Musazi-edhenga Yohova vamwasa odhiyevi-a

1. Mwasiwa ngwan’ni dhiyevi-a wa Yohova kodabwi-a?

MWAONANGA atu aizo malamboano, n’nga munoona ira mbodhiyevi-a? Kai maningi. Mbwenye Yohova oi ngwakopolo dhothene ngodhiyevi-a. (Sal. 113:5-8) Khavali mutu unodhiyevi-a kwaranya Yohova, liye kai odhiulukhulu-a navang’ono vene. Muyofunjedha yei, ninotapanya ndhila 4 dhinothonyi-edha ira liye ngodhiyevi-a maningi. Ninoona thitho mwemo Yesu mwasazi-edhe liye Babee vamwasa odhiyevi-a. Tapanya vyongo vyevi unonikami-a ira nikale vauxamwali olimba na Yohova thitho ira nikale odhiyevi-a maningi ninga liye.

YOHOVA NGOFIYEDHELEYA

2. N’nga lemba la Masalimo 62:8 linoniwandelan’ni vyokhuza Yohova? (Muone yavakapani

² Hora dhinjinji atu ogaya vinokala vyorucha afiyedhela. Vili ee-no namwasa oi anoira vyongo mo-okhaana tangaranga namwasa odhiona ira mbavadhulu maningi thitho vyevi vinoiri-a ira atu enango taarambelenga. Mbwenye Yohova ngo-iyana maningi naatu enala. Liye ngodhiyevi-a thitho kaninorucheya m’fiyedhela nom’mwandela vya rimani mwi-u. (Muleri Masalimo 62:8.) Molandana na baba waudhivela unokala okozeya vuruwana vyokhumbanyi-a vya a-imee, Yohova thitho ngokozeya vuruwana malobelwi-u. Thitho atooiri-a ira malobelo manjinji aarumiwee ororomeleya talembiwe Bibilyani, vothonyi-edha ira ngofiyedheleya maningi. (Yos. 10:12-14; 1 Sa. 1:10-18) N’nga ninaire a-vi akala hora dhinango ninodhiona ira nili o-ofwanelela m’mongana Yohova?

3. Chini inonisikimizeli-a ira Yohova unofuna ira nilobelenga wa liye hora dhothene?

³ Ninooda lobela wa Yohova angalive ninoona ira nili o-ofwanelela dhiveliwiwa na liye. Mwasiwa n’ngwani ninoonga eeno? Ifwanafwani-o ya mwana opupuruwa, Yesu atoofwanafwani-edha Yohova na baba watangaranga, oi mwanee atoodawi-a vyongo vinjinji moi anoodhivwa ira ngo-ofwanelela thitho babee kanaam’rumeli-e ira awelele vandhe. N’nga babuo airile a-vi angam’moni mwanee awelelanga vandhevee? Yesu atoonga ira babeuo angam’moni mwaneuo “atoom’thamangela nom’khumbarela thitho atoobejari mwaudhivela.’’ (Luk. 15:17-20) Yohova uli ninga baba wen’na. Namwasa oi liye ngodhiyevi-a, avwa atu anodhivwela tangaranga namwasa wa vyodawa vyairile aliwa venango odhikhumbanyedha talobelanga wa liye, unowavuruwana mopwaseya. (Mal. 3:19, 20) Liye unowatamangela mwatangaranga ninga mwairile babule, noalimbi-a thitho asikimizela ira unoadhiveliwana noairela tangaranga. (Esa. 57:15) N’nga Yohova ‘unonithamangela a-vi’ malamboano? Liye uno-indi-edha basa andimuwa apingoni, abali-u oi ndi Amboni thitho makristau afwi-u (Yak. 5:14, 15) Yohova unoira vyotheene namwasa oi unofuna ira nikale vauxamwali na liye.

4. N’nga Yesu athonyi-edhe a-vi ira ali ofiyedheleya?

⁴ Yesu unosazi-edha Babee. Liye ngodhiyevi-a ninga Babee. Ngumwasee angali vailambo yavathila, atu tanoodhowa wa liye mothathuwa. Aliwa kataova m’fuka vyofuka. (Mrk. 4:10, 11) Avepha atu ira taonge mathuulelwi-wa, aliwa tanoonga mothathuwa moda mwadhivwela aliwa. (Mat. 16:13-16) Thitho tadawi-a vyongo kataova ira unoanyanyuwela namwasa oi aliwa tanooidhiwa ira Yesu ngwatangaranga, oriya rima thitho oleva rima. (Mat. 17:24-27) Pyo-odabwi-a ira anama-arelee tatoom’mwidhiwa pama Yohova namwasa oi Yesu anom’sazi-edha maningi Babee. (Ju. 14:9) Aliwa tatoofunjedha ira Yohova kaali ninga anamasogolela amareligiao enao tali auwalanga, ogaya thitho odhigweli-a. Malomwee liye ngodhiyevi-a thitho ngofiyedheleya.

5. N’nga dhiyevi-a unanikami-e a-vi ira nikale ofiyedheleya?

⁵ N’nga ninasazi-edhe a-vi Yohova? Nadhilimbi-edhanga kala odhiyevi-a vinodhakala vyo-orucha ira nikala ofiyedheleya. Dhiyevi-a unooda nikami-a ira nirambele makalelo anairi-e ira na-akhale ofiyedheleya ninga sanje, gaya thitho alevelela. Unonikami-a thitho ira nikale atangaranga, oleva rima thitho olevelela. Makhalelo enala anoiri-a ira atu ta-arucheyenga nifiyedhela. (Ako. 3:12-14) Simbwasimbwa andimuwa apingoni tanofwanela dhilimbi-edha ira takale ofiyedheleya. Ira vyevi viodeye, aliwa tanofwanela fwanyeyanga vari va abali naarongoliwa. Vyevi vinothapulela ira tanofwanela dhilimbi-edha fwanyeyanga vamigumano yapingo malo moonela va telefoniiwa va-ali myasa yovweya. Akala pyoodeya tanofwanela dhilimbi-edha volowa muurumiwini wa vandhe na vandhe vambo-i naabali naarongoliwa. Vyevi vinoiri-a ira abali naarongoliwa taaidhiwe pama nokalanga othathuwa avepha kami-o vahora inofuneela aliwa.

YOHOVA NGOLOLELA

6-7. Muonge ifwanafwani-o yothonyi-edha ira Yohova ngokozeya chinja arumiwee tam’vepha vyongo vinango.

⁶ Atu anjinji ogaya katinokala ololela tairanga vyongo naatu enango. Mbwenye angalive ira Yohova ngwavadhulu kwaranya uliwethene, liye ngodhiyevi-a, ololela thitho ngokozeya chinja. Kathuulelani moda mwairile liye vyongo na Miriamu, oi ali rongoliye wa Mose. Liye vambo-i na Aroni tanoodungunya vyokhuza Mose, oi aimelela Yohova. Veva ninooda onga ira Miriamu kaalemeza Yohova. Vyo-arelavyvee Yohova atoom’nyanyuwela Miriamu thitho atoom’buleli-a urenda wa vikhutwe. Mbwenye Aroni atoo’sembezela Nlungu malo mwa Miriamu thitho Mose atoom’vepha Yohova ira am’mwiili-e rongoluo. N’nga Nlungu airile a-vi? Namwasa oi Yohova ngodhiyevi-a, atoovwela vyaongile Mose na Aroni thitho atoochinja ilango yam’vaidhe liye Miriamu nom’mwiilia.—Num. 12:1-15.

⁷ Yohova atoothonyi-edha dhiyevi-a namwemo mwairile liye vyongo na Mwene Hezekiya. Dhela mwa namaongela, Yohova atoom’mwandela Mwene Hezekiya ira unokwa. Hezekiya atoovepha wa Yohova alanga ira am’mwili-e. Mwatangaranga Yohova atoorumela lobelolee thitho atoom’mwenjedhela vyawa vinango 15. (2Ma. 20:1, 5, 6) Dhiyevi-a watoom’mwiiri-a Yohova ira aire vyongo mwatangaranga thitho mololela.

8. N’nga ndi vifwanawani-o viivi vinothonyi-edha ira Yesu ngololela? (Marku 3:1-6)

⁸ Yesu unosazi-edha Babee. Angali va ilambwila, Yesu anooirela atu vyongo vyapama tafuneelanga kami-o. Mwaifwanafwani-o, atooili-a atu va dambo la sabudu angalive ira anamasogolela amareligiao tali ouma rima katafuna ira Yesu airena vyevyo. (Muleri Marku 3:1-6) Ninga muru wapingo Waikristau, Yesu ngololela thitho unoira vyongo mwatangaranga. Mwaifwanafwani-o, atu enango pingoni taira yodawa ilukhulu unowalevela rima thitho unoava-a hora yokwakwanela ira tachinyuwe.—Apk. 2:2-5.

9. N’nga ninaire a-vi ira nikalenga ololela? (Muone thitho viruthiruthi.)

⁹ N’nga ninasazi-edhe a-vi Yohova? Ninofwanela dhilimbi-edha irana vyongo ninga munoirela Yohova vamwasa ololela. (Yak. 3:17) Anamabala anosazi-edha Yohova, katinodedi-edhela ira a-imiwa tairenga vyongo vyoi katinovioda. Ifwanafwani-o vamwasula ndi Yakobo thitho mwasee unofwanyeya va lemba la Maromelo 33:12-14. Anamabala odhiyevi-a thitho ololela tanofwanela dhilimbi-edha ira tarambele fwanafwani-edha vyongo vinoira a-imiwa. Naaliwene thitho andimuwa avapingoni anofwanela kala ololela. Ndhila imbo-i inairelena aliwa vyevi ndi rumela vyongo vinaonge andimuwa anjinji, akala irana vyevi kuno-iyana na makhundo a Bibilyani. (1 Ti. 3:2, 3) Thitho i-yo othene ninofwanela dhilimbi-edha vuruwana mathuulelo aatu enango angalive ira ninoona vyongo mo-iyana. (Aro. 14:1) I-yo othene pingoni ninofwanela dhilimbi-edha ira “atu othene taidhiwe ira nili ololela.”—Afl. 4:5.

YOHOVA NGOLEVA RIMA

10. N’nga Yohova unothonyi-edha ira ngoleva rima mundhila dhiivi?

¹⁰ Venango mutoroma onavo ira atu ogaya hora dhinjinji katinosangalala tawandeliwa ira tadedi-e. Gaya unowairi-a ira ta-alevenga rima. Vyevi pyo-iyana maningi na Yohova. Liye ngoleva rima maningi kwaranya mutu uliwethene. Mwaifwanafwani-o, muhora ya Nowa Yohova atom’mwandela ira adedi-edhe vyawa 120 a-ananonge atu othakala. (Mar. 6:3) Vyevi vyatoom’kami-a Nowa ira akaena hora yobala, lela a-ime thitho manga mwadeya vambo-i naa-imee. Vangavirile hora atom’vuruwana Abrahamu moleva rima vam’fuka liye vyokhuza nongiwa wa Sodoma na Gomora. Aakale ira ali ogaya angaongile ira, ‘mwasiwa ngwan’ni unondifuka vyofuka vyevi?’ Mbwenye vosazi-edha Yohova ngelula atom’levela rima Abrahamu.—Mar. 18:20-33.

11. Movwelana na 2 Pedru 3:9, mwasiwa ngwan’ni Yohova unoira vyongo moleva rima malamboano?

¹¹ Malamboano thitho Yohova unothonyi-edha dhiyevi-a vokala oleva rima. Liye unodedi-edha hora yasakunle liye ira komoni ufiye. N’nga mwasiwa ngwan’ni unoleva rima ee-ni? “Namwasa oi kanofuna ira mutu uliwethene adhanongiwe, mbwenye unofuna ira atu othene tachinyuwe.” (Muleri 2 Pedru 3:9.) N’nga leva rima wa Yohova unodhowa vapezi? Khabe. Vatokala atu mamiliyau manjinji tanosakula ira takale afwee thitho ninodedi-edha ira atu enango anjinji tairena vyongo vyevi. Mbwenye leva rima wa Yohova utokaana madile. Liye unodhiveliwana atu mbwenye kano-iyedhela thitho kanorumeli-a ira atu othakala tadhowenave kalao modhowa nodhowa.—Aba. 2:3.

12. N’nga Yesu unosazi-edha a-vi leva rima wa Yohova?

¹² Yesu unosazi-edha Babee. Liye ukadhi asazi-edhanga leva rima wa Yohova wavyawa mamilliyau manjinji. Yesu ukadhi aonanga Satana aonganga vyonama vyothakala vyokhuza Yohova thitho arumiwee ororomeleya. (Mar. 3:4, 5; Yob 1:11; Apk. 12:10) Liye ukadhi aonanga atu anjinji tarucheyanga maningi thitho pyo-okaikeli-a ira unofunechecha “ira anonge mabasa anamanami-a.” (1 Ju. 3:8) N’nga chini inom’kami-a Yesu ira adedi-edhele moleva rima fiyedha Yohova m’rumeli-a ira anonge mabasa anamanami-a modhowa nodhowa? Mwasa m’mbo-i ngoi Yesu ngodhiyevi-a. Liye unoidhiwa ira Yohova baa-i ngwenuo una izo yosakula ira komoni wa ilambwila ufiye.—May. 1:7.

13. N’nga Yesu athonyi-edhe leva rima waarumiwee mundhila dhiivi, n’nga mwasiwa ngwan’ni?

¹³ Yesu angali vailambwila atooira vyongo moleva rima naarumiwee. Mwaifwanafwani-o, vahora yakangana arumiwi ira ndimuwa mbaani, Yesu kaaonile ira mbo-ofunji-eya, malomwee atoodhowanave alevela rima. (Luk. 9:46; 22:24-27) Liye anoororomela ira vavira hora anodha chinja. N’nga nyo mukadhi mudawi-anga vyongo moweli-edha weli-edha? Akala ndi-eeno, n’nga munosimba ira mutokaana mwene odhiyevi-a thitho oleva rima?

14. N’nga ninaire a-vi ira nikalenga oleva rima?

¹⁴ N’nga ninasazi-edhe a-vi Yohova? “Nakaana mathuulelo ninga Akristu,” vinokala vyo-orucha ira nithuulelenga thitho irana vyongo ninga Yohova. (1 Ak. 2:16) N’nga chini inanikami-e ira nithuulelenga ninga Kristu? Kavali madhu ogwandela vamwasa wen’na. Nileringa mabukhu amilanyu yapama, nithuulelenga vinoleri i-yovyo noona moda munanikami-edhe aliwa idhiwa mathuulelo a Yesu va myasa yo-iyana i-yana. Ninofwanela m’vepha Yohova ira anikami-e kala odhiyevi-a thitho kala oleva rima ninga Yesu. Nakaana mathuulelo ninga a Kristu ninodhilimbi-edha sazi-edha Yohova vamwasa odhilevela rima thitho levela rima atu enango.—Mat. 18:26-30, 35.

YOHOVA UNOLEMEZA ATU ODHIYEVI-A

15. N’nga Yohova uirile a-vi vyongo movwelana na lemba la Salimo 138:6?

¹⁵ Muleri Salimo 138:6. Atu odhiyevi-a atokaana ngari ilukhulu namwasa oidhiweya na Namatonga Nlukhulu wa vyopanduchiwa vyothene. Ninoona vifwanafwani-o vyoyeva vyaatu odhiyevi-a enao aalemezile Yohova ndulimu. Enango mwaatwao kaninoaidhiwa pama mbwenye myasa dhiwa dhitolembiwa Bibilyani. Yohova atoom’vudhelela Mose lemba myasa ya nyabasa wa-iyana dhinalee Debora. Liye atoolaba mororomeleya wu banja la Isaki na Yakobo wa vyawa 125. Angalive ira kaninoidhiwa vinjinji vyokhuza m’mula, Yohova atoonechecha ira Mose alembe Bibilyani vyongo vyokhuza atu tam’dhiveliwana. (Mar. 24:59; 35:8, madhu a chindo) Vangavirile vyawa vinjinji, Yohova atoosakhula zombwe mwinango dhinalee Davide ira akale mwene wa ziza la lsraeli. (2 Sa. 22:1, 36) Yesu angabaliwile, Yohova atoolemeza anamakumbiza odhiyevi-a vowarumi-edha angelo ira taawandele vyoi sidadi lavaduzi na Betelehemu, mutobaliwa mwana unofuna dhakala Mesiya. (Luk. 2:8-11) Mbwenye Yosefi na Mariya tangadhowile wu kachisi na Yesu, Yohova atoolemeza Simiyoni na Ana enao tali oulula vowaoni-a mwanee. (Luk. 2:25-30, 36-38) Vyevi vinothonyi-edha ira “angalive ira Yohova ngwavadhulu maningi, unoona atu odhiyevi-a”!

16. N’nga Yesu asazi-edhe a-vi mwemo babee munoirela liye vyongo naatu enango?

¹⁶ Yesu anoosazi-edha Babee. Mofwanafwana na Babee, Yesu anoolemeza atu odhiyevi-a. Liye anoofunji-a atu “o-ofunjedha thitho atu o-oidhiwa vyongo vinjinji” imbambari yokhuza Umwene wa Nlungu. (May. 4:13; Mat. 11:25) Yesu anooili-a atu obulela, thitho aili-anga anowalemeza. (Luk. 5:13) Vama-iyuee omari-a ira aphiwe, Yesu atoo-uwa manyalo arumiwee, Yenio yali basa yaadhari. (Ju. 13:5) Ee-no a-anadhowe dhulu, atoolemeza anamafudhee othene alivo vahoriyo thitho asogolo voava-a basa yofuneya maningi kwaranya iliyothene yokami-a atu ira tadhafwanye ingumi yo-omala.—Mat. 28:19, 20.

17. N’nga ninaire a-vi ira nilemezenga atu enango? (Muone thitho iruthiruthi.)

¹⁷ N’nga ninasazi-edhe a-vi Yohova? Ninothonyi-edha ira ninolemeza atu voawandela milanyu yapama vo-olandela ziza, ikalelo, weo unokhumela aliwa thitho funjedha wiwa. Ninolemeza thitho abali naarongoli-u naonanga ira anonikwaranya vo-olandela izo yi-u venango dododliso lina i-yo. (Afl. 2:3) Yohova unosangalala aona ira modhiyevi-a unoroma ndi i-yo thonyi-edha lemezo waatu enango mundhila dhedhi thitho mundhila dhinango.—Aro. 12:10; Zef. 3:12.

18. Mwasiwa ngwan’ni ninofwanela sazi-edha Yohova va mwasa odhiyevi-a?

¹⁸ Nadhilimbi-edhanga sazi-edha Babi-u va mwasa odhiyevi-a, ninodhakala ofiyedheleya, ololela thitho oleva rima maningi. Ninodha dhilimbi-edha lemeza atu enango ninga mwemo munoirela Yohova. Nairanga vyothene vinaode i-yo ira nikale ninga Nlungwi-u wenuo uli odhiyevi-a, ninodhakala ofuneya maningi vamethoni va Nlungu!—Esa. 43:4.