Mulemezenga vyongo visakunle atu enango

1-2. N’nga mwasiwa ngwan’ni hora dhinango vinosakula i-yo vino-iyana na vinasakule Makristau afwi-u?

N’NGA mwatooroma dhivwa ira kamutongiwile molongomana namwasa wa vyongo vyasakunle nyo? N’nga mwatooroma tongavo Kristau fwinyu namwasa wa vyasakunle liye?a Pyo-oira fuka ira i-yo othene ninooda wakula ira ee va vyofuka vyevi.

² Kaninofwanela dabwa ira vyongo vinasakule i-yo vinooda kala vyo-iyana na vinofuna sakula Makristau enango ororomeleya. Ninoonga ee-no namwasa oi i-yo atu nili o-iyana. Mutu uliwethene unoona vyongo mo-iyana na fwee. Ninothuulelecha mwandhila inango namwasa wa ikalelwi-u, banja liulukhulele i-yo na vyongo viguman’nena i-yo vaingumii-u. Mbwenye kanirumeli-e ira i-yana mathuulelo weu udhodhomi-e rendele na vwelano pingoni.—Aef. 4:3.

3. N’nga chini inairi-e ira nitonge Kristau fwi-u namwasa wa vyongo visakunle liye?

³ Kristau fwi-u asakula vyongo vyoi kaninovivwelanana, ninooda dhilimbi-edha ira nim’kami-e ira achinje mathuulelwee venango wandela atu enango vyongo vinonikhumbanyi-a va vyongo visakunle liyevyo. Hora dhinjinji ninokaechana vifunelo vyapama namwasa oi ninoadhiveliwana abali naarongoli-u thitho ninoafunela vyapama. (Sang. 17:17) Ee-no kaninofuna ira aliwa tasakule vyongo vyoi vinooda asukwali-a venango vinadhodhomi-e uxamwaliwa na Yohova.

4-5. N’nga niirenga a-vi akala Kristau fwi-u utosakula vyongo vyo-iyana na vyasakunle i-yo?

⁴ N’nga ninofwanela dhowa matapanya na bali-uo akala visakunle liye kaninovivwelanana? Vinotukulela namoda muli vyongo. Mwaifwanafwani-o, naona ira vinofuna liye irana vinoiri-a ira a-avwele lamulo n’nango la Bibilyani, ninofwanela dhilimbi-edha mwaudhivela m’kami-a ira achinje vinothuulela liye. (Sang. 27:5, 6) N’nga ninaire a-vi akala bali-u utosakula vyongo vyoi vinovwelana na malamulo a Nlungu, mbwenye vinaa i-yana baa-i na vyafuna i-yo irana? Yowakula ninoifwanya va lemba linosogolela yofunjedha yei, linoonga ira: “Kamutongenga mutu una mathuulelo o-iyana na inyu.”—Aroma 14:1.

⁵ Mbwenye venango vinooda nirucha ira nilemeze visakunle fwi-u. Muyofunjedha yei ninotapanya mwasee unofwanela i-yo lemezanga visakunle atu enango thitho munairele i-yo vyevi. Mbwenye yoroma, dhoweni nitapanyeni vyongo vinango vinaniiri-e ira nirome tonga abali naarongoli-u vavyongo visakunle aliwa.

VYONGO VINANIIRI-E IRA NIROME TONGA ATU ENANGO VAVYONGO VISAKUNLE ALIWA

6-7. N’nga ndi vavyoireya viivi vinaniiri-e roma tonga atu enango va vyongo visakunle aliwa?

⁶ Ninga muongile i-yo wale, ninooda thuulelanga ira vyongo vinofwanela ireya mundhila inangwee namwasa wa mwemo muulukhunle i-yo venango vyongo viguman’nena i-yo vaingumii-u. Ninooda thuulelanga ira atu enango thitho anoona moda umbo-ive. Mbwenye angalive ira vyongo kavili e-no. Kathuulelani vyoireya vyo-arelavi. Yoireya 1: Bali mwinango aulukhunle mubanja loi babee ali omwa maningi. Baluo angali vamawaredhelo, utoona Makristau enango tamwanga vyomwa vyolezeli-a. Liye utosukwala maningi na vyevyo thitho utoawandela ira vyaira aliwavyo vyali vyodaweya. Yoireya 2: Rongola mwinango utooda limbanana marenda enango malukhulu thitho utoila. Adhamale, liye utovwa ira rongola mwinango unobulela thitho marenda mambo-ive enao. Vofuna m’kami-a fweeuo, rongoluo unokanyi-edha fwee ira a-arele vyongo vyairile liye, venango vom’mwandela ira arambele venango adye yodya ya tundu unangwee, a-indi-edhe basa tundu unangwee wa mirombwe venango thitho airengana vyongo vinango vyoi vinooda m’kami-a. Yoireya 3: Bali mwinango voroma ali mugereja lonama thitho liye kanofuna irana yongo iliyothene yokhuzana na gereja yonamiyo. Moi ee-no utosukwala angavwide ira Kristau mwinango utodhowa wu mwambo wamakwelo uireile mwari mwa gereja.b

⁷ Kathuulelani thitho vyoireya vyo-arelavi. Yoireya 4: Bali aulukhunle vahora yoi atu anjinji taona ira kai vyofwanelela ira abali tafuwenga ndevu venango ira arongola tawarenga makarasau vamigumanoni thitho muurumiwini. Angalive ira baluo utoidhiwa vichinjile gulu li-u vachineeva vamwasula, liye unokanyi-edha abali ira ta-afuwenga ndevu thitho ira arongola tawarenga maderesi tairanga vyongo vyokhuza lambela. Yoireya 5: Ndimuwa mwinango wavapingoni utoidhiwa bali mwinango uirile mafunji-edho owenjedhela mbwenye adhamale liye atoo-iya imbarimbari. Ee-no bali mwinango wazombwe pingoni mwiwa utosakula ira amaire mafunji-edho owenjedhela. Ndimuuo unaam’khumbanyedha thitho unaadhilimbi-edha m’kami-a baluo na anamabalee ira tachinje mathuulwelwiwa.

8. (a) N’nga chini inairi-e ira anamabala tarome tonga anamabala afwiwa? (b) Akala nitokaana rima odhiveliwana tonga atu enango, n’nga vyevi vinakhuze a-vi abali naarongola?

⁸ Kathuulelani vyongo vinaireele anamabala. Yoireya 6: Ninga anamabala, munodhilimbi-edha aulukhuli-a a-iminyu “voava-a malangi-o noafunji-a movwelana na vinoonga Yohova.” (Aef. 6:4) Mbwenye munoona ira anamabala enango Aikristau ano-iya a-imiwa ira tairengana vyongo vinjinji kwaranya a-iminyu. Mwaifwanafwani-o tanorumeli-a ira a-imiwa tafiyenga mondembuwa vandhe, tagwenga majogo enango oi kai auwalanga, venango arumeli-a ira takaena matelefoni tangali a-imene. Venango vyevi vinooda iri-a mwaninyu onanga ira muli osimbwi-a vyongo. Liye unooda ufukani ira: “Mwasiwa ngwan’ni kamunondiva-a ufulu ninga munoirela baba wa fwangule naa-imee?” Vyongo ninga vyevi vinooda iri-a ira murome tonga anamabala afwinyu. Likhundo toi: Akala Kristau mwinango utosakula vyongo vyo-iyana na vinodhiveliwana i-yo, ninooda sukwala. Mwaifwanafwani-o, ninooda onanga ira kano-indi-edha basa pama kobiridhee, unokalelecha dhowa masangalalanga venango ninooda ona ira vyosangalalali-a vinodhiveliwana liye kai vyofwanelela. Mbwenye nithuulelenga ira yofuneya maningi kai moda munodhivwela i-yo mbwenye kulimbi-a vwelano pingoni.

9. N’nga ninofwanela thuulelangan’ni? (Muone thitho iruthiruthi.)

⁹ Akala Kristau mwinango utosakula vyongo vyo-iyana na Kristau fwee, kavinothapulela ira unaaira vyongo mwapama thitho ira fweuo unaadawi-a vyongo. (Aroma 14:5) Pyaimbarimbari ira Makristau anolangi-iwa ira takaengana “mathuulelo ovwelana” vamwasa o-arela makhundo a Yohova, mbwenye vyevi kavinothapulela ira ninofwanela kaana mathuulelo ofwanafwana va vyongo vyothene. (2 Akor. 13:11) Ninooda fwanafwani-edhela vyosakula vi-u na ndhila inasakule i-yo i-ndi-edha basa ira nimafiye ulimburo linangolee. Hora dhinango vanokalecha ndhila dhinjinji dhodhowa mafiya ulimburo lelo. Ninosakula virana ndhila inofuna i-yo thitho inoona i-yo ira njapama maningi wa i-yo. Mofwanafwana na vyevi, Makristau anooda sakula vyongo mo-iyana va myasa iliyothene inofuneela mutu sakula ekhene, mbwenye i-yo othene ifunelwi-u ndiimbo-i: Ninofuna m’sangalali-a Yohova. Ee-no kaninofwanela tonga atu enango va vyongo visakunle aliwa.—Mat. 7:1; 1 Atez. 4:11.

MWASIWA NGWAN’NI NINOFWANELA LEMEZA VYONGO VISAKUNLE ATU ENANGO?

10. Movwelana na Yakobo 4:12, i-yo kanina izo yoiranan’ni, n’nga mwasiwa ngwan’ni?

¹⁰ Bibilya linoonga myasa mingaasi inoiri-a ira nilemezenga vyongo visakunle atu enango. Kaonani inango mwa myasila. Kanina izo yotonga atu enango va myasa inofwanela aliwa sakula okhene. (Muleri Yakobo 4:12.) Yohova ndi mulimbo velela Malamulo na Namatonga olongomana. Liye baa-i nguna ufulu okaathei-a makhundo thitho malamulo oi naa-arelenga vaingumii-u. Ee-no abali naarongoli-u tanodha wakhula wa Yohova a-kala wa i-yo. (Aroma 14:10) Kanina ufulu otonga venango nyoza atu enango va vyongo visakunle aliwa votukulela makhundwi-u venango moda munoonela i-yo vyongo.c

11. N’nga ninaire a-vi ira nilimbi-e vwelano pingoni? (Muone thitho iruthiruthi.)

¹¹ Yohova unofuna ira atwee takalenga ovwelana a-kala ofwanafwana va vyongo vyothene. Nlungwi-u unosangalala niona ira nili atu o-iyana-iyana. Umboni wa vyevi ninouona mu vyopanduchiwa. Mwaifwanafwani-o, mathakuru menli a muri umbo-ive hora dhinjinji katinokalecha ofwanafwana. Kathuulelani thitho vya i-yo atu. Vaamboni okwaranya mamiliyau 8 ali vailamboi, kavali unooneya, thuulela venango irana vyongo mofwanafwana nafwee. Yohova anipanduchile ira nikale o-iyana. Liye kanofuna ira nisazi-edhenga vinoira atu enango. Mbwenye unofuna ira nivwelanenga. Ee-no ninorumelela ira nili o-iyana malo murumela ira vyevi vini-iyani-enga. Ninoona ira yofuneya maningi ndi kala varendele thitho vwelana maningi naabali naarongoli-u, a-kala mathuulelwi-u na vyongo vinodhiveliwana i-yo.—Aroma 14:19.

VINAIRE I-YO IRA NILEMEZENGA VYOSAKULA VYAATU ENANGO

12-13. N’nga nithuulelengan’ni akala ninoona ira mutu mwinango utoroma a-rela “ndhila yodaweya”? (Agalatiya 6:1; muone thitho kwadru loi “Akala kamunovwelana na visakunle mutu mwinango.”)

¹² Atu enango asakula vyoira. Mudhifukenga ira, ‘N’nga mutula utoroma a-rela “ndhila yodaweya” venango utesakula baa-i vyongo vyo-iyana na vinodhiveliwana miyo?’ Akala utoroma a-rela ndhila yodaweya, venango irana vyongo vyo-ovwela na vinoonga Bibilya, mudhifuke ira, ‘n’nga ndili ofwanelela mwauzimu m’kami-a venango vatokala mutu mwinango ofwanelela ninga ndimuwa wavapingoni, oi unooda m’kami-a?’ Akala muli ofwanelela m’kami-a mudhilimbi-edhe m’kami-a na zimu opwaseya. (Muleri Agalatiya 6:1.) Mbwenye hora dhinjinji munooda zindiyela ira visakunle liyevyo vite-iyana baa-i na vinasakule nyo. Akala ndi e-no kamunofwanela m’kaikela venango onga vyongo vyodaweya vyokhuza visakunle liyevyo. Mulemezenga ufulu unaliye osakula thitho kamum’tonge.—Aroma 14:2-4.

¹³ Muthuulele ifwanafwani-o ila: Akala mutodhowa restaurateni na fwinyu, n’nga munom’kanyi-edha ira aitani-e yodya yofwanafwana na inyu? Kabe. Munooda lemeza ufulwee osakula vinofuna liye udya. Thitho visakunle liye ira adye kavinoukhuzani navang’onovene. Masiki akale ira ngunyo, kamunafune ira fwinyu ausakuleleni vyodya movwelana na vinodhiveliwana liye. Mofwanafwana na vyevi, ninooda thonyi-edha ira ninolemeza atu enango vorumela ira tasakulenga vyongo vinodhiveliwana aliwa, vo-oakanyi-edha ira ta-arelenga mathuulelwi-u.

14. N’nga munaire a-vi ira mulimbi-e vwelano mwasakulanga vyoira? (1 Akoritiyo 8:12, 13)

¹⁴ Mwasakulanga vyoira vyokhuza nyo. Munooda limbi-a vwelano mwadhilimbi-edhanga rambela sukwali-a atu enango. (Muleri 1 Akoritiyo 8:12, 13.) Hora dhinango munooda zindiyela ira vinofuna nyo sakula “pyorumeleya.” N’nga vinooda kala “vyoganyali-a” akala vinosukwali-a balinyu?d (1 Akor. 10:23, 24) Vahora ninga yen’na, malo mokamelela ufulwinyu, munooda ira pama thuulela mwemo munavwele atu enango. (Aroma 15:1) N’nga kanitapanyile ira atu enango anofwanela lemeza visakunle i-yo? Ee. Atu enango anofwanela lemeza vyosakula vi-u, na-iyene thitho ninofwanela lemeza vyosakula viwa. Mbwenye kanidiwale thitho malangi-o a Bibilyani anofwanyeya va Aroma 12:18, oi: “Mudhilimbi-edhe munaodele nyo ira mukalenga mwarendele naatu othene.” Ee-no ninoira vyothene vinaode i-yo ira nikalenga mwarendele naatu enango norambelanga asukwali-a mwakhomove.

15. N’nga andimuwa avapingoni anaire a-vi ira talimbi-e vwelano pingoni? (1 Akoritiyo 4:6)

¹⁵ Andimuwa avapingoni anolemeza visakunle atu enango. Andimuwa avapingoni anolimbi-a vwelano pingoni vorambela velela malamulo va vyongo vyoi mutu uliwethene unofwanela sakula ekhene thitho ‘vo-okwaranya vyongo vilembiwile’ Bibilyani. (Muleri 1 Akoritiyo 4:6.) Anorambela thitho irana vyongo mokwaranya malangi-o okhumela Bibilyani oi anofwanyeya mu mabukhwi-u. Wenjedhela veva, Kristau avepha malangi-o, andimuwa avapingoni anoira polepole ira ta-am’va-e malangi-oao movwelana na vinoona aliwa ira pyokami-a. Malomwee anofwanela i-ndi-edha basa Madhu a Nlungu.—Esaya 48:17, 18.

16. N’nga ndimuwa wavapingoni unathonyi-edhe a-vi ira unolemeza visakunle gulu la andimuwa?

¹⁶ Ndimuwa wavapingoni unofwanela thitho lemeza visakunle gulu lothene la andimuwa avapingoni. Gulu la andimuwa avapingoni lavepha zimu ochena, sakasaka malangi-o a Malembani nosakula vyoira, ndimuwa uliwethene wa vapingoni unofwanela vwelana na visakuliwilevyo angalive ira vi-iyane na mathuulelwee. (Aef. 5:17) Wenjedhela veva, andimuwa avapingoni anofwanela ira polepole ira a-aleringa malangi-o a gulu mundhila yoi avwelane na vinofuna aliwa. Mofwanafwani-a, kavinakale pama ira ndimuwa wavapingoni akhumi-emo madhu enango mu mabukhwi-u ira mathuulelwee aoneyenga kala ofwanelela.

17. N’nga lemeza vyosakula vyaatu enango unonikami-a a-vi?

¹⁷ Ninga mufunjedhile i-yo, uliwethene utokaana vyongo vinodhiveliwana liye thitho unoona vyongo mo-iyana na fwee. Mbwenye i-yana weu kwapama, namwasa oi nino-iyana unokhumela i-yo thitho makalelwi-u. Vyevi vinokami-a ira uliwethene asangalalenga pingoni. Ee-no malo morumela ira i-yana wi-u unigaani-enga, ninodhilimbi-edha limbi-a rendele thitho Ninoira polepole ira na-asukwali-e atu enango nolemeza visakunle aliwa. Nairangana vyevi, Yohova unodha niraeli-a thitho ninodha sangalala kala mupingo oi atwee mbovwelana.—Sal. 133:1; Mat. 5:9.