25-31 WA MAIO WA 2026
NYUMBO 135 Yehova Akutipempha Kuti: “Mwana Wanga Khala Wanzeru”
Mukalenga ozindiyela “ira vyongo viuwendeleni pama”
“Mutu unothonyi-edha ira ngozindiyela, vyongo vinodha m’mwendela pama.”—SAN. 16:20.
VINOFUNA I-YO FUNJEDHA
Muyofunjedha yei ninoona mwasee roma thuulela na-anasakule vyoira munanikami-edhe aliwa irana vyongo mwazelu vahora inogumanana i-yo nyarwa.
1-2. N’nga zindiyela chini, n’nga kalelo leli linanikami-e a-vi?
N’NGA nyo mutoroma ireliwavo vyongo mo-okaana lemezo? N’nga mwadhivwide a-vi? N’nga mwatooroma sukwali-iwa na mutu mwinango? Venango mwatooroma gumananavo yongo yoi yatouiri-ani ova? Akala ndi e-no nyo munoidhiwa moda munokalela aliwa vyorucha irana vyongo mwazelu vaireya vyongo ninga vyevi. Mbwenye yosangalali-a choi Bibilya linoonga vya kalelo lofuneya maningi va vyoireya vyevi na vinango. Kalelolee, ndi zindiyela.
2 Zindiyela venango vwechecha vyongo ndi dodoliso linonikami-a ona vyongo mofwanelela na-anasakule vyoira. Mwaifwanafwani-o kalelo leli linonikami-a vwechecha mwasee yongo inango itoireya venango mwasee mutu mwinango utoirana vyongo mwandhila yeniyo. Ee-no zindiyela unooda nikami-a ira niirena vyongo mwazelu thitho mothuulela pama. Mwaifwanafwani-o, zindiyela unooda nikami-a ira ‘niirenga polepole na vyongo vinofuna i-yo onga’ thitho idhiwa hora inofwanela i-yo “a-onga.” (San. 10:19; Sal. 4:4) Mutu mwinango anisukwali-a, zindiyela unooda nikami-a ira nikale okhurudheya no-iya mwasuo. I-yavo vyevyo, zindiyela unonikami-a wachela malangi-o thitho ira nisaka-edhe vyongo vidawi-idhe i-yo. (San. 19:20) Nathonyi-edhanga ira nili ozindiyela, kaiira ninom’sangalali-a Yohova baa-i mbwenye vinokami-a i-yo naatu enango kala osangalala. Kalelo leli, tofuneya maningi simbwasimbwa akala ninogumanana nyarwa dhoi dhinooda m’mwiri-a mutu irana vyongo mo-othuulela pama. Ninoona thitho vifwanafwani-o viraru vya Bibilyani vinothonyi-edha ira zindiyela unooda nikami-a ira nidhowenave kala odhiyevi-a, kala okurudheya nom’nyindela Yohova.
MUIRENGA VYONGO MODHIYEVI-A A-KALA MODHIULUKHULI-A
3. N’nga Namani ali ani?
3 Ira niirena yongo yapama, ninofwanela kala odhiyevi-a. (1 Pe. 5:5) Zindiyela unodha nikami-a irana vyevi. Moi a-vi? Kathuulelani ifwanafwani-o ya Namani. Namani akalecha wu Siriya, muziza lakalecha wu Norti wa Israeli. Namani ali mutu ofuneya maningi thitho ali ndimuwa waanyakhondo wa Asiriya. Mbwenye liye anoobulela urenda wa vikutwe oi wali oophi-a maningi.—2 Ma. 5:1.
4. N’nga Namani athonyi-edhe a-vi ira ali ozindiyela?
4 Mwadhi Namani atookaana namalaba wa sikana oi ali wau Israeli. Sikanula atoom’mwandela mwadhi Namani ira wu Israeli utokala namaongela oi unooda ili-a marenda a man’nee. (2 Ma. 5:2, 3) Namani angaodile thuulela ira: ‘Sikana wen’na mbaani nyabasa wapezi unooda niwandela vyofwanelela irana?’ Mbwenye Namani atoothonyi-edha ira atookaana kalelo lozindiyela. Malo modhigweli-a thitho pwaza vyaongile sikanule, liye atoodhiyevi-a novwela angalive ira ali wa ziza laamwidanee. Liye atoom’vepha Mwene wau Siriya ira am’rumeli-e dhowa wu Israeli ira amaili-iwe.—2 Ma. 5:4, 5.
5. N’nga chini yaireile Namani angafiile wu Israeli?
5 Namani atoodhowa wa Mwene wa Israeli, nodedi-edhela ira aili-iwe marendee. Mbwenye Mwene wa Israeli, athuulela ira Mwene wau Siriya udhidhe namwasa ofuna saka vyokhuza ilambwiyo. Ee-no namaongela Elizeu angavwide vyevi, atoom’vepha Mwene wau Israeli ira Namani adhowe wali liye. (2 Ma. 5:6-9) Mbwenye vyongo kavyawendile ninga mwathuulela Namani. Elizeu kaadhowile magumanana Namani venango maonga na liye. Elizeu atoolanyedha milanyu ira amam’mwandele Namani vyofwanelela irana ira aile.—2 Ma. 5:10.
6. (a) N’nga chini yam’mwiri-idhe Namani a-arela malangi-o ava-iwile liye na Elizeu? (b) N’nga anamalaba a Namani tathonyi-edhe a-vi ira tali ozindiyela, n’nga vyo-arelavovyee vyali vyoi a-vi? (2 Mamwene 5:13, 14)
6 Voroma, Namani kaadhiveliwile navang’onovene moda mwam’mwachenle namaongela Elizeu thitho na malangi-o am’va-idhe liye. Liye “atoonyanyuwa” thitho “atoodhowa angali onyanyuwene.” (2 Ma. 5:11, 12) N’nga mwasiwa ngwan’ni liye atooirana vyevi? Venango liye anoodhivwa ira kaireliwe vyongo mwalemezo ninga mutu waizo munofwanela liye lemeziwa. Venango thitho Namani athuulela ira malangi-o awachenle liye khumela wa Elizeu katathonyi-edhe lemezo wa Mwene wa Asiriya. Mulimwethene mwakalele aliwa, Namani ali okozeya welela waniwa a-anaili-iwe. Mbwenye anamalaba a Namani tatoothonyi-edha ira tatookaana rima ozindiyela vahora yam’vephile aliwa Namani ira authuulele pama mwasuwo. Namani atoo-iya dhiulukhuli-a thitho modhiyevi-a atoo-arela malangi-o am’mwandenle Elizeu. Thitho vyo-arelavovyee liye atooili-iwa.—Muleri 2 Mamwene 5:13, 14.
7. N’nga chini inofunjedhavo i-yo vavyongo vyam’mwireele Namani? (Sanganiko 22:4) (Muone thitho viruthiruthi.)
7 N’nga ninofunjedhavon’ni va ifwanafwani-o ya Namani? I-yo thitho ninothonyi-edha zindiyela naromanga thuulela na-anasakule vyoira. Ninothonyi-edha zindiyela narambelanga a-rela mathuulelwi-u. Zindiyela unooda nikami-a rumela ira kaninoidhiwa vyongo vyothene. Ninofwanela kami-iwa naatu enango simbwasimbwa na Yohova. Namani kaali namalaba wa Yohova, mbwenye liye atoothonyi-edha ira atookaana rima odhiyevi-a vovuruwana modhiyevi-a malangi-o okhumela waatu enango. Liye atoovuruwana sikana wa Israeli oi ali namalaba wa i-yanee, anamalabee, kwaranya vyothene atoo-arela vyaongile Elizeu oi aimelela Yohova. Namani atoo-iya kala mutu odhigweli-a. Vasogolovee atooira yosakula yapama thitho atooili-iwa. Ee-no niromenga thuulela na-anaire yongo iliyothene venango onga. Mwaifwanafwani-o, mutu mwinango unooda niva-a malangi-o amalembani oi kaninoavwelanana venango avwechecha. Vyongo ninga vyevi vyaireya, ninofwanela thuulela moda munairele i-yo vyongo thitho dhifuka ira: ‘N’nga vinofuna miyo onga venango irana vinothonyi-edha ira ndili odhiyevi-a venango odhiulukhuli-a?—Muleri Sanganiko 22:4.
Mofwanafwana na Namani oi atoovuruwana atu enango modhiyevi-a, i-yo thitho ninofwanela kala atu odhiyevi-a vovuruwana nava-iwanga malangi-o, akala mutu mwinango utoniwandela yorucha venango nawachela malangi-o mapya a Guluni mwi-u (Muone ndima 7)
MUIRENGA VYONYO MOKURUDHEYA A-KALA MOTHAKALELIWA
8. N’nga ndi vahora ivi vinakale aliwa vyorucha ira nikale okurudheya?
8 Zindiyela unooda nikami-a ira nidhowenave kala okurudheya thitho rambela irana vyongo ningali onyanyuwene vahora inogumanana i-yo vyongo vyosukwali-a. Pyaimbarimbari ira kai vyokweya irana ee-no simbwasimbwa akala mutu utoniirela vyongo mo-oriya rima thitho mo-okaana longomano. (Aef. 4:26) Dhoweni nioneni moda Davide na Abigaeli mwathonyi-edhe aliwa kala ozindiyela vahora yaguman’nena aliwa vyongo vyorucha ninga vyevi.
9. N’nga Nabala am’mwirelen’ni Davide?
9 Kathuulelani vyaireile vahora Davide na anyakhondwee vyatawa aliwa Sauli wu kokolani ya Parana. (1 Sa. 25:1) Angali weo, moriya rima atoobarela anamakumbiza thitho mabila a lombwana mwinango ofuma dhinalee Nabala. (1 Sa. 25:15, 16) Hora yoinga mabila ingafiile modhiyevi-a Davide atootumiza milanyu wa Nabala ira aava-e yongo iliyothene inaode liye. (1 Sa. 25:6-8) Mbwenye Nabala kaathonyi-edhe simba navang’onovene vavyongo vyothene vyam’mwirele Davide na anyakhondwee. Nabala atoowakhula mwaiburutu vyavephile Davide thitho atoofiya vom’nyoza Davide naanyakhondwee.—1 Sa. 25:10, 11.
10. N’nga Davide na Abigaeli tathonyi-edhe a-vi ira tali ozindiyela? (1 Samueli 25:32, 33) (Muone thitho iruthiruthi.)
10 Aakale ira vyaam’mwireele Davide viireele nyo mwangadhivwide a-vi? Ninooda vwechecha mwasa wam’mwiri-idhe Davide ira anyanyuwe maningi. Davide ali lombwana wakopolo thitho namwasa wa vyongo vyaireile, liye atoothuulela ira am’phe Nabala. (1 Sa. 25:13, 21, 22) Vahora yadhowa Davide wa Nabala, Abigaeli mwadhi Nabala oi ali i-yana wazelu, atoom’gumanana Davide. N’nga Abigaeli athonyi-edhe a-vi ira atookaana kalelo lozindiyela? Liye atoozindiyela ira Davide ali lombwana wapama. Angalive ira atooireliwa vyongo mo-okaana lemezo. Ee-no Abigaeli atooira vyothene vyaode liye ira am’kami-e Davide weli-a nyanyuwawee thitho irana vyongo mwazelu. Abigaeli atootukula vyongo ira amam’va-e Davide. Thitho modhiyevi-a atoom’va-a Davide malangi-o azelu. (1 Sa. 25:18, 23-31) Davide atoothonyi-edha ira atookaana kalelo lozindiyela vovuruwana vyaongile Abigaeli thitho Davide atoozindiyela ira madhu aongile Abigaeli ndi mwemo mwaonela Yohova mwasuo. Vyo-arelavovyee, Davide atookurudheya rima thitho atoorambela irana yodawa ilukhulu.—Muleri 1 Samueli 25:32, 33.
Davide na Abigaeli tatoothonyi-edha ira tali ozindiyela vahora yorucha thitho tatoorambela landu wa sangiri (Muone ndima 10)
11. N’nga zindiyela unanikami-e a-vi akala mutu mwinango utonisukwali-a? (Sanganiko 19:11)
11 N’nga chini inofunjedhavo i-yo vaifwanafwani-o ya Davide na Abigaeli? Zindiyela unooda nikami-a ira niirena vyongo mokurudheya angalive ira nitokaana mwasa oniiri-a nyanyuwa. Thitho unooda nikami-a thuulela vyo-arelavovyee va vyoonga vi-u na vyoira vi-u. (Muleri Sanganiko 19:11.) Abigaeli angam’thuuchidhe Davide ira vinofuna nyo ira vinooda m’kuza Yohova, vyatoom’kami-a ira airena vyongo mokurudheya. Akala mutu venango yongo inango itouiri-ani nyanyuwa, muthuulelenga pama mwa-anaire yosakula iliyothene. (Yak. 1:19) Mulobelenga wa Yohova thitho mukaengana hora yothuulela moda Yohova munoonela liye mwasuo. Mo-okaikela vyevi vinooda ukami-ani ira mukale okurudheya.
12. N’nga atu enango ananikami-e a-vi thonyi-edha zindiyela thitho kala okurudheya?
12 Ninga mwemo Yohova mwa-indi-edhile liye basa Abigaeli ira am’kami-e Davide kala okurudheya thitho vwechecha mathuulelwee, Yohova unooda i-ndi-edha basa atu enango ira tanikami-e vwechecha moda munoonela liye mwasuo. Akala vatoireya vyongo vinango vyoi vitousukwali-ani venango nyanyuwa, mum’mwandele Kristau olimba mwauzimu ira aukami-eni ona vyongo mofwanelela vamwasuo. (San. 12:15; 20:18) N’nga akala mutoona fwinyu utosukwala venango nyanyuwa na yongo inangwee, munasazi-edhe a-vi ifwanafwani-o ya Abigaeli? N’nga kamunom’kami-a fwinyuo ona mwasuo moda munouonela Yohova? Mo-okaikela Yohova unodha uraeli-ani namwasa oirana vyongo vyapama thitho kami-a atu enango kala ozindiyela nokala okurudheya.
MUIRENGA VYONGO MOLIMBA RIMA A-KALA MOOVA
13. N’nga zindiyela unanikami-e a-vi ira na-aovenga?
13 Nagumanangana vyongo vyoi vinooda niiri-a ova, zindiyela unooda nikami-a ona ira yongo iliyothene inoniiri-a ova vailambwila kai yakopolo kwaranya kopolo dha Yohova. (Sal. 27:1) Yohova unooda nikami-a limbanana yorucha iliyothene, masiki ikale yorucha yoi ninothuulela ira kaninaode imali-a. Vyevi pyam’mwireele namaongela Yona. Liye ali mutu olimba mwauzimu maningi mbwenye anoofuneela kala ozindiyela ira aode irana urumiwi wam’va-idhe Yohova.
14. Mwasiwa ngwan’ni Yona anoova irana vyongo vyam’mwandenle Yohova?
14 Yohova atoom’va-a Yona urumiwi orucha maningi. Ira adhowe wu Ninive malaleela milanyu ya utongi waatu akalecha wu sidadi lelo. (Yon. 1:1, 2) N’nga aakale ira ngunyo awachenle urumiwi wen’na mwadhivwe a-vi? Yona afwanela wenda ulendo olapha na mendo khumela wu Israeli dhowa wu Ninive wa mwedi umbo-i. Atu asidadilo tanooidhiweya ira ali atu auwali thitho auwalanga. Sidadi la Ninive latoofiya voitaniwa ira “sidadi laatu ochuchi-a sangiri.” (Nau. 3:1, 7) Malo morumela urumiwi wava-iwile liye, Yona atoosakula tawa.—Yon. 1:3.
15. N’nga chini yam’kami-idhe Yona ira aroromelenga maningi Yohova? (Yona 2:6-9)
15 Vahora yatawa Yona, Yohova atoom’thuucha ira utokaana kopolo vovulumucha ingumiyee modabwi-a. (Yon. 1:15, 17) Yona atoofunjedhavo yongo. Liye atooroma ona ira unooda vilela nyarwa dhinagumanena liye vaurumiwee wau Ninive angalive ira wali orucha maningi. Yona atooroma thuulela ira Yohova unodha m’barela vayongo iliyothene inam’mwireele. (Muleri Yona 2:6-9.) Ee-no Yohova angam’va-idhe okoka ngari ira alabe urumiwee, Yona kaaovile. Liye atoodhowa wu Ninive thitho atu aweo tatoom’vwela novulumuwa.—Yon. 3:5.
16. N’nga zindiyela unanikami-e a-vi nagumanana vyongo vyoi vinoniiri-a ova? (Sanganiko 29:25) (Muone thitho viruthiruthi.)
16 N’nga ninofunjedhavon’ni vaifwanafwani-o ya Yona? Kanirumeli-e ira yongo iliyothene, simbwasimbwa ova atu uniimwanani-e m’lambela Yohova. (Muleri Sanganiko 29:25.) Zindiyela watoom’kami-a Yona ira a-adhikhumbanyedhenga vaurumiwee mbwenye athuulelenga moda munam’kami-edhe Yohova. Na-iyene thitho, ninofwanela thuulela moda mwanikami-edhe Yohova thitho nibarela ndulimu. Ninofwanela thuulelanga vifwanafwani-o vya abali naarongola enao am’nyindenle Yohova thitho vilela nyarwa venango kwakwaneli-edha urumiwi orucha.a (Aeb. 13:6) Ninofwanela thonyi-edha ira nili ozindiyela nokala azelu monyindela Yohova narimi-u othene thitho kami-a atu enango irana vimbo-ive.
Ifwanafwani-o ya Yona itonifunji-a ira zindiyela unooda nikami-a vwela malangi-o a Yohova thitho irana urumiwi orucha (Muone ndima 16)
VINAIRE I-YO IRA NIDHOWENAVE KALA OZINDIYELA
17. N’nga chini inanikami-e ira nidhowenave kala ozindiyela?
17 Ninga muoni i-yo, zindiyela unonikami-a limbanana nyarwa mundhila yofwanelela. N’nga ninaire a-vi ira nizindiyelenga vyongo vinjinji? Yohova ndi Baba wapama unanikami-e ira nikale ozindiyela. Liye unoirana vyevi vo-indi-edha basa Madhwee na zimu ochena. (Nee. 9:20; Sal. 32:8) Liye utoniva-a malangi-o ananikami-e sakula vyongo mwazelu thitho tonga mathuulelwi-u. (Sal. 119:97-101) Ninokala ozindiyela nathuulelanga maningi vinoonga Bibilya thitho lobela wa Yohova ira aniva-e zimu ochena. Vyevi vinonikami-a ira nionenga vyongo ninga moda munoonela Yohova thitho vyoonga na vyoira vi-u vithonyi-edhenga moda munothuulela liye.—San. 21:11, madhu achindo.
18. N’nga mutosikimiza rima iranan’ni?
18 Nidhowenave vepha Yohova ira anikami-e kala ozindiyela thitho onanga ira kalelo leli tofuneya maningi. (Sal. 14:2) Naira e-no, kaninodha i-ya “irana vyongo mozindiyela.” (San. 21:16) Malomwee, ninodha kala osikimiza rima ira ninongokala atu ozindiyela hora dhothene thitho va yongo iliyothene. Nairangana vyevi ninodha dhowanave m’sangalali-a Yohova.
NYUMBO 42 Pemphero la Mtumiki wa Mulungu
a Mofwanafwani-a, kathuulelani vyam’mwireele bali Georgiy Porchulyan mumwasa oi “Limbili la ingumi la Mboni dha Yohova” va JW Library® venango va jw.org.