Mum’sazi-edhenga “Nlungu va mwasa odidili-a”

1. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela didili-a atu enango?

I-yo othene ninogumanana “nyarwa dho-iyana-iyana.” Ngumwasee hora dhinango ninofuneela didili-iwa no limbi-iwa. (1 Pe. 1:6) Ninga munosangalalela i-yo nadidili-iwa, ninofwanela thitho didili-a atu enango anogumanana nyarwa. (Mat. 7:12) Yohova “ndi Nlungu odidili-a” liye unonifunji-a moda “munadidili-edhe i-yo atu enango tagumanangana vyowesedha.” Ninooda a-rela ifwanafwani-oyee ‘nadidili-anga atu enango hora dhothene. (2 Akor. 1:3, 4; 1 Atez. 4:18) Ninoirana vyevi a-kala namwasa waizo mbwenye namwasa waudhivela wa abali naarongoli-u. Muyofunjedha yei ninoona (1) vinoonga Bibilya vamwasa odidili-a (2) moda munadidili-edhe i-yo atu enango (3) vinofwanela i-yo irana nafuneela didili-iwa.

VINOONGA BIBILYA VAMWASA ODIDILI-A

2. N’nga Bibilyani madhu oi “didili-a” anothapulelan’ni?

² Bibilyani, madhu aigiriki athapuleliwile ira “didili-a,” anooda thapulela vyongo vijinji volandela na mwasee. Anooda thapulela ira “limbi-a” venango “velela malangi-o.”(Aroma 12:8) Madhu enala anothapulela “kala na mutu vahora inogumanana liye nyarwa.” Ee-no ninooda thuulela vya xamwali unodowa magumana nafwee unogumanana nyarwa thitho unoira vyothene vinaode liye ira am’kami-e. Kami-o leli linooda ireya mundhila dho-iyana-iyana, ee-no vyo-arelavo vyodidili-a vyakala vyapama, mutu unogumanana nyaruo unooda limbi-eya.

3. N’nga chini inofunjedhavo i-yo wa Barnaba vamwasa odidili-a atu enango? (Muone thitho iruthiruthi.)

³ Kaonani ifwanafwani-o ya Bibilyani. Kristau mwinango dhinalee Yosefi ali wadodoliso maningi vamwasa olimbi-a nodidili-a atu enango. Ee-no arumiwi enango tatooroma m’mwitana ira Barnaba, dhina leli linothapulela “Mwana odidili-a.” (Mayir. 4:36) Dhinali latoovwelana maningi na liye. Ee-no romela vevo, Bibilyani liye kanoitaniwave na dhina la Yosefi mbwenye Barnaba. Muvyoireya vijinji, vyanooneya ira Barnaba anoofwanela va-iwa dhina leli namwasa oi liye anookami-echa atu afuneela kami-o. Mwaifwanafwani-o vahora yachinjile Saulo kala nama-arela wa Yesu, liye atoodhowa wu Yerusalemu ira amaidhiwe makristau enango. Mbwenye atu anjinji tanom’mova Saulo namwasa wa limbili lee lothakala lana liye lo-ara-ara Makristau. Mbwenye Barnaba, kaaova. Anom’nyindela maningi Paulo thitho atoofiya vom’mwidiwi-a waarumiwi enango.—Mayir. 9:26-28.

MODA MUNADIDILI-EDHE I-YO ATU ENANGO

4. N’nga ndi ndhila inango iivi yapama yodidili-ana atu enango? (Aroma 1:11, 12)

⁴ Akala pyoodeya, mudhowenga maawaredhela. Yohova uno-indi-edha basa arumiwee ira tadidili-enga afwiwa. Mwaifwanafwani-o, namaongela Eliya angasukwanle Yohova atoo-indi-edha basa ngelo ira amam’limbi-e.(1 Mam. 19:4-7) Rumiwi Paulo thitho atooidhiwa ira waredhela abalee unooda kala olimbi-a maningi wamakristau. (Muleri Aroma 1:11, 12.) Mwadhowa mam’mona mutu, kamudhowelenga “m’mwenyula “ baa-i, mbwenye mukaengana hora yokala vambo-i na mutuo ira mum’didili-e. (1 Akor. 16:7) Akala kavinoodeya dhowa mam’mona, kamudiwale ira m’ligarela venango lemba karta, unooda kala okami-a venango mtumizela mesage. N’nga nyo munoona a-vi m’rumeli-a Yohova ira au-indi-edheni basa vodidili-a atu enango?

5. Mwasiwa ngwan’ni hora dhinango vinooda kala vyorucha didili-a abali naarongoli-u?

⁵ Ingumi malambo omari-ala inaadhowanave kala yorucha, ee-no ninoidhiwa ira ninongo gumanana vyorucha vyoi ninongo funeeleya didili-iwa naabali naarogoli-u. Dhoweni nioneni ifwanafwani-o ya Onesiforo, oi ali wau Efeso. Paulo angali perezeni Onesiforo anoofuna m’didili-a. Ee-no Onesiforo atoom’saka Paulo, angalive ira anooidhiwa ira irana vyevi wangairi-idhe ira naliyene a-eliwe perezoni venango phiwawene. (2 Timo. 1:16-18) Malamboano thitho amboni dha Yohova wu Russia anoira vyongo ninga vyevi wa abali naarongola ano-ara-ariwa namwasa wairoromelwi-wa. Aliwa tadhowanga matongiwa, abali-u anooni-a udhiveliwa vodhowa vambo-i wu tribunale, masiki taidhiwanga ira naaliwene tanooda e-liwa perezoni. N’nga nyo munakozeele a-vi didili-a abali naarongolinyu? Nyo munooda funjedha vifwanafwani-o vyaarumiwi a Yohova, achineneeva na andulimu, aodile didili-ana unango nafwee nodhowanave kala osangalala angalive ira tanoo-ara-ariwa.

6. N’nga ninasazi-edhe a-vi Yohova vodidili-a atu enango? (Muone thitho iruthiruthi.)

⁶ Mukalenga ovoruwana. Namaongela Eliya angaoni ira u-adhi vang’ono ukwa, liye atoolobela m’mwandela Yohova vyothene vyarimanimwee. Angalive ira Yohova anoidhiwa vyongo vyam’mwireela Eliya, liye atoovuruwana lobelo lee. Yohova atoom’vuruwana moleva rima angalive ira Eliya atooweli-edha vyongo vimbo-ive (1 Mam. 19:9, 10, 14) Yohova thitho atoom’rumeli-a namaongela Abakuku ira aonge vyarimanimwee na vyongo vyam’khumbanyi-a, angalive ira atoonga mundhila yo-okaana lemezo. (Abak. 1:2, 3) Malamboano, Yohova unovuruwana malobelwi-u angalive ira unoidhiwa vinofuneela i-yo. I-yo thitho ninooda m’sazi-edha Yohova vokala ovuruwana abali naarongoli-u mopwaseya na mwalemezo. Aliwa taonganga, ‘nikalenga okozeya vuruwana.’ Kamuagwandenga madhu venango nyanyuwa, masiki aliwa taonge mo-othuulela pama venango onganga madhu mambo-ive.—Yak. 1:19; Namal. 7:9.

7. N’nga ninaidhiwe a-vi vinofuneela mutu usukwanle?

⁷ Muzindiyelenga vinofuneela aliwa. Yohova baa-i ngunoidhiwa vili rimani mwa mutu. Ee-no, nyo mwafunanga vwechecha vinofuneela mutu, munofuneya kala opwaseya ira muode uvwa vinofuna liye onga. Kamuthuulelenga ira mutoidhiwa moda munam’mkami-edhe nyo mutuo. Venango liye unooda funanga kami-o lo-iyana nalelo lafuneele nyo vavyoireya ninga vyevyo. Mutu uliwethene ngo-iyana nafwee. Ee-no mukaengana hora ira mu’mvuruwanenga mopwaseya thitho mukalenga oriya rima nom’fuka vyofuka vinaukami-eni vyechecha moda munodhivwela mutuo.—Sang. 20:5.

8. N’nga Yesu adidili-idhe a-vi Marta na Mariya Lazaro angakwidhe? (Muone thitho viruthiruthi.)

⁸ Kathuulelani mwemo Yesu mwadidili-edhe liye Marta na Mariya Lazaro angakwidhe. Aliwa tali osukwala namwasa oi totookweliwa baliwa. Mbwenye Yesu atooadidili-a mundhila dho-iyana. Na Marta, Yesu atoom’mwandela vyokuza likhundo laimbarimbari loonga vyovenyathi-iwa waatu okwa thitho atoom’kami-a limbi-a iroromelwee vaidedi-edho yen’na. Mbwenye agagumam’ne na Mariya vyali vyo-iyana na vyaongile liye na Marta. Mariya anoonla, thitho Bibilya kalinoonga ira Yesu atoonga na Mariya vyokuza venyathi-iwa waatu okwa. Malomwee, na liyene Yesu atoonla vambo-i na Mariya thitho liye atoom’fuka ira N’nga mum’lokotidhe wani? (Ju. 11:20-35) N’nga ninofunjedhavo’ni? Ira niode didili-a atu anogumanana nyarwa, ninofwanela zindiyela vinofuneela aliwa malo modhilimbi-edhanga didili-a atu othene mundhila imbo-ive.

9. N’nga nina-indi-edhe a-vi basa Bibilya vodidili-a atu enango? (Aroma 15:4, 5)

⁹ Mu-indi-edhenga basa Bibilya. Mwadidili-anga muto “vo-indi-edha basa malemba” munooda limbi-a idedi-edho ya mutuo na vyolanyedha vya Yohova. (Muleri Aroma 15:4, 5.) Idedi-edho yen’na inooda m’didili-a mutuo no m’limbi-a. (Esaya 40:31) N’nga nyo munafwanye a-vi lemba la Bibilyani ira muode limbi-ana mutu? Abali enango anolemba thanda wa malemba odidili-ana atu. Nyo munooda fwanya vifwanafwani-o vinango va muru oi “Chitonthozo” mu buku loi “Malemba Othandiza pa Moyo wa Chikhristu.” Muvephenga Yohova ira aukami-eni indi-edha basa Bibilya mofwanelela ira mulimbi-e atu enango. Zimu ochena wa Yohova unooda ukami-ani thuulela malemba enala mwafunanga a-indi-edha basa.—Ju. 14:26.

10. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela dhilimbi-edha kala oriya rima nalimbi-anga atu enango?

¹⁰ Muongenga moriya rima. Ninga muonile i-yo, “didili-a” unothangani-avo “limbi-a” venango “velela malangi-o.” Ee-no hora dhinango ira mudidili-e mutu munofwanela m’kami-a ira aodenga ona mofwanelela nyarwadhee. Akala vyevyo pyofuneeleya, muromenga thuulela mwa-anaonge ira madwinyu takale “oili-a” ira mutuo adhivwenga pama a-kala m’simbwi-a. (Sang. 12:18) Nim’sazi-edhenga Yohova moda mwakami-edhe liye Eliya. Eliya athuulela ira ali liye baa-i adhowanave mlabela Yohova thitho ira basalee ninga namaongela kaali lapama. Moriya rima Yohova atoom’kami-a ira aonenga basalee mofwanelela, thitho kam’mwandenle vyongo vyadawi-ide liye. (1 Mam. 19:15-18) Nyo munooda irana vimbo-ive vokala oriya rima na othuulela pama mwa-anaonge. Mwawakulanga vamigumanoni, venango mwaonganga mwasa, hora dhothene muongenga moriya rima thitho mudhilimbi-edhenga onga madhu oi anooda limbi-a abalinyu.

11. Abali naarongoli-u tagumanangana nyarwa, n’nga hora dhinjinji tanofuneelan’ni? (1 Juwau 3:18)

¹¹ Mwaakami-enga. Atu anogumanana nyarwa hora dhinjinji anofuneela kami-iwa a-kala onga madhu oadidili-a baa-i. (Muleri 1 Juwau 3:18.) Barnaba atoothonyi-edha ifwanafwani-o yapama vahora yaguli-idhe liye limburolee novelela kobiridho ira dhikami-e abali tabadiziwile wene oi tanoofuneela kami-o. (Mayir. 4:36, 37) Abali naarongoli-u malamboano ano-arela ifwanafwani-o yapamila vokami-a atu anofuneela kami-o. Gabriela, wau Polônia, atoorucheya maningi vahora yadhalenle ma-inje nononga nyumbee. Liye aongile ira: “Miyo naanamabalanga, nanoodikhumbanyedha thitho ova. Miyo kandaidhiwa vyafuna miyo ira. Mbwenye abali a mipingo yowandamana tangadhide wa dhambo limbo-i baa-i, tatoosaka-edha nyumbi-u. Gumanana vyongo vyevi, watoolimbi-a iroromelo yanga ira Yohova uno-indi-edha basa atwee vodidili-a atu anogumanana nyarwa.”

12. N’nga ifwanafwani-o inyu mwagumanangana nyarwa inalimbi-e a-vi abali naarongolinyu?

¹² Mudhowenave kala ororomeleya wa Yohova. Paulo atooawandela Makristau awu Atezalonika, ira anoolimbi-eya angavwide ira anodhowanave kala ororomeleya angalive ira anoo-ara-ariwa. Vyevyo vyatoom’sikimizeli-a Paulo ira basa lalabile liye kalidhowile vapezi. (1 Atez. 3:5-8) Paulo atooidhiwa ira adhowanave kala ororomeleya vahora inogumanana liye vyowesedha, unooda limbi-a abali naarongolee thangani-avo atu oi katam’mwidhi. (Akol. 2:1, 2) Mwandhila yen’na, abali naarongoli-u taona moda munonikami-edha Yohova vilela vyowedha vinogumanana i-yo, naaliwene thitho anokala osikimiza ira Yohova unodha airela vimbo-ive.

13. N’nga ndi yongo inango iivi inofwanela i-yo irana ira nilimbi-enga abali naarongoli-u?

¹³ Mukalenga oleva rima. Angalive ira ninodhilimbi-edha ira nilimbi-e abali naarongoli-u, mbwenye vanooda vira hora indendai ira tarome okoka dhivwa pama. Mbwenye Bibilya linoniwandela ira “mudhowenave limbi-ana unango nafwee.” Vyevi vinothapulela ira ninofwanela limbi-angana unango nafwee hora dhothene. (1 Atez. 5:11) Ee-no ninofwanela kala oleva rima nadidili-anga atu anofuneela didili-iwa. (1 Atez. 5:14) Mbwenye hora dhinango unooda kala i-yo unofuneela didili-wa. N’nga vyevi vyaireya ninofwanela iranan’ni?

N’NGA CHINI INOFWANELA I-YO IRA NAFUNEELANGA DIDILI-IWA?

14-15. N’nga chini inofwanela i-yo irana nasukwala?

¹⁴ Mulobelenga wa Yohova. Mwasukwala venango mwagumanana yorucha inango, mum’mwandelenga Yohova ira audidili-eni. (Sal. 94:19) Muirenga lobelo lavakundu thitho mum’mwandelenga Yohova vyothene vili rimani mwinyu. (Sal. 62:8) Pyaimbarimbari ira Yohova unoidhiwa moda munodhivwela nyo mwa-anam’vepe. Mbwenye nyo mwam’mwandela moda munodhivwela nyo rimani mwinyu, munothonyi-edha iroromelwinyu ira unoudhiveliwanani thitho unovwa malobelwinyu. Hora dhothene Yohova unowakula malobelo aatu anolobela waliye mwairoromelo. (Marku 11:24) Lemba la Afilipi 4:6, 7 linonilimbi-a ira: “Mulobelenga hora dhothene wa Nlungu; Mwaira e-no, rendele wa Nlungu unokwaranya vwechecha uliwothene, unodha vunela miriminyu na mathuulelwinyu.”

¹⁵ Muvepenga kami-o. Mum’mwandelenga fwinyu venango ndimuwa wapingoni mwinyu oi unooda vwechecha moda munodhivwela nyo. Abali naarongolinyu tanooda udidili-ani, mbwenye aliwa katinaidhiwe moda munodhivwela nyo akala kamwaawandenle. (Sang. 14:10) Munooda avep ira tauvuruwaneni moriya rima venango ira taleri lemba linaone aliwa ira linooda ukami-ani.

16. N’nga chini inaireye atu enango tafunanga nididili-a, n’nga ninofwanela thuulelangan’ni?

¹⁶ Mukalenga oleva rima na olevelela. Kai hora dhothene vevo abali-u vanaonge aliwa mwadodoliso vahora inonididili-a aliwa. Venango anooda onga vyongo vyoi malo moudidili-ani ira usukwali-ani. Vyevi vyaireya munofwanela kala oleva rima naaliwa. (1 Akor. 13:4, 7) Muthuulele madhu anofwanyeya va Yakobo 3:2 anoonga ira: “Akala mutu kanogwegweduwecha voonga, kuongela ira mutu wenuo ‘ngolongomana’ thitho unooda tonga manungwee othene.” Abali anofunechecha ukami-ani. Muthuulelenga ira “zimu ngofunechecha mbwenye manungo mbofooka.”—Mat. 26:41.

17. N’nga ninofwanela sikimiza rima iranan’ni?

¹⁷ I-yo othene ninofuneela didili-iwa nolimbi-iwa. Ninongofuneeleya vyevi simbwasimbwa malambo omari-ala oi ingumi inodhowanave kala yorucha thitho amwidani a Nlungu anoniidanana maningi. Ee-no, ninofwanela kala osikimiza rima irana vyothene vinaode i-yo ira nilimbi-engana unango nafwee.