Korinth 15:58-a thurâwn hi a hun taka pêk nia i hriat?
15 Eng ramah pawh awm se, khawvêl pum puia Jehova Thuhretute chuan lungrual takin he rawngbâwlna ropui tak hi an thawk a. Pathian thlarauva thâwk khum he Bible thurâwn hi anmahniah an inhmehbel a ni: “Nghet takin, tihchêt rual lohvin Lalpa hna ṭhahnemngai taka thawk fovin awm rawh u, in thawhrimna chu Lalpaah chuan a thlâwn ngai lo tih in hre si a,” tih hi.—1 Korinth 15:58.
Ennawn Nâna Sawiho Tûrte
• Isua’n ‘lalram zawn hmasak tûr’ a tih khân, dah pawimawh ber loh tûr a sawi chu eng nge ni?
• Keimahni leh kan chhûngkuate tisa lam mamawh phuhrûkna lam kan thlîr dân tûr chu eng nge ni? He mi kawngah hian Pathianin eng ṭanpuina nge min pêk dâwn?
• Lalram rawngbâwlna eng thilahte nge kan tel ve theih?
[Phêk 107-naa milem]
Tûn laia Jehova Thuhretute chuan tâwpna a lo thlen hmain ram tinah chanchin ṭha an hril