Vênnainsâng ONLINE LIBRARY
Vênnainsâng
ONLINE LIBRARY
Mizo
Ṭ
  • â
  • ê
  • î
  • û
  • ṭ
  • Ṭ
  • BIBLE
  • THU LEH HLA CHHUAHTE
  • INKHAWMTE
  • dg ṭhen 3 p. 4-9
  • Pathian A Awm Tih Kan Hriat Theih Dân

I thlanah hian video a awm lo.

A pawi lutuk, he video hi a load theih loh.

  • Pathian A Awm Tih Kan Hriat Theih Dân
  • Pathian Hian Min Ngaihsak Tak Tak Em?
  • Thupuitête
  • Thu Thuhmun
  • Kan Khawvêl Mak Tak Hi
  • Danglam Bîka Ruahman Lei Chu
  • Cell Nung Mak Tak Chu
  • Âwihawmloh Khawp Kan Thluak Hi
  • Thisen Kalhmang Dangdai Tak Chu
  • Thil Mak Dangte
  • Siamtu Chungnungber Chu
  • “Mak Taka Siam” Kan Ni
    Vênnainsâng Jehova Lalram Puan Chhuahna—2007
Pathian Hian Min Ngaihsak Tak Tak Em?
dg ṭhen 3 p. 4-9

Ṭhen 3

Pathian A Awm Tih Kan Hriat Theih Dân

1, 2. Eng thu bulin nge Pathian a awm leh awm loh sawifiah tûra min ṭanpui?

PATHIAN awm leh awm loh sawifiah dân kawng khat chu he thu bul ding nghet tak hman hi a ni: Thil siam chuan siamtu a mamawh, tih hi. Thil siam chu a chipchiar zawh poh leh a siamtu themthiamzia a chiang mai a ni.

2 Entîr nân, i inchhûng kha han en kual vêl teh. Dawhkân te, ṭhutthleng te, lehkha ziak leh chhiarna dawhkân te, khum te, bêl te, thlêng dar te, thlêng te leh thil eina bungbêlte khân, bang te, chhuat te, leh ceiling te ang bawkin siamtu an mamawh vek a ni. Mahse chûng thilte chu khaikhin râlah chuan siam awlai tak tak an ni. Thil mâwl tê tê pawhin siamtu an mamawh avângin, thil chipchiar zâwkte chuan siamtu fing lehzual an mamawh a ni tih chu thil âwm rêng a ni lo’m ni?

Kan Khawvêl Mak Tak Hi

3, 4. Engtin nge khawvêl pumpui hian Pathian a awm tih hre tûra min ṭanpui?

3 Sana chuan sana siamtu a mamawh a. Tâwp nei lo khawpa a aia chipchiar, kan Ni leh a hêltu arsite, kum zabi tina a hêltu arsiten dik chiah chiaha ni an kal hual ṭhîn te ve thung hi? A chhûnga arsi tlûklehdingâwn za hmun tlûklehdingâwn sâng khat aia tam awmna kan chênna arsi rual mak tak mai, Thlasik Kawng tia an vuah te hi? Zânah hian Thlasik Kawng khi i thlîr ngai em? I rilru a khawih em? Chutah âwihawm loh khawpa zau khawvêl, a chhûnga kan awmna Thlasik Kawng ang bawka arsi rual vaibêlchhe chhiarsên loh engemaw zât awm chu han ngaihtuah leh teh! Chu lo pawh, ni leh thla leh arsite khi kum zabi tina an chêtvêl dânah an rinawm êm avângin sana dik chiah chiah te nên pawh tehkhin an ni ṭhîn.

4 Sana, han khaikhin râlah pawh mâwl tak ni siin, sana siamtu a awmzia a kawh chuan, tâwp nei lo khawpa chipchiar leh mak kan khawvêl pumpui pawh hian ruahmantu leh siamtu a awm a ni tih chiang takin a kâwk a ni. Chumi avâng chuan Bible chuan ‘kan mitte lên chho va en’ tûrin min sâwm a, chutah: “Khîngte khi tu siam nge ni?” tiin a zâwt leh a ni. A chhânna chu: “Ani [Pathian] chuan sipaihote khi indawt zêlin a hruai chhuak ṭhîn a, an hmingin a ko ṭheuh ṭhîn a; a chakna nasatna avâng leh, thiltihtheihna lama a chak avângin pakhat mah kim lo an awm ngai lo,” tih hi a ni. (Isaia 40:26) Tichuan, khawvêl pumpui lo awm theihna chhan chu hmuh theih loh, thununtu, thiltihtheihna fing si—Pathian vâng a ni.

Danglam Bîka Ruahman Lei Chu

5-7. Lei chungchânga thudik engtein nge Ruahmantu a nei tih lantîr?

5 Mithiamten lei chanchin an zir nasat poh leh mihringte chênna tûra danglam bîk taka duan a lo nihzia hi an hrechiang ting mai a ni. Ni aṭanga lum leh êng a tâwk chauhva dawng thei tûrin ni aṭanga a hlat dân hi a dik tâwk chiah chiah a. Kum khat chhûngin ni khi, a âwn dân dik tâwk chiahin, vawikhat a hêl chhuak a, lei hmun hrang hrangah sik leh sa a inher chhuah theih phah a ni. Lei hi ama kalkawng-ah dârkâr 24 dan zêlah a vir chhuak a, chu chuan thim leh êng hunbi nei takin a awmtîr a ni. Kan thâwk theihna tûrin leh vân boruak aṭanga atom zungzâm hlauhawm lo kal laka min vêng tûrin boruakah hian boruak chi hrang hrang dik thlapin a inchawhpawlh a. Ei tûr chînna tûra pawimawh tak tui leh lei a awm bawk a ni.

6 Hêng thil awmtîrtu zawng zawng leh a dangte, a huhova hnathawkte tel lo hi chuan nunna a awm thei lo vang. Chûng zawng zawng chu tihpalh thil em ni ang? Science News chuan: “Chutiang thil dik chiah leh nih dan fîr êm êm te chu tihpalh thil thua awm mai thei niin an lang lo,” a ti a ni. An awm thei hauh lo a ni. Ruahmantu ṭha chungchuang bîkin tum nei râna a lo duan an ni tel tlat a ni.

7 In ṭha tak maiah i han lût a, eitûr ṭhahnem tâwk tak inchhêkkhâwm te, inchhûng tihlumna ṭha tak leh boruak tihlumna leh tihvawhna te, tui lâkna tûr tuidâwt leh tuizêm ṭha tak mai te a awm tih i han hmuh chuan, engtin nge i ngaih ang? Mahnia lo awm vekah i ngai em ni? Ngai lo ve, mi fing takin a ruahmanin uluk takin a siam a ni tiin ngaihdân i siam ngei ang. Lei pawh hi a chhûnga chêngte mamawh phuhrûk thei tûra ruahman leh uluk êm êma siam a ni a, eng anga in ṭha leh famkim ai pawha famkim zâwk a ni.

8. Lei chungchângah eng thil dangin nge Pathian min hmangaihna leh ngaihsakna lantîr?

8 Chu lo pawh chu, nun hlimna belhchhahtu thil chi hrang tam takte hi han ngaihtuah leh la. Mihringten an rim tuiti taka kan hnim vang vang ṭhin pangpâr chi hrang hrang rawng mawi tak takte hi han thlîr teh. Chutah eitûr chi hrang hrang tui êm êm mai te a awm a. Mit titlaitu ramngaw te, tlâng te, dîl te, leh thilsiam mawi tak tak dangte a awm bawk a. Chu lo pawh, nun nuam kan tih lehzual sawng sawngna ṭhin tlai ni tla tûr mawi tak mai te hi? Ransa huangchhûngah chuan, ui notê te, zawhte notê te, leh ransa dang notê te infiam zuang vêl leh an duhawmnate hian min tihlim a ni lo’m ni? Chutiang chuan lei hian kan nunna atâna mamawh êm êm ni chiah si lo, mahse thil mak leh hlimawm tak tak tam tak min pe a. Hêngte hian lei hi, rilrua mihringte hrereng chungin, nung satliah mai ni lova, nun hi nuam kan tih theih nân, hmangaihna nêna ruahman a ni tih an tilang a ni.

9. Tu nge lei hi siam a, engvângin nge a siam?

9 Chuvâng chuan kan thu tlûkna ber chu Bible ziaktu Pathian Jehova chungchâng sawituin leilung a din leh a siam chhan chungchânga: “Nang chuan lei leh vân hi i siam a ni,” a tih leh a siam chhan a sawinaa: “leilung hi Dina Siamtu a ni, Ani chuan leilung hi a tinghet a, engmah lovah a siam lo va, mihring awm nân a din zâwk a ni,” tih hi a ni.—Isaia 37:16; 45:18.

Cell Nung Mak Tak Chu

10, 11. Cell nung hi engvângin nge a mak êm êm?

10 Thil nungte ve thung hi? Siamtu an mamawh a ni lo’m ni? Entîr nân, cell nung hmêlhmang mak tak tlêm azâwng pawh han ngaihtuah teh. Michael Denton, thilnungte a tê thei ang bera an nih phung zir mi (molecular biologist) chuan a lehkhabu Evolution: A Theory in Crisis, tihah chuan: “Tûn lai he leia thil nung zawng zawnga pianhmang mâwl ber, bacteria cell te pawh hi, thil chipchiar lutuk an ni. Bacteria cell zînga tê berte pawh hi âwihawm loh khawpa tê an ni naa, . . .a mal mal hian thil siamna hmun tê chi dik tak, nalh taka duan sa thlap, khâwl thil tê thei ang ber chi, sâng tam tak inzam nuaih mai awmna a ni a . . . mihringina khâwl a siam tawh rêng rêng aia chipchiar zâwk leh nunna nei lo khawvêla a tlukpui awm lo hulhual a ni,” tiin a sawi a ni.

11 Cell tina inthlahchhâwnna leh danglamna dân tlângpui chungchângah; “DNA-in hriatna a lo khâwlkhâwm theihna hian tihdân kalhmang hriat tawh rêng rêngte a khûm chiang hle a ni; a tlin êm avângin thil nung, mihring anga chipchiar hi duang tûra hriatna a mamawh zawng chu gram khat hmun maktaduai khata ṭhena hmun sâng tlêmtê ai pawhin a zâng zâwk a ni. . . Nunna khâwl thil tê tak tê tête remhriatna leh chipchiarna hrûlah hi chuan, kan [thil siam] chhuah changkâng ber berte ngei pawh hian mumal neilo hlein an lang tlat mai a. Kan tlâwm hle mai,” tiin a sawi a ni.

12. Mithiam pakhatin cell ṭobul chungchângah eng nge a sawi?

12 Denton chuan: “Kan cell hriat mâwl ber chi pawh a chipchiar dân a nasat lutuk avângin chutiang thil chu thil mak danglam leh âwm lo lutuk lo thleng vânga lo awm thut an ni tih pawm hi thil theih a ni lo,” tiin a sawi bawk. Ruahmantu leh siamtu a neih ngei a ngai a ni.

Âwihawmloh Khawp Kan Thluak Hi

13, 14. Engvângin nge thluak hi cell nung aia a la mak lehzual?

13 He mithiam vêk hian: “Chipchiarna dân kawngah chuan, cell pakhat hi chu ransa an notête hnute tuia châwm chiho thluak nêna khaikhin chuan eng tham mah a ni lo. Mihring thluakah hian hriatna thazâm vaibêlchhe sâng khat vel a awm a ni. Hriatna thazâm tin hian zawmtu zai sîn tê tê sîng khat aṭanga nuai khat inkâr vêl hmangin thluaka hriatna thazâm dangte a han zawm leh a ni. Mihring thluaka inzawmna awm zawng zawng chu avaiin tlûklehdingâwn hmun maktaduai khat vêl a ni,” a ti bawk.

14 Denton chuan: “Thluaka inzawmna awm zawng zawng hmun zaa ṭhena hmun khat chauh pawh hi ruahman bîk ni ta sela, he leia inbiak pawhna leh inkalpawhna inzâr pharh zawng zawng ai pawha famkim zâwk a la ni tho ang,” tiin a sawi zawm a. Chumi hnuah “Tihpalh thiltih liau liauvin chutiang ang thil chu a awmkhâwmtîr thei dâwn em ni?” tiin a zâwt nghâl a. Chiang takin, a chhânna chu ni lo, tih a ni ngei ang. Thluak hian duh taka Ruahmantu leh Siamtu a nei ni ngei tûr a ni.

15. Thluak chungchângah mi dangin ngaihdân eng nge an sawi ve?

15 Mihring thluak hian khâwl thluak nei changkâng ber berte pawh a tilang hmânlai zo vek mai. Science ziaktu pakhat Morton Hunt chuan: “Kan hriatrengna harhvâng tak mai hian tûnlaia thil chhuichhuahna khâwl thluak nei lianpui ai hian a lêt vaibêlchhe tam takin hriatna a pai tam zâwk,” a ti a ni. Thluak zai thiam Dr. Robert J. White chuan hetiang hian thu a titlu a ni: “Mihringte hriatthiam theih bâk, kan thluak leh rilru inkûngkaih dân âwih harsa khawp ruahmannaa mawhphurtu, Hotu Fing tak a awm a ni tih pawm mai loh chu duhthlan tûr dang ka nei lo. . .Hêng zawng zawng bul rawn inṭanna hi a fingin, Tuemaw chuan a rawn awmtîr a ni tih hi ka ring lo thei lo a ni,” a ti. Min ngaihsaktu Tuemaw chu a ni ngei tûr a ni.

Thisen Kalhmang Dangdai Tak Chu

16-18. (a) Thisen kalhmang hi eng kawngtein nge a danglam bîk? (b) Eng thu tlûknaah nge hîp kan nih tûr?

16 Thisen kalhmang dangdai tak mai, oxygen boruak leh chaw ṭhate phur sawntu leh natna laka vêngtu pawh hi han ngaihtuah leh teh. Thisena cell sen, he kalhmanga a bung hrang pui ber mai chungchângah, lehkhabu pakhat ABC’s of the Human Body chuan: “Thisen far khat hian thisen cell chi hrang hrang vaibêlchhe 25 aia tam a pai a. . .Kan taksa hian vaibêlchhetak nuai 25 vel pai ang a ni a, han kai pharh ta ila chuan tennis khelhna tual pali chu a khuh zo zân ang. . . Cell hluite chu second tinin cell thar nuai 30 zêlin a thlâk a ni,” tiin a sawi.

17 Thisen kalhmang dangdai tak mai pêng pakhat ni ve, thisena cell varte chungchângah he lehkhabu vêk hian: “Cell sen hi chi khat chauh a awm laiin thisena cell vârte erawh hi chu chi hrang hrang an ni a, chitin hian kawng hrang ṭheuhvin taksa indonaah an lo do thei a ni. Chi khat chuan, entîr nân, cell thi tawhte a lo tiral a, chi dangin natna hrik laka invênna tûr tuihnâng an lo siam chhuak a, pâwnlam thil tûr nei chi lo awm ve te chu a tûr an lo tireh emaw, a bacteria takate lo eiin an paiṭawih mai bawk ṭhîn,” tiin a sawi bawk.

18 Kalhmang mak leh fel fai tak chu a va ni êm! Matheilovin thil rêng rêng inremkhâwm ṭha êm êm leh fîmkhur taka invênghim thei chuan buatsaihtu fing leh ngaihsak êm êmtu a nei ngei ang—Pathian chu.

Thil Mak Dangte

19. Engtin nge mit hian mihring siam hmanruate a khaikhin?

19 Mihring taksaah hian thil mak dang tam tak a awm a. Pakhat chu mit hi a ni a, a ruahman dân hi a ṭhat chungchuan êm avângin thlalâkna engmah hian a tluk zo lo a ni. Arsi chanchin zir mi Robert Jastrow chuan: “Mit hi ruahman lâwk diam niin a lang; entlang ruahmantu tumahin a aia ṭha chuan an ti thei lo vang,” tiin a sawi a ni. Tin, Popular Photography tih lehkhabu pawhin: “Mihring mit chuan cinema thlalâk aiin a hmu kimchang zâwk daih a. Inzawm zata thil che reng hi inkâr zau takah pawh, a sei lam, zau lam leh chhah lamte chenin, tidanglam chuang hauh lovin an hmu vek a ni. . .Thlalâkna leh mihring mit han khaikhin chu tehkhinna dik lo tak a ni. Mihring mit chuan âwihawm loh khawpa changkâng khâwl thluak nei ṭha chungchuang, a hnathawh dân kawnghmang pawh mihring siam hmanrua rêng rêng, khâwl thluak nei emaw thlalâkna emaw piah lama finna siam chawp nei, hriatna leh chu a hriatna hman leh theihna nei, rang taka che thei bawk si hi a ang ber a ni,” tiin a sawi bawk.

20. Mihring taksa hmêlhmang mak tak tak dangte kha eng nge?

20 Chu lo pawh, keimahnin tha thawh tak tak lova kan taksa pêng inchingchivêt nuk maite thawhho dân hi han ngaihtuah leh teh. Entîr nân, kan pumpuiah hian chaw leh in tûr chi hrang hrang kan chhûnglût a, mahse chûng chu taksain lo siam danglamin chakna a rawn siam chhuak ta a ni. Motora a gas bâwmah hian chutiang thil chi hrang hrang chu dahin engtin nge a awm han enchhin teh rêng! Chutah, nau hrinna thil mak tak mai a awm leh a, naute duhawm tak—thla kaw chhûng lekin— a nu leh a pa ang tak mai a rawn insiam chhuak a ni. A nih loh leh naupang kum tlêmte miin ṭawngkam chipchiar taka ṭawng a zir mai theih dân te hi?

21. Taksa makzia an ngaihtuahin mi rilru fîmten eng nge an sawi?

21 Ni e, mihring taksaa thilsiam inchingchivêt nuaih mai leh mak tak takte hian mak tihnain min tikhat a. Khâwl lam thiam mi tumah hian hetiang tluk hi an siam thei lo vang. Thil lo thleng palh thut hnathawh a ni thei dâwn em ni? Ni teh suh e. Chu ai chuan, mihring taksa hmêlhmang ropui tak takte an ngaihtuah chuan mi rilru fîmte chuan Sâm ziaktu ang hian: “I hnênah lâwmthu ka hrilh ang che [Pathian], hlauhawm tak leh mak taka siam ka ni si a. I thiltihte hi mak tak a ni,” an ti a ni.—Sam 139:14.

Siamtu Chungnungber Chu

22, 23. (a) Engvângin nge Siamtu a awm tih hi kan pawm ang? (b)Bible-in Pathian chungchâng dik taka a sawi kha eng nge?

22 Bible chuan: “Chhûngtin hian puipa tuemaw tal kan nei ṭheuh si a; engkim puipa erawh chu Pathian a ni,” a ti a. (Hebrai 3:4, The Jerusalem Bible) Eng anga mâwl pawh ni se, in rêng rêng hian satu a neih ngei avângin, a aia chipchiar zâwk khawvêl pumpui, lei leh a chhûnga nunna chi tinrêng awmte hian siamtu chu an nei ve ngei tûr a ni. Tin, hêng thlawhtheihna te, television te, leh khâwl thluak nei te hmuchhuaktu mihring hi an awm ngei a ni tih kan pawm si chuan, mihringte hnêna chutiang siam theihna tûra thluak petu chu A awm a ni tih kan pawm ve tûr a ni dâwn lo’m ni?

23 Bible chuan pawmin Pathian chu: “Pathian dik, Jehova, vân siamtu leh kai pharhtu, lei leh a chhûng ata chhuak zawng zawng tizautu, a chunga mite hnêna thâwkna petu,” tiin a lo ko a ni. (Isaia 42:5) Bible chuan dik takin a lo puang a: “Nang kan Lalpa leh kan Pathian, ropuina te, chawimawina te, thiltihtheihna te chu hmu tlâk i ni e; nangin engkim i siam a, i duh avânga awm leh siam a ni bawk si a,” tiin.—Thu Puan 4:11.

24 Pathian a awm tih engtin nge kan hriat theih ang?

24 Ni e, a thil siamte aṭang hian Pathian hi a awm a ni tih kan hre thei a ni. “A thil hmuh theih loh [a chatuan thiltihtheihna leh a Pathianzia chu] khawvêl siam tirh ata fiah taka hmuhin a awm a, thil siamah chuan a lang a ni.”—Rom 1:20.

25, 26. Engvângin nge thil eng emaw hman dik loh hi siamtu a neihzia hnial kalhna a nih loh?

25 Thil siam hman dik loh a nih hian siamtu a nei lo tihna a ni lo. Thlawhtheihna hi hna muanawm thawh nân, zinmi phurtu thlawhna angin a hman theih a. Mahse, thil tihchhiat nân, bomb thlâktu thlawhna ang pawhin a hman theih tho bawk a ni. Thihna thlenna kawnga hman a nih avângin siamtu a nei lo tihna a ni lo.

26 Chutiang bawkin, mihringte an lo sual tâk viau ṭhin avâng hian Siamtu an nei lovin Pathian a awm lo tihna a ni lo. Chuvângin, Bible chuan dik takin: “Thilte hi in tiletling vek ṭhîn e a! Bêl vawtu chu bellei ang leka ngaihin a awm dâwn em ni? Thil siam chuan a siamtu chu, ‘Ani mi siam ka ni hleinem,’ a tih ni? A nih loh leh, thil din chuan a dintu chu, ‘Hriatna rêng a nei lo,’ a tih ni?” tiin a lo sawi a ni.—Isaia 29:16.

27. Engvângin nge tuarna chungchânga kan zawhnate chhâng tûrin Pathian kan beisei theih?

27 Siamtu chuan a finna chu a thil siam mak leh chipchiar dânah hian a lantîr a. He lei hi chênna tûra dik tâwk chiaha siamin, kan taksa leh rilrute mak taka siamin, leh kan hlimpui tûr thil ṭha tam tak min siam sakin min ngaihsak tak tak a ni tih a lantîr a. Matheilovin hêng: Engvângin nge Pathianin tuarna awm hi a phal? Engtin nge a tih dâwn? tih zawhnate chhânna hi min hriattîrin a finna leh min ngaihsakna a lantîr leh ngei ang.

[Phêk 5-naa milem]

Lei hi, a vênghimtu boruak nên hian, chênna in danglam bîk tak, ngaihsaktu Pathianin kan tâna a ruahman a ni

[Phêk 6-naa milem]

Nun nuam ti taka kan awm theih nân lei hi hmangaih leh duat taka siam a ni

[Phêk 7-naa milem]

‘Thluak pakhat hian leia inkalpawhna leh inbiakpawhna inzam darh zawng zawng aia tam inzawmna a nei a ni.’—Thilnungte a tê thei ang bera an nihphung zir mi

[Phêk 8-naa milem]

“Mit hi ruahman lâwk diam niin a lang; entlang ruahmantu tumahin a aia ṭha chuan an ti thei lo vang.”—Arsi chanchin zir mi

    Mizo Thu leh Hla Chhuahte (1990-2025)
    Chhuahna
    Luhna
    • Mizo
    • Share
    • I Duh Dânte
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Hman Dân Tûr
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Luhna
    Share